Luận văn thạc sĩ về nhóm văn bản Nôm và sự tích Nam Hải Quan Thế Âm

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh nghiên cứu nhóm văn bản nôm về sự tích nam hải quan thế âm, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Hoàng Thị Nguyệt
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Kim Sơn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Hán Nôm
• Đề tài: Nghiên cứu văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: Giíi thiÖu hÖ thèng V¨n b¶n cã liªn quan ®Õn sù tÝch Nam H¶i Quan ThÕ ¢m
• 1.1. Mô tả nhóm văn bản Nôm có liên quan đến sự tích Nam Hải Quan Thế Âm
• 1.2. Mô tả nhóm văn bản Nôm Nam Hải Quan Thế Âm
• 1.3. Văn bản Quan Âm Bản Hạnh Quốc Ngữ ký hiệu AB550
• 1.4. Quan Âm Chân Kinh ký hiệu AB631 (Đức Phật Bà Truyện, Nam Hải Quan Âm Phật Sự Tích Ca)
• 1.5. Hương Sơn Quan Thế Âm Chân Kinh ký hiệu AB271
• 1.6. So sánh đối chiếu nhóm văn bản
• 1.7. Xác định niên đại nhóm văn bản Nam Hải Quan Thế Âm
• 1.8. Xác định tác giả nhóm văn bản Nam Hải Quan Thế Âm
• 1.9. Hoàn cảnh ra đời nhóm văn bản Nam Hải Quan Thế Âm
• 2. CHƯƠNG 2: Kh¶o s¸t vÒ sù tÝch Nam H¶i Quan ThÕ ¢m víi t- c¸ch lµ mét T«n gi¸o, TÝn ng-ìng, V¨n hãa
• 2.1. Vấn đề tên gọi của Nam Hải Quan Âm
• 2.2. Giới thiệu đôi nét về Nam Hải Quan Thế Âm trong tác phẩm
• 2.3. Lưu truyền sự tích Nam Hải Quan Thế Âm trong dân gian
• 2.4. Quan Thế Âm Bồ tát trong một số ngôi chùa
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu văn bản Nôm sự tích Nam Hải Quan Thế Âm

Nghiên cứu văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm là một lĩnh vực quan trọng trong việc tìm hiểu văn hóa và tín ngưỡng của người Việt. Văn bản Nôm không chỉ là tài liệu lịch sử mà còn là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của người dân. Sự tích Nam Hải Quan Thế Âm, với hình ảnh Bồ Tát từ bi, đã trở thành biểu tượng của lòng nhân ái và hy vọng trong đời sống tâm linh của người Việt.

1.1. Khái quát về văn bản Nôm và sự tích Nam Hải Quan Thế Âm

Văn bản Nôm là một phần quan trọng trong di sản văn hóa Việt Nam, đặc biệt là trong việc ghi chép các truyền thuyết, sự tích. Sự tích Nam Hải Quan Thế Âm được lưu truyền qua nhiều hình thức khác nhau, từ văn học dân gian đến các tác phẩm viết bằng chữ Nôm.

1.2. Ý nghĩa văn hóa của sự tích Nam Hải Quan Thế Âm

Sự tích Nam Hải Quan Thế Âm không chỉ mang giá trị tôn giáo mà còn phản ánh những giá trị văn hóa, đạo đức của người Việt. Hình ảnh Bồ Tát Quan Thế Âm gắn liền với lòng từ bi, cứu khổ cứu nạn, thể hiện khát vọng sống tốt đẹp của con người.

II. Những thách thức trong nghiên cứu văn bản Nôm về Nam Hải Quan Thế Âm

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về văn bản Nôm, nhưng việc khảo sát chuyên sâu về nhóm văn bản liên quan đến sự tích Nam Hải Quan Thế Âm vẫn còn nhiều hạn chế. Các tác phẩm thường bị phân tán, thiếu sự đồng bộ trong việc phân tích và so sánh. Điều này tạo ra thách thức lớn cho các nhà nghiên cứu trong việc làm rõ nội dung và giá trị của các văn bản này.

2.1. Khó khăn trong việc xác định niên đại và tác giả

Việc xác định niên đại và tác giả của các văn bản Nôm liên quan đến Nam Hải Quan Thế Âm gặp nhiều khó khăn do thiếu tài liệu và thông tin. Nhiều tác phẩm không có nguồn gốc rõ ràng, dẫn đến việc khó khăn trong việc đánh giá giá trị lịch sử của chúng.

