Chương 1: SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC XÂY DỰNG CSDL TÀI LIỆU LƯU TRỮ SỞ QUY HOẠCH – KIẾN TRÚC HÀ NỘI. Thực trạng công tác lƣu trữ của Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội. Tổng quan về Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội 1. Quá trình hình thành và phát triển của Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội.
Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội là cơ quan quản l nhà nước trên lĩnh vực quy hoạch đô thị, quản l kiến trúc cảnh quan đô thị và quản l xây dựng theo quy hoạch. Sở Quy hoạch – Kiến trúc được h nh thành và phát triển qua các giai đoạn, trong đó mỗi giai đoạn lại có những thành tựu và dấu ấn riêng, góp phần làm nên diện mạo chung của Thủ đô Hà Nội như ngày nay. Giai đoạn đầu tiên chính là sự h nh thành và phát triển của h nh thức quản l quy hoạch kiến trúc theo mô h nh Văn phòng Kiến trúc sư trưởng Thành phố (1992- 2002). Năm 1986, cùng với chính sách đổi mới của nước ta, Thủ đô Hà Nội đã có những ước tăng trưởng vượt ậc trên nhiều lĩnh vực, trong đó có quan tâm đến đầu tư xây dựng công tr nh, một trong những yêu cầu cấp thiết đặt ra cho Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn này là phải đ y mạnh hơn nữa công tác quản l , phát triển đô thị.
Với sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, ngày 01/10/1992 đơn vị quản l quy hoạch kiến trúc Hà Nội được thành lập và đi vào hoạt động theo mô h nh Kiến trúc sư trưởng Thành phố tại Quyết định số 256/CT ngày 13/7/1992 của Chủ tịch Hội đồng ộ trưởng và Quyết định số 2064/QĐ-U ngày 19/9/1992 của U ND Thành phố Hà Nội. ộ máy hoạt động ao gồm Văn phòng Kiến trúc sư trưởng Thành phố và đại diện Kiến trúc sư trưởng Thành phố tại các quận, huyện thực hiện các chức năng nhiệm vụ: Lập kế hoạch và tổ chức nghiên cứu, th m tra, tr nh duyệt đồ án quy hoạch, thực hiện quản l xây dựng theo quy hoạch; Quản l Nhà nước về quy hoạch kiến trúc; Tổ chức xem xét các đồ án về kiến trúc, cấp giấy phép xây dựng, thanh tra xây dựng; Th m tra cấp giấy phép sử dụng đất cho các loại công tr nh xây dựng. Mô h nh Kiến trúc sư trưởng Thành phố ước đầu đã có nhiều thành tựu quan trọng khẳng định việc thí điểm mô h nh quản l quy hoạch kiến trúc Hà Nội là 12 z hướng đi đúng đắn đóng góp cho Hà Nội trở thành một trong những đơn vị đứng đầu cả nước về phát triển đô thị mới, giải quyết nhu cầu về nhà ở, thu hút nhiều dự án lớn trong và ngoài nước, tạo nên sự thay đổi lớn về h nh ảnh đô thị hiện đại, kích thích sự phát triển kinh tế. Sau 10 năm triển khai mô h nh Văn phòng Kiến trúc sư trưởng Thành phố, thực hiện Nghị quyết số 15/NQTW ngày 15/12/2000 của ộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển thủ đô nhằm đáp ứng nhu cầu quản l xây dựng, trật tự đô thị, nâng cao năng lực đội ngũ quản l đô thị, đồng thời quản l chặt chẽ việc thực hiện quy hoạch, Thủ tướng Chính phủ đã an hành Quyết định số 52/QĐ-TTg ngày 18/4/2002 cho phép thành lập Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội.
Trên cơ sở đó ngày 23/5/2002 U ND Thành phố Hà Nội ra Quyết định số 77/QĐ-U về việc thành lập Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội từ việc tổ chức, sắp xếp lại Văn phòng Kiến trúc sư trưởng Thành phố với chức năng nhiệm vụ tham mưu cho U ND Thành phố tổ chức tốt việc quản l Nhà nước về quy hoạch – kiến trúc theo định hướng quy hoạch chung đã được phê duyệt kéo theo nhiều công tr nh nhà ở, trung tâm thương mại hiện đại với quy mô lớn được xây dựng đã đáp ứng nhu cầu thiết yếu của nhân dân Thủ đô. Năm 2008, việc điều chỉnh địa giới hành chính Thành phố Hà Nội với sự sáp nhập giữa Hà Nội và Hà Tây đã tạo nên ước phát triển mới cho công cuộc xây dựng và phát triển toàn Hà Nội mở rộng. Đây cũng chính là những thách thức mới đòi hỏi các cấp, các ngành, các lĩnh vực phải tự chuyển iến và thay đổi m nh, Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội cũng không nằm ngoài quy luật đó để đáp ứng đòi hỏi cho sự phát triển kinh tế, xã hội Thủ đô. Được sự quan tâm chỉ đạo thường xuyên của Trung ương, các ộ ngành, Thành phố, sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị quận huyện, thị xã cộng với sự nỗ lực của cán ộ, công nhân viên toàn cơ quan.Sở Quy hoạch – Kiến trúc đã không ngừng phát triển tiến ộ không chỉ ở lĩnh vực quản l hành chính thông thường mà đang cố gắng đạt chất lượng trong việc kiểm soát phát triển đô thị (công tác quy hoạch, quản l kiến trúc cảnh quan đô thị, nông thôn và quản l xây dựng theo quy hoạch).
