Chương 1: Một số vẫn để lý luận vé hòa giải vụ việc dân su. Chương 2: Quy định của pháp luật hiện hành vẻ hòa giai vụ việc đền su, Chương 3: Thực tiễn áp dung các quy định va kién nghị hoàn thiện về hòa giải vụ việc dân sự. CHUONG1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE HÒA GIẢI ‘VU VIỆC DÂN SỰ TRONG TO TUNG DAN SỰ 1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của hòa gidi vụ việc dn sự.
LLL Khái niệm hòa giải vụ việc dan se "Trong sã hội dân sự, việc các chủ thể tham gia vào quan hệ pháp luật dân. sự, hôn nhân gia đình, thương mai, lao động,. dé phát sinh những tranh. chấp, xung đột về quyền, lợi ích hoặc ngay cả khi không có tranh chấp thì mỗi quan hệ giữa các bên trong quan hệ cũng không được thông nhất, hải hòa Những quan hệ dân sự đỏ được thể hiện dưới hai loại vụ án dân sự và việc dân sự.
Vụ án dân sự là những tranh chap phát sinh trong quan hệ dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mai, lao động ma theo quy định thì cá nhân, co quan, tổ chức tự mình hoặc thông qua người đại điện hợp pháp khởi kiện vụ án tai tủa án có thẩm quyển để yêu câu bão vệ quyên và lợi ích hop pháp của mình. Việc dân sự là việc cá nhà cơ quan, chức không có tranh chấp, nhưng có yêu câu Tòa án công nhận hoặc không công nhận một sự kiện pháp lý là căn cử làm phát sinh quyển, nghĩa vụ dân sự, hồn nhân va gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động của minh hoặc của cá nhân, cơ quan, tổ chức khác, yêu cầu Toa án công nhân cho minh quyền về dân su, hôn nhân và gia định, kinh doanh, thương mai, lao động. Tắt cd những vụ án dân sư va việc ân sự đó được gọi chung la vụ việc dân su. Do đó, vụ việc dân sự là các tranh chấp, các yêu cầu vẻ dân sự, hồn nhân gia đính, kinh doanh, thương mai và lao đông đưc Toa an thụ lý, giải quyết theo tình tự, thủ tục theo pháp luật TTDS quy định trên cơ sở có đơn khỏi kiên, đơn yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân” Để giải quyết các mâu thuẫn trong quan hệ dan sự, các chủ thé có thé lựa chọn nhiều phương thức giải quyết khác nhau như thương lượng, théa thuận ut sw v/huon; yi hoặc hòa giải thông qua bên thứ ba hoặc khỏi kiện,.
Trong các phương thức đó, hòa giải là một phương thức truyền thông, ưu điểm nhất để giải quyết các tranh châp, các yêu cầu trong đời sống 2 hội, nhưng quan niêm về hòa giải còn nhiễu vẫn để chưa thông nhất, Trên thể giới có nhiễn quan niệm khác nhau vé hòa giải Ha giải là sự can thiệp, sự lâm trung gian hòa giải, hành vi của người thứ ‘ba làm trung gian giữa hai bên tranh chấp nhằm thuyết phục ho dan xếp hoặc giải quyệWerhi“hâp giữ tụ, 'Việc;giãi thuy tanh chân thông tủa người: trung gian hòa giải (bên trung lập)” ‘Theo từ điển pháp lý của Rothenberg định nghĩa hòa giai là “hẻni: vi théa Tiệp giữa các bên san Rồi có tranh chấp, mỗi bên nhương bộ một it’? Theo Từ tiếng Viết, “hỏa gid là việc thuyết phuc các bên đồng ÿ im dut xung đột. xích mich một cách dn thod’*. Khái niệm này đề cập đến eh mục đích của hòa giải, nhưng chưa nêu được day đủ bản chất, nội dung vả chủ thé của hòa giải. Ngoài ra, trong khoa học pháp lý, có quan điểm cho rằng: “hòa gii Ia quá trình giải quyết những tranh chấp, ng giữa các bền.
