Nghiên cứu Tự do hóa Tài chính ở Việt Nam trong giai đoạn hậu khủng hoảng kinh tế toàn cầu

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh nghiên cứu tự do hóa tài chính ở việt nam trong giai đoạn hậu khủng hoảng kinh tế toàn cầu, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

2009

103
1
0

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

PHẦN MỞ ĐẦU

0.1. Lý do chọn đề tài

0.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

0.3. Phương pháp nghiên cứu

0.4. Kết cấu của đề tài

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỰ DO HÓA TÀI CHÍNH VÀ KINH NGHIỆM TỰ DO HÓA TÀI CHÍNH Ở MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI

1.1. Tự do hóa tài chính và bong bóng tài sản trong một quốc gia

1.1.1. Khái lược về TDHTC

1.1.2. Khái niệm TDHTC

1.1.3. Bản chất TDHTC

1.1.4. Mối quan hệ giữa TDHTC và chiều sâu tài chính

1.2. Hiệu quả của tự do hóa tài chính

1.3. Mặt trái của TDHTC

1.3.1. Có thể làm tăng thêm khả năng gây ra khủng hoảng tài chính

1.3.2. Sự đảo ngược dòng vốn - “bong bóng” bị “xì hơi”

1.3.3. Tính biến động và xu hướng bầy đàn

1.4. Nội dung và trình tự quá trình TDHTC

1.4.1. Tự do hóa lãi suất

1.4.2. Tự do hóa tỷ giá hối đoái

1.4.3. Tự do hóa tài khoản vốn

1.4.4. Tự do hóa các dịch vụ tài chính

1.4.5. Trình tự tự do hóa tài chính

1.4.6. Tự do hóa tài chính và bộ ba bất khả thi

1.5. Quan điểm về TDHTC của các nước trên thế giới dưới tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu

1.6. Kinh nghiệm TDHTC ở một số nước trên thế giới và bài học cho Việt Nam

1.6.1. Kinh nghiệm TDHTC ở Trung Quốc

1.6.2. Kinh nghiệm tự do hóa dịch vụ tài chính ở Canada

1.6.3. Kinh nghiệm các nước khác về TDHTC

1.6.4. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong quá trình TDHTC

2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ TDHTC Ở VIỆT NAM

2.1. Các tranh luận về TDHTC sau khủng hoảng ở Việt Nam

2.1.1. Kiểm soát vốn hoàn toàn

2.1.2. Tự do hóa tài chính thận trọng

2.2. Quá trình tự do hóa lãi suất ở Việt Nam

2.2.1. Tiến trình tự do hóa lãi suất ở Việt Nam

2.2.1.1. Lãi suất trước năm 1988
2.2.1.2. Lãi suất từ năm 1988 đến 2009

2.2.2. Kết quả đạt được từ quá trình tự do hóa lãi suất ở Việt Nam

2.2.3. Những hạn chế từ quá trình tự do hóa lãi suất ở Việt Nam

2.3. Quá trình tự do hóa tỷ giá hối đoái ở Việt Nam

2.3.1. Tiến trình tự do hóa tỷ giá hối đoái ở Việt Nam

2.3.2. Kết quả đạt được từ quá trình tự do hóa tỷ giá hối đoái ở Việt Nam

2.3.3. Những hạn chế từ quá trình tự do hóa tỷ giá hối đoái ở Việt Nam

2.4. Quá trình tự do hóa tài khoản vốn ở Việt Nam

2.4.1. Tiến trình tự do hóa tài khoản vốn ở Việt Nam

2.4.2. Kết quả đạt được từ tự do hóa tài khoản vốn ở Việt Nam

2.4.3. Những hạn chế từ tự do hóa tài khoản vốn ở Việt Nam

2.5. Quá trình tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt Nam

2.5.1. Tiến trình tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt Nam

2.5.2. Kết quả đạt được từ tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt Nam

2.5.3. Những hạn chế từ tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt Nam

2.5.3.1. Hạn chế từ hệ thống ngân hàng
2.5.3.2. Hạn chế từ hệ thống giám sát tài chính-ngân hàng
2.5.3.3. Hạn chế từ TTCK

