Nghiên cứu tổng hợp biodiesel từ dầu thực vật tại Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội

Tài liệu nghiên cứu Nghiên ứu tổng hợp biodiesel từ dầu thự vật trên ơ sở xú tá bazơ kiềm, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Hoàng Linh Lan
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Thị Ngã
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Công Nghệ Hóa Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Tổng Hợp Biodiesel Từ Dầu Thực Vật
• Loại tài liệu: luận văn thực tập khoa học
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
• 1.1. Tổng quan về dầu thực vật
• 1.2. Các nguồn dầu thực vật trong nước
• 1.3. Thành phần hóa học của dầu thực vật
• 1.4. Một số chỉ tiêu đặc trưng của dầu thực vật
• 1.5. Tính chất của dầu thực vật
• 1.6. Tổng quan về nhiên liệu diesel
• 1.7. Nhiên liệu diesel truyền thống
• 1.8. Nhiên liệu sinh học
• 1.9. Nhiên liệu biodiesel
• 1.10. Tỷ lệ pha trộn biodiesel với diesel
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC NGHIỆM
• 2.1. Phân tích một số tính chất của dầu thực vật
• 2.2. Thành phần axit béo của dầu thực vật
• 2.3. Xác định một số chỉ số cơ bản của dầu thực vật
• 2.4. Quá trình tổng hợp biodiesel
• 2.5. Yêu cầu về nguyên liệu
• 2.6. Quá trình tổng hợp biodiesel từ dầu thực vật
• 2.7. Cách tiến hành quá trình tổng hợp biodiesel
• 2.8. Các phương pháp phân tích chất lượng sản phẩm
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Ảnh hưởng của độ sạch của dầu thực vật tới quá trình tổng hợp biodiesel
• 3.2. Ảnh hưởng của tác nhân trung hòa
• 3.3. Ảnh hưởng của nồng độ tác nhân trung hòa tới chỉ số axit của nguyên liệu
• 3.4. Ảnh hưởng của nhiệt độ nước rửa tới chỉ số axit và hiệu suất xử lý
• 3.5. Ảnh hưởng của số lần rửa tới chỉ số axit và hiệu suất xử lý
• 3.6. Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp biodiesel
• 3.7. Ảnh hưởng của tỷ lệ metanol/dầu
• 3.8. Ảnh hưởng của năng lượng xóc tác
• 3.9. Ảnh hưởng của nhiệt độ phản ứng đến hiệu suất của sản phẩm
• 3.10. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình làm sạch biodiesel
• 3.11. Ảnh hưởng của nhiệt độ nước rửa
• 3.12. Ảnh hưởng của tốc độ khuấy
• 3.13. Ảnh hưởng của tỷ lệ thể tích nước rửa/metyl este
• 3.14. Đánh giá chất lượng sản phẩm
• 3.15. Nghiên cứu tỷ lệ pha trộn biodiesel/diesel
• 3.16. Thử nghiệm nhiên liệu biodiesel (B20) trong động cơ
• 3.17. Ảnh hưởng của nhiên liệu biodiesel tới công suất của động cơ
• 3.18. So sánh thành phần khí thải và so sánh với diesel
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Tổng Hợp Biodiesel Từ Dầu Thực Vật

Nguồn năng lượng hóa thạch đang dần cạn kiệt, kéo theo đó là vấn đề ô nhiễm môi trường sinh thái do khí thải động cơ đốt trong ngày càng trở nên cấp thiết. Các khí thải này vượt quá tiêu chuẩn cho phép, đe dọa sức khỏe cộng đồng và gây biến đổi khí hậu. Nghiên cứu và tìm kiếm các dạng năng lượng thay thế, đảm bảo an ninh năng lượng và giảm thiểu ô nhiễm môi trường là một vấn đề thời sự nóng bỏng. Nhiên liệu sinh học, đặc biệt là biodiesel, đang được quan tâm do xu hướng diesel hóa động cơ. Biodiesel được sản xuất từ dầu thực vật, mỡ động vật, dầu thải, là phụ gia tốt cho nhiên liệu diesel, giảm đáng kể lượng khí thải và là nguồn nhiên liệu tái tạo. Luận văn này tập trung vào việc nghiên cứu tổng hợp biodiesel từ nguồn nguyên liệu dầu thực vật, góp phần giải quyết vấn đề năng lượng và môi trường. Theo nghiên cứu, biodiesel có thể giảm đáng kể lượng khí thải so với diesel truyền thống.

