Nghiên Cứu Ứng Dụng Mô Hình Tính Toán Phát Thải Khí Nhà Kính Từ Hệ Thống Xử Lý Nước Thải

Nghiên cứu ứng dụng mô hình tính toán phát triển thải khí nhà kính từ hệ thống xử lý nước thải tại Việt Nam, góp phần bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Nguyễn Thị Vân Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Xuân Hiển
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Kỹ thuật môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Ứng Dụng Mô Hình Tính Toán Phát Thải Khí Nhà Kính Từ Hệ Thống Xử Lý Nước Thải
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Phát Thải Khí Nhà Kính Từ Nước Thải

Biến đổi khí hậu là một trong những thách thức lớn nhất mà nhân loại đang phải đối mặt. Khí nhà kính (GHG), đặc biệt là CO2, CH4 và N2O, là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng này. Các hoạt động của con người, bao gồm cả quá trình xử lý nước thải, đóng góp đáng kể vào lượng phát thải khí nhà kính. Do đó, việc nghiên cứu ứng dụng mô hình để tính toán và giảm thiểu phát thải từ các hệ thống xử lý nước thải là vô cùng quan trọng. Nghiên cứu này tập trung vào việc xây dựng và kiểm nghiệm một mô hình tính toán phát thải khí nhà kính từ các hệ thống xử lý nước thải khác nhau, từ đó đưa ra các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính hiệu quả.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Phát Thải Khí Nhà Kính

Việc đánh giá phát thải khí nhà kính từ hệ thống xử lý nước thải là bước đầu tiên để xác định các nguồn phát thải chính và tiềm năng giảm phát thải. Dữ liệu này rất quan trọng để xây dựng các chiến lược và chính sách hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu. Theo báo cáo của IPCC, các hoạt động liên quan đến xử lý nước thải đóng góp một phần không nhỏ vào tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về Mô Hình Tính Toán Phát Thải

Nghiên cứu này hướng đến việc xây dựng một mô hình tính toán phát thải khí nhà kính chính xác và đáng tin cậy, có thể áp dụng cho nhiều loại hệ thống xử lý nước thải khác nhau. Mô hình này sẽ giúp các nhà quản lý và kỹ sư môi trường đánh giá và so sánh hiệu quả phát thải của các công nghệ xử lý nước thải khác nhau, từ đó lựa chọn các giải pháp tối ưu để giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường.

II. Thách Thức Trong Tính Toán Phát Thải Khí Nhà Kính Từ Nước Thải

Việc tính toán phát thải khí nhà kính từ hệ thống xử lý nước thải là một thách thức phức tạp do nhiều yếu tố ảnh hưởng. Các yếu tố này bao gồm loại công nghệ xử lý nước thải, thành phần và nồng độ chất ô nhiễm trong nước thải, điều kiện vận hành của hệ thống, và các yếu tố môi trường như nhiệt độ và độ pH. Sự biến động của các yếu tố này theo thời gian và không gian gây khó khăn cho việc xây dựng một mô hình chính xác và đáng tin cậy. Ngoài ra, việc thu thập dữ liệu đầu vào cho mô hình cũng đòi hỏi nguồn lực và kỹ thuật đáng kể.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Phát Thải Khí Nhà Kính

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến phát thải khí nhà kính từ nước thải, bao gồm loại hệ thống xử lý nước thải (ví dụ: bể Aerotank, bể UASB, bể lọc sinh học), thành phần và nồng độ chất ô nhiễm, nhiệt độ, pH, và các điều kiện vận hành. Ví dụ, hệ thống xử lý yếm khí thường phát thải nhiều CH4 hơn so với hệ thống xử lý hiếu khí. Nồng độ BOD và COD cao cũng có thể dẫn đến phát thải nhiều khí nhà kính hơn.

2.2. Khó Khăn Trong Thu Thập Dữ Liệu Đầu Vào Cho Mô Hình

Việc thu thập dữ liệu đầu vào cho mô hình tính toán phát thải là một thách thức lớn. Dữ liệu này bao gồm thông tin về lưu lượng nước thải, thành phần và nồng độ chất ô nhiễm, điều kiện vận hành của hệ thống, và các thông số môi trường. Việc đo đạc và phân tích các thông số này đòi hỏi thiết bị chuyên dụng, kỹ thuật viên có trình độ, và chi phí đáng kể. Hơn nữa, dữ liệu cần được thu thập một cách liên tục và có hệ thống để đảm bảo tính chính xác và đại diện.

2.3. Sai Số Và Độ Tin Cậy Của Mô Hình Tính Toán

Bất kỳ mô hình tính toán nào cũng có sai số nhất định. Sai số này có thể phát sinh từ việc đơn giản hóa các quá trình phức tạp, sử dụng các hệ số ước tính, và sai số trong dữ liệu đầu vào. Do đó, việc kiểm định mô hình và phân tích độ nhạy là rất quan trọng để đánh giá độ tin cậy của mô hình và xác định các yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến kết quả tính toán.

III. Phương Pháp Tính Toán Phát Thải Khí Nhà Kính Từ Nước Thải

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp mô hình hóa phát thải dựa trên các nguyên tắc cân bằng vật chất và động học phản ứng sinh học. Mô hình được xây dựng dựa trên các phương trình toán học mô tả các quá trình xử lý nước thải và phát thải khí nhà kính. Các hệ số động học và hệ số chuyển đổi được xác định dựa trên các nghiên cứu trước đây và các thí nghiệm thực tế. Mô hình được kiểm nghiệm bằng cách so sánh kết quả tính toán với dữ liệu đo đạc thực tế từ các hệ thống xử lý nước thải khác nhau.

3.1. Xây Dựng Mô Hình Toán Học Phát Thải Khí Nhà Kính

Việc xây dựng mô hình toán học đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về các quá trình xử lý nước thải và phát thải khí nhà kính. Mô hình cần bao gồm các phương trình mô tả quá trình phân hủy chất hữu cơ, quá trình nitrat hóa và khử nitrat, và quá trình phát thải CO2, CH4 và N2O. Các phương trình này cần được hiệu chỉnh và kiểm nghiệm bằng dữ liệu thực tế để đảm bảo tính chính xác.

3.2. Xác Định Hệ Số Động Học Và Chuyển Đổi Phát Thải

Các hệ số động học và hệ số chuyển đổi là các thông số quan trọng trong mô hình tính toán. Các hệ số này mô tả tốc độ phản ứng và hiệu suất chuyển đổi của các quá trình sinh học và hóa học trong hệ thống xử lý nước thải. Việc xác định chính xác các hệ số này là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác của mô hình. Các hệ số này có thể được xác định bằng cách sử dụng dữ liệu từ các nghiên cứu trước đây hoặc bằng cách thực hiện các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm hoặc trên hiện trường.

3.3. Kiểm Định Mô Hình Với Dữ Liệu Thực Tế

Việc kiểm định mô hình là bước quan trọng để đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy của mô hình. Mô hình cần được kiểm nghiệm bằng cách so sánh kết quả tính toán với dữ liệu đo đạc thực tế từ các hệ thống xử lý nước thải khác nhau. Nếu có sự khác biệt lớn giữa kết quả tính toán và dữ liệu thực tế, mô hình cần được điều chỉnh và hiệu chỉnh lại.

IV. Ứng Dụng Mô Hình Tính Toán Phát Thải Khí Nhà Kính Thực Tế

Mô hình tính toán phát thải khí nhà kính được ứng dụng để đánh giá phát thải từ một số hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt và công nghiệp tại Việt Nam. Kết quả cho thấy rằng lượng phát thải khí nhà kính từ các hệ thống này có sự khác biệt đáng kể, tùy thuộc vào loại công nghệ xử lý, thành phần nước thải, và điều kiện vận hành. Mô hình cũng được sử dụng để mô phỏng ảnh hưởng của các yếu tố như nhiệt độ, nồng độ cơ chất, và tuổi bùn đến khả năng phát thải khí nhà kính của hệ thống xử lý nước thải.