2.2. Thiếu sự đồng bộ trong nghiên cứu

Nhiều nghiên cứu hiện tại chỉ tập trung vào một số tác phẩm riêng lẻ mà chưa có cái nhìn tổng thể về nhóm văn bản Nôm. Điều này làm giảm khả năng hiểu biết về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm trong bối cảnh văn hóa và tín ngưỡng của người Việt.

III. Phương pháp nghiên cứu văn bản Nôm về Nam Hải Quan Thế Âm

Để nghiên cứu nhóm văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu văn bản học, phân tích nội dung và so sánh giữa các tác phẩm. Phương pháp này giúp làm rõ giá trị văn hóa, lịch sử và nghệ thuật của các văn bản, từ đó hiểu rõ hơn về tín ngưỡng của người Việt.

3.1. Phương pháp văn bản học

Phương pháp văn bản học giúp khảo sát, phân tích các văn bản Nôm, từ đó xác định được nội dung và hình thức của sự tích Nam Hải Quan Thế Âm. Việc này cũng giúp phát hiện ra những điểm tương đồng và khác biệt giữa các tác phẩm.

3.2. Phương pháp phân tích nội dung

Phân tích nội dung các văn bản Nôm sẽ giúp làm rõ các chủ đề, hình tượng và thông điệp mà sự tích Nam Hải Quan Thế Âm muốn truyền tải. Điều này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về văn hóa tín ngưỡng mà còn về tâm tư của người dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu văn bản Nôm về Nam Hải Quan Thế Âm

Nghiên cứu văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm có thể ứng dụng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Các kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng trong giáo dục, truyền thông và các hoạt động văn hóa nhằm nâng cao nhận thức về di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam.

4.1. Bảo tồn di sản văn hóa

Việc nghiên cứu và công bố các văn bản Nôm sẽ góp phần bảo tồn di sản văn hóa, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về nguồn cội và giá trị văn hóa của dân tộc.

4.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng

Các hoạt động truyền thông và giáo dục về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm sẽ giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị văn hóa và tín ngưỡng, từ đó khuyến khích sự tham gia của mọi người trong việc gìn giữ và phát huy di sản văn hóa.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu văn bản Nôm về Nam Hải Quan Thế Âm

Nghiên cứu văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm không chỉ giúp làm rõ giá trị văn hóa, lịch sử mà còn mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo. Việc tiếp tục khai thác và nghiên cứu sâu hơn về nhóm văn bản này sẽ góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn hóa dân tộc.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu văn bản Nôm

Nghiên cứu văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Nó giúp kết nối quá khứ với hiện tại, tạo ra sự hiểu biết sâu sắc hơn về văn hóa và tín ngưỡng của người Việt.

5.2. Hướng đi cho các nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc so sánh, đối chiếu giữa các văn bản Nôm và các tài liệu khác để làm rõ hơn về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm. Điều này sẽ giúp mở rộng hiểu biết về văn hóa và tín ngưỡng của người Việt trong bối cảnh lịch sử.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhóm văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm là một kho tàng văn hóa tín ngưỡng và văn học dân gian có giá trị sâu sắc, phản ánh đời sống tâm linh và xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII - XIX. Theo ước tính, nhóm văn bản này gồm ba tác phẩm chính: Nam Hải Quan Âm Bản Hạnh Quốc Ngữ (kí hiệu AB550), Quan Âm Chân Kinh (kí hiệu AB631), và Hương Sơn Quan Thế Âm Chân Kinh (kí hiệu AB271), với tổng số câu thơ lục bát dao động từ 1400 đến 1650 câu. Các tác phẩm này kể về cuộc đời và sự tu hành của công chúa Diệu Thiện, con gái vua Trang Vương, người được phong làm Nam Hải Quan Thế Âm Bồ Tát.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào khảo cứu toàn diện nhóm văn bản Nôm này, bao gồm giám định văn bản, xác định niên đại, tác giả, so sánh nội dung và hình thức, cũng như phân tích giá trị văn hóa tín ngưỡng và xã hội. Mục tiêu cụ thể là làm sáng tỏ giá trị nội dung, nghệ thuật, và ý nghĩa tôn giáo của các tác phẩm, đồng thời góp phần hiểu rõ hơn về đời sống văn hóa tín ngưỡng Việt Nam thời phong kiến.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào ba tác phẩm Nôm được lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, chủ yếu trong khoảng thế kỷ XVIII - XIX, tại các vùng đồng bằng sông Hồng và các địa phương có truyền thống Phật giáo phát triển. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc bảo tồn, giới thiệu và phân tích một phần quan trọng của di sản văn hóa dân tộc, đồng thời làm rõ sự dung hợp giữa Phật giáo và Nho giáo trong đời sống tinh thần người Việt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu sau:

