Nghiên cứu yêu cầu ánh sáng của Dẻ ăn quả (Castanopsis boisii) trong tái sinh rừng

Chuyên khảo phân tích Luận văn nghiên cứu yêu cầu ánh sáng của dẻ ăn quả castanopsis boisii hickel et a camus tái sinh, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Người hướng dẫn: PGS. Vương Văn Quỳnh
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Nông Nghiệp
• Đề tài: Nghiên Cứu Yêu Cầu Ánh Sáng Của Dẻ Ăn Quả (Castanopsis Boisii) Trong Tái Sinh Rừng
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Trên thế giới
• 1.2. Khái quát về đặc điểm hình thái và sinh thái của Dẻ ăn quả
• 1.3. Một số công trình trong nước liên quan đến vấn đề nghiên cứu của đề tài
• 1.4. Tóm lại
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.1.1. Mục tiêu chung
• 2.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3.1. Về không gian
• 2.3.2. Về thời gian
• 2.3.3. Về phương pháp
• 2.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.4.1. Nghiên cứu đặc điểm địa hình, thổ nhưỡng và điều kiện khí hậu khu vực nghiên cứu
• 2.4.2. Nghiên cứu một số đặc điểm cấu trúc của rừng nơi Dẻ tái sinh
• 2.4.3. Nghiên cứu đặc điểm tái sinh Dẻ dưới tán rừng
• 2.4.4. Nghiên cứu ảnh hưởng của độ tàn che và các nhân tố khác tới tái sinh của Dẻ ăn quả
• 2.4.5. Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp kỹ thuật giải quyết yêu cầu ánh sáng cho cây Dẻ tái sinh

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên cứu Yêu cầu Ánh sáng của Dẻ ăn quả

Nghiên cứu về yêu cầu ánh sáng của Dẻ ăn quả (Castanopsis boisii) trong tái sinh rừng là một lĩnh vực quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu bảo tồn đa dạng sinh học. Dẻ ăn quả là loài cây có giá trị kinh tế và sinh thái cao, nhưng việc tái sinh tự nhiên của nó gặp nhiều thách thức. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các yếu tố ánh sáng cần thiết cho sự sinh trưởng và phát triển của cây Dẻ con dưới tán rừng, từ đó đề xuất các biện pháp lâm sinh phù hợp để thúc đẩy tái sinh rừng hiệu quả. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu được thể hiện rõ qua nhu cầu phục tráng và phát triển rừng Dẻ trong bối cảnh hiện tại, nơi mà diện tích rừng đang suy giảm do nhiều yếu tố khác nhau.

1.1. Giá trị kinh tế và sinh thái của Dẻ ăn quả Castanopsis boisii

Dẻ ăn quả không chỉ là nguồn cung cấp thực phẩm giàu dinh dưỡng cho cộng đồng địa phương, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn đa dạng sinh học và cải thiện môi trường. Loài cây này có khả năng thích nghi với nhiều loại đất và điều kiện khí hậu khác nhau, giúp nó trở thành một lựa chọn lý tưởng cho các dự án phục hồi rừng và phát triển kinh tế bền vững. Theo Lê Mộng Chân và Lê Thị Huyên (2000), Dẻ ăn quả có thể bắt đầu ra hoa kết quả từ tuổi 4-5, đạt sản lượng cao ở tuổi 20-35.

1.2. Các thách thức trong tái sinh tự nhiên của rừng Dẻ

Việc tái sinh tự nhiên của rừng Dẻ đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự suy thoái của rừng do khai thác quá mức, thay đổi khí hậu và các hoạt động canh tác không bền vững. Bên cạnh đó, phương pháp thu nhặt quả rụng hàng năm cũng làm mất đi lớp cây tái sinh, gây khó khăn cho việc phục hồi rừng. Theo nghiên cứu của Kiều Thị Dương (2010), rừng Dẻ có xu hướng suy thoái dần một phần do những cây Dẻ đã nhiều tuổi chưa được chăm sóc tốt.

