Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về kinh tế.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Ngọc
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Truyền Dẫn Tỷ Giá Hối Đoái Và Điều Hành Chính Sách Tiền Tệ Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TÓM TẮT
• 2. TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ Việt Nam

Nghiên cứu tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ ở Việt Nam đã trở thành một chủ đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Từ những năm 1970, các nhà kinh tế học đã chỉ ra rằng tỷ giá hối đoái có tác động lớn đến giá cả trong nước. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cơ chế truyền dẫn tỷ giá hối đoái mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách. Mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự phân tích sâu sắc và toàn diện.

1.1. Khái niệm và vai trò của tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái được định nghĩa là tỷ lệ giữa hai đồng tiền, ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa và dịch vụ. Tỷ giá hối đoái không chỉ ảnh hưởng đến thương mại quốc tế mà còn tác động đến lạm phát trong nước. Khi tỷ giá hối đoái thay đổi, giá nhập khẩu và xuất khẩu cũng sẽ thay đổi, từ đó ảnh hưởng đến giá cả trong nước.

1.2. Chính sách tiền tệ và mục tiêu ổn định lạm phát

Chính sách tiền tệ là công cụ quan trọng để kiểm soát lạm phát và ổn định nền kinh tế. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã áp dụng nhiều biện pháp để điều chỉnh lãi suất và tỷ giá hối đoái nhằm duy trì sự ổn định của nền kinh tế. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và tỷ giá hối đoái là cần thiết để đưa ra các quyết định chính xác.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu tỷ giá hối đoái tại Việt Nam

Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc điều hành chính sách tiền tệ và quản lý tỷ giá hối đoái. Sự biến động của tỷ giá hối đoái có thể gây ra những tác động tiêu cực đến nền kinh tế, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc kiểm soát lạm phát và duy trì sự ổn định của tỷ giá hối đoái là một nhiệm vụ khó khăn.

2.1. Tác động của biến động tỷ giá hối đoái đến lạm phát

Biến động tỷ giá hối đoái có thể dẫn đến sự gia tăng giá cả hàng hóa nhập khẩu, từ đó làm tăng lạm phát trong nước. Nghiên cứu cho thấy rằng tỷ giá hối đoái có thể ảnh hưởng đến giá tiêu dùng thông qua các kênh truyền dẫn khác nhau, bao gồm kênh trực tiếp và kênh gián tiếp.

2.2. Thách thức trong việc điều hành chính sách tiền tệ

Việc điều hành chính sách tiền tệ ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn do sự biến động của tỷ giá hối đoái và các yếu tố bên ngoài. Các nhà hoạch định chính sách cần phải cân nhắc kỹ lưỡng để đưa ra các biện pháp phù hợp nhằm kiểm soát lạm phát và duy trì sự ổn định của nền kinh tế.

III. Phương pháp nghiên cứu tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ

Nghiên cứu này sử dụng mô hình véc tơ tự hồi quy (VAR) để phân tích mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ. Mô hình VAR cho phép xem xét tác động của các cú sốc bên ngoài đến các biến kinh tế trong nước. Phương pháp này đã được áp dụng rộng rãi trong các nghiên cứu trước đây và cho thấy hiệu quả trong việc phân tích mối quan hệ phức tạp giữa các biến.

3.1. Mô hình VAR và ứng dụng trong nghiên cứu

Mô hình VAR cho phép phân tích mối quan hệ giữa nhiều biến số kinh tế cùng một lúc. Trong nghiên cứu này, mô hình VAR được sử dụng để xem xét tác động của tỷ giá hối đoái đến giá cả và lạm phát trong nước. Kết quả từ mô hình VAR sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách.

3.2. Dữ liệu và phương pháp phân tích

Dữ liệu được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy, bao gồm Tổng cục Thống kê Việt Nam và Ngân hàng Nhà nước. Phương pháp phân tích bao gồm kiểm định nghiệm đơn vị, kiểm định độ trễ tối ưu và phân tích phản ứng xung. Những phương pháp này giúp đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu về tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng mức độ truyền dẫn tỷ giá hối đoái vào giá cả trong nước tăng lên trong giai đoạn lạm phát biến động mạnh. Cú sốc tỷ giá hối đoái cũng có tác động lớn đến biến động giá cả trong nước. Những phát hiện này phù hợp với các nghiên cứu trước đây và cho thấy rằng chính sách tiền tệ cần được điều chỉnh để ứng phó với những thay đổi trong tỷ giá hối đoái.