trình hòa gidt cần đến bên tint ba với vai trò trung lập, làm trung gian giúp các bên giải quyét các tranh chấp giải quyết được những bắt đông và đạt được một thôa thuận phit hop với guy đình cũa pháp luật. dao đức xã hội và tự nguyên thực hiện những thôa thuận đó “5. Tit các quan điểm trên, hỏa giải là quá trinh các bên thôa thuận với như. đỗ giải quyét các tranh chấp, you hông qua bên tine ba.
Phương thức nay, } Pryan A Garner chit biên (2008), Black's Law Dictionary, tái bản lân thứ 8, NEB West, Thomson, tr 307 " “eS 3 FEA Sander và SB Goldberg (1994)," haa t6a nã lo Không cân thất: Cm nang hướng. ‘than tiền với người lie chon ADR”, Nguyt san Đăm phân 55. * Từ đn ting Mật của Nhà Xuất ban Khoa học xa hội, năm 1995, trang 430 * Trên Huy liệu, “Thực trang t6 chức và hoa giã ở cơ sẽ”, Thông tn khoa học pháp lý, Tận Nghiên citi khoa học pháp Ij, Bộ Te phép, Hà Na. chú trọng vai trò của bến thứ ba giúp các bên đưa ra phương hướng gidi quyết, dam bao cho quyền, lợi ich các bên được hải hòa, thống nhất.
Y kiến khác lại cho rằng “Héa giải la một chế Äịh quan trong của 1TTDS là phương pháp giải quyé vụ án bằng chính swthỏa thân, thương lượng của các đương su“ Š Quan điểm này, nghiên cửu hòa giải đưới góc đô chế định pháp luật, néu được vai tr, ý nghĩa của hòa giải trong TTDS, nhưng chưa phản ảnh được bản chất của hòa giải va chưa bao quát được hết nổi dung của hỏa giải. Việc giải quyết vụ viếc dân sư bằng chính sự théa thuận cia các. đương sự có thé chia thành hai trường hop: các đương sự tự hòa gidi va các. đương sự hoa giãi đưới sự giúp đỡ của Téa án.
Toa án 1a cơ quan có thẩm quyền ra ban án, quyết định có hiệu lực bắt thuộc thi hành, do vây việc các đương sự lựa chon Téa án là bên thứ ba giúp đỡ các đương sự thỏa thuân với nhau là hoàn toản hợp lý, dé dàng dat được. mục dich va bao vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương su. Do vay, hòa giải vu việc dân su là hoạt đông do Tòa án tiền hành nhằm giúp đỡ các đương sự thỏa thuận được với nhau vẻ việc giãi quyết các tranh. chấp, các yêu câu.
Chủ thé cia hòa giãi chính là các đương sự, Tòa an không, phải là chủ thể tham gia hòa giải, tuy nhién Tòa án đóng vai trò quan trong trong việc xác định dia điểm, thời gian, thành phân, nội dung, giải thích pháp luật để các đương su đi đến ig nhất vẻ phương án giải quyết vụ viếc, dam bão được khách quan trong quá trình giãi quyết vụ việc dân sư. Như vậy, từ những phân tích trên có thể đưa ra khái niệm hoa giải dưới góc đô là một hoạt động giải quyết. Theo đó, hòa gii vụ việc dân sự là hoạt đồng TTDS do Tòa án là bên trung gian tiễn hành giúp đỡ các ñương sự thôa thuận, giải quyết các tranh chấp, yêu cẩm dân sue "Pi Manh Thông (1989, Nyẫn Ngọc Dip, 1ã Thị Kim Nga, “Tim edu ngành hút tổ tung din ae”, 2B Mũ Cả Man. Đặc diém hòa giải vụ việc dan sir 1.