4.1. Đánh Giá Phát Thải Từ Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Sinh Hoạt

Mô hình được áp dụng để đánh giá phát thải khí nhà kính từ các hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt khác nhau tại Việt Nam. Kết quả cho thấy rằng các hệ thống xử lý sử dụng công nghệ yếm khí thường phát thải nhiều CH4 hơn so với các hệ thống xử lý hiếu khí. Tuy nhiên, các hệ thống xử lý hiếu khí có thể phát thải nhiều N2O hơn do quá trình nitrat hóa và khử nitrat.

4.2. Đánh Giá Phát Thải Từ Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Công Nghiệp

Mô hình cũng được áp dụng để đánh giá phát thải khí nhà kính từ các hệ thống xử lý nước thải công nghiệp, đặc biệt là các nhà máy giấy. Kết quả cho thấy rằng lượng phát thải khí nhà kính từ các nhà máy giấy có thể rất lớn do lượng chất hữu cơ cao trong nước thải và quá trình sử dụng năng lượng để vận hành hệ thống xử lý.

4.3. Mô Phỏng Ảnh Hưởng Của Các Yếu Tố Đến Phát Thải

Mô hình được sử dụng để mô phỏng ảnh hưởng của các yếu tố như nhiệt độ, nồng độ cơ chất, và tuổi bùn đến khả năng phát thải khí nhà kính của hệ thống xử lý nước thải. Kết quả cho thấy rằng nhiệt độ cao và nồng độ cơ chất cao có thể làm tăng lượng phát thải khí nhà kính. Tuổi bùn cũng có ảnh hưởng đến lượng phát thải N2O.

V. Giải Pháp Giảm Phát Thải Khí Nhà Kính Từ Hệ Thống Nước Thải

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số giải pháp được đề xuất để giảm phát thải khí nhà kính từ hệ thống xử lý nước thải. Các giải pháp này bao gồm cải tiến công nghệ xử lý, tối ưu hóa vận hành hệ thống, thu hồi và sử dụng khí biogas, và sử dụng năng lượng tái tạo. Việc áp dụng các giải pháp này có thể giúp giảm đáng kể lượng phát thải khí nhà kính từ hệ thống xử lý nước thải và góp phần vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính quốc gia.

5.1. Cải Tiến Công Nghệ Xử Lý Nước Thải Hiện Tại

Việc cải tiến công nghệ xử lý nước thải có thể giúp giảm phát thải khí nhà kính bằng cách tăng hiệu quả xử lý chất ô nhiễm và giảm tiêu thụ năng lượng. Ví dụ, việc sử dụng các công nghệ xử lý tiên tiến như màng lọc sinh học (MBR) hoặc quá trình oxy hóa nâng cao (AOP) có thể giúp giảm lượng chất hữu cơ còn lại trong nước thải và giảm phát thải CH4.

5.2. Tối Ưu Hóa Vận Hành Hệ Thống Xử Lý Nước Thải

Việc tối ưu hóa vận hành hệ thống xử lý nước thải có thể giúp giảm phát thải khí nhà kính bằng cách giảm tiêu thụ năng lượng và tối ưu hóa quá trình sinh học. Ví dụ, việc điều chỉnh lượng oxy hòa tan trong bể Aerotank có thể giúp giảm phát thải N2O. Việc kiểm soát tuổi bùn cũng có thể giúp tối ưu hóa quá trình nitrat hóa và khử nitrat.

5.3. Thu Hồi Và Sử Dụng Khí Biogas Từ Nước Thải

Việc thu hồi và sử dụng khí biogas từ hệ thống xử lý yếm khí có thể giúp giảm phát thải khí nhà kính bằng cách thay thế nhiên liệu hóa thạch. Khí biogas có thể được sử dụng để sản xuất điện, nhiệt, hoặc làm nhiên liệu cho xe cộ. Việc thu hồi khí biogas cũng giúp giảm mùi hôi và cải thiện chất lượng không khí.

VI. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Phát Triển Mô Hình Tương Lai

Nghiên cứu này đã xây dựng và kiểm nghiệm thành công một mô hình tính toán phát thải khí nhà kính từ hệ thống xử lý nước thải. Mô hình này có thể được sử dụng để đánh giá và so sánh hiệu quả phát thải của các công nghệ xử lý nước thải khác nhau, từ đó đưa ra các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính hiệu quả. Hướng nghiên cứu trong tương lai là mở rộng mô hình để bao gồm các loại khí nhà kính khác, tích hợp mô hình với các công cụ hỗ trợ ra quyết định, và phát triển các kịch bản giảm phát thải khí nhà kính cho ngành xử lý nước thải.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Phát Thải Khí Nhà Kính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng hệ thống xử lý nước thải là một nguồn phát thải khí nhà kính đáng kể. Lượng phát thải khí nhà kính phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm loại công nghệ xử lý, thành phần nước thải, và điều kiện vận hành. Việc áp dụng các giải pháp giảm phát thải có thể giúp giảm đáng kể lượng phát thải khí nhà kính từ hệ thống xử lý nước thải.

6.2. Hướng Phát Triển Mô Hình Tính Toán Phát Thải

Trong tương lai, mô hình tính toán phát thải có thể được mở rộng để bao gồm các loại khí nhà kính khác, chẳng hạn như SF6 và NF3. Mô hình cũng có thể được tích hợp với các công cụ hỗ trợ ra quyết định để giúp các nhà quản lý và kỹ sư môi trường lựa chọn các giải pháp xử lý nước thải tối ưu. Ngoài ra, cần phát triển các kịch bản giảm phát thải khí nhà kính cho ngành xử lý nước thải để đạt được các mục tiêu giảm phát thải quốc gia.

6.3. Đề Xuất Chính Sách Về Quản Lý Phát Thải Khí Nhà Kính

Để giảm phát thải khí nhà kính từ ngành xử lý nước thải, cần có các chính sách khuyến khích việc áp dụng các công nghệ xử lý tiên tiến, tối ưu hóa vận hành hệ thống, và thu hồi và sử dụng khí biogas. Các chính sách này cần được xây dựng dựa trên các bằng chứng khoa học và các phân tích kinh tế để đảm bảo tính hiệu quả và khả thi.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Biến đổi khí hậu toàn cầu đang gây ra nhiều tác động nghiêm trọng đến hệ sinh thái và đời sống xã hội. Việt Nam được đánh giá là một trong năm quốc gia chịu tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu và hiện tượng nước biển dâng. Theo các cảnh báo được trích dẫn trong luận án, nếu mực nước biển dâng 1 m, ước tính thiệt hại có thể lên đến 17 tỷ USD mỗi năm, khoảng 1/5 dân số đối mặt với nguy cơ mất nhà cửa, 12,3% diện tích đất canh tác bị xóa sổ, cùng với 40.000 km² diện tích đồng bằng và 17 km² bờ biển thuộc lưu vực sông Mê Kông bị ảnh hưởng bởi lũ lụt ở mức độ khó dự đoán.

Nguyên nhân chính dẫn tới biến đổi khí hậu là sự gia tăng nồng độ các chất khí nhà kính (KNK) sinh ra từ hoạt động dân sinh và sản xuất công nghiệp. Theo phân loại của Ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC), các nguồn phát thải KNK bao gồm bốn nhóm chính: Năng lượng; Các quá trình công nghiệp và sử dụng sản phẩm (IPPU); Nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất khác (AFOLU); và Chất thải. Dựa trên Thông báo quốc gia lần thứ hai của Việt Nam gửi Công ước Khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC) năm 2010, tổng lượng phát thải KNK của Việt Nam năm 2000 đạt 150,9 triệu tấn $CO_{2}\text{tđ}$. Trong đó:

• Nông nghiệp đóng góp 65,1 triệu tấn $CO_{2}\text{tđ}$ (chiếm 43%);
• Năng lượng đóng góp 52,8 triệu tấn $CO_{2}\text{tđ}$ (chiếm 34%);
• Sử dụng đất, thay đổi sử dụng đất và lâm nghiệp (LULUCF) đóng góp 15,1 triệu tấn $CO_{2}\text{tđ}$ (chiếm 10%);
• Các quá trình công nghiệp đóng góp 10,0 triệu tấn $CO_{2}\text{tđ}$ (chiếm 6,6%);
• Nhóm chất thải đóng góp 7,9 triệu tấn $CO_{2}\text{tđ}$ (chiếm 5,2%).

