Nghiên Cứu Xác Định Dạng Cu, Pb, Zn và Cd Trong Trầm Tích Lưu Vực Sông Cầu

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu xác định dạng Cu, Pb, Zn và Cd trong cột trầm tích lưu vực sông Cầu, góp phần vào hóa phân tích môi trường.

• Tác giả: Vũ Văn Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Đức Lợi
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Hóa Phân Tích
• Đề tài: Nghiên Cứu Xác Định Dạng Cu, Pb, Zn Và Cd Trong Một Số Cột Trầm Tích Thuộc Lưu Vực Sông Cầu
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Kim Loại Nặng Trong Trầm Tích Sông Cầu

Nghiên cứu về kim loại nặng trong trầm tích đang là vấn đề cấp thiết do ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng. Việc đánh giá mức độ ô nhiễm lưu vực sông Cầu, một trong những lưu vực sông lớn của Việt Nam, đặc biệt quan trọng. Các hoạt động sản xuất công nghiệp, sinh hoạt của con người xả thải trực tiếp vào sông, gây ra nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng nghiêm trọng. Nghiên cứu này tập trung xác định dạng tồn tại của Cu, Pb, Zn và Cd trong trầm tích sông Cầu, nhằm đưa ra đánh giá chính xác hơn về mức độ ô nhiễm và ảnh hưởng của chúng đến hệ sinh thái. Việc xác định hàm lượng tổng và các dạng liên kết của kim loại sẽ giúp đánh giá sự thay đổi ô nhiễm theo thời gian và đưa ra các giải pháp quản lý phù hợp.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Xác Định Dạng Kim Loại Nặng

Việc xác định dạng tồn tại của kim loại nặng quan trọng hơn chỉ đo hàm lượng tổng. Các dạng khác nhau có độc tính và khả năng tích lũy sinh học khác nhau. Ví dụ, kim loại ở dạng trao đổi dễ dàng giải phóng vào môi trường nước, gây nguy hiểm trực tiếp cho sinh vật. Nghiên cứu của Tessier (1979) đã chỉ ra rằng quy trình chiết liên tục có thể phân loại kim loại thành các dạng khác nhau, từ đó đánh giá chính xác hơn nguy cơ ô nhiễm và ảnh hưởng của chúng đến hệ sinh thái.

1.2. Lưu Vực Sông Cầu Khu Vực Nghiên Cứu Tiềm Ẩn Ô NhiỄM

Lưu vực sông Cầu, với nhiều hoạt động công nghiệp khai khoáng, luyện kim, và mạ điện, đối mặt với nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng cao. Tỉnh Thái Nguyên, nằm trong lưu vực, có ngành công nghiệp khai khoáng phát triển mạnh mẽ. Việc nghiên cứu trầm tích sông Cầu đoạn qua Thái Nguyên giúp đánh giá mức độ ô nhiễm, xác định nguồn gốc và đưa ra các giải pháp quản lý phù hợp. Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực sông Cầu đã được thành lập năm 2008 để giải quyết vấn đề ô nhiễm.

II. Phương Pháp Nghiên Cứu Xác Định Kim Loại Nặng Trong Trầm Tích

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chiết liên tục để phân loại kim loại Cu, Pb, Zn và Cd trong trầm tích sông Cầu thành các dạng khác nhau: trao đổi, liên kết với cacbonat, liên kết với oxit sắt và mangan, liên kết với chất hữu cơ và dạng cặn dư. Quy trình chiết liên tục của Tessier (1979) được sử dụng làm cơ sở, có thể cải tiến để phù hợp với điều kiện cụ thể của mẫu trầm tích. Hàm lượng kim loại trong từng dạng được xác định bằng phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử (AAS). Kết quả phân tích sẽ được so sánh, đối chiếu với các tiêu chuẩn đánh giá ô nhiễm trầm tích để đánh giá mức độ ô nhiễm.