• Lý thuyết văn bản học: Áp dụng để khảo sát, giám định, và phân loại các dị bản, xác định niên đại và tác giả dựa trên các tiêu chí nội dung, hình thức, ngôn ngữ, và vật liệu bản thảo.
• Lý thuyết tín ngưỡng dân gian và tôn giáo học: Giúp phân tích vai trò của hình tượng Nam Hải Quan Thế Âm trong đời sống tâm linh, tín ngưỡng của người Việt, cũng như sự dung hợp tam giáo (Nho, Phật, Đạo).
• Lý thuyết văn hóa và xã hội học lịch sử: Được sử dụng để giải thích bối cảnh xã hội phong kiến thế kỷ XVIII - XIX, đặc biệt là vai trò của phụ nữ và sự phản kháng của cá nhân trong khuôn khổ đạo lý phong kiến.

Ba khái niệm chính được tập trung nghiên cứu gồm: nhân (lòng yêu thương, từ bi), hiếu (đức tính báo đáp công ơn cha mẹ), và tín ngưỡng Phật giáo bình dân (niềm tin cứu khổ cứu nạn của Quan Thế Âm).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Ba văn bản Nôm chính được khảo sát gồm Nam Hải Quan Âm Bản Hạnh Quốc Ngữ (AB550), Quan Âm Chân Kinh (AB631), và Hương Sơn Quan Thế Âm Chân Kinh (AB271), lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Ngoài ra, các tài liệu tham khảo liên quan đến lịch sử, văn hóa, và tín ngưỡng được sử dụng để bổ trợ.
• Phương pháp phân tích: Kết hợp phương pháp văn bản học (giám định, phân loại, so sánh dị bản), phương pháp mô tả và phân tích nội dung, nghệ thuật, và phương pháp liên ngành (lịch sử - văn hóa - tôn giáo - triết học).
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào các tác phẩm ra đời và lưu hành chủ yếu trong thế kỷ XVIII - XIX, với việc khảo sát và so sánh các bản in, bản viết tay, và các truyền bản khác nhau để xác định niên đại và tác giả.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ nhóm văn bản Nôm liên quan đến sự tích Nam Hải Quan Thế Âm, với trọng tâm khảo sát sâu bản Nam Hải Quan Âm Bản Hạnh Quốc Ngữ làm đối tượng chính. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí tính đầy đủ, độ phổ biến và giá trị văn bản.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giống nhau về nội dung, khác nhau về hình thức và số lượng câu thơ: Ba văn bản có nội dung tương đồng kể về cuộc đời công chúa Diệu Thiện, từ lúc vua Trang Vương cầu tự đến khi công chúa được phong làm Nam Hải Quan Thế Âm. Tuy nhiên, số câu thơ trong từng bản khác nhau: bản A có 1650 câu, bản B 1440 câu, bản C 1400 câu, cho thấy quá trình rút gọn và cải biến qua các thời kỳ.

2. Xác định niên đại và tác giả: Bản Nam Hải Quan Âm Bản Hạnh Quốc Ngữ được in năm 1850, do Vũ Tạo và Vũ Thị Năm ghi chép, dựa trên tác phẩm của Trúc Lâm Tuệ Đăng Hòa Thượng Chính Giác Chân Nguyên (1647-1726). Các bản còn lại ra đời vào cuối thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XIX. Việc xác định niên đại dựa trên kiểu chữ, thể thơ, và nội dung văn bản.