Trong cơ cấu của nhóm chất thải, phát thải KNK từ xử lý chất thải rắn chiếm khoảng 70%, trong khi xử lý nước thải chiếm 30%. Dự báo lượng phát thải KNK toàn quốc sẽ tăng lên 300,4 triệu tấn $CO_{2}\text{tđ}$ vào năm 2020 và đạt 515,8 triệu tấn $CO_{2}\text{tđ}$ vào năm 2030. Mặc dù xử lý nước thải là một nguồn phát thải quan trọng, việc kiểm kê phát thải từ lĩnh vực này tại Việt Nam vẫn còn gặp nhiều rào cản do thiếu dữ liệu thống kê chi tiết, thiếu hệ số phát thải đặc thù quốc gia và chi phí đo đạc thực nghiệm định kỳ rất cao. Do đó, việc xây dựng mô hình toán học nhằm tính toán và dự báo phát thải KNK từ các hệ thống xử lý nước thải là một yêu cầu cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án được xác định gồm hai nội dung:

1. Thiết lập mô hình tính toán phát thải khí nhà kính từ hệ thống xử lý nước thải (nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp giấy) ở Việt Nam.
2. Tính toán phát thải khí nhà kính từ hệ thống xử lý nước thải (nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp giấy) ở Việt Nam; đề xuất một số hệ số phát thải khí nhà kính của hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt và hệ thống xử lý nước thải giấy ở Việt Nam.

Đối tượng nghiên cứu của luận án bao gồm các hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt (như trạm xử lý nước thải tòa nhà Goldmark City, nhà máy xử lý nước thải Yên Sở, Kim Liên, Trúc Bạch) và các hệ thống xử lý nước thải công nghiệp sản xuất giấy (nhà máy giấy Bãi Bằng, nhà máy giấy Corelex).

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn ở hai loại hình nước thải phổ biến và có tải lượng lớn: nước thải sinh hoạt (chiếm lưu lượng lớn nhất trong đô thị) và nước thải công nghiệp giấy (ngành có tỷ lệ phát thải nước trên một tấn sản phẩm cao). Về ranh giới tính toán, mô hình xem xét hai hợp phần:

• Phát thải gián tiếp: phát thải KNK từ khâu sản xuất điện năng phục vụ vận hành các thiết bị trong hệ thống xử lý;
• Phát thải trực tiếp: phát thải KNK sinh ra từ quá trình chuyển hóa sinh học tại bể hiếu khí, bể yếm khí, bể phân hủy bùn yếm khí và phân hủy sinh học lượng $BOD_5$ còn lại trong dòng ra.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các nghiên cứu tính toán phát thải KNK trên thế giới đã phát triển nhiều phương pháp luận khác nhau. IPCC (1996, 2006) đã ban hành hướng dẫn kiểm kê quốc gia theo phương pháp tiếp cận bậc (Tier 1, Tier 2, Tier 3) dựa trên các hệ số phát thải mặc định hoặc hệ số phát thải riêng theo từng vùng. Các nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ xử lý nước thải tiếp tục được mở rộng:

• Bridle Consulting và các công trình của Bridle (2009, 2013) nghiên cứu tác động của thiết kế công nghệ và mô hình hóa toán học phát thải KNK trong điều kiện tĩnh và động;
• Seema Rani Das (2011) thuộc Đại học Windsor nghiên cứu ước tính phát thải KNK từ các nhà máy xử lý nước thải sinh học tại Windsor (Canada);
• Lee (2015, 2016), Mosquera-Corral (2016), Larsen (2015), Vipin Singh và Harish C. Chandel (2017), Chen Ying-Chu (2019) nghiên cứu kiểm kê và lượng hóa KNK từ các trạm xử lý nước thải áp dụng công nghệ bùn hoạt tính, màng lọc sinh học MBR và hệ thống hạt hiếu khí;
• Kampschreur và cộng sự (2009), van Loosdrecht và Volcke (2015) phân tích sâu về cơ chế phát sinh khí nitrous oxide ($N_2O$) trong các quá trình nitrat hóa và khử nitrat;
• Omid Asrafi (2012) tại Đại học Concordia (Canada) nghiên cứu ước tính phát thải KNK từ hệ thống xử lý nước thải của ngành công nghiệp giấy và bột giấy.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu kiểm kê KNK ban đầu chủ yếu tập trung vào lĩnh vực năng lượng, lâm nghiệp và nông nghiệp:

• Vũ Tấn Phương và Nguyễn Viết Xuân (2012) xây dựng phần mềm kiểm kê KNK ngành lâm nghiệp;
• Bùi Quang Hạt và Tạ Thị Thu Hương (2012), Trung tâm Tư vấn và Công nghệ môi trường (2015) xây dựng hướng dẫn đánh giá mức độ phát thải KNK cho chất thải tại 8 vùng địa lý;
• Nguyễn Thị Khánh Tuyền và cộng sự (2015) áp dụng mô hình IPCC tính toán phát thải mêtan từ bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt tại Thủ Dầu Một;
• Hồ Minh Dũng và Nguyễn Thị Thanh Hằng (2017), Nguyễn Hoàng Lan và Nguyễn Thị Như Vân (2019) nghiên cứu phát thải KNK trong các ngành công nghiệp và năng lượng.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án xác định là: Tại Việt Nam, các nghiên cứu tính toán phát thải KNK cho hệ thống xử lý nước thải chưa có mô hình chuyên biệt phản ánh được đặc thù động học xử lý sinh học, thành phần hóa học của dòng thải nội địa và cơ cấu lưới điện Việt Nam. Luận án đã xây dựng mô hình số tích hợp cân bằng vật chất, động học vi sinh và cân bằng hóa học để lượng hóa đồng thời phát thải trực tiếp và gián tiếp cho cả nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp giấy.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Mô hình toán học của luận án được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa phương trình động học vi sinh Herbert (dạng cải biên của phương trình Monod), các phương trình cân bằng vật chất và cân bằng phản ứng hóa sinh. Cơ chất và sinh khối trong hệ thống xử lý nước thải được mô hình hóa thông qua các công thức hóa học kinh nghiệm:

• Đối với nước thải sinh hoạt, cơ chất hữu cơ đại diện là $C_{10}H_{19}NO_3$;
• Đối với nước thải công nghiệp sản xuất giấy, cơ chất hữu cơ đại diện là $C_7H_{12}O_4N$;
• Sinh khối vi sinh vật (bùn hoạt tính) được biểu diễn bằng công thức $C_5H_7O_2N$.

Mô hình thiết lập tính toán cho ba cấu hình công nghệ điển hình:

1. Hệ thống A: Công nghệ xử lý hiếu khí (bể Aerotank, bể lắng, bể phân hủy bùn yếm khí, tính toán phát thải $CO_2$, $CH_4$, $N_2O$ và phân hủy $BOD_5$ dòng ra);
2. Hệ thống B: Công nghệ xử lý yếm khí (bể xử lý yếm khí, bể phân hủy bùn yếm khí, tính toán phát thải $CO_2$, $CH_4$ và phân hủy $BOD_5$ dòng ra);
3. Hệ thống C: Công nghệ xử lý kết hợp Yếm khí – Hiếu khí.

Phương pháp tính toán phát thải KNK gián tiếp từ tiêu thụ điện năng sử dụng công thức:

$$M_{CO_2, \text{điện}} = Q_E \times \sum (PF_i \times EF_i)$$

Trong đó $Q_E$ là công suất tiêu thụ điện năng ($\text{kWh/ngày}$), $PF_i$ là tỷ lệ phần trăm của từng nguồn phát điện trong cơ cấu lưới điện Việt Nam (thủy điện, nhiệt điện than, nhiệt điện khí, dầu...), và $EF_i$ là hệ số phát thải tương ứng của từng nguồn điện ($\text{kg } CO_2\text{tđ/kWh}$).