4.1. Phân tích phản ứng xung và phân rã phương sai

Phân tích phản ứng xung cho thấy rằng cú sốc tỷ giá hối đoái có tác động mạnh đến giá tiêu dùng trong nước. Kết quả phân rã phương sai cho thấy rằng tỷ giá hối đoái đóng góp đáng kể vào biến động giá cả trong nước, đặc biệt là trong giai đoạn lạm phát cao.

4.2. So sánh kết quả giữa các giai đoạn

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa hai giai đoạn nghiên cứu. Trong giai đoạn lạm phát ổn định, mức độ truyền dẫn tỷ giá hối đoái thấp hơn so với giai đoạn lạm phát biến động mạnh. Điều này cho thấy rằng chính sách tiền tệ cần được điều chỉnh để ứng phó với những thay đổi trong tỷ giá hối đoái.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng tỷ giá hối đoái có tác động lớn đến chính sách tiền tệ và lạm phát ở Việt Nam. Việc hiểu rõ mối quan hệ này là cần thiết để đưa ra các quyết định chính sách hiệu quả. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để làm rõ hơn về cơ chế truyền dẫn tỷ giá hối đoái và các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ giá hối đoái có tác động mạnh đến giá cả và lạm phát trong nước. Mức độ truyền dẫn tỷ giá hối đoái tăng lên trong giai đoạn lạm phát biến động mạnh, cho thấy sự cần thiết phải điều chỉnh chính sách tiền tệ.

5.2. Đề xuất cho nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu để làm rõ hơn về mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ. Các nghiên cứu trong tương lai nên xem xét các yếu tố bên ngoài và nội tại ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái và lạm phát, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam từ năm 2001 đến 2012, lạm phát có những biến động đáng kể, đặc biệt là sau khi Việt Nam gia nhập WTO vào năm 2007, với tỷ lệ lạm phát tăng từ mức dưới 10% lên trên 10%. Nghiên cứu này tập trung phân tích mối quan hệ giữa truyền dẫn tỷ giá hối đoái và điều hành chính sách tiền tệ kiểm soát lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn này. Mục tiêu chính là đánh giá sự thay đổi hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá hối đoái lên các chỉ số giá cả trong nước, đồng thời so sánh cơ chế truyền dẫn ở hai giai đoạn: giai đoạn lạm phát ổn định (1/2001 – 10/2007) và giai đoạn lạm phát biến động mạnh (11/2007 – 12/2012). Phạm vi nghiên cứu sử dụng dữ liệu tháng từ các nguồn uy tín như Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của tỷ giá hối đoái đến lạm phát, từ đó hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ phù hợp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết truyền dẫn tỷ giá hối đoái (Exchange Rate Pass-Through - ERPT), được định nghĩa là phần trăm thay đổi trong giá cả nội địa khi tỷ giá hối đoái thay đổi 1%. Hai kênh truyền dẫn chính được phân tích gồm kênh trực tiếp (ảnh hưởng qua giá nhập khẩu hàng hóa trung gian và cuối cùng) và kênh gián tiếp (ảnh hưởng qua nhu cầu xuất khẩu và sự thay thế hàng hóa trong nước). Lý thuyết về mối quan hệ giữa ERPT và chính sách tiền tệ cũng được vận dụng, trong đó chính sách tiền tệ tập trung vào ổn định lạm phát có thể làm giảm hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá. Ba khái niệm chính được sử dụng gồm: tỷ giá hối đoái danh nghĩa hiệu lực đa phương (NEER), chỉ số giá nhập khẩu (IMP), chỉ số giá sản xuất (PPI) và chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Mô hình nghiên cứu sử dụng mô hình véc tơ tự hồi quy (VAR) và mô hình VAR cấu trúc (SVAR) để phân tích các cú sốc tỷ giá và chính sách tiền tệ tác động lên các chỉ số giá.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu gồm chuỗi thời gian tháng từ 1/2001 đến 12/2012, lấy từ GSO, IMF và các tổ chức quốc tế. Cỡ mẫu được chia thành hai giai đoạn: giai đoạn 1 (1/2001 – 10/2007) và giai đoạn 2 (11/2007 – 12/2012) để so sánh sự khác biệt trong truyền dẫn tỷ giá. Phương pháp phân tích chính là mô hình VAR với 7 biến nội sinh: giá dầu thế giới (Oil), chênh lệch sản lượng (Output Gap), cung tiền rộng M2 (M), tỷ giá hối đoái danh nghĩa hiệu lực (NEER), chỉ số giá nhập khẩu (IMP), chỉ số giá sản xuất (PPI) và chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Các kiểm định tiền xử lý gồm kiểm định nghiệm đơn vị ADF, kiểm định độ trễ tối ưu theo tiêu chí LR, AIC, SC và kiểm định tính ổn định mô hình AR Roots được thực hiện. Phân tích phản ứng xung (impulse response function) và phân rã phương sai (variance decomposition) được sử dụng để đánh giá mức độ và tầm quan trọng của các cú sốc tỷ giá hối đoái lên các chỉ số giá.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ truyền dẫn tỷ giá hối đoái vào giá nhập khẩu tăng rõ rệt: Ở giai đoạn trước (1/2001 – 10/2007), truyền dẫn hoàn toàn sau hơn 6 tháng, trong khi giai đoạn sau (11/2007 – 12/2012) truyền dẫn hoàn toàn nhanh hơn, chỉ sau hơn 4 tháng, với mức tác động cao nhất đạt 1.589% sau 5 tháng.