3. Giá trị văn hóa tín ngưỡng sâu sắc: Nhóm văn bản thể hiện rõ quan niệm nhân và hiếu trong đạo Phật và Nho giáo, nhấn mạnh lòng từ bi, sự cứu độ của Quan Thế Âm, đồng thời phản ánh sự dung hợp tam giáo trong đời sống người Việt. Công chúa Diệu Thiện là biểu tượng của sự phản kháng xã hội phong kiến độc đoán, đồng thời là hình mẫu lý tưởng của người phụ nữ có đức hiếu và lòng nhân.

4. Phản ánh bối cảnh xã hội phong kiến rối ren: Các tác phẩm phản ánh xã hội phong kiến thế kỷ XVIII - XIX với vua quan độc quyền, bất nhân, trọng nam khinh nữ, qua đó thể hiện sự đấu tranh cho quyền tự do cá nhân, đặc biệt là quyền tự do tu hành của phụ nữ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân sự khác biệt về số câu thơ và văn phong giữa các bản có thể do quá trình truyền bản, chỉnh sửa nhằm phù hợp với từng thời kỳ và đối tượng độc giả. Việc bản Nam Hải Quan Âm Bản Hạnh Quốc Ngữ được xác định là bản gốc hoặc bản nền có giá trị cao hơn cho thấy vai trò quan trọng của Chân Nguyên Thiền sư trong việc sáng tác và truyền bá tác phẩm.

So sánh với các nghiên cứu về hình tượng Quan Thế Âm ở Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, nhóm văn bản Nôm này thể hiện sự Việt hóa sâu sắc, phản ánh tâm tư, khát vọng và đạo lý của người Việt. Hình tượng công chúa Diệu Thiện vừa là biểu tượng tôn giáo vừa là tiếng nói xã hội, thể hiện sự dung hợp giữa tín ngưỡng và hiện thực xã hội.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh số câu thơ giữa các bản, bảng phân loại niên đại và tác giả, cũng như sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa các khái niệm nhân, hiếu và tín ngưỡng Phật giáo trong nhóm văn bản.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tiếp tục khảo cứu và phiên dịch toàn diện nhóm văn bản Nôm Nam Hải Quan Thế Âm nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời phục vụ nghiên cứu học thuật sâu rộng hơn. Chủ thể thực hiện: Viện Nghiên cứu Hán Nôm, trong vòng 3 năm.

2. Xây dựng cơ sở dữ liệu số hóa các bản văn Nôm liên quan để thuận tiện cho việc tra cứu, so sánh và nghiên cứu, đồng thời bảo vệ tài liệu gốc khỏi hư hại. Chủ thể thực hiện: các thư viện, viện nghiên cứu, trong 2 năm.

3. Tổ chức hội thảo liên ngành về văn hóa tín ngưỡng Nam Hải Quan Thế Âm nhằm kết nối các nhà nghiên cứu văn học, lịch sử, tôn giáo và xã hội học để trao đổi, thảo luận và phát triển các hướng nghiên cứu mới. Chủ thể thực hiện: các trường đại học, viện nghiên cứu, hàng năm.

4. Phát triển các chương trình giáo dục, truyền thông về giá trị văn hóa và tín ngưỡng Nam Hải Quan Thế Âm nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể. Chủ thể thực hiện: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các tổ chức văn hóa, trong 5 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu văn học dân gian và Hán Nôm: Luận văn cung cấp tài liệu khảo cứu chuyên sâu về nhóm văn bản Nôm quý hiếm, giúp hiểu rõ hơn về thể loại truyện Nôm và văn hóa tín ngưỡng dân gian.

2. Chuyên gia tôn giáo học và tín ngưỡng dân gian: Tác phẩm phân tích chi tiết hình tượng Quan Thế Âm trong tín ngưỡng Việt Nam, hỗ trợ nghiên cứu về sự dung hợp tam giáo và vai trò của Phật giáo trong đời sống tinh thần.

3. Giảng viên và sinh viên ngành Văn hóa - Lịch sử Việt Nam: Luận văn là nguồn tư liệu quý để giảng dạy và học tập về văn hóa truyền thống, lịch sử xã hội phong kiến và tín ngưỡng dân gian.

4. Nhà quản lý văn hóa và bảo tồn di sản: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể liên quan đến văn bản Nôm và tín ngưỡng Quan Thế Âm.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhóm văn bản Nôm Nam Hải Quan Thế Âm gồm những tác phẩm nào?
   Nhóm gồm ba tác phẩm chính: Nam Hải Quan Âm Bản Hạnh Quốc Ngữ (AB550), Quan Âm Chân Kinh (AB631), và Hương Sơn Quan Thế Âm Chân Kinh (AB271), được lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm.