II. Vấn đề và Thách thức Ánh sáng và Tái sinh Dẻ ăn quả

Một trong những vấn đề lớn nhất trong việc tái sinh rừng Dẻ là xác định chính xác yêu cầu ánh sáng của cây Dẻ con trong các giai đoạn phát triển khác nhau. Thiếu ánh sáng có thể ức chế sự sinh trưởng và tăng tỷ lệ tử vong của cây Dẻ con, trong khi ánh sáng quá nhiều có thể gây ra stress và làm giảm khả năng thích nghi. Nghiên cứu này nhằm giải quyết vấn đề này bằng cách đánh giá ảnh hưởng của mật độ ánh sáng đến sinh trưởng và phát triển của cây Dẻ ở các độ tuổi và cấp chiều cao khác nhau. Việc hiểu rõ yêu cầu ánh sáng sẽ giúp các nhà lâm sinh thiết kế các biện pháp quản lý rừng hiệu quả hơn, đảm bảo sự tái sinh thành công của rừng Dẻ.

2.1. Ảnh hưởng của ánh sáng tán rừng đến cây Dẻ con

Ánh sáng tán rừng đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh mật độ ánh sáng mà cây Dẻ con nhận được. Độ che phủ tán quá dày có thể làm giảm mật độ ánh sáng xuống mức quá thấp, gây ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình quang hợp và sinh trưởng của cây Dẻ. Ngược lại, độ che phủ tán quá thưa có thể khiến cây Dẻ con phải chịu ánh sáng trực xạ quá mức, dẫn đến stress và tổn thương.

2.2. Xác định ngưỡng ánh sáng tối ưu cho sinh trưởng cây Dẻ

Việc xác định ngưỡng ánh sáng tối ưu cho sinh trưởng cây Dẻ là một thách thức, vì yêu cầu ánh sáng có thể thay đổi tùy thuộc vào giai đoạn phát triển của cây. Cây Dẻ con ở giai đoạn đầu thường cần ánh sáng khuếch tán hơn là ánh sáng trực xạ, trong khi cây Dẻ lớn hơn có thể chịu được ánh sáng trực xạ mạnh hơn. Cần phải có các nghiên cứu chi tiết để xác định ngưỡng ánh sáng phù hợp cho từng giai đoạn phát triển của cây Dẻ.

III. Phương pháp Nghiên cứu Yêu cầu Ánh sáng của Dẻ ăn quả

Nghiên cứu về yêu cầu ánh sáng của Dẻ ăn quả sử dụng các phương pháp tiếp cận đa dạng, bao gồm đo mật độ ánh sáng dưới tán rừng, phân tích đặc điểm sinh trưởng của cây Dẻ con ở các mức ánh sáng khác nhau, và đánh giá ảnh hưởng của độ che phủ tán đến sinh trưởng và phát triển của cây. Các phương pháp này cho phép các nhà nghiên cứu thu thập dữ liệu chi tiết về mối quan hệ giữa ánh sáng và sinh trưởng cây Dẻ, từ đó đưa ra các khuyến nghị cụ thể về quản lý ánh sáng trong rừng Dẻ. Việc sử dụng các phương pháp khoa học giúp đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

3.1. Đo mật độ ánh sáng dưới tán rừng sử dụng thiết bị chuyên dụng

Việc đo mật độ ánh sáng dưới tán rừng là một bước quan trọng để xác định lượng ánh sáng mà cây Dẻ con nhận được. Các thiết bị chuyên dụng như Luximet được sử dụng để đo cường độ ánh sáng tại các vị trí khác nhau trong rừng, từ đó tạo ra bản đồ ánh sáng chi tiết. Phương pháp này cho phép các nhà nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của độ che phủ tán đến mật độ ánh sáng và sinh trưởng cây Dẻ.Theo Nguyễn Thị Kha (2009), cường độ ánh sáng tỷ lệ nghịch với độ tàn che.

3.2. Phân tích đặc điểm sinh trưởng của cây Dẻ ở các mức ánh sáng khác nhau

Phân tích đặc điểm sinh trưởng của cây Dẻ con ở các mức ánh sáng khác nhau là một phương pháp quan trọng để xác định yêu cầu ánh sáng tối ưu. Các chỉ số sinh trưởng như chiều cao, đường kính gốc, số lượng lá và sinh khối được đo và so sánh giữa các nhóm cây Dẻ được trồng ở các mức ánh sáng khác nhau. Kết quả phân tích cho phép các nhà nghiên cứu xác định ngưỡng ánh sáng mà cây Dẻ phát triển tốt nhất.