2. Truyền dẫn tỷ giá vào giá sản xuất có xu hướng tăng: Mức độ tác động ở giai đoạn sau cao hơn giai đoạn trước, với mức tăng tối đa 1.579% so với 0.988% trong 12 tháng đầu tiên.

3. Truyền dẫn tỷ giá vào giá tiêu dùng thấp nhưng tăng nhanh hơn: Ở giai đoạn trước, tỷ giá tăng 1% làm CPI tăng 0.021% sau 2 tháng; giai đoạn sau, CPI tăng 0.219% sau 2 tháng, thể hiện sự nhạy cảm lạm phát với tỷ giá cao hơn khi lạm phát biến động mạnh.

4. Hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá giảm dần dọc chuỗi giá cả: Mức độ truyền dẫn tỷ giá hối đoái lớn nhất ở giá nhập khẩu, tiếp theo là giá sản xuất và thấp nhất ở giá tiêu dùng, phù hợp với các nghiên cứu trong và ngoài nước.

5. Phân rã phương sai cho thấy đóng góp của cú sốc tỷ giá hối đoái vào biến động CPI tăng từ dưới 6% ở giai đoạn trước lên mức hai con số ở giai đoạn sau. Đồng thời, cú sốc cung tiền có tác động ngày càng lớn sau 6 tháng, chiếm 17.62% biến động CPI ở giai đoạn sau.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng mức độ truyền dẫn tỷ giá hối đoái trong giai đoạn lạm phát biến động mạnh phản ánh hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ giảm sút, khiến lạm phát trở nên nhạy cảm hơn với biến động tỷ giá. Kết quả này phù hợp với lý thuyết cho rằng môi trường lạm phát cao làm tăng truyền dẫn tỷ giá do chi phí định giá dai dẳng hơn. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, mức độ truyền dẫn ở Việt Nam tương đồng với các nước mới nổi có lạm phát một con số, nhưng có xu hướng tăng khi chính sách tiền tệ kém ổn định. Việc truyền dẫn giảm dần dọc chuỗi giá cả được lý giải bởi tỷ trọng yếu tố thương mại giảm dần và tích lũy độ trễ trong chuỗi phân phối giá. Phân rã phương sai cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của cung tiền và tỷ giá trong biến động lạm phát, nhấn mạnh sự cần thiết của chính sách tiền tệ hiệu quả. Các biểu đồ phản ứng xung và phân rã phương sai minh họa rõ ràng sự khác biệt về mức độ và tốc độ truyền dẫn giữa hai giai đoạn, hỗ trợ cho các kết luận trên.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường ổn định chính sách tiền tệ: Cần tập trung vào mục tiêu kiểm soát lạm phát nhằm giảm hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá, qua đó giảm áp lực lên giá cả trong nước. Thời gian thực hiện: trung hạn (1-3 năm). Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

2. Cải thiện công cụ điều hành tỷ giá: Áp dụng các biện pháp linh hoạt hơn trong quản lý tỷ giá hối đoái để giảm biến động mạnh, hạn chế tác động tiêu cực lên lạm phát. Thời gian thực hiện: ngắn hạn đến trung hạn. Chủ thể: Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước.