3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VỀ LỘ TRÌNH THỰC HIỆN TDHTC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

3.1. Quan điểm TDHTC trong giai đoạn hậu khủng hoảng

3.2. Xây dựng lộ trình TDHTC

3.3. Giải pháp thực hiện TDHTC

3.3.1. Hoàn chỉnh hệ thống luật của ngân hàng

3.3.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống tài chính ngân hàng

3.3.2.1. Cơ cấu lại hệ thống ngân hàng
3.3.2.2. Hoàn thiện hệ thống giám sát tài chính - ngân hàng

3.3.3. Gia tăng chiều sâu tài chính của quốc gia

3.3.3.1. Phát triển thị trường cổ phiếu ở Việt Nam hiện nay
3.3.3.2. Phát triển thị trường trái phiếu ở Việt Nam hiện nay
3.3.3.3. Phát triển thị trường công cụ tài chính phái sinh ở Việt Nam hiện nay

3.3.4. Các giải pháp khác

3.3.4.1. Chủ động phòng chống những nguy cơ khi TDHTC
3.3.4.1.1. Nguy cơ mất giá nội tệ
3.3.4.1.2. Nguy cơ đảo ngược dòng vốn
3.3.4.1.3. Nguy cơ vỡ nợ
3.3.4.2. Đảm bảo an toàn khi tự do hóa tài khoản vốn
3.3.4.3. Xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng thị trường tài chính
3.3.4.4. Minh bạch thông tin