IV. Ứng dụng Thực tiễn Kỹ thuật Lâm sinh và Tái sinh Dẻ ăn quả

Kết quả nghiên cứu về yêu cầu ánh sáng của Dẻ ăn quả có thể được ứng dụng để phát triển các kỹ thuật lâm sinh hiệu quả, giúp thúc đẩy tái sinh rừng và cải thiện năng suất của rừng Dẻ. Các kỹ thuật này bao gồm điều chỉnh độ che phủ tán, tỉa thưa cây và sử dụng các biện pháp bảo vệ cây Dẻ con khỏi ánh sáng trực xạ quá mức. Việc áp dụng các kỹ thuật này sẽ giúp tạo ra môi trường ánh sáng tối ưu cho sinh trưởng và phát triển của cây Dẻ, từ đó đảm bảo sự thành công của các dự án tái sinh rừng.

4.1. Điều chỉnh độ che phủ tán để tối ưu hóa mật độ ánh sáng

Điều chỉnh độ che phủ tán là một trong những kỹ thuật lâm sinh quan trọng nhất để tối ưu hóa mật độ ánh sáng cho cây Dẻ con. Bằng cách tỉa thưa cây hoặc chặt bỏ các cây cạnh tranh, các nhà lâm sinh có thể tăng lượng ánh sáng đến được cây Dẻ con, thúc đẩy sinh trưởng và phát triển. Cần phải có sự cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo rằng việc điều chỉnh độ che phủ tán không gây ra các tác động tiêu cực đến hệ sinh thái rừng.

4.2. Sử dụng biện pháp bảo vệ cây Dẻ con khỏi ánh sáng trực xạ

Trong một số trường hợp, ánh sáng trực xạ quá mức có thể gây hại cho cây Dẻ con, đặc biệt là trong giai đoạn đầu phát triển. Để bảo vệ cây Dẻ con khỏi ánh sáng trực xạ, các nhà lâm sinh có thể sử dụng các biện pháp như che chắn bằng lưới hoặc trồng cây che bóng. Các biện pháp này giúp giảm mật độ ánh sáng đến được cây Dẻ con, tạo điều kiện thuận lợi cho sinh trưởng và phát triển.

V. Kết luận và Tương lai của Nghiên cứu Yêu cầu Ánh sáng Dẻ ăn quả

Nghiên cứu về yêu cầu ánh sáng của Dẻ ăn quả là một lĩnh vực quan trọng và đầy tiềm năng, có thể đóng góp đáng kể vào việc bảo tồn và phát triển rừng Dẻ ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc thiết kế các biện pháp lâm sinh hiệu quả, giúp thúc đẩy tái sinh rừng và cải thiện năng suất của rừng Dẻ. Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu sâu rộng hơn về yêu cầu ánh sáng của Dẻ ăn quả ở các vùng địa lý khác nhau, cũng như đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố môi trường khác đến sinh trưởng và phát triển của cây.

5.1. Tầm quan trọng của việc tiếp tục nghiên cứu về Dẻ ăn quả

Việc tiếp tục nghiên cứu về Dẻ ăn quả là rất quan trọng để giải quyết các thách thức còn tồn tại trong việc bảo tồn và phát triển loài cây này. Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố môi trường khác, chẳng hạn như độ ẩm đất, nhiệt độ và dinh dưỡng, đến sinh trưởng và phát triển của cây Dẻ. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu về di truyền để xác định các giống Dẻ ăn quả có khả năng thích nghi tốt với các điều kiện ánh sáng khác nhau.