3. Tăng cường giám sát và điều chỉnh cung tiền: Kiểm soát chặt chẽ cung tiền M2 để hạn chế tác động trễ của chính sách tiền tệ lên lạm phát, đảm bảo sự ổn định kinh tế vĩ mô. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước.

4. Đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng mô hình dự báo: Sử dụng mô hình VAR và SVAR để dự báo biến động tỷ giá và lạm phát, hỗ trợ ra quyết định chính sách kịp thời và chính xác hơn. Thời gian thực hiện: ngắn hạn. Chủ thể: Các viện nghiên cứu kinh tế và Ngân hàng Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tiền tệ: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách tiền tệ và quản lý tỷ giá nhằm ổn định lạm phát.

2. Các nhà kinh tế học và nghiên cứu kinh tế vĩ mô: Cung cấp mô hình và phân tích thực nghiệm về truyền dẫn tỷ giá và tác động chính sách tiền tệ tại Việt Nam.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hiểu rõ tác động của biến động tỷ giá đến giá cả và chi phí sản xuất, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp.

4. Sinh viên và học giả chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu VAR, SVAR và phân tích truyền dẫn tỷ giá trong bối cảnh kinh tế Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Truyền dẫn tỷ giá hối đoái là gì?
   Truyền dẫn tỷ giá hối đoái (ERPT) là mức độ mà sự thay đổi tỷ giá ảnh hưởng đến giá cả trong nước, bao gồm giá nhập khẩu, giá sản xuất và giá tiêu dùng. Ví dụ, khi đồng nội tệ mất giá, giá hàng nhập khẩu tính bằng nội tệ sẽ tăng, từ đó ảnh hưởng đến giá tiêu dùng.

2. Tại sao hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá lại thay đổi theo thời gian?
   Hiệu ứng này phụ thuộc vào chính sách tiền tệ và môi trường lạm phát. Khi chính sách tiền tệ tập trung ổn định lạm phát, hiệu ứng truyền dẫn thường giảm do các doanh nghiệp ít điều chỉnh giá trước biến động tỷ giá. Ngược lại, khi lạm phát biến động mạnh, hiệu ứng truyền dẫn tăng lên.

3. Mô hình VAR và SVAR được sử dụng như thế nào trong nghiên cứu này?
   Mô hình VAR giúp phân tích mối quan hệ động giữa các biến kinh tế vĩ mô mà không cần phân biệt biến ngoại sinh hay nội sinh. SVAR bổ sung các ràng buộc cấu trúc để phân tách các cú sốc kinh tế, từ đó phân tích tác động cụ thể của từng cú sốc như tỷ giá hay cung tiền lên giá cả.

4. Tại sao truyền dẫn tỷ giá giảm dần dọc chuỗi giá cả?
   Do tỷ trọng yếu tố thương mại giảm dần trong các chỉ số giá từ nhập khẩu đến tiêu dùng, cùng với sự tích lũy độ trễ trong quá trình truyền dẫn qua nhiều giai đoạn, nên tác động tỷ giá lên giá tiêu dùng thường thấp hơn so với giá nhập khẩu.