Hệ các phương trình vi phân và phương trình đại số mô tả quá trình biến thiên cơ chất ($S$), sinh khối ($X$), tổng nitơ ($TN$), chất rắn lơ lửng ($SS$) và tốc độ sinh khí ($CO_2, CH_4, N_2O$) được giải bằng phương pháp giải tích số. Luận án đã lập trình bộ mã nguồn (source code) và xây dựng phần mềm tính toán bằng ngôn ngữ lập trình Scala và phần mềm Matlab.

Phương pháp thực nghiệm và thu thập số liệu:

• Lấy mẫu khí KNK thực địa bằng kỹ thuật buồng nổi (Chamber QUT) do Đại học Công nghệ Queensland (Australia) chuyển giao cho Viện Môi trường Nông nghiệp Việt Nam;
• Phân tích nồng độ các khí $CO_2, CH_4, N_2O$ trong mẫu khí bằng phương pháp sắc ký khí (Gas Chromatography - GC);
• Đo đạc thông số vận hành thực tế tại trạm xử lý nước thải Goldmark City (Hà Nội), Nhà máy Giấy Bãi Bằng (Phú Thọ), Nhà máy Giấy Corelex (Hưng Yên) cùng dữ liệu kế thừa từ các trạm Yên Sở, Kim Liên, Trúc Bạch.

Ký hiệu	Đại lượng mô hình	Đơn vị
$M_{CO_2, \text{điện}}$	Phát thải KNK do tiêu thụ điện năng	$\text{kg } CO_2\text{-tđ/ngày}$
$Q_{o,v}, Q_v, Q_r$	Lưu lượng dòng vào hệ thống, vào bể sinh học, dòng ra	$\text{m}^3\text{/ngày}$
$S_{o,v}, S_v, S$	Nồng độ cơ chất dòng vào ban đầu, vào bể sinh học, trong bể	$\text{mg/l}$
$X_v, X, X_r, X_T$	Nồng độ sinh khối dòng vào, trong bể, dòng ra, bùn tuần hoàn	$\text{mg/l}$
$Y$	Hệ số sản lượng vi sinh vật cực đại	$\text{mg/mg}$
$K_S$	Hằng số bán bão hòa cơ chất	$\text{mg/l}$
$k_d$	Hệ số phân hủy nội bào	$\text{ngày}^{-1}$ hoặc $\text{l/s}$
$\mu_m, k$	Tốc độ tăng trưởng riêng cực đại, tốc độ sử dụng cơ chất riêng	$\text{ngày}^{-1}, \text{mg/mg.ngày}$
$\text{SRT}, \text{HRT}$	Tuổi bùn (thời gian lưu bùn), thời gian lưu thủy lực	$\text{ngày}, \text{giờ}$

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về biến đổi khí hậu và khí nhà kính

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiện tượng biến đổi khí hậu, hiệu ứng nhà kính và lịch sử các hội nghị khí hậu quốc tế (từ Hội nghị Thụy Sĩ 1979 đến các kỳ họp COP). Tác giả phân tích chi tiết tiềm năng làm nóng toàn cầu (Global Warming Potential - GWP) của các loại khí nhà kính, trong đó quy ước của IPCC xác định $CO_2 = 1$, $CH_4 = 25$ và $N_2O = 298$ (theo chu kỳ 100 năm).

Chương này trình bày số liệu kiểm kê KNK tại Việt Nam qua các năm 1994, 2000, 2010; hiện trạng quản lý và công nghệ xử lý nước thải sinh hoạt đô thị và công nghiệp tại Việt Nam. Theo thống kê tài liệu của luận án, tỷ lệ nước thải đô thị được thu gom và xử lý tập trung còn thấp, phần lớn sử dụng công nghệ bùn hoạt tính truyền thống, mương oxy hóa hoặc hồ sinh học. Đối với nước thải công nghiệp giấy, đặc thù dòng thải có hàm lượng chất hữu cơ ($BOD_5, COD$) và chất rắn lơ lửng ($SS$) rất cao, đòi hỏi các dây chuyền xử lý kết hợp hóa lý, yếm khí (như bể UASB, hồ yếm khí) và hiếu khí (Aerotank). Đây là những nguồn phát sinh khí mêtan ($CH_4$) và khí $CO_2$ rất lớn nếu không được thu hồi và kiểm soát chặt chẽ.

Chương 2: Nghiên cứu thiết lập mô hình tính toán phát thải khí nhà kính từ hệ thống xử lý nước thải

Chương 2 trình bày chi tiết thuật toán xây dựng mô hình toán học và quy trình thực nghiệm. Tác giả phân tích cơ chế tạo khí qua các con đường:

• Phân hủy hiếu khí chất hữu cơ tạo ra $CO_2$ và sinh khối mới;
• Phân hủy yếm khí bùn lắng và cơ chất hữu cơ tạo ra hỗn hợp khí sinh học ($CH_4$ và $CO_2$);
• Cơ chế phát sinh $N_2O$ thông qua hai quá trình nitrat hóa (oxy hóa $NH_4^+$ thành $NO_2^-$ bởi vi khuẩn Nitrosomonas, tiếp tục thành $NO_3^-$ bởi Nitrobacter) và quá trình khử nitrat (denitrification);
• Phát thải KNK gián tiếp từ lượng điện năng tiêu thụ bởi máy bơm, máy thổi khí, cánh khuấy.

Tác giả thiết lập hệ phương trình vi phân mô tả cân bằng khối lượng trong điều kiện ổn định (steady-state) và không ổn định (non-steady-state). Các thông số động học ($k, K_S, Y, k_d$) được hiệu chuẩn riêng biệt cho hai loại nước thải dựa trên phương trình phản ứng hóa sinh với công thức thực nghiệm đại diện ($C_{10}H_{19}NO_3$ cho sinh hoạt và $C_7H_{12}O_4N$ cho giấy). Luận án cũng trình bày thiết kế thiết bị lấy mẫu dạng buồng kín (chamber) nổi trên mặt nước và quy trình phân tích sắc ký khí tại phòng thí nghiệm.

Chương 3: Kết quả và thảo luận

Chương 3 trình bày các kết quả kiểm nghiệm, phân tích độ nhạy và ứng dụng thực tế của mô hình:

1. Kiểm nghiệm mô hình: Mô hình được đối chứng với bộ số liệu của trạm xử lý nước thải Windsor (Canada) công bố bởi Seema Rani Das (2011), cho kết quả tương thích cao về sản lượng khí phát thải và nồng độ dòng ra. Tiếp đó, mô hình được kiểm nghiệm bằng số liệu đo đạc thực địa tại hệ thống xử lý nước thải tòa nhà Goldmark City (công suất $3.300 \text{ m}^3\text{/ngày}$, xử lý nước thải sinh hoạt bằng công nghệ hiếu khí). Kết quả phân tích khí thực nghiệm so với tính toán mô hình cho thấy sai số nhỏ, khẳng định độ tin cậy của thuật toán.

2. Phân tích độ nhạy của các thông số:

• Nhiệt độ ($10^\circ\text{C}$ đến $30^\circ\text{C}$): Khi nhiệt độ tăng, tốc độ phản ứng sinh học tăng. Trong trường hợp không thu hồi $CH_4$ (phóng không), tổng phát thải KNK giảm trung bình $5,58 \text{ kg } CO_2\text{-tđ}$ khi nhiệt độ tăng thêm $1^\circ\text{C}$. Trong trường hợp có thu hồi và đốt $CH_4$, tổng phát thải KNK tăng nhẹ $1,40 \text{ kg } CO_2\text{-tđ/}^\circ\text{C}$.
• Nồng độ $BOD_5$ dòng vào ($50 \text{ mg/l}$ đến $400 \text{ mg/l}$): Khi nồng độ $BOD_5$ dòng vào tăng mỗi $10 \text{ mg/l}$, tổng lượng KNK phát thải tăng $24,6 \text{ kg } CO_2\text{-tđ/ngày}$ (trường hợp phóng không) và tăng $7,6 \text{ kg } CO_2\text{-tđ/ngày}$ (trường hợp thu hồi và đốt $CH_4$).
• Tuổi bùn ($\text{SRT}$ từ 3 đến 14 ngày): Khi kéo dài tuổi bùn thêm 1 ngày, lượng KNK phát sinh tại bể xử lý sinh học hiếu khí tăng $13,04 \text{ kg } CO_2\text{-tđ/ngày}$ do quá trình hô hấp nội bào tăng; ngược lại, lượng KNK tại bể phân hủy bùn yếm khí giảm $33,89 \text{ kg } CO_2\text{-tđ/ngày}$ (trường hợp phóng không) và giảm $7,01 \text{ kg } CO_2\text{-tđ/ngày}$ (trường hợp đốt $CH_4$).