PHẦN KẾT LUẬN

Danh mục tài liệu tham khảo

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ----o0o---- NGUYỄN THỊ PHƯỚC NGHIÊN CỨU TỰ DO HÓA TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HẬU KHỦNG HOẢNG KINH TẾ TOÀN CẦU LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2009 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ----o0o---- NGUYỄN THỊ PHƯỚC NGHIÊN CỨU TỰ DO HÓA TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HẬU KHỦNG HOẢNG KINH TẾ TOÀN CẦU Chuyên ngành: Kinh tế tài chính – ngân hàng Mã số: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2009 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ kinh t ế: “Nghiên cứu Tự do hóa tài chính ở Việt Nam trong giai đoạn hậu khủng hoảng kinh tế toàn cầu” là công trình của việc học tập và nghiên cứu khoa học thật sự nghiêm túc của bản thân. Những kết quả nêu ra trong luận văn này là trung thực và chưa được công bố rộng rãi trư ớc đây. Các số liệu trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, được tổng hợp từ những nguồn thông tin đáng tin cậy. HCM, tháng 10 năm 2009 Tác giả Nguyễn Thị Phước LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Mục lục Danh mục các bảng và hình Danh mục từ viết tắt Trang PHẦN MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Kết cấu của đề tài . 2 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ TỰ DO HÓA TÀI CHÍNH VÀ KINH NGHIỆM TỰ DO HÓA TÀI CHÍNH Ở MỘT SÔ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI .1 Tự do hóa tài chính và bong bóng tài sản trong một quốc gia .1 Khái lược về TDHTC .1 Khái niệm TDHTC .2 Bản chất TDHTC .3 Mối quan hệ giữa TDHTC và chiều sâu tài chính .2 Hiệu quả của tự do hóa tài chính .3 Mặt trái của TDHTC .1 Có thể làm tăng thêm khả năng gây ra khủng hoảng tài chính .2 Sự đảo ngược dòng vốn - “bong bóng” bị “xì hơi”.3 Tính biến động và xu hướng bầy đàn:.4 Nội dung và trình tự quá trình TDHTC .1 Tự do hóa lãi suất . 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Tự do hóa tỷ giá hối đoái .3 Tự do hóa tài khoản vốn.4 Tự do hóa các dịch vụ tài chính .5 Trình tự tự do hóa tài chính .5 Tự do hóa tài chính và bộ ba bất khả thi .2 Quan điểm về TDHTC của các nước trên thế giới dưới tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu .3 Kinh nghiệm TDHTC ở một số nước trên thế giới và bài học cho Việt Nam .1 Kinh nghiệm TDHTC ở Trung Quốc .2 Kinh nghiệm tự do hóa dịch vụ tài chính ở Canada .3 Kinh nghiệm các nước khác về TDHTC .4 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong quá trình TDHTC . 34 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ TDHTC Ở VIỆT NAM .1 Các tranh luận về TDHTC sau khủng hoảng ở Việt Nam .1 Kiểm soát vốn hoàn toàn .2 Tự do hóa tài chính thận trọng .2 Quá trình tự do hóa lãi suất ở Việt Nam .1 Tiến trình tự do hóa lãi suất ở Việt Nam .1 Lãi suất trước năm 1988.2 Lãi suất từ năm 1988 đến 2009.2 Kết quả đạt được từ quá trình tự do hóa lãi suất ở Việt Nam.3 Những hạn chế từ quá trình tự do hóa lãi suất ở Việt Nam .3 Quá trình tự do hóa tỷ giá hối đoái ở Việt Nam .1 Tiến trình tự do hóa tỷ giá hối đoái ở Việt Nam . 46 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Kết quả đạt được từ quá trình tự do hóa tỷ giá hối đoái ở Việt Nam .3 Những hạn chế từ quá trình tự do hóa tỷ giá hối đoái ở Việt Nam .4 Quá trình tự do hóa tài khoản vốn ở Việt Nam .1 Tiến trình tự do hóa tài khoản vốn ở Việt Nam.2 Kết quả đạt được từ tự do hóa tài khoản vốn ở Việt Nam.3 Những hạn chế từ tự do hóa tài khoản vốn ở Việt Nam .5 Quá trình tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt Nam .1 Tiến trình tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt Nam .2 Kết quả đạt được từ tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt Nam.3 Những hạn chế từ tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt Nam .1 Hạn chế từ hệ thống ngân hàng .2 Hạn chế từ hệ thống giám sát tài chính-ngân hàng .3 Hạn chế từ TTCK . 69 CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP VỀ LỘ TRÌNH THỰC HIỆN TDHTC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY .1 Quan điểm TDHTC trong giai đoạn hậu khủng hoảng .2 Xây dựng lộ trình TDHTC .3 Giải pháp thực hiện TDHTC .1 Hoàn chỉnh hệ thống luật của ngân hàng .2 Nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống tài chính ngân hàng .1 Cơ cấu lại hệ thống ngân hàng .2 Hoàn thiện hệ thống giám sát tài chính - ngân hàng .3 Gia tăng chiều sâu tài chính của quốc gia .1 Phát triển thị trường cổ phiếu ở Việt Nam hiện nay . 