5.2. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về tái sinh rừng Dẻ

Để thúc đẩy tái sinh rừng Dẻ hiệu quả hơn, cần có các nghiên cứu tiếp theo về các phương pháp quản lý rừng bền vững, chẳng hạn như áp dụng các kỹ thuật lâm sinh tiên tiến, tăng cường bảo tồn đa dạng sinh học và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng địa phương trong việc quản lý rừng. Các nghiên cứu này sẽ giúp tạo ra các giải pháp toàn diện và bền vững cho việc tái sinh rừng Dẻ ở Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Trên thế giới Theo Oliver và Larson (1990) [36], các khoảng trống trong rừng là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của lớp cây tái sinh và sự mở rộng tán của những cây xung quanh. Tuy nhiên, trong không ít trường hợp sự mở rộng tán của những cây xung quanh vào khoảng trống thường diễn ra chậm chạp hơn nhiều so với sự phát triển của cây tái sinh, nhất là các loài cây tiên phong ưa sáng trong quá trình lấp kín khoảng trống đó. Sự cạnh tranh giữa các loài cây tái sinh và lớp cây bụi thảm tươi dưới tán rừng có thể rất quyết liệt và đây chính là một trong những nguyên nhân cơ bản làm tăng tỷ lệ chết của cây tái sinh (Bi và cộng sự, 2007) [34].

Tiểu hoàn cảnh rừng chịu ảnh hưởng nhiều bởi các lỗ trống của tán rừng. Sự tăng cường độ ánh sáng tiếp đến mặt đất là một trong những điều kiện quan trọng nhất ảnh hưởng tới sự nẩy mầm của hạt giống và sự sinh trưởng của cây tái sinh. Tuy nhiên, cần thấy rằng trong cả 2 trường hợp: quá nhiều ánh sáng cũng như sự che bóng quá mức đều không có lợi cho sinh trưởng của cây non (Girma và cộng sự, 2010) [33]. Vì vậy, điều chỉnh độ tàn che của rừng là một trong những tác nghiệp lâm sinh quan trọng nhất đảm bảo tái sinh diễn ra theo đúng yêu cầu đã được xác định trước.Alecxeep (1975) cho rằng ánh sáng dưới tán rừng là một trong những nhân tố chủ yếu để xác định tình trạng cây tái sinh, từ mật độ, phân bố cây đến sinh trưởng của cây.

Thông thường khi tuổi cây tái sinh tăng lên thì nhu cầu ánh sáng của nó cũng tăng theo. Một số loài cây ưa sáng, cây tái sinh có thể chết ở điều kiện ánh sáng 10 - 12% ( ở tuổi dưới 2), và 25 - 30% ở tuổi lớn hơn 5 - 10 tuổi (dẫn theo Hoàng Kim Ngũ và Phùng Ngọc Lan, 2005) [18]. 3 Xét về mặt tổng thể, việc nghiên cứu chế độ ánh sáng theo chiều nằm ngang và theo chiều thẳng đứng là nghiên cứu cơ bản nhằm hiểu rõ kết cấu và sinh thái của rừng mưa. Ngoài ra, trong công trình nghiên cứu của mình, tác giả cũng chỉ ra rằng: ánh sáng như một nhân tố có tác dụng quyết định chủ yếu đến kết cấu và thành phần của tầng lâm hạ trong rừng.

Tuy nhiên, đó không phải là yếu tố ảnh hưởng đơn độc như trước đây các nhà lâm học vẫn nghĩ mà nhiều thí nghiệm của ông đã chỉ ra rằng sự khác biệt của lớp cây tầng dưới còn do tính chất của hệ rễ các loài cây gỗ lớn. Những nghiên cứu sau này đã khẳng định ánh sáng là yếu tố ảnh hưởng rõ rệt và chủ yếu đến sự sinh trưởng và phát triển của lớp cây bên dưới tán. Mặc dù vậy, ngoài ánh sáng còn nhiều nhân tố khác đã được xem xét như các yếu tố về đất đai thổ nhưỡng, điều kiện địa hình và cả các yếu tố về sinh vật như tầng cây cao. Những chuyên gia đầu tiên nghiên cứu về nhóm nhân tố sinh thái ảnh hưởng đến tái sinh rừng mà không có sự can thiệp của con người là Baur (1962) đã chỉ ra rằng sự thiếu hụt ánh sáng dưới tán rừng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây tái sinh.