2.1. Quy Trình Chiết Liên Tục Tessier Phân Loại Dạng Kim Loại

Quy trình chiết liên tục của Tessier chia kim loại trong trầm tích thành năm dạng: trao đổi, liên kết với cacbonat, liên kết với oxit sắt và mangan, liên kết với chất hữu cơ và dạng cặn dư. Mỗi bước chiết sử dụng thuốc thử khác nhau để hòa tan một dạng kim loại cụ thể. Ví dụ, dạng trao đổi được chiết bằng dung dịch muối, dạng liên kết với cacbonat được chiết bằng axit axetic. Quy trình này giúp phân biệt các dạng kim loại khác nhau và đánh giá nguy cơ ô nhiễm của chúng.

2.2. Phổ Hấp Thụ Nguyên Tử AAS Định Lượng Hàm Lượng Kim Loại

Phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử (AAS) được sử dụng để định lượng hàm lượng kim loại trong các dung dịch chiết. AAS là phương pháp phân tích nhạy, chính xác, cho phép xác định nồng độ kim loại ở mức vết. Mẫu được hóa hơi, sau đó chiếu một chùm tia sáng có bước sóng đặc trưng qua hơi. Lượng ánh sáng bị hấp thụ tỷ lệ với nồng độ kim loại trong mẫu. Các điều kiện đo phổ AAS cần được tối ưu hóa để đảm bảo độ chính xác và độ nhạy cao nhất.

2.3. Đánh Giá Độ Ô NhiỄM DỰA TRÊN Các Tiêu ChuẨn So Sánh

Kết quả phân tích hàm lượng kim loại tổng và các dạng sẽ được so sánh với các tiêu chuẩn đánh giá ô nhiễm trầm tích, như chỉ số tích lũy địa chất (Geoaccumulation Index: Igeo) và chỉ số đánh giá rủi ro RAC (Risk Assessment Code). Các tiêu chuẩn của Mỹ (US EPA) và Canada (2002) cũng được sử dụng để đánh giá mức độ ô nhiễm kim loại nặng. Việc so sánh với các tiêu chuẩn giúp đưa ra kết luận khách quan, khoa học về mức độ ô nhiễm của trầm tích sông Cầu.

III. Kết Quả Nghiên Cứu Hàm Lượng Kim Loại Nặng Trong Trầm Tích

Kết quả nghiên cứu cho thấy hàm lượng tổng của Cu, Pb, Zn và Cd trong trầm tích sông Cầu biến đổi theo chiều sâu của cột trầm tích và giữa các cột trầm tích khác nhau. Hàm lượng các dạng kim loại cũng khác nhau, cho thấy sự tích lũy và di chuyển của kim loại trong trầm tích. Mối tương quan giữa hàm lượng tổng và các dạng kim loại cũng được phân tích để hiểu rõ hơn về quá trình ô nhiễm.

3.1. Biến ĐỘng Hàm LƯỢng Kim LoẠI THEO Chiều Sâu CỘT TrẦM TÍCH

Hàm lượng tổng của Cu, Pb, Zn và Cd có sự biến động theo chiều sâu của cột trầm tích, cho thấy sự thay đổi về mức độ ô nhiễm theo thời gian. Các lớp trầm tích sâu hơn có thể phản ánh mức độ ô nhiễm trong quá khứ, trong khi các lớp gần bề mặt phản ánh tình hình ô nhiễm hiện tại. Phân tích sự biến động này giúp hiểu rõ hơn về lịch sử ô nhiễm của sông Cầu.

3.2. Phân Bố Hàm Lượng Các Dạng Kim Loại Trong Trầm Tích

Hàm lượng các dạng kim loại (trao đổi, cacbonat, oxit sắt mangan, hữu cơ, cặn dư) khác nhau cho thấy sự tích lũy và di chuyển của kim loại trong trầm tích. Một số dạng kim loại có thể chiếm ưu thế hơn các dạng khác, tùy thuộc vào điều kiện môi trường và nguồn gốc của kim loại. Phân tích sự phân bố này giúp đánh giá nguy cơ ô nhiễm tiềm tàng của các kim loại nặng.