Sự lớn mạnh của Sở không chỉ 13 z dừng lại ở việc tự nâng cao năng lực cán ộ công chức mà còn thể hiện ở sự liên kết, tham vấn kiến của các đơn vị trong và ngoài nước, của các chuyên gia đầu ngành, các Hiệp hội chuyên ngành, tham mưu đóng góp kiến tại Hội đồng kiến trúc – quy hoạch Thành phố, Hội đồng th m định các đồ án quy hoạch. Sau khi đồ án Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nh n đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26/7/2011, công tác quy hoạch xây dựng đã được triển khai quyết liệt và toàn diện (quy hoạch vùng, quy hoạch phân khu, quy hoạch vệ tinh sinh thái, quy hoạch chung quận, huyện, quy hoạch chi tiết.) Các quy hoạch chuyên ngành đã được triển khai đồng loạt, tạo cơ sở cho sự phát triển ổn định và ền vững điển h nh như quy hoạch nông thôn mới chưa ao giờ được triển khai cụ thể như giai đoạn này. Chất lượng quy hoạch cũng được nâng lên với những yêu cầu mới, đòi hỏi cao, tầm nh n xa với các tiêu chí định hướng cụ thể, việc phát triển ền vững giữa việc cải tạo, chỉnh trang các khu trung tâm cũ với việc đầu tư xây dựng khu đô thị mới hoàn chỉnh là những giải pháp được đồng loạt triển khai nhằm làm mới và nâng cao chất lượng sống của cư dân Hà Nội. Các loại h nh nhà ở mới được chú trọng đầu tư với mọi loại h nh từ các khu đô thị văn minh, tiêu chu n và chất lượng cao, cảnh quan đẹp (khu Ciputra, khu the mannor, khu Trung Hòa – Nhân Chính, khu đô thị mới Cầu Giấy.) đến các khu tái định cư, nhà ở xã hội, cải tạo xây dựng các khu nhà ở tập thể cũ ( khu tập thể Kim Liên, Khu tập thể Giảng Võ.), các công tr nh kiến trúc chào mừng kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội ( ảo tàng Hà Nội, tổ hợp Keangnam cao nhất Việt Nam, các trụ sở mới của ộ Công an, ộ Tư pháp.) thực sự là những minh chứng cho sự phát triển lớn mạnh của một Hà Nội tiên tiến mà vẫn đậm đà ản sắc dân tộc, xứng đáng là đô thị tiên phong đại diện cho kiến trúc Việt Nam thời đại mới.
Các công tr nh giao thông đầu mối, sân ay quốc tế Nội ài mở rộng, các cây cầu lớn (cầu Vĩnh Tuy, Thanh Tr , Nhật Tân.), đường Vành đai 3 trên cao, các công tr nh giao thông hiện đại (đường sắt trên cao, metro ngầm.), các giá trị cảnh quan đô thị được nhấn mạnh, tô điểm (công viên cây xanh, kè hồ, hệ 14 z thống cấp thoát nước, cải tạo chất lượng sông hồ. Tất cả đã tạo nên diện mạo mới cho Thủ đô Hà Nôi ngày càng văn minh, hiện đại, hội nhập Quốc tế sâu rộng. Hình 1: Bản đồ Quy hoạch chung xây dựng thủ đô năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 (Nguồn: Bản đồ QH Sử dụng đất, Kho lưu trữ Sở) Sau hơn 20 năm h nh thành và phát triển của Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội, một chặng đường không dài so với lịch sử Thành phố Hà Nội nhưng Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội đã làm tốt công tác quản l về quy hoạch kiến trúc của Thủ đô. Nh n h nh ảnh của Hà Nội phát triển như hôm nay là minh chứng cho những nỗ lực, đóng góp công sức của toàn thể Lãnh đạo, cán ộ công nhân viên của ngành, đưa Hà Nội xứng đáng là đô thị văn minh hiện đại, là trái tim của cả nước.
Vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội. Sau mở rộng địa giới hành chính thủ đô Hà Nội, Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội được U ND Thành phố ra Quyết định số 14/2008/QĐ-UBND ngày 15 z 23/9/2008 về việc quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội. Theo đó Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội có những chức năng như sau: - Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội là cơ quan chuyên môn của U ND Thành phố Hà Nội, có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng; chịu sự chỉ đạo và quản l toàn diện về tổ chức, iên chế và hoạt động của U ND Thành phố; đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ của ộ Xây dựng. - Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội có chức năng tham mưu, giúp U ND Thành phố Hà Nội thực hiện quản l nhà nước về quy hoạch, về kiến trúc xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn khác theo phân cấp, ủy quyền của U ND Thành phố Hà Nội và theo quy định của pháp luật.