Nếu ở trong rừng cây con có thể chết vì thiếu nước thì cũng không loại trừ cây chết do thiếu ánh sáng. Trong rừng mưa nhiệt đới, sự thiếu hụt ánh sáng ảnh hưởng chủ yếu đến sức sinh trưởng của cây con, còn đối với sự nảy mầm và phát triển mầm non thì ảnh hưởng này có thể được phản ánh chưa rõ (Baur, 1962) [2]. Hiện nay, trên thế giới có nhiều phương pháp để xác định yêu cầu ánh sáng cây rừng như phương pháp dựa vào đặc trưng hình thái của cây, phương pháp nghiên cứu quang hợp của các cây con dưới các độ tàn che khác nhau trong giai đoạn vườn ươm của I. Nghiên cứu tính ưa sáng hay chịu bóng của cây rừng dựa theo tỷ lệ mô dậu, mô khuyết của Uxurai (1891) và nhiều phương pháp xác định khác (Hoàng Kim Ngũ, Phùng Ngọc Lan, 2005) [18].

4 Kết cấu của quần thụ lâm phần có ảnh hưởng đến tái sinh rừng. Nghiên cứu một cách gián tiếp thông qua độ tàn che, các tác giả đã chỉ ra yêu cầu ánh sáng cho sự phát triển bình thường của đa số loài cây gỗ. Edwin (1996) [32] đã chỉ ra rằng ánh sáng, độ ẩm, nhiệt độ và vật rơi rụng là các yếu tố có ảnh hưởng rõ rệt nhất trong quá trình tái sinh lớp cây dưới tán rừng. Sự nảy mầm của hạt để phát triển thành cây tái sinh phụ thuộc vào tổ hợp các điều kiện về ánh sáng, độ ẩm và nhiệt độ điều đó phản ánh một phần rất quan trọng của nhân tố ánh sáng trong quá trình tái sinh.

Về phương pháp điều tra tái sinh, nhiều tác giả đã sử dụng cách lấy mẫu ô vuông theo hệ thống do Lowdermilk (1972) đề nghị, với diện tích ô dạng bản thông thường từ 1 - 4m2. Bên cạnh đó cũng có nhiều tác giả đề nghị sử dụng phương pháp điều tra theo dải hẹp với các ô đo đếm có diện tích biến động từ 10 - 100m2. Phương pháp này trong điều tra tái sinh sẽ khó xác định được quy luật (Nguyễn Thị Thu Trang, 2009) [25]. Khi nghiên cứu về tái sinh tự nhiên nhiệt đới Châu Á các tác giả Bava (1954), Budowski (1956), Kationt (1965) [32] đã nhận định rằng dưới tán rừng nhiệt đới nhìn chung số lượng các cây có giá trị kinh tế tương đối nhiều, vì vậy nhiệm vụ đặt ra là bảo vệ và phát triển cây tái sinh có sẵn dưới tán rừng.

Ánh sáng không chỉ là yếu tố của sự sống mà còn là yếu tố giới hạn, đối với các nhà sinh thái học, ánh sáng là một yếu tố lý thú nhất. Khi quyết định một giải pháp kỹ thuật nào đó nhằm xúc tiến tái sinh, làm giàu rừng, yếu tố được xem xét đầu tiên vẫn là ánh sáng. Khái quát về đặc điểm hình thái và sinh thái của Dẻ ăn quả Theo Lê Mộng Chân và Lê Thị Huyên (2000) [5], các đặc điểm về hình thái và sinh thái của Dẻ ăn quả được khái quát như sau: 5 Dẻ ăn quả (Castanopsis boisii Hickel et A. Camus) hay còn gọi là Dẻ yên thế thuộc chi Dẻ gai (Castanopsis) thuộc họ Dẻ (Fagaceae) là cây gỗ nhỡ, chiều cao thường từ 10 - 15m, đường kính có thể đạt từ 30 - 40cm, thân tròn thẳng, hơi xù xì, vỏ dầy, màu xám trắng, nứt dọc nhỏ, cành nhánh dài, tán lá xum xuê (Hình 1.1: Lá và quả của cây Dẻ ăn quả (Ảnh: Kiều Thị Dương, 2010) Loài Dẻ ăn quả có lá đơn, mọc cách, hình ngọn giáo hoặc trái xoan, mép nguyên, đầu lá nhọn dần và hơi lệch, đuôi nêm, lá kèm hình kim sớm rụng, mặt trên xanh đậm, nhẵn bóng, mặt dưới nhiều vảy nhỏ, màu bạc.