84 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Phát triển thị trường trái phiếu ở Việt Nam hiện nay.3 Phát triển thị trường công cụ tài chính phái sinh ở Việt Nam hiện nay .4 Các giải pháp khác .1 Chủ động phòng chống những nguy cơ khi TDHTC .1 Nguy cơ mất giá nội tệ .2 Nguy cơ đảo ngược dòng vốn .3 Nguy cơ vỡ nợ .2 Đảm bảo an toàn khi tự do hóa tài khoản vốn .3 Xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng thị trường tài chính .4 Minh bạch thông tin. 90 PHẦN KẾT LUẬN . 92 Danh mục tài liệu tham khảo LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH Danh mục các bảng Trang Bảng 1.1: Quỹ Ngân hàng có thể cho vay ở các nước kém phát triển điển hình.2: Quỹ Ngân hàng có thể cho vay trong các nền kinh tế tăng trưởng nhanh.1: Biên độ dao động của tỷ giá trong thời gian qua.2: FDI, ODA, kiều hối, FPI giai đoạn 1997-2008.3: Cán cân thương mại, cán cân vãng lai và dự trữ ngoại hối Việt Nam giai đoạn 2001-2008.4: Quy mô vốn điều lệ của một số NHTM cổ phần tháng 3/2009.5: Quy mô vốn điều lệ của một số ngân hàng nước ngoài năm 2006. 66 Danh mục các hình Trang Hình 1.1: Mô hình bộ ba bất khả thi các nước qua các năm.1: Việc điều chỉnh lãi suất ở Việt Nam theo quy định của chính phủ.2: Tỷ giá hối đoái giữa VND và USD năm 2008 và đầu năm 2009.3: FDI, ODA, kiều hối, FPI giai đoạn 1997-2008.4: Diễn biến cán cân thương mại, cán cân vãng lai.5: VN-Index giai đoạn tháng 12/2006 đến tháng 6/2009.1: Mô hình lộ trình TDHTC của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. 75 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CTCK : Công ty chứng khoán CSTT : Chính sách tiền tệ FPI : Vốn đầu tư gián tiếp FDI : Vốn đầu tư trực tiếp FED : Cục Dự Trữ Liên Bang Mỹ GATS : Hiệp định chung về thương mại dịch vụ tài chính GDP : Tổng thu nhập quốc nội IMF : Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế NHTW : Ngân hàng trung ương NHTM : Ngân hàng thương mại NHNN : Ngân hàng nhà nước OECD : Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế TCTD : Tổ chức tín dụng TDHTC : Tự do hóa tài chính TTCK : Thị trường chứng khoán VĐL : Vốn điều lệ WB : Ngân Hàng Thế Giới WTO : Tổ Chức Thương Mại Thế Giới XHCN : Xã hội chủ nghĩa LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Lý thuyết và thực tế đã chỉ ra rằng: tự do hóa tài chính (TDHTC) có thể khuyến khích sự phát triển kinh tế. Ở thập niên 80 của thế kỷ 20, sự can thiệp rộng của chính phủ đã hình thành nên quy phạm trên thị trường tà i chính ở những nước đang phát triển. Trần lãi suất được áp dụng, tín dụng được phân bổ bởi quyết định của chính phủ hơn là điều kiện thị trường, và dòng vốn nước ngoài được kiểm soát chặt chẽ. Tuy nhiên, hơn 20 năm qua, dưới tác động của lý thuyết về tự d o hóa và kinh nghiệm thực tế của những nước phát triển nhanh, các nước đang phát triển cũng đã từng bước tự do hóa thị trường tài chính. TDHTC thành công thường là một yếu tố quan trọng của chiến lược phát triển kinh tế đất nước. Xu hướng phổ biến trong mọi nền kinh tế thị trường là khi biên độ tự do hoá đầu tư, tự do hoá thương mại càng được mở rộng, thì tất yếu phải nới rộng TDHTC. TDHTC không chỉ là yêu cầu bắt buộc để có thể tham gia sân chơi thế giới mà còn là xu thế tất yếu của hội nhập kinh tế bởi những lợi ích tiềm năng to lớn của nó mang lại cho các quốc gia. Quá trình này giúp ạo t ra một môi trường minh bạch, linh hoạt và hiệu quả cho hệ thống tài chính, thu hút đầu tư, kích thích sự cạnh tranh lành mạnh, mang lại động lực phát triển, khả năng tiếp cận công nghệ mới cho các tổ chức tài chính trong nước cũng như cơ hội sử dụng các dịch vụ tài chính đa dạng, chất lượng cao cho người dân nước bản địa. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích tiềm năng to lớn không thể phủ nhận, TDHTC cũng có những mặt trái mà nhiều người vẫn nhìn nhận như là nguyên nhân dẫn đến đổ vỡ, khủng hoảng tài chính như đã từng xảy ra ở Mexico năm 1994 - 1995, Thái Lan và một số nước châu Á vào năm 1997. Vì vậy, các quốc gia đều lựa chọn cho mình một lộ trình TDHTC theo điều kiện kinh tế - chính trị mỗi nước, nhằm tối đa hóa lợi ích và giảm thiểu rủi ro ở mức thấp nhất. Cùng với quá trình phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập sâu vào thị trường thế giới, xu hướng TDHTC đang và sẽ diễn ra với cường độ ngày càng mạnh ở Việt Nam. Câu hỏi đặt ra là, Việt Nam đang ở đâu trong quá trình này, lộ trình LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 TDHTC Việt Nam cần như thế nào trong điều kiện hệ thống tài chính non trẻ của Việt Nam hiện nay. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu chủ yếu là quá trình TDHTC ở Việt Nam trong giai đoạn hậu khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