Hòa giải vụ việc dân sự là thủ tục bắt buộc đối với hẳn việc dan sự trong quá trình giải quyết vụ việc dân sie “Xuất phát từ ý nghĩa to lớn của việc hòa giải thành, pháp luật TTDS đã coi hòa giai 1a thủ tục có tinh bắt buộc đối với hau hết các vụ việc dân sự. Đôi với cdc vụ án dân sư, thủ tục hòa giải được tiến hành trước khi mỡ phiên tủa sơ thẩm Biéu nay, xuất phat từ những cơ sỡ nhất định, đó la trước khi mỡ phiên tòa sơ thẩm, Tòa án phải tiến hảnh xác minh những tải liệu, chứng cứ, những quyển lợi ich mà các bên đưa ra để làm cơ sỡ cho Tòa án tiến hành hỏa giãi có hiệu quả nhất. Nêu tiến hành hòa gidi thành, sẽ có nhiều ` ngiĩa vé mặt tổ tung, kính tế, xã hội. Nêu phiên tòa sơ thẩm diễn ra thì Tòa án cũng nắm rõ được nôi dung của vụ viée, những yêu câu về quyên, lợi ich của các bên, từ đó Téa án giải quyết vụ án một cách nhanh chóng, hiệu quả nhất Đồi với việc dân sự, tức lả yêu cầu của một bên trong quan hệ pháp luật dân sự, thi trước khi xét đơn yêu cau, Toa án cũng tiến hành hòa giải nhằm.
‘bao vệ quyên, lợi ích hợp pháp không những cho bên yêu cau ma cả cho bên. liên quan đến việc yêu cẩu này, do đó kết quả công nhân mới dim bao khách. quan, toán diện. "Như vậy, quy định hòa giãi là mét thủ tục tổ tung theo pháp luật hiện hảnh tạo sự linh động, chủ động cho các Thẩm phán va phát huy được vai trò của hoạt động hòa giải trog thực tiễn, đông thời dam bảo cho hoạt động thi hảnh.
án tiến hảnh thuận lợi hơn. Tòa án là chủ thé tring gian tiến hành hòa giải giữa các đương sự "Trong quá trinh giải quyết các vụ việc dân sự, Tòa án được pháp luật quy. định có vai trò trung gian tổ chức hòa giải giúp đỡ các đương sự thda thuận. được với nhau về giải quyết vụ việc.
Mặc dù, Tòa án không phải 1a một chữ thể tham gia hòa giải, không cỏ quyển thöa thuận với các bên đương sự vé giải quyết nội dung tranh chấp nhưng với tư cách là cơ quan xét zử, Tòa án giúp đỡ các đương sw thực hiên các quyển lợi ích của mảnh. Trong nhiễu trường hợp, vai trò của Tòa án có ý nghĩa quyết định su thánh công của hòa giải. Khi hòa giải, Toa án giải thích cho đương sư về các quy định cia pháp uất liên quan đến các vẫn dé tranh chấp, yêu cẩu, các chính sách nha nước, đông viên họ théa thuận nhằm tháo gỡ những vướng mắc, dim bao được sự hải hòa về mối quan hệ trong đời sing, Kết qua của hòa giải do Tòa án tiên hành 1a những văn bin pháp lý, la cơ sở để tiếp tục hoạt động tô tụng như quyết định công nhận sự thöa thuên của các đương sự hoặc đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm tai phiên tòa sơ thẩm,. Đây lả sự khác biệt giữa hòa giải do Toa án tiễn hành với hòa giải do Tổ hòa giải ở cơ sở tiền hành hay việc từ hòa giải của đương sự.
Hồa giải là sự thöa thuận của các đương sue Các quan hệ dén sự phát sinh trong đổi sông hang ngày va khi một trong các bên nhân thay quyền, lợi ích của minh bị xâm pham thì một trong các bên có quyền khởi kiện, yêu cầu để đâm bảo quyền, lợi ích của minh.