3. Kết quả áp dụng tính toán tại các nhà máy:

Hệ thống xử lý	Loại nước thải	Công nghệ xử lý	Phát thải trường hợp phóng không $CH_4$	Phát thải trường hợp thu hồi và đốt $CH_4$
Trạm Yên Sở	Nước thải sinh hoạt	Bùn hoạt tính hiếu khí	$57.154 \text{ kg } CO_2\text{tđ/ngày}$	$49.475 \text{ kg } CO_2\text{tđ/ngày}$
Trạm Kim Liên	Nước thải sinh hoạt	Bùn hoạt tính hiếu khí	$1.927 \text{ kg } CO_2\text{tđ/ngày}$	$1.785 \text{ kg } CO_2\text{tđ/ngày}$
Trạm Trúc Bạch	Nước thải sinh hoạt	Bùn hoạt tính hiếu khí	$1.025 \text{ kg } CO_2\text{tđ/ngày}$	—
Nhà máy Giấy Bãi Bằng	Nước thải sản xuất giấy	Xử lý yếm khí kết hợp	$19.680 \text{ kg } CO_2\text{tđ/ngày}$	$5.xxx \text{ kg } CO_2\text{tđ/ngày}$
Nhà máy Giấy Corelex	Nước thải sản xuất giấy	Hiếu khí	$3.991,31 \text{ kg } CO_2\text{tđ/ngày}$	$3.129 \text{ kg } CO_2\text{tđ/ngày}$

Tại nhà máy Giấy Corelex ($5.000 \text{ m}^3\text{/ngày}$, $BOD_5$ vào $450 \text{ mg/l}$), phát thải từ sử dụng điện năng chiếm tỷ trọng lớn nhất với $2.101,3 \text{ kg } CO_2\text{tđ/ngày}$ (chiếm 67% tổng phát thải khi phóng không và 52% khi thu hồi $CH_4$). Phát thải từ quá trình xử lý sinh học là $1.890,01 \text{ kg } CO_2\text{tđ/ngày}$ (phóng không) và giảm xuống còn gần một nửa khi thu hồi và đốt $CH_4$. Tỷ lệ phát thải riêng phần đạt $2,54 \text{ kg } CO_2\text{tđ/kg } BOD_5$ (phóng không) và $1,07 \text{ kg } CO_2\text{tđ/kg } BOD_5$ (thu hồi/đốt).

Tại nhà máy Giấy Bãi Bằng, do nồng độ ô nhiễm hữu cơ cao và sử dụng bể xử lý yếm khí, tổng lượng phát thải KNK cao hơn Corelex 8 lần. Trong quá trình xử lý sinh học (trường hợp phóng không), bể phân hủy bùn yếm khí chiếm tới 90% tổng phát thải, bể xử lý yếm khí chiếm 6%, và lượng $BOD_5$ dư dòng ra chiếm 4%. Khi thu hồi và đốt khí mêtan thành $CO_2$, tỷ trọng của bể bùn giảm xuống còn 74%, bể yếm khí chiếm 23%, và dòng ra chiếm 3%, qua đó cắt giảm đáng kể lượng $CO_2\text{tđ}$ tổng thể nhờ giảm chỉ số GWP từ 25 ($CH_4$) xuống 1 ($CO_2$).

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án đã đạt được các kết quả khoa học và đóng góp mới bao gồm:

1. Về mặt lý luận và phương pháp: Thiết lập thành công mô hình số tính toán toàn diện phát thải KNK cho hệ thống xử lý nước thải dựa trên phương trình Herbert, định luật bảo toàn khối lượng và cân bằng hóa học. Luận án đã đề xuất việc sử dụng công thức hóa học kinh nghiệm $C_{10}H_{19}NO_3$ cho nước thải sinh hoạt và $C_7H_{12}O_4N$ cho nước thải sản xuất giấy để xác lập chính xác các hệ số chuyển đổi sản lượng khí ($Y$).

2. Về mặt công cụ tính toán: Xây dựng phần mềm mô hình số hoàn chỉnh bằng ngôn ngữ lập trình Scala và Matlab, có giao diện nhập liệu trực quan, phục vụ tính toán nhanh lượng phát thải trực tiếp ($CO_2, CH_4, N_2O$) và phát thải gián tiếp từ điện năng mà không đòi hỏi chi phí đo đạc thực địa tốn kém.

3. Về mặt số liệu và hệ số phát thải thực tiễn:

• Xác định định lượng mức độ ảnh hưởng của nhiệt độ ($10 - 30^\circ\text{C}$), nồng độ cơ chất ($BOD_5$ $50 - 400 \text{ mg/l}$) và tuổi bùn ($\text{SRT}$ $3 - 14 \text{ ngày}$) đến quá trình phát sinh KNK;
• Đề xuất bộ hệ số phát thải KNK đặc trưng cho điều kiện Việt Nam:
  • Nước thải sinh hoạt: $2,40 \text{ kg } CO_2\text{tđ/kg } BOD_5$ (trường hợp không thu hồi $CH_4$) và $1,16 \text{ kg } CO_2\text{tđ/kg } BOD_5$ (trường hợp thu hồi và đốt $CH_4$);
  • Nước thải công nghiệp giấy: $3,58 \text{ kg } CO_2\text{tđ/kg } BOD_5$ (trường hợp không thu hồi $CH_4$) và $0,93 \text{ kg } CO_2\text{tđ/kg } BOD_5$ (trường hợp thu hồi và đốt $CH_4$).

4. Kiến nghị và giải pháp đề xuất:

• Cần ưu tiên lắp đặt hệ thống thu hồi và đốt hoặc tái sử dụng khí sinh học ($CH_4$) tại các bể phân hủy bùn và bể yếm khí nhằm giảm tải lượng phát thải $CO_2\text{tđ}$ vào khí quyển;
• Tối ưu hóa chế độ vận hành (kiểm soát tuổi bùn $\text{SRT}$ và cấp khí hợp lý) kết hợp với các giải pháp tiết kiệm năng lượng điện cho trạm xử lý để giảm thiểu phát thải KNK gián tiếp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên nội dung công bố của luận án, công trình có một số giới hạn:

• Về phạm vi đối tượng: Mô hình mới chỉ tập trung nghiên cứu trên hai loại hình là nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp giấy, chưa mở rộng cho các ngành công nghiệp có tải lượng hữu cơ và nitơ đặc thù khác như chế biến thủy sản, dệt nhuộm, giết mổ gia súc;
• Về phạm vi nguồn phát thải: Phần phát thải gián tiếp chỉ mới tính toán thành phần điện năng tiêu thụ, chưa tính tới phát thải từ quá trình sản xuất và vận chuyển hóa chất keo tụ, cơ chất bổ sung hoặc khâu vận chuyển bùn thải ra ngoài ranh giới nhà máy;
• Về phát thải $N_2O$: Các phương trình mô tả động học phát sinh $N_2O$ trong điều kiện nồng độ oxy hòa tan (DO) dao động phức tạp ở quy mô thực tế cần tiếp tục được thu thập thêm số liệu đo đạc trực tiếp để tinh chỉnh các tham số vi sinh.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được xác định là mở rộng mô hình cho các loại hình nước thải công nghiệp khác, tích hợp tính toán phát thải KNK cho chuỗi quản lý bùn thải toàn diện và hoàn thiện giao diện phần mềm để tích hợp vào cơ sở dữ liệu kiểm kê KNK quốc gia.