5. Chính sách tiền tệ nên điều chỉnh như thế nào để giảm tác động tiêu cực của biến động tỷ giá?
   Chính sách tiền tệ cần tập trung vào ổn định lạm phát, kiểm soát cung tiền hiệu quả và quản lý tỷ giá linh hoạt để giảm biến động mạnh, từ đó hạn chế truyền dẫn tiêu cực của tỷ giá lên giá cả trong nước.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định mức độ truyền dẫn tỷ giá hối đoái vào giá cả trong nước tăng lên khi lạm phát biến động mạnh, phản ánh hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ giảm sút.
• Hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá giảm dần dọc chuỗi giá cả, với tác động mạnh nhất lên giá nhập khẩu, tiếp theo là giá sản xuất và thấp nhất là giá tiêu dùng.
• Phân rã phương sai cho thấy đóng góp của cú sốc tỷ giá và cung tiền vào biến động lạm phát tăng lên trong giai đoạn lạm phát cao.
• Mô hình VAR và SVAR được áp dụng hiệu quả trong phân tích cơ chế truyền dẫn và tác động của các cú sốc kinh tế vĩ mô.
• Khuyến nghị tập trung ổn định chính sách tiền tệ, quản lý tỷ giá linh hoạt và kiểm soát cung tiền để giảm thiểu tác động tiêu cực của biến động tỷ giá lên lạm phát.

Next steps: Tiếp tục cập nhật dữ liệu mới, mở rộng nghiên cứu với các mô hình dự báo nâng cao và phân tích tác động chính sách tiền tệ trong bối cảnh hội nhập sâu rộng hơn.