1.1. Nguồn Gốc và Vai Trò Quan Trọng của Dầu Thực Vật

Dầu thực vật là nguyên liệu quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp như thực phẩm, sản xuất chất tạo màng, sơn, vecni, chất tẩy rửa, xà phòng, mỹ phẩm, dầu mỡ bôi trơn. Hiện nay, dầu thực vật đóng vai trò quan trọng trong phát triển các nguồn nguyên liệu thay thế. Sản xuất biodiesel từ dầu thực vật là xu hướng của nhiều nước trên thế giới do giá thành rẻ, số lượng lớn và có thể nuôi trồng được. Các loại dầu thực vật điển hình bao gồm dầu đậu nành, dầu dừa, dầu bông, dầu sở và dầu thầu dầu.

1.2. Thành Phần Hóa Học Chủ Yếu Của Các Loại Dầu Thực Vật

Các loại dầu khác nhau có thành phần hóa học khác nhau. Thành phần chủ yếu của dầu thực vật là triglyceride, là este tạo thành từ axit béo phân tử lượng cao và glyxerin (chiếm 95-97%). Công thức cấu tạo chung là R1COOCH2-R2COOCH-R3COOCH2, trong đó R1, R2, R3 là gốc hydrocacbon của axit béo. Đại bộ phận dầu thực vật có thành phần glycerit dạng hỗn tạp. Về cấu tạo, axit béo là các axit cacboxylic mạch thẳng có cấu tạo khoảng 6-30 nguyên tử cacbon. Các axit này có thể no hoặc không no.

II. Thách Thức Trong Sản Xuất Biodiesel Từ Dầu Thực Vật

Mặc dù tiềm năng lớn, việc sản xuất biodiesel từ dầu thực vật vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Chất lượng nguyên liệu đầu vào (dầu thực vật) ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất biodiesel và chất lượng sản phẩm. Quy trình sản xuất biodiesel đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ các thông số như nhiệt độ, áp suất, tỷ lệ mol và nồng độ xúc tác. Ngoài ra, giá thành biodiesel vẫn là một yếu tố quan trọng cần được tối ưu hóa để cạnh tranh với diesel truyền thống. Vấn đề tác động môi trường biodiesel từ quá trình sản xuất cũng cần được xem xét để đảm bảo tính bền vững biodiesel. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng, tạp chất trong dầu thực vật có thể làm giảm hiệu suất phản ứng.

2.1. Ảnh Hưởng Của Độ Sạch Dầu Thực Vật Đến Hiệu Suất Biodiesel

Độ sạch của dầu thực vật ảnh hưởng lớn đến quá trình tổng hợp biodiesel. Các tạp chất như axit béo tự do (FFA) và nước có thể gây xà phòng hóa xúc tác bazơ, làm giảm hiệu suất biodiesel và gây khó khăn trong quá trình tách sản phẩm. Việc tiền xử lý dầu để loại bỏ FFA và nước là cần thiết để đảm bảo quá trình transesterification diễn ra hiệu quả. Theo nghiên cứu, việc loại bỏ FFA có thể tăng hiệu suất lên đến 20%.

2.2. Tối Ưu Hóa Quy Trình Sản Xuất Biodiesel Tiết Kiệm Chi Phí

Việc tối ưu hóa quy trình sản xuất biodiesel là yếu tố then chốt để giảm giá thành biodiesel. Nghiên cứu tập trung vào việc tìm kiếm các loại xúc tác hiệu quả, giảm thời gian phản ứng, giảm lượng methanol sử dụng và tái sử dụng glycerol (sản phẩm phụ). Ứng dụng các công nghệ mới như phản ứng vi sóng và phản ứng siêu âm cũng hứa hẹn mang lại hiệu quả cao hơn và tiết kiệm năng lượng.