Giá trị tham khảo

Luận án mang lại giá trị tham khảo chuyên môn cho nhiều đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước và xây dựng chính sách (Bộ Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường): Cung cấp cơ sở khoa học và bộ hệ số phát thải đặc thù ($2,40$ và $1,16 \text{ kg } CO_2\text{tđ/kg } BOD_5$ cho sinh hoạt; $3,58$ và $0,93 \text{ kg } CO_2\text{tđ/kg } BOD_5$ cho ngành giấy) phục vụ công tác xây dựng báo cáo kiểm kê khí nhà kính quốc gia gửi UNFCCC;
• Kỹ sư thiết kế và đơn vị vận hành trạm xử lý nước thải: Cung cấp công cụ mô phỏng hỗ trợ lựa chọn công nghệ, đánh giá hiệu quả giảm phát thải khi áp dụng các giải pháp thu hồi khí sinh học hoặc điều chỉnh chế độ công nghệ ($\text{SRT}$, lưu lượng bùn tuần hoàn, tiết kiệm điện năng);
• Nghiên cứu sinh, giảng viên và sinh viên ngành Kỹ thuật môi trường, Công nghệ môi trường: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về phương pháp mô hình hóa động học vi sinh kết hợp cân bằng chất Herbert, kỹ thuật đo đạc khí KNK bằng buồng Chamber và phân tích sắc ký khí.

Câu hỏi thường gặp

1. Công thức hóa học kinh nghiệm nào được tác giả sử dụng để đại diện cho cơ chất và sinh khối trong mô hình?
   Luận án sử dụng công thức $C_{10}H_{19}NO_3$ đại diện cho cơ chất hữu cơ trong nước thải sinh hoạt, công thức $C_7H_{12}O_4N$ đại diện cho cơ chất hữu cơ trong nước thải công nghiệp giấy, và công thức $C_5H_7O_2N$ đại diện cho sinh khối vi sinh vật (bùn hoạt tính).

2. Các yếu tố công nghệ nào ảnh hưởng mạnh nhất đến khả năng phát thải KNK của hệ thống và mức độ ảnh hưởng ra sao?
   Luận án khảo sát ba yếu tố chính:

• Nhiệt độ ($10 - 30^\circ\text{C}$): Khi nhiệt độ tăng $1^\circ\text{C}$, tổng phát thải KNK giảm $5,58 \text{ kg } CO_2\text{-tđ}$ (khi phóng không) và tăng $1,40 \text{ kg } CO_2\text{-tđ}$ (khi thu hồi/đốt $CH_4$);
• Nồng độ $BOD_5$ đầu vào ($50 - 400 \text{ mg/l}$): Tăng mỗi $10 \text{ mg/l } BOD_5$ làm tăng phát thải $24,6 \text{ kg } CO_2\text{-tđ/ngày}$ (phóng không) và $7,6 \text{ kg } CO_2\text{-tđ/ngày}$ (thu hồi/đốt);
• Tuổi bùn $\text{SRT}$ ($3 - 14 \text{ ngày}$): Tăng 1 ngày tuổi bùn làm phát thải ở bể sinh học hiếu khí tăng $13,04 \text{ kg } CO_2\text{-tđ/ngày}$, nhưng làm phát thải ở bể phân hủy bùn yếm khí giảm $33,89 \text{ kg } CO_2\text{-tđ/ngày}$ (phóng không) và giảm $7,01 \text{ kg } CO_2\text{-tđ/ngày}$ (thu hồi/đốt).

3. Hệ số phát thải KNK được đề xuất cho nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp giấy là bao nhiêu?
   Hệ số phát thải đề xuất cho nước thải sinh hoạt là $2,40 \text{ kg } CO_2\text{tđ/kg } BOD_5$ (không thu hồi $CH_4$) và $1,16 \text{ kg } CO_2\text{tđ/kg } BOD_5$ (thu hồi và đốt $CH_4$). Đối với nước thải công nghiệp giấy, hệ số tương ứng là $3,58 \text{ kg } CO_2\text{tđ/kg } BOD_5$ (không thu hồi $CH_4$) và $0,93 \text{ kg } CO_2\text{tđ/kg } BOD_5$ (thu hồi và đốt $CH_4$).

4. Tại sao hệ thống xử lý nước thải nhà máy giấy Bãi Bằng phát thải KNK cao hơn đáng kể so với nhà máy Corelex?
   Nhà máy Giấy Bãi Bằng sử dụng công nghệ xử lý yếm khí và có nồng độ cơ chất dòng vào cao gấp khoảng 5 lần so với nhà máy Corelex (sử dụng công nghệ hiếu khí). Quá trình phân hủy yếm khí sinh ra lượng lớn khí $CH_4$ có chỉ số GWP bằng 25 lần $CO_2$, khiến tổng phát thải quy đổi của Bãi Bằng cao gấp 8 lần Corelex khi không thu hồi khí.

5. Phương pháp thực nghiệm lấy mẫu khí nhà kính tại hiện trường được thực hiện như thế nào?
   Mẫu khí KNK được thu thập trực tiếp trên mặt thoáng các bể xử lý bằng thiết bị buồng nổi kín (Chamber QUT) chuyển giao từ Đại học Công nghệ Queensland (Australia), sau đó các mẫu khí được bảo quản và phân tích định lượng thành phần $CO_2, CH_4, N_2O$ bằng máy sắc ký khí (GC).

Kết luận

Luận án của tác giả Nguyễn Thị Vân Anh đã thiết lập thành công mô hình số tính toán phát thải khí nhà kính từ các hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt và công nghiệp giấy tại Việt Nam dựa trên phương trình động học Herbert và cân bằng hóa sinh. Công trình đã lượng hóa chi tiết cả hai nguồn phát thải trực tiếp từ các bể phản ứng và gián tiếp từ tiêu thụ điện năng, đồng thời kiểm nghiệm mô hình qua số liệu đo đạc thực tế tại các trạm xử lý như Goldmark City, Yên Sở và nhà máy Giấy Bãi Bằng, Corelex. Kết quả nghiên cứu đã đưa ra bộ hệ số phát thải đặc trưng cho nước thải sinh hoạt và nước thải sản xuất giấy trong hai trường hợp phóng không và thu hồi đốt khí mêtan. Luận án cung cấp công cụ phần mềm tính toán có ý nghĩa thực tiễn cao, đóng góp cơ sở dữ liệu quan trọng cho hoạt động kiểm kê khí nhà kính và quản lý môi trường tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI Nguyễn Thị Vân Anh Mang l■i tr■ nghi■m m■i m■ cho ng■■i dùng, công ngh■ hi■n th■ hi■n ■■i, b■n online không khác gì so v■i b■n g■c. B■n có th■ phóng to, thu nh■ tùy ý. NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG MÔ HÌNH TÍNH TOÁN PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TỪ MỘT SỐ HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI - 2019 123doc Xu■t Sau Nhi■u h■n phát event s■m■t t■ h■u thú ýn■m t■■ng m■t ■■i, v■,raevent kho t■oth■c■ng ki■m 123doc vi■n■■ng ti■n■ãthi■t kh■ngt■ng ki■m l■th■c. b■■c v■i ti■nh■n 123doc online kh■ng ■■nh 2.000 b■ng luôn luôn tàitài v■ li■u t■o li■u ■ t■t tríhi■u c■ c■a h■i qu■ mình c■ gianh■t, trong l■nh t■nguyv■c: l■nh thutínnh■p tài v■c cao chính nh■t.

tài online li■u tínMong cho d■ng, và kinh t■t mu■n công c■ doanh các mang ngh■online. thành l■i thông cho viên Tính tin, ■■n c■ng c■ango■i■■ng website.Khách xã h■itháng m■thàng ngu■n 5/2014; có th■tài 123doc nguyên d■ dàng v■■t tri tra th■c m■c c■u quý 100.000 tàibáu, li■uphong m■t l■■t cách truy ■am■i phú,c■p chính d■ng, xác,ngày, nhanh giàus■giá chóng. h■u ■■ng th■ithành tr■ 2.000 mongviên mu■n■■ngt■oký,■i■u l■t ki■n vào top cho200chocác cácwebsite users cóph■ thêm bi■n thunh■t nh■p. t■iChính Vi■t Nam, vì v■yt■123doc.net l■ tìm ki■m ■■i nh■m ra thu■c top 3■áp ■ng Nh■n Google.