2. Niên đại của các văn bản này là khi nào?
   Các văn bản được xác định ra đời vào khoảng thế kỷ XVIII - XIX, trong đó bản Nam Hải Quan Âm Bản Hạnh Quốc Ngữ được in năm 1850 dựa trên tác phẩm của Chân Nguyên Thiền sư (1647-1726).

3. Nội dung chính của nhóm văn bản là gì?
   Nội dung kể về cuộc đời công chúa Diệu Thiện, con gái vua Trang Vương, người quyết tâm tu hành và được phong làm Nam Hải Quan Thế Âm Bồ Tát, thể hiện quan niệm nhân, hiếu và lòng từ bi trong đạo Phật.

4. Ý nghĩa văn hóa và tín ngưỡng của nhóm văn bản này?
   Nhóm văn bản phản ánh sự dung hợp tam giáo, vai trò của Phật giáo trong đời sống tinh thần người Việt, đồng thời thể hiện tiếng nói xã hội về quyền tự do cá nhân và vị thế phụ nữ trong xã hội phong kiến.

5. Tại sao cần nghiên cứu và bảo tồn nhóm văn bản này?
   Nhóm văn bản là di sản văn hóa quý giá, giúp hiểu rõ lịch sử văn học dân gian, tín ngưỡng dân gian và xã hội Việt Nam xưa, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

Kết luận

• Nhóm văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm là tài liệu quý giá phản ánh đời sống văn hóa, tín ngưỡng và xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII - XIX.
• Ba tác phẩm chính có nội dung tương đồng nhưng khác biệt về hình thức và số câu thơ, thể hiện quá trình truyền bản và cải biến.
• Văn bản Nam Hải Quan Âm Bản Hạnh Quốc Ngữ được xác định là bản nền, do Chân Nguyên Thiền sư sáng tác, in năm 1850.
• Nhóm văn bản thể hiện sâu sắc quan niệm nhân, hiếu và lòng từ bi, đồng thời phản ánh sự dung hợp tam giáo và vai trò của phụ nữ trong xã hội phong kiến.
• Đề xuất các giải pháp bảo tồn, nghiên cứu và phát huy giá trị nhóm văn bản nhằm góp phần bảo vệ di sản văn hóa dân tộc.

Next steps: Tiếp tục phiên dịch, số hóa và tổ chức hội thảo liên ngành để mở rộng nghiên cứu. Mời các nhà nghiên cứu, giảng viên và quản lý văn hóa cùng tham gia phát triển đề tài.

Call to action: Hãy cùng chung tay bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống qua việc nghiên cứu sâu sắc nhóm văn bản Nôm Nam Hải Quan Thế Âm, góp phần làm giàu thêm kho tàng văn hóa dân tộc Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I Giíi thiÖu hÖ thèng V¨n b¶n cã liªn quan ®Õn sù tÝch Nam H¶i Quan ThÕ ¢m 1. Mô tả nhóm văn bản Nôm có liên quan đến sự tích Nam Hải Quan Thế Âm 1. Mô tả nhóm văn bản Nôm Nam Hải Quan Thế Âm. Trong quá trình thu thập và khảo cứu văn bản chúng tôi thấy những văn bản có liên quan đến sự tích Nôm Nam Hải Quan Thế Âm 3 văn bản.

Những văn bản này đƣợc chúng tôi đƣa vào khảo sát đó là: Nam Hải Quan Âm Bản Hạnh Quốc ngữ ký hiệu AB550, Quan Âm Chân Kinh ký hiệu AB631 (Đức Phật Bà Truyện ký hiệu VNv 295, Nam Hải Quan Âm Phật Sự Tích Ca ký hiệu AB224) Hƣơng Sơn Quan Thế Âm Chân Kinh ký hiệu AB271, Quan Âm Thánh Tƣợng Chân Kinh ký hiệu VHv727. Hoàng Thị Nguyệt 12 Luận văn Thạc sĩ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nghiên cứu nhóm văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm 1. Văn bản Nam Hải Quan Âm Bản Hạnh Quốc Ngữ ký hiệu AB550 - Thực trạng: Văn bản mang tên Nam Hải Quan Âm bản hạnh quốc ngữ ghi rõ ràng là do Chân Nguyên thiền sƣ soạn. Có một bản in gồm 43 tờ, 46 trang, có 1650 câu thơ lục bát, bên cạnh đó còn xen lẫn những bài sắc phong bằng chữ Hán, mỗi trang có 8 dòng, mỗi dòng có 20 chữ, tổng có 160 chữ trong một trang.