III. Phương Pháp Ester Hóa Xúc Tác Bazơ Kiềm Để Sản Xuất Biodiesel

Phương pháp ester hóa sử dụng xúc tác bazơ kiềm là một trong những phương pháp phổ biến nhất để sản xuất biodiesel từ dầu thực vật. Phương pháp này có ưu điểm là tốc độ phản ứng nhanh, hiệu suất biodiesel cao và điều kiện phản ứng không quá khắt khe. Tuy nhiên, phương pháp này nhạy cảm với sự có mặt của nước và axit béo tự do trong dầu, do đó cần tiền xử lý dầu trước khi phản ứng. Phản ứng transesterification diễn ra khi triglyceride trong dầu phản ứng với methanol hoặc ethanol dưới sự xúc tác của bazơ kiềm như NaOH hoặc KOH, tạo thành ester (biodiesel) và glycerin.

3.1. Cơ Chế Phản Ứng Transesterification Xúc Tác Bazơ

Phản ứng transesterification với xúc tác bazơ diễn ra qua nhiều giai đoạn. Đầu tiên, bazơ tác dụng với methanol tạo thành methoxide. Sau đó, methoxide tấn công vào carbonyl của triglyceride, tạo thành sản phẩm trung gian tetrahedral. Sản phẩm trung gian này sau đó phân hủy tạo thành diglyceride và ester. Quá trình này lặp lại cho đến khi triglyceride chuyển hóa hoàn toàn thành ester và glycerin. Theo nhiều nghiên cứu, loại xúc tác bazơ được sử dụng ảnh hưởng rất lớn tới hiệu xuất phản ứng.

3.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Phản Ứng Transesterification

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất phản ứng transesterification như tỷ lệ mol methanol/dầu, nồng độ xúc tác, nhiệt độ phản ứng, thời gian phản ứng và tốc độ khuấy trộn. Tỷ lệ mol methanol/dầu cần được tối ưu hóa để đảm bảo đủ lượng methanol cho phản ứng mà không gây khó khăn trong quá trình tách sản phẩm. Nồng độ xúc tác cũng cần được điều chỉnh để đạt được tốc độ phản ứng tối ưu mà không gây xà phòng hóa. Nhiệt độ phản ứng thường được duy trì ở mức gần nhiệt độ sôi của methanol để tăng tốc độ phản ứng.

3.3. Lựa Chọn Xúc Tác Bazơ Kiềm Thích Hợp

Các xúc tác bazơ kiềm phổ biến bao gồm NaOH, KOH, NaOCH3 và KOCH3. KOH thường được ưa chuộng hơn NaOH do tính tan tốt hơn trong methanol, giúp phản ứng diễn ra đồng nhất hơn. Tuy nhiên, NaOH lại rẻ hơn KOH. NaOCH3 và KOCH3 là các xúc tác mạnh hơn, cho hiệu suất biodiesel cao hơn, nhưng cũng đắt hơn và dễ bị thủy phân hơn. Theo nghiên cứu, NaOCH3 thường cho hiệu suất cao hơn nhưng đòi hỏi điều kiện phản ứng nghiêm ngặt hơn.

IV. Ứng Dụng Biodiesel Từ Dầu Thực Vật Kết Quả Nghiên Cứu Thực Tiễn

Nghiên cứu này đã tiến hành tổng hợp biodiesel từ các loại dầu thực vật khác nhau như dầu dừa và dầu bông, sử dụng xúc tác bazơ kiềm. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất biodiesel như tỷ lệ mol methanol/dầu, nồng độ xúc tác và nhiệt độ phản ứng đã được khảo sát. Kết quả cho thấy hiệu suất biodiesel đạt cao nhất ở điều kiện tối ưu. Tính chất biodiesel thu được đã được đánh giá theo các tiêu chuẩn quốc tế như ASTM D6751 và EN 