■■■c nhu c■u chiadanh s■ tàihi■uli■udoch■t c■ng ■■ng l■■ng vàbình ki■mch■nti■n là online. website ki■m ti■n online hi■u qu■ và uy tín nh■t. Nhi■u 123doc Sau Th■akhi thu■n event s■ cam nh■n h■u k■t s■ thú xácm■t d■ng v■, s■ nh■n mang event kho 1. t■ th■■■ng l■i ki■m CH■P vi■n nh■ng ti■n h■ kh■ng NH■N quy■n th■ng thi■tl■ CÁC th■c.

s■ l■i ■I■U v■ichuy■n t■t h■n 123doc nh■t 2.000 KHO■N sang luôn cho ng■■i ph■n luôn TH■A tàit■oli■u thông dùng. ■ tin THU■N c■ t■t h■i Khixác c■ khách giaminh l■nh t■ng Chào hàng tài v■c: thu m■ng kho■n tr■ nh■p tài thành b■n chính ■■n email online thành tínb■n cho d■ng, v■i ■ã viên t■t■■ng 123doc.net! công c■a c■ các ngh■ 123doc kýthành v■i Chúng thông và 123doc.netLink viên n■p tôi tin, c■a cung ti■n ngo■i website.Khách xác tài D■chkho■n th■c V■s■ c■a■■■c (nh■ hàng ■■■c 123doc, cóg■ith■v■môd■■■a b■n t■ dàng s■d■■i■■■c tra■ây) ch■ email c■uh■■ng cho tài b■n li■u ■ã b■n, nh■ng■■ng m■t tùyquy■n cách thu■c ky,chính l■i b■n vàosauxác, các vuin■p lòng “■i■u nhanh■■ng ti■nKho■n chóng. trênnh■p website Th■aemail Thu■n c■a v■ mìnhS■vàD■ng click D■ch vào linkV■” sau ■ây 123doc ■ã (sau g■i ■ây ■■■c g■i t■t T■i t■ng th■i ■i■m, chúng tôi có th■ c■p nh■t ■KTTSDDV theo quy■t. Nhi■u Mang Luôn 123doc Th■a Xu■t Sau khi h■n h■■ng phát thu■n l■i event s■ cam nh■n m■t tr■ t■ h■u k■t s■ thú nghi■m t■i ýxác n■m t■■ng m■t d■ng v■, là s■ nh■n ■■i, website ra mang event kho m■i 1.

t■ot■ th■■■ng m■ l■i c■ng ki■m d■n 123doc CH■P ■■u vi■n■■ng nh■ng choti■n h■■ã kh■ng ng■■i NH■N quy■n th■ng thi■t chia t■ng ki■m dùng, l■ CÁC s■ th■c. s■ l■i b■■c v■i■I■U ti■n vàchuy■n t■t công h■n mua 123doc online kh■ng nh■t ■■nh 2.000 ngh■ bán KHO■N sang b■ng luôn cho tài hi■n ng■■i li■u ph■n luôn tài TH■A tài v■ th■ li■u hàng t■o li■u thông dùng. ■■u ■ tin tríhi■n THU■N hi■u c■ c■a ■■i, t■t h■i Khi qu■ mình Vi■t xác c■ khách gia b■n nh■t, minh trong l■nh Nam. t■ng Chào online hàng uy tài v■c: l■nh thu Tác m■ng tín kho■n tr■ nh■p không tài phong v■c caothành b■n chính ■■n email nh■t.

tài online khác chuyên li■u thành tínb■n Mong gì cho d■ng, và v■i so■ã ■■ng nghi■p, viên kinh t■t 123doc.net! v■i mu■n công c■a c■ doanh b■n các hoàn mang ngh■ 123doc ký g■c. thành v■i h■o, Chúng l■i thông B■n và ■■ ■■n 123doc.netLink cho viên Tính n■p có tôi tin, c■ng c■a cao th■ cung ti■n ngo■i■■ng tính website. phóng th■i vào c■p ■i■m ng■,.Khách trách xác tài D■ch xã to,kho■n th■c nhi■m h■i thutháng V■ nh■ m■t s■■■i c■a■■■c (nh■ hàng tùy ngu■n■■■c 5/2014; 123doc, v■i ý. cóg■i t■ng th■ tài 123doc v■ mô ■■a nguyên b■n d■ ng■■i t■ dàng s■ v■■t d■■i■■■c tri dùng.

ch■ tra■ây) th■c m■c email c■u M■c h■■ng quý 100.000 cho tài b■n tiêu báu, li■u ■ã b■n, nh■ng hàng■■ng phong m■t l■■t tùy■■u quy■n cách truy thu■c phú, ky, c■a■a c■p chính l■i b■n vào123doc.net m■i d■ng, sau xác, các vuingày, n■p lòng “■i■u nhanh giàu■■ng ti■n s■ tr■ giá Kho■n chóng. h■u trên thành tr■ ■■ng nh■p 2.000 website Th■a th■ email vi■n th■i Thu■n c■a thành mong tài v■ li■u mình viên mu■n S■ ■■ng online vàD■ng click t■o l■n ■i■u ký, D■ch vào nh■t l■t link ki■n V■” vào Vi■t 123doc top sau cho Nam,■ây ■ã 200 chocung các các (sau ■âynh■ng g■iwebsite c■p users ■■■c cóph■ thêmtài bi■n g■ithu li■u t■t■■c nh■t nh■p. T■it■ikhông t■ng Chính Vi■tth■i th■ Nam,■i■m, vì v■y tìm t■123doc.net th■y l■chúng tìm trên ki■m tôi th■ ■■i racóthu■c tr■■ng th■nh■mc■p top ■áp ngo■i 3nh■t ■KTTSDDV ■ng Google. Nh■n nhu c■utheo chiaquy■t danh s■ tàihi■u .li■udo ch■t c■ng ■■ng l■■ng vàbình ki■mch■nti■n là online.

website ki■m ti■n online hi■u qu■ và uy tín nh■t. Mangh■n Luôn 123doc Th■a Xu■t Sau Nhi■u khi h■■ng phát thu■n l■i event s■ cam nh■n m■t tr■ t■ h■u k■t s■ thú nghi■m t■i ýxác n■m t■■ng m■t d■ng v■, là s■ nh■n ■■i, website ra mang event kho m■i 1. t■ot■ th■■■ng m■ l■i c■ng ki■m d■n 123doc CH■P ■■u vi■n■■ng nh■ng choti■n h■■ã kh■ng ng■■i NH■N quy■n th■ng thi■t chia t■ng ki■m dùng, l■ CÁC s■ th■c. s■ l■i b■■c v■i■I■U ti■n vàchuy■n t■t công h■n mua 123doc online kh■ng nh■t ■■nh 2.000 ngh■ bán KHO■N sang b■ng luôn cho tài hi■n ng■■i li■u ph■n luôn tài TH■A tài v■ th■ li■u hàng t■o li■u thông dùng.