Chữ in rất đẹp và dễ đọc, bên cạnh đó còn có một số chữ nhòe khó đọc. Trang đầu là ảnh của Phật Bà Nam Hải Quan Âm. Văn bản viết bằng thơ Nôm theo thể thơ lục bát. Đối với tác phẩm Nam Hải Quan Âm bản hạnh quốc ngữ mang kí hiệu AB550 của Viện nghiên cứu Hán Nôm bao gồm 1650 câu nhƣng với bản này thì không phân đoạn rõ ràng nên căn cứ vào nội dung văn bản thì chúng tôi tạm chia làm 3 phần nhƣ sau để tiện cho việc so sánh đối chiếu với các bản khác: Phần 1: Từ câu 1-42 giới thiệu hoàn cảnh lịch sử và lý do ra đời của tác phẩm.

Phần 2: Tƣ câu 43-1574 mô tả cuộc đời Diệu Thiện và ý chí sắt đá quyết tâm hoàn thành chí nguyện của mình. Phần này có thể chia ra làm các đoạn nhỏ sau đây: - Câu 43-124 Tả việc Trang Vƣơng đến cầu Thai ở đền Tây Nhạc. - Câu 125-240 Ngọc Hoàng cho ba con nhà họ Thi xuống đầu thai làm ba công chúa của Vua Trang vƣơng là Diệu Thanh, Diệu Âm, Thiện. - Câu 241-486 Diệu Thiện bày tỏ quyết tâm tâm tu hành và bị vua cha đày ra vƣờn sau.

- Câu 487-644 Diệu Thiện đến ở Chùa Bạch Tƣớc không về, Trang Vƣơng ra lệnh giết thay đốt chùa. - Câu 645-870 Diệu Thiện bị bắt về giam rồi đem đi xử tử, đƣợc cọp tha vào rừng và đi thăm mƣời tám cửa ngục dƣới âm phủ. - Câu 781-1020 Diệu Thiện gặp phật Thích ca thử lòng rồi đƣa đến tu tại núi Hƣơng Tích, sau có đệ tử Thiện Tài và Long Nữ. Hoàng Thị Nguyệt 13 Luận văn Thạc sĩ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nghiên cứu nhóm văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm - Câu 1021-1244 Trang Vƣơng bị bệnh Diệu Thiện đã hi sinh cả tay và mắt của mình để chữa bệnh cho cha.

- Câu 1245-1520 Trang Vƣơng và Hoàng Hậu đi thăm Diệu Thiện giữa đƣờng bị ma quỷ bắt trong khi ở triều đình những ngƣời con rể mƣợn giặc ngoài vào tiếm quyền. Diệu Thiện dẹp yên mọi biến cố. - Câu 1521-1574 Diệu Thiện đƣợc Ngọc Hoàng phong làm Nam Hải Quan Âm, cha mẹ và hai chị đƣợc phong làm Bồ tát. Phần 3: Từ câu 1575-1650 phần này trình bày quan điểm của Chân Nguyên về khả năng giác ngộ của mọi ngƣời trong suốt quá trình ra đời tác phẩm.

Quan Âm Chân Kinh ký hiệu AB631 (Đức Phật Bà Truyện , Nam Hải Quan Âm Phật Sự Tích Ca ) - Thực trạng: Có 7 bản in, 01 bản viết tay có tranh Phật Bà nghìn mắt nghìn tay có cả chữ Hán, có cả chữ Nôm trong đó có các ký hiệu VHv725, AB631, có 106 trang, khổ 25,5 x 15, 27 x 15,5, VHv726, VHv727, AC174, VNv122, AB224, AB176/2, gồm có 98 trang. Quan Âm Chân Kinh ký hiệu AB631: Có một bản in, 108 trang, 54 tờ, trang đầu có ảnh Phật Bà nghìn mắt nghìn tay (Thiên thủ Thiên nhãn), số chữ trong mỗi trang không đều nhau, phần đầu là những câu chú, chữ Hán minh hoạ nói về những việc làm cứu khổ cứu nạn của Bà, phần có chữ bị mất bị nhoè, còn lại đều rõ ràng, phần chữ Nôm diễn theo thể thơ Nôm lục bát gồm có 29 đoạn, 1440 câu. Quan Âm Thánh Tƣợng ký hiệu AB224: là các bản khác của Quan Âm Chân Kinh. Hoàng Thị Nguyệt 14 Luận văn Thạc sĩ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nghiên cứu nhóm văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm Quan Âm Thế Âm ký hiệu VHv727 có 104 trang, 52 tờ, mỗi trang có 9 dòng, mỗi dòng có 16 chữ, chữ khắc in là bản khác của Quan Âm Chân Kinh.