Các nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu kinh tế nên ứng dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế chính sách tiền tệ phù hợp, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Tp. HCM ------------------------ NGUYỄN THỊ MINH NGỌC NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA TRUYỀN DẪN TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Tp. HCM ------------------------ NGUYỄN THỊ MINH NGỌC NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA TRUYỀN DẪN TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả với sự giúp đỡ của Thầy hướng dẫn và những người mà tác giả đã cảm ơn. Số liệu thống kê được lấy từ nguồn đáng tin cậy, nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn này chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào cho tới thời điểm hiện nay. Hồ Chí Minh, tháng 09 năm 2013 Tác giả Nguyễn Thị Minh Ngọc TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Tóm tắt .Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây .Truyền dẫn tỷ giá hối đoái lên chỉ số giá cả trong nước.Truyền dẫn tỷ giá hối đoái theo chuỗi giá cả .Truyền dẫn tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ .Phương pháp nghiên cứu.Tìm hiểu về VAR .Mô hình nghiên cứu.Mô tả dữ liệu.Xác định điểm gãy cấu trúc .Kết quả nghiên cứu .Các kiểm định ban đầu .Kiểm định nghiệm đơn vị.Kiểm định độ trễ tối ưu .Kiểm định tính ổn định mô hình .Phân tích phản ứng xung .Phân rã phương sai.Kiểm định robustness .47 TÀI LIỆU THAM KHẢO .55 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ADF : Augmented Dickey – Fuller AIC : Akaike Information Criterion CPI : Chỉ số giá tiêu dùng (Consumer Price Index) ERPT : Truyền dẫn tỷ giá hối đoái (Exchange Rate Pass Through) GSO : Tổng cục Thống kê Việt Nam (General Statistics Office) HP : Hodrick Prescott IFS : Thống kê tài chính quốc tế (International Financial Statistics) IMF : Quỹ Tiền tệ quốc tế (International Money Fund) IMP : Chỉ số giá nhập khẩu (Import Price Index) LM : Lagrange Multiplier LR : Likelihood Ratio NEER : Tỷ giá hối đoái danh nghĩa hiệu lực đa phương (Nominal Effective Exchange Rate) OECD : Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (Organization for Economic Cooperation and Development) OLS : Phương pháp ước lượng bình phương bé nhất (Ordinary Least Squares) PP : Phillips – Perron PPI : Chỉ số giá sản xuất (Production Price Index) REER : Tỷ giá hối đoái thực hiệu lực đa phương (Real Effective Exchange Rate) SC : Schowarz Information Criterion SVAR : Mô hình véc tơ tự hồi quy cấu trúc (Structural Vector Autoregressive Model) UNDP : Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (United Nations Development Program) VAR : Mô hình véc tơ tự hồi quy (Vector Autoregressive Model) VECM : Mô hình véc tơ hiệu chỉnh sai số (Vector Error Correction Model) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] WLS : Phương pháp ước lượng bình phương bé nhất có trọng số (Weighted Least Squares) WTO : Tổ chức Thương mại thế giới (World Trade Organization) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1 : Kết quả kiểm định LR .1: Kiểm định nghiệm đơn vị theo phương pháp ADF – chuỗi dữ liệu 1/2001 – 10/2007.2: Kiểm định nghiệm đơn vị theo phương pháp ADF – chuỗi dữ liệu 11/2007 – 12/2012.3: Kết quả kiểm định nhân tử Lagrange ở độ trễ 4.4: Kết quả hàm phản ứng xung của các chỉ số giá với cú sốc 1% thay đổi trong phần dư phương trình hồi quy NEER ở giai đoạn trước (1/2001 – 10/2007) .5: Kết quả hàm phản ứng xung của các chỉ số giá với cú sốc 1% thay đổi trong phần dư phương trình hồi quy NEER ở giai đoạn sau (11/2007 – 12/2012).6: Tầm quan trọng của cú sốc tỷ giá hối đoái trong việc giải thích biến động của chỉ số giá tiêu dùng – ở giai đoạn trước và giai đoạn sau .42 DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.1: Các kênh truyền dẫn tỷ giá hối đoái.1: Diễn biến lạm phát của Việt Nam từ tháng 1/2001 đến tháng 12/2012.1: Kết quả kiểm định AR Roots .2: Phản ứng của chỉ số giá nhập khẩu IMP với cú sốc 1% thay đổi trong phần dư phương trình hồi quy NEER .3: Phản ứng của chỉ số giá sản xuất PPI với cú sốc 1% thay đổi trong phần dư phương trình hồi quy NEER .4: Phản ứng của chỉ số giá tiêu dùng CPI với cú sốc 1% thay đổi trong phần dư phương trình hồi quy NEER .37 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.5: Tổng hợp phản ứng của các chỉ số giá với cú sốc 1% thay đổi trong phần dư phương trình hồi quy NEER .6: Kết quả phân rã phương sai biến chỉ số giá tiêu dùng – giai đoạn trước (1/2001 – 10/2007) .7: Kết quả phân rã phương sai biến chỉ số giá tiêu dùng – giai đoạn sau (11/2007 – 12/2012) .8: Tổng hợp phản ứng của các chỉ số giá với cú sốc 1% thay đổi trong phần dư phương trình hồi quy NEER – Thứ tự Cholesky thay thế 1 .9: Tổng hợp phản ứng của các chỉ số giá với cú sốc 1% thay đổi trong phần dư phương trình hồi quy