IV. Đánh Giá Mức Độ Ô Nhiễm Kim Loại Nặng và Rủi Ro TiỀM Ẩn

Việc sử dụng các chỉ số đánh giá như Igeo và RAC cho thấy mức độ ô nhiễm kim loại nặng ở một số khu vực của sông Cầu vượt quá ngưỡng cho phép. Điều này cho thấy nguy cơ ô nhiễm đối với hệ sinh thái và sức khỏe con người. Cần có các biện pháp quản lý và giảm thiểu ô nhiễm để bảo vệ nguồn nước và môi trường.

4.1. Chỉ Số Igeo và RAC Đánh Giá Mức Độ Ô NhiỄM

Chỉ số Igeo (Geoaccumulation Index) đánh giá mức độ tích lũy kim loại so với nền địa chất tự nhiên. Chỉ số RAC (Risk Assessment Code) đánh giá rủi ro tiềm tàng của kim loại dựa trên dạng tồn tại và khả năng di chuyển của chúng. Việc sử dụng kết hợp hai chỉ số này giúp đánh giá toàn diện mức độ ô nhiễm và nguy cơ của kim loại nặng.

4.2. Nguy Cơ Ô NhiỄM ĐỐI VỚI Hệ Sinh ThÁI VÀ SỨC KHỎE CON NGƯỜI

Mức độ ô nhiễm kim loại nặng vượt quá ngưỡng cho phép có thể gây ra tác động tiêu cực đến hệ sinh thái sông Cầu. Kim loại có thể tích lũy trong cơ thể sinh vật, gây ra các vấn đề về sức khỏe và giảm đa dạng sinh học. Ngoài ra, ô nhiễm kim loại cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người thông qua việc sử dụng nguồn nước ô nhiễm.

V. Giải Pháp Quản Lý Ô Nhiễm Kim Loại Nặng Tại Lưu Vực Sông Cầu

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần có các giải pháp quản lý ô nhiễm kim loại nặng hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm kiểm soát nguồn thải, xử lý nước thải công nghiệp và sinh hoạt, cải tạo hệ thống thoát nước, và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng để đạt được hiệu quả cao nhất.

5.1. Kiểm Soát Nguồn ThẢI VÀ Xử Lý NƯỚC ThẢI HIỆU QuẢ

Kiểm soát chặt chẽ nguồn thải công nghiệp và sinh hoạt là giải pháp quan trọng nhất để giảm thiểu ô nhiễm kim loại nặng. Các doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt quy định về xử lý nước thải trước khi xả ra môi trường. Hệ thống xử lý nước thải tập trung cần được xây dựng và nâng cấp để đảm bảo loại bỏ hiệu quả kim loại nặng.

5.2. Nâng Cao NhẬN ThỨC CỘNG ĐỒNG VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường là yếu tố then chốt để đạt được sự phát triển bền vững. Cộng đồng cần được thông tin đầy đủ về tác hại của ô nhiễm kim loại nặng và các biện pháp phòng tránh. Các hoạt động tuyên truyền, giáo dục cần được tổ chức thường xuyên để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân.

VI. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu TiẾP THEO VỀ KIM LOẠI NẶNG

Nghiên cứu này đã cung cấp những thông tin quan trọng về mức độ ô nhiễm kim loại nặng trong trầm tích sông Cầu. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá tác động của ô nhiễm đến hệ sinh thái và sức khỏe con người. Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc xác định nguồn gốc ô nhiễm, đánh giá khả năng tích lũy sinh học của kim loại và phát triển các phương pháp xử lý ô nhiễm hiệu quả.

6.1. HƯỚNG NGHIÊN CỨU VỀ NGUỒN GỐC Ô NHIỄM KIM LOẠI NẶNG

Việc xác định nguồn gốc ô nhiễm kim loại nặng là rất quan trọng để có thể đưa ra các giải pháp quản lý phù hợp. Các phương pháp đồng vị phóng xạ và phân tích thống kê có thể được sử dụng để xác định nguồn gốc của kim loại trong trầm tích.