Cao Vƣơng Quan Thế Âm Chân Kinh có 42 tờ, 84 trang, số chữ trong mỗi trang không đều nhau, có trang 54 chữ nhƣng lại có trang lên tới 216 chữ, bản viết tay là chữ thảo, có một số chỗ chú đa số đều rõ ràng dễ đọc. Là bản khác của Quan Âm Chân Kinh v.v… Nếu nhƣ Nam Hải Quan Âm Bản Hạnh Quốc Ngữ thì chúng ta phải căn cứ vào nội dung để phân đoạn thì trong Quan Âm Chân ( Đức Bà Phật Truyện, Nam Hải Quan Âm Phật sự tích ca) thì mỗi đoạn trong tác phẩm đƣợc chia ra rất rõ ràng, tác phẩm đƣợc chia làm 29 đoạn nhƣ sau: Đoạn 1: Vua Trang Vƣơng cầu tự. Đoạn 2: Bồ Tát tiền thân. Đoạn 3: Bồ Tát giáng sinh.

Đoạn 4: Công chúa mộ phật. Đoạn 5: Hai Công chúa phải lấy hai Phò Mã chẳng hiền. Đoạn 6: Trang Vƣơng muốn gả công chúa cố từ. Đoạn 7: Trang Vƣơng đuổi ra vƣờn sau công chúa một lòng mộ phật.

Đoạn 8: Trang Vƣơng khuyên trở về gả chồng công chúa xin ở lại tu hành. Đoạn 9: Thị Nữ mƣu bày một kế Công Chúa rời bỏ hâụ viên. Đoạn 10: Công chúa cứ ở lại chùa Tƣớc chúng tăng bày ra kế khổ sai. Hoàng Thị Nguyệt 15 Luận văn Thạc sĩ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nghiên cứu nhóm văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm Đoạn 11: Công chúa không về Trang Vƣơng đốt chùa.

Đoạn 12: Trang Vƣơng giết hại chẳng tha thần phật cùng đến bảo hộ. Đoạn 13: Hồn công chúa dạo chơi địa phủ lòng từ bi cứu thoát ngục tù. Đoạn 14: Công chúa trở về Dƣơng thế Phật tổ dẫn vào chùa Hƣơng. Đoạn 15: Công chúa đƣợc tôn thành phật kim đồng siêu thoát thân phàm.

Đoạn16: Thủy thần báo tạ ân ngọc nữ quy y phật pháp. Đoạn 17: Trang Vƣơng sa đát bất nhân Thƣợng Đế giáng cho bệnh nặng. Đoạn 18: Trang Vƣơng yết bảng tìm thầy thuốc Phật chúa giả làm tăng cứu trị. Đoạn19: Phò Mã mƣa bỏ thuốc độc Phật Chúa làm lộ mƣu gian.

Đoạn 20: Hai Công Chúa bị giam Thần, Thổ Địa báo mộng. Đoạn 21: Cắt tay, mắt trị bệnh vua cha, Trang Vƣơng từ ngôi về Hƣơng Tích. Đoạn 22: Trang Vƣơng giữa đƣờng gặp yêu giặc hà tiếm ngôi trong nƣớc. Đoạn 23: Phật Chúa đƣơng phó hội thiên đình Thiện Tài một mình trừ yêu quái.

Đoạn 24: Phật Chúa tìm cứu Trang Vƣơng, Kim Cƣơng bắt loài yêu quái. Đoạn 25: Trang Vƣơng trở về triều lòng muốn thăm Hƣơng Tích. Đoạn 26: Trang Vƣơng lại đến Hƣơng Sơn cả nhà nhận ra công chúa. Đoạn 27: Trang Vƣơng tỉnh ngộ cải hối quy thiền pháp phật linh thông hóa độ yêu quỷ.