NEER – Thứ tự Cholesky thay thế 2 .10: Kết quả phân rã phương sai biến chỉ số giá tiêu dùng – giai đoạn trước (1/2001 – 10/2007) – Thứ tự Cholesky thay thế 1 .11: Kết quả phân rã phương sai biến chỉ số giá tiêu dùng – giai đoạn sau (11/2007 – 12/2012) – Thứ tự Cholesky thay thế 1 .12: Kết quả phân rã phương sai biến chỉ số giá tiêu dùng – giai đoạn trước (1/2001 – 10/2007) – Thứ tự Cholesky thay thế 2 .13: Kết quả phân rã phương sai biến chỉ số giá tiêu dùng – giai đoạn sau (11/2007 – 12/2012) – Thứ tự Cholesky thay thế 2 .46 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 Tóm tắt Bài nghiên cứu này tìm hiểu mối quan hệ giữa truyền dẫn tỷ giá hối đoái vào giá cả trong nước và việc điều hành chính sách tiền tệ kiểm soát lạm phát ở Việt Nam. Bằng cách sử dụng mô hình véc tơ tự hồi quy, cơ chế truyền dẫn tỷ giá hối đoái được phân tích qua hai giai đoạn, giai đoạn thứ nhất khi lạm phát ổn định và giai đoạn thứ hai khi lạm phát biến động mạnh, đồng nghĩa với việc điều hành chính sách tiền tệ kiểm soát lạm phát trở nên kém hiệu quả. Kết quả nghiên cứu cho thấy mức độ truyền dẫn tỷ giá hối đoái vào giá cả trong nước tăng từ giai đoạn thứ nhất sang giai đoạn thứ hai, đồng thời cú sốc tỷ giá hối đoái cũng gia tăng mức độ đóng góp vào biến động giá cả trong nước khi so sánh giữa hai giai đoạn. Bài nghiên cứu cũng đưa đến kết luận phù hợp với hầu hết các nghiên cứu trước đây về cùng chủ đề, đó là hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá hối đoái ở Việt Nam giảm dần dọc theo chuỗi giá cả. TIEU LUAN MOI download : [e-mail]ới thiệu Từ những năm 1970, các nhà kinh tế học đã nghiên cứu về những tác động của cú sốc tỷ giá hối đoái đối với giá cả trong nước, gọi chung là truyền dẫn tỷ giá hối đoái. Cho đến nay, đã có một số lượng lớn các công trình lý thuyết cũng như thực nghiệm về vấn đề này ở các quốc gia và các ngành công nghiệp khác nhau, với các biến số và chuỗi thời gian khác nhau. Trong số lượng lớn các công trình đó, nhiều nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ giữa truyền dẫn tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ. Taylor (2000) nhận thấy những thay đổi trong hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá hối đoái có thể là do những thay đổi trong chính sách tiền tệ. Cụ thể hơn, tác giả khẳng định một chính sách tiền tệ càng tập trung vào ổn định lạm phát, với mức độ lạm phát thấp sẽ làm giảm đáng kể hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá. Lý thuyết này đã nhận được sự đồng tình của đông đảo các nhà nghiên cứu sau này, như: Choudhri và Hakura (2001), Gagnon và Ihrig (2004), Zorzi, Hahn và Sanchez (2007), Mishkin (2008), và gần đây nhất là Coulibaly và Kempf (2010). Tại Việt Nam, quá trình tự do hóa và hội nhập đa phương diễn ra mạnh mẽ trong những năm gần đây. Bên cạnh những tác động tích cực như quy mô thương mại tăng nhanh, đầu tư từ nước ngoài ngày càng nhiều,… thì tiến trình tự do hóa và hội nhập đa phương cũng làm tăng tính bất ổn của nền kinh tế, lạm phát tăng cao. Từ đó vấn đề về độ nhạy cảm của lạm phát trong nước đối với các cú sốc, trong đó có cú sốc tỷ giá hối đoái ngày càng thu hút sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách và các nhà nghiên cứu. Tuy nhiên, số lượng các nghiên cứu về chủ đề này ở Việt Nam vẫn còn ít, ví dụ như Võ Văn Minh (2009), Bạch Thị Phương Thảo (2011), Trần Ngọc Thơ và cộng sự (2012), Nguyễn Thị Ngọc Trang và Lục Văn Cường (2012), đặc biệt, vẫn chưa có nghiên cứu nào về mối quan hệ giữa hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá hối đoái và điều hành chính sách tiền tệ kiểm soát lạm phát ở Việt Nam. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Luận văn này nghiên cứu thực nghiệm mối quan hệ giữa hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá hối đoái và điều hành chính sách tiền tệ kiểm soát lạm phát ở Việt Nam, bằng cách sử dụng mô hình véc tơ tự hồi quy, nghiên cứu trong chuỗi dữ liệu từ tháng 1 năm 2001 đến tháng 12 năm 2012. Cụ thể, luận văn này trả lời cho các câu hỏi sau: (1) Hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá hối đoái ở Việt Nam thay đổi như thế nào khi điều hành chính sách tiền tệ kiểm soát lạm phát thay đổi? (2) Hiệu ứng truyền dẫn tỷ giá hối đoái ở Việt Nam thay đổi như thế nào dọc theo chuỗi giá cả? Để trả lời cho mục tiêu nghiên cứu này, chuỗi dữ liệu được phân thành hai mẫu nhỏ để có thể so sánh cơ chế truyền dẫn ở hai giai đoạn. Mẫu thứ nhất gồm các quan sát từ tháng 1 năm 2001 đến tháng 10 năm 2007. Mẫu thứ hai gồm các quan sát từ tháng 11 năm 2007 đến tháng 12 năm 2012. Phần còn lại của luận văn được trình bày như sau: phần 2 tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây, phần 3 trình bày phương pháp nghiên cứu và mô tả dữ liệu, phần 4 trình bày kết quả nghiên cứu và phần 5 là kết luận. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.