6.2. ĐÁNH GIÁ KhẢ NĂNG TÍCH LŨY SINH HỌC VÀ PHÁT TRIỂN GIẢI PHÁP

Đánh giá khả năng tích lũy sinh học của kim loại trong các sinh vật thủy sinh giúp đánh giá nguy cơ ô nhiễm đối với chuỗi thức ăn. Các nghiên cứu về phytoremediation (sử dụng thực vật để làm sạch ô nhiễm) cũng cần được đẩy mạnh để tìm ra các phương pháp xử lý ô nhiễm hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Hiện nay, vấn đề ô nhiễm môi trường do các hoạt động sinh hoạt và sản xuất của con người đã và đang là vấn đề nhức nhối của toàn xã hội. Một trong các chương trình đang được nhà nước quan tâm là nghiên cứu và đánh giá mức độ ô nhiễm thuộc lưu vực một số hệ thống sông chính như: sông Đáy, sông Nhuệ, sông Cầu. để từ đó có các biện pháp quản lí thích hợp. Trong số các chỉ số ô nhiễm, ô nhiễm kim loại nặng là một trong những chỉ số được quan tâm nhiều bởi độc tính và khả năng tích lũy sinh học của chúng.

Để có thể đánh giá một cách đầy đủ về mức độ ô nhiễm của các kim loại nặng ta không thể chỉ dựa vào việc xác định hàm lượng của các kim loại hòa tan trong nước mà cần xác định cả hàm lượng các kim loại trong trầm tích. Rất nhiều công trình khoa học nghiên cứu về trầm tích sông, hồ đều cho thấy hàm lượng của các kim loại trong trầm tích lớn hơn nhiều so với trong nước. Dưới một số điều kiện lí hóa nhất định các kim loại nặng từ trong nước có thể tích lũy vào trầm tích đồng thời cũng có thể hòa tan ngược trở lại nước [65, 68]. Khả năng hòa tan của kim loại trong mẫu trầm tích vào nước cũng như khả năng tích lũy sinh học của nó phụ thuộc vào dạng tồn tại của kim loại trong trầm tích [69].

Vì vậy cần thiết phải xác định cụ thể dạng tồn tại của các kim loại trong trầm tích mới có thể đưa ra những đánh giá cụ thể và chính xác hơn về mức độ ô nhiễm và ảnh hưởng đến hệ sinh thái của các kim loại nặng [48]. Một vấn đề đáng lưu ý nữa là hàm lượng của các kim loại trong mẫu trầm tích phụ thuộc vào hàm lượng của các kim loại trong nước tại mỗi thời điểm. Do đó dựa vào việc xác định hàm lượng của các kim loại tại các điểm khác nhau trên cùng một cột trầm tích có thể giúp ta thấy được sự thay đổi về mức độ ô nhiễm kim loại nặng tại khu vực nghiên cứu theo thời gian. Để xác định dạng kim loại trong trầm tích, công đoạn quan trọng nhất là chiết tách riêng từng dạng kim loại ra khỏi trầm tích.

Đã có rất nhiều quy trình chiết được đưa ra nhưng quy trình chiết liên tục của Tessier (Tessier et.al, 1979 [34]) được nhiều tác giả lựa (LUAN.tich 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] chọn sử dụng và cải tiến thêm phương pháp này. Theo quy trình chiết liên tục của Tessier, kim loại trong trầm tích được chia làm 5 dạng là: dạng trao đổi, dạng liên kết với cacbonat, dạng liên kết với sắt và mangan oxit, dạng liên kết với chất hữu cơ và dạng cặn dư. Lưu vực sông Cầu là một trong những lưu vực sông lớn và tập trung đông dân cư sinh sống ở khu vực phía Bắc. Sông Cầu dài 288,5 km bắt nguồn từ núi Vạn On ở độ cao 1175m thuộc huyện Chợ Đồn tỉnh Bắc Cạn chạy qua các tỉnh Bắc Cạn, Thái Nguyên, Bắc Giang, Hà Nội, Bắc Ninh và đổ vào sông Thái Bình ở thị xã Phả Lại tỉnh Hải Dương.