Hoa đơn tính cùng gốc mọc đầu cành, hoa tự đực hình bông đuôi sóc, dựng đứng nghiêng. Hoa tự cái có lá bắc ngắn. Hoa dài từ 4 - 7cm, phủ lông mềm, hoa cái thưa, đầu nhụy xẻ 3. Quả kiên hình cầu, được bọc kín trong đấu, có gai phân nhánh tập hợp thành cụm, mỗi đấu có 1 quả hình bầu dục, quả hơi vẹo.

Dẻ có thể bắt đầu ra hoa kết quả từ tuổi 4 - 5 trở đi, đạt sản lượng cao ở tuổi 20 - 35 sau đó giảm dần cho đến 40 - 50 tuổi. Hoa Dẻ nở rộ từ tháng 9 đến hết tháng 11 và quả chín vào tháng 8 đến tháng 9 năm sau. Mùa sai quả phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thời tiết đặc biệt là gió hại và các đợt rét đậm, rét hại. Thông thường mùa sai quả là 2 năm.

6 Quần thể Dẻ thường tập trung ưu thế ở chân và sườn đồi, tái sinh hạt tốt trên đất trống hoặc dưới tán rừng thưa. Khả năng tái sinh chồi mạnh, là loài cây tiên phong ở rừng sau khai thác kiệt. Một số công trình trong nước liên quan đế n vấ n đề nghiên cứu của đề tài Hoàng Kim Ngũ và Phùng Ngọc Lan (2005) [18] đã chỉ ra rằng trong rừng, việc đo đếm cường độ ánh sáng ở các mức chiều cao khác nhau là công việc phức tạp và khó khăn. Cường độ ánh sáng theo chiều thẳng đứng phụ thuộc nhiều vào độ tàn che, thành phần loài cây của rừng… Từ lý luận như vậy, có thể thấy chúng ta hoàn toàn có thể sử dụng độ tàn che, yếu tố có tính ổn định cao để phản ánh yêu cầu ánh sáng của lớp cây tái sinh dưới tán rừng.

Sinh trưởng của cây tái sinh, trong giai đoạn cây mạ, hệ rễ mới hình thành, khả năng đồng hóa còn yếu, cây thường có tính chịu bóng cao, thường bị cạnh tranh với cây bụi thảm tươi về ánh sáng, chất dinh dưỡng và độ ẩm đất. Đến giai đoạn cây con, khả năng đồng hóa cao hơn, tính chịu bóng đã giảm nhưng vẫn còn khả năng tồn tại dưới tán rừng, lúc này cây tái sinh đã bắt đầu tham gia vào tầng thảm tươi của rừng (Ngô Quang Đê, 1992) [8]. Trong quá trình tồn tại, mật độ cây tái sinh phụ thuộc vào điều kiện ánh sáng trong rừng và chế độ ánh sáng có liên quan chặt chẽ với độ khép tán. Trên một khoảnh rừng có độ khép tán như nhau, thì phân bố số lượng cây tái sinh sẽ giảm dần khi kích thước của cây tái sinh tăng lên.

Nguyên nhân của hiện tượng này là do nhu cầu ánh sáng của cây tái sinh tăng dần theo tuổi (Ngô Quang Đê, 1992) [8]. Khi nghiên cứu về đặc điểm tái sinh lỗ trống dưới tán rừng trạng thái IIIA1 tại Huyện Lục Nam Bắc Giang, Nguyễn Thị Kha (2009) [16] đã sử dụng phương pháp dùng máy Luximet để đo cường độ ánh sáng. Mỗi cấp độ tàn che, tác giả lập 5 ô tiêu chuẩn, mỗi ô tiêu chuẩn đo 1 điểm ở tâm giữa. Mỗi ngày đo 2 lần vào lúc 12 -13 h và 15 - 16h.

Kết quả cho thấy cường độ ánh sáng tỷ lệ nghịch với độ tàn che. Sự phát triển của cây bụi thảm tươi tỷ lệ thuận với cường độ ánh sáng. Về cây tái sinh, khi có sự thay đổi về cường độ chiếu sáng thì số loài cây tham gia trong công 7 thức tổ thành tăng lên và mật độ cây tái sinh cũng tăng lên. Ở cường độ ánh sáng là 8.800lux (ứng với độ tàn che < 0,3) thì có 33 loài phát hiện và có 7 loài tham gia vào công thức tổ thành, mật độ là 3.