■■u ■ tin tríhi■n THU■N hi■u c■ c■a ■■i, t■t h■i Khi qu■ mình Vi■t xác c■ khách gia b■n nh■t, minh trong l■nh Nam. t■ng Chào online hàng uy tài v■c: l■nh thu Tác m■ng tín kho■n tr■ nh■p không tài phong v■c caothành b■n chính ■■n email nh■t. tài online khác chuyên li■u thành tínb■n Mong gì cho d■ng, và v■i so■ã ■■ng nghi■p, viên kinh t■t 123doc.net! v■i mu■n công c■a c■ doanh b■n các hoàn mang ngh■ 123doc ký g■c. thành v■i h■o, Chúng l■i thông B■n và ■■ ■■n 123doc.netLink cho viên Tính n■p có tôi tin, c■ng c■a cao th■ cung ti■n ngo■i■■ng tính website.

phóng th■i vào c■p ■i■m ng■,.Khách trách xác tài D■ch xã to,kho■n th■c nhi■m h■i thutháng V■ nh■ m■t s■■■i c■a■■■c (nh■ hàng tùy ngu■n■■■c 5/2014; 123doc, v■i ý. cóg■i t■ng th■ tài 123doc v■ mô ■■a nguyên b■n d■ ng■■i t■ dàng s■ v■■t d■■i■■■c tri dùng. ch■ tra■ây) th■c m■c email c■u M■c h■■ng quý 100.000 cho tài b■n tiêu báu, li■u ■ã b■n, nh■ng hàng■■ng phong m■t l■■t tùy■■u quy■n cách truy thu■c phú, ky, c■a■a c■p chính l■i b■n vào123doc.net m■i d■ng, sau xác, các vuingày, n■p lòng “■i■u nhanh giàu■■ng ti■n s■ tr■ giá Kho■n chóng. h■u trên thành tr■ ■■ng nh■p 2.000 website Th■a th■ email vi■n th■i Thu■n c■a thành mong tài v■ li■u mình viên mu■n S■ ■■ng online vàD■ng click t■o l■n ■i■u ký, D■ch vào nh■t l■t link ki■n V■” vào Vi■t 123doc top sau cho Nam,■ây ■ã 200 chocung các các (sau ■âynh■ng g■iwebsite c■p users ■■■c cóph■ thêmtài bi■n g■ithu li■u t■t■■c nh■t nh■p.

T■it■ikhông t■ng Chính Vi■tth■i th■ Nam,■i■m, vì v■y tìm t■123doc.net th■y l■chúng tìm trên ki■m tôi th■ ■■i racóthu■c tr■■ng th■nh■mc■p top ■áp ngo■i 3nh■t ■KTTSDDV ■ng Google. Nh■n nhu c■utheo chiaquy■t danh s■ tàihi■u .li■udo ch■t c■ng ■■ng l■■ng vàbình ki■mch■nti■n là online. website ki■m ti■n online hi■u qu■ và uy tín nh■t. Luônh■n 123doc Th■a Xu■t Sau khi h■■ng phát thu■n cam nh■n m■t t■k■t s■ t■i ýxác n■m t■■ng d■ng là s■ nh■n ■■i, website ra mang 1.

t■o ■■ng t■l■i c■ng d■n 123doc CH■P ■■u ■■ng nh■ng h■■ã NH■N quy■n th■ng chia t■ng ki■mCÁC s■s■l■i b■■c■I■U ti■n vàchuy■n t■t mua online kh■ng nh■t bán KHO■N■■nh sang b■ng cho tài ng■■i li■u ph■n tài TH■A v■ li■u hàngthông dùng. ■■u tríTHU■N hi■u c■a tin Khi qu■ mình Vi■t xác khách nh■t, minh trong Nam. Chào hàng uy tài l■nh Tác m■ng tín kho■n tr■ phong v■c caothành b■n ■■n email nh■t. tàichuyên li■u thành b■n Mong và v■i ■ã ■■ng nghi■p, viên kinh 123doc.net! mu■n c■a doanh hoàn mang 123doc kýonline.

v■i h■o, Chúng l■ivà ■■ ■■n 123doc.netLink cho Tính n■p tôi c■ng cao cung ti■n ■■ng tính th■i vào c■p ■i■m trách xác tài D■ch xãkho■n th■c nhi■m h■itháng V■ m■t s■■■i c■a■■■c (nh■ ngu■n■■■c 5/2014; 123doc, v■i g■i t■ng tài 123doc v■ mô ■■a nguyên b■n ng■■i t■s■ v■■t d■■i■■■c tri dùng. ch■ ■ây) th■c m■c email M■c h■■ng quý 100.000 cho b■n tiêu báu, ■ã b■n, nh■ng hàng■■ng phong l■■t tùy■■u quy■n truy thu■c phú, ky, c■a■a c■pl■i b■n vào123doc.net m■i d■ng, sau các vuingày, n■p lòng “■i■u giàu■■ng ti■n s■ tr■ giá Kho■n h■u trên thành tr■ ■■ng nh■p 2.000 website Th■a th■ email vi■n th■i Thu■n c■a thành mong tài v■ li■u mình viên mu■n S■ ■■ng online vàD■ng click t■o l■n ■i■u ký, D■ch vào nh■t l■t link ki■n V■” vào Vi■t 123doc top sau cho Nam,■ây ■ã 200 chocung các các (sau ■âynh■ng g■iwebsite c■p users ■■■c cóph■ thêmtài bi■n g■ithu li■u t■t■■c nh■t nh■p. T■it■ikhông t■ng Chính Vi■tth■i th■ Nam,■i■m, vì v■y tìm t■123doc.net th■y l■chúng tìm trên ki■m tôi th■ ■■i racóthu■c tr■■ng th■nh■mc■p top ■áp ngo■i 3nh■t ■KTTSDDV ■ng Google. Nh■n nhu c■utheo chiaquy■t danh s■ tàihi■u .li■udo ch■t c■ng ■■ng l■■ng vàbình ki■mch■nti■n là online.

website ki■m ti■n online hi■u qu■ và uy tín nh■t. Luônh■n Th■a Xu■t Sau Nhi■u 123doc Mangkhi h■■ng phát thu■n l■i event cam s■ nh■n m■t tr■ t■ h■u k■t s■ thú nghi■m t■i ýxác n■m t■■ng m■t d■ng v■, là s■ nh■n ■■i, website ra mang event kho m■i 1. t■ot■ th■■■ng m■ l■i c■ng ki■m d■n 123doc CH■P ■■u vi■n■■ng nh■ng choti■n h■■ã kh■ng ng■■i NH■N quy■n th■ng thi■t chia t■ng ki■m dùng, l■ CÁC s■ th■c. s■ l■i b■■c v■i■I■U ti■n vàchuy■n t■t công h■n mua 123doc online kh■ng nh■t ■■nh 2.000 ngh■ bán KHO■N sang b■ng luôn cho tài hi■n ng■■i li■u ph■n luôn tài TH■A tài v■ th■ li■u hàng t■o li■u thông dùng.

■■u ■ tin tríhi■n THU■N hi■u c■ c■a ■■i, t■t h■i Khi qu■ mình Vi■t xác c■ khách gia b■n nh■t, minh trong l■nh Nam. t■ng Chào online hàng uy tài v■c: l■nh thu Tác m■ng tín kho■n tr■ nh■p không tài phong v■c caothành b■n chính ■■n email nh■t. tài online khác chuyên li■u thành tínb■n Mong gì cho d■ng, và v■i so■ã ■■ng nghi■p, viên kinh t■t 123doc.net! v■i mu■n công c■a c■ doanh b■n các hoàn mang ngh■ 123doc ký g■c. thành v■i h■o, Chúng l■i thông B■n và ■■ ■■n 123doc.netLink cho viên Tính n■p có tôi tin, c■ng c■a cao th■ cung ti■n ngo■i■■ng tính website.

phóng th■i vào c■p ■i■m ng■,.Khách trách xác tài D■ch xã to,kho■n th■c nhi■m h■i thutháng V■ nh■ m■t s■■■i c■a■■■c (nh■ hàng tùy ngu■n■■■c 5/2014; 123doc, v■i ý. cóg■i t■ng th■ tài 123doc v■ mô ■■a nguyên b■n d■ ng■■i t■ dàng s■ v■■t d■■i■■■c tri dùng. ch■ tra■ây) th■c m■c email c■u M■c h■■ng quý 100.000 cho tài b■n tiêu báu, li■u ■ã b■n, nh■ng hàng■■ng phong m■t l■■t tùy■■u quy■n cách truy thu■c phú, ky, c■a■a c■p chính l■i b■n vào123doc.net m■i d■ng, sau xác, các vuingày, n■p lòng “■i■u nhanh giàu■■ng ti■n s■ tr■ giá Kho■n chóng.