Các khu vực sông Cầu chạy qua là những khu vực tập trung rất nhiều các hoạt động sản xuất công nghiệp như: khai khoáng, luyện kim, mạ điện. Vì vậy tình hình ô nhiễm nói chung và ô nhiễm kim loại nặng nói riêng đang ở mức báo động. Trước tình hình đó chính phủ đã cho thành lập Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực sông Cầu vào tháng 1 năm 2008 để có những giải pháp đồng bộ quản lí và giảm thiểu ô nhiễm trên hệ thống lưu vực sông Cầu. Mặt khác, trên hệ thống lưu vực sông Cầu, Thái Nguyên là tỉnh mà ngành công nghiệp khai khoáng và luyện kim rất phát triển nên nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng là rất lớn.

Từ những vấn đề trình bày ở trên, chúng tôi đã chọn đề tài “nghiên cứu xác định dạng Cu, Pb, Zn và Cd trong một số cột trầm tích thuộc lưu vực sông Cầu ” với địa bàn nghiên cứu chính là tỉnh Thái Nguyên theo các nhiệm vụ cụ thể là: + Xác định hàm lượng tổng và hàm lượng các dạng liên kết của các kim loại Cu, Pb, Zn và Cd trong một số cột trầm tích thuộc lưu vực sông Cầu khu vực đi qua thành phố Thái Nguyên. + Đánh giá sự thay đổi hàm lượng tổng và các dạng của các kim loại Cu, Pb ,Zn và Cd theo chiều sâu của cột trầm tích và giữa các cột trầm tích. + Đánh giá mối tương quan về hàm lượng tổng và các dạng của các kim loại Cu, Pb, Zn và Cd trong cùng 1 cột trầm tích và giữa các cột trầm tích với nhau. + Đánh giá mức độ ô nhiễm các kim loại Cu, Pb, Zn và Cd theo một số tiêu chuẩn đánh giá ô nhiễm trầm tích.

Việc lấy mẫu trầm tích được chúng tôi trực tiếp tiến hành tại sông Cầu đoạn đi qua thành phố Thái Nguyên vào tháng 7 năm 2012. Các công việc bảo quản mẫu trầm tích, xử lí mẫu và phân tích hàm lượng tổng cũng như các dạng của các kim loại Cu, Pb, Zn và Cd được thực hiện tại phòng Hóa Phân Tích – Viện Hóa Học – Viện Hàn Lâm Khoa Học và Công Nghệ Việt Nam.tich 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1: TỔNG QUAN 1.1 Trầm tích và sự tích lũy kim loại trong trầm tích 1.1 Trầm tích và sự hình thành trầm tích Trầm tích là các vật chất tự nhiên bị phá vỡ bởi các quá trình xói mòn hoặc do thời tiết, sau đó được các dòng chảy vận chuyển đi và cuối cùng được tích tụ thành các lớp trên bề mặt hoặc đáy của một khu vực chứa nước như ao, hồ, sông, suối, biển. Quá trình hình thành trầm tích là một quá trình tích tụ và lắng đọng các chất cặn lơ lửng (bao gồm cả các vật chất vô cơ và hữu cơ) để tạo nên các lớp trầm tích. Ao, hồ, sông, biển tích lũy trầm tích thành các lớp theo thời gian.

Vì vậy trầm tích là một hỗn hợp phức tạp của các pha rắn bao gồm sét, silic oxit, chất hữu cơ, cacbonat và một quần thể các vi khuẩn (Trần Nghi, 2003 [14]; [71] ). Trầm tích là một trong những đối tượng thường được nghiên cứu để đánh giá và xác định mức độ cũng như nguồn gây ô nhiễm kim loại nặng đối với môi trường nước bởi hàm lượng kim loại trong trầm tích thường lớn hơn nhiều so với lớp nước phía trên và có mối quan hệ chặt chẽ với hàm lượng của các ion kim loại tan trong nước. Các kim loại trong nước có thể tích lũy đi vào trầm tích và ngược lại kim loại trong trầm tích ở dạng di động có khả năng hòa tan ngược lại vào nước. Chính vì lí do đó nên trầm tích được xem là một chỉ thị quan trọng dùng để nghiên cứu và đánh giá sự ô nhiễm môi trường.2 Các nguồn tích lũy kim loại vào trầm tích Sự tích lũy kim loại vào trầm tích đến từ hai nguồn là nguồn nhân tạo và nguồn tự nhiên.