Đoạn 28: Ngọc Hoàng sắc phong lên ngôi phật, toàn gia sổ chép nhập dòng tiên. Đoạn 29: Ca tụng công đức khuyên răn ngƣời đời. Hoàng Thị Nguyệt 16 Luận văn Thạc sĩ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nghiên cứu nhóm văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm 1. Hương Sơn Quan Thế Âm Chân Kinh ký hiệu AB271 - Thực trạng: Một bản in gồm 98 trang, khổ 24 x 13 có cả chữ Hán chữ Nôm.

Mỗi trang có 190 chữ, 8 dòng và mỗi dòng có 22 chữ, chữ viết trong văn bản đều rõ ràng dễ đọc. - Nội dung: Bản dịch Nôm nói về sự tích chúa Bà con gái Vua Trang Vƣơng tu luyện thành phật ở Hƣơng Sơn. Trang đầu có bài thơ đề: Chùa Hƣơng Sơn (Đề Hƣơng Thi): Nghìn năm Hƣơng Tích dấu thơm truyền Một quyển chân kinh nét mực in Ngƣời cùng lòng từ bi suy để mếch Ai ơi mắt tuệ mở mà nhìn Biêt bao mê mộng thần chƣa chết Nay chữ tỉnh tâm phật phải tin Sắc sắc không không không lại sắc Vui cho văn tự sản nhân duyên. Tác phẩm có 22 đoạn khuyết đoạn 11 nhƣ sau: Đoạn 1: Tổng chi đại ý.

Đoạn 2: Hƣng Lâm quốc tình. Đoạn 3:Quan Âm đầu thai. Đoạn 4: Hoa Viên khổ thụ. Hoàng Thị Nguyệt 17 Luận văn Thạc sĩ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nghiên cứu nhóm văn bản Nôm về sự tích Nam Hải Quan Thế Âm Đoạn 5: Nhiên đăng chỉ điểm.

Đoạn 6: Tự Tƣớc khuyên dụ. Đoạn 7: Mặc tỉnh tự ni. Đoạn 8: Tự Tƣớc vũ hỏa. Đoạn 9: Pháp trƣờng giảm trảo.

Đoạn 10: Quỷ du linh sơn. Đoạn 12: Tái thế hoàn dƣơng. Đoạn 13: Hƣơng Sơn dẫn lộ. Đoạn 14: Hƣơng Sơn tu trì.

Đoạn 15: Thu thủ đồ đệ. Đoạn 16: Trang Vƣơng bệnh tình. Đoạn 17: Xả thân cứu cha. Đoạn 18: Đại thần phụng mệnh.

Đoạn 19: Trang Vƣơng hoàn nguyện. Đoạn 20: Thu phục yêu tinh. Đoạn 21: Thu tƣờng thủy vị. Đoạn 22: Linh Sơn thụ phong.

Trong quá trình khảo sát nhóm văn bản Nôm Nam Hải Quan Thế Âm chúng tôi xin đƣợc tóm tắt nội dung của nhóm văn bản Nôm nhƣ sau: Ngày xƣa vào đời vua Diệu Trang Vƣơng, nƣớc Hƣng Lâm, nhà vua không có con trai, bèn tới cầu tự ở đền Tây Nhạc. Lòng thành của nhà vua cảm thấy thƣợng đế. Bấy giờ ở miền Thứu Lĩnh có nhà họ Thi nổi tiếng nhân từ đến đời ông Trƣởng giả, ăn ở càng phúc hậu, sinh đƣợc ba ngƣời con trai đều là những ngƣời hiền lành tử tế. Một hôm nhân truyện tên gian phi Vƣơng Cật thƣờng quấy phá dân lành, bị binh trời tiến đánh, cùng đƣờng đến nƣơng nhờ nhà ông họ Thi.

Mặc cho các con khuyên can, ông vẫn thƣơng tình cho nó ăn uống,Vƣơng Cật lấy lại sức, càng hung hăng giết hại dân lành, tử khí ngút trời, Ngọc Hoàng giận giữ bắt tội bố con ông họ Thi bằng cách bắt cả ba ngƣời con trai giam vào ngục.