Nguồn tự nhiên gồm các kim loại nằm trong thành phần của đất đá xâm nhập vào môi trường nước và trầm tích thông qua các quá trình tự nhiên như: phong hóa, xói mòn, rửa trôi (Ip Crman 2007 [46]). Nguồn nhân tạo là các nguồn ô nhiễm từ các hoạt động sinh hoạt và sản xuất của con người như: nước thải sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp, y tế. Các kim loại này sau khi đi vào nước sẽ tích lũy vào trầm tích cũng như các sinh vật thủy sinh.3 Cơ chế và các yếu tố ảnh hưởng đến sự tích lũy kim loại vào trầm tích (LUAN.tich 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Các kim loại tích lũy vào trầm tích có thể xuất phát từ nguồn tự nhiên hoặc nhân tạo. Sự tích lũy của các kim loại vào trầm tích có thể xảy ra theo 3 cơ chế sau: 1.

Sự hấp phụ hóa lý từ nước. Sự hấp thu sinh học bởi các sinh vật hoặc các chất hữu cơ. Sự tích lũy vật lí của các hạt vật chất bởi quá trình lắng đọng trầm tích. Sự tích lũy kim loại vào trầm tích phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như: các điều kiện thủy văn, môi trường, pH, thành phần vi sinh vật, kết cấu của trầm tích, khả năng trao đổi ion… nhất là sự hấp phụ hóa lý và hấp thu sinh học.

Sự hấp phụ hóa lý các kim loại trực tiếp từ nước được thực hiện nhờ các quá trình hấp phụ các kim loại lên trên bề mặt của các hạt keo, các quá trình trao đổi ion, các phản ứng tạo phức của các kim loại nặng với các hợp chất hữu cơ hoặc do các phản ứng hóa học xảy ra làm thay đổi trạng thái oxi hóa của các nguyên tố hay tạo thành các hợp chất ít tan như muối sunfua. Quá trình hấp phụ hóa lí phụ thuộc rất nhiều vào các điều kiện như: pH của nước, kích thước của các hạt keo, hàm lượng các chất hữu cơ và quần thể vi sinh vật [65]. Sự hấp thu sinh học chủ yếu do quá trình hấp thu kim loại của các sinh vật trong nước, phản ứng tạo phức của các kim loại với các hợp chất hữu cơ, các hoạt động sinh hóa của hệ vi sinh vật trong trầm tích [42, 68].4 Các dạng tồn tại của kim loại trong trầm tích. Theo Tessier [33], kim loại trong mẫu trầm tích và mẫu đất tồn tại ở 5 dạng chủ yếu sau: + Dạng trao đổi: Kim loại trong dạng này liên kết với các hạt keo trong trầm tích (sét, hydrat của oxit săt, oxit mangan, axit humic) bằng lực hấp phụ yếu.

Sự thay đổi lực ion của nước sẽ ảnh hưởng đến khả năng hấp phụ hoặc giải hấp các kim loại này dẫn đến sự giải phóng hoặc tích lũy kim loại tại bề mặt tiếp xúc của nước và trầm tích. Chính vì vậy kim loại trong trầm tích ở dạng này rất linh động có thể dễ dàng giải phóng ngược trở lại môi trường nước. + Dạng liên kết với cácbonat: Các kim loại tồn tại ở dạng kết tủa muối cacbonat. Các kim loại tồn tại ở dạng này rất nhạy cảm với sự thay đổi của pH, khi pH giảm các kim loại ở dạng này sẽ được giải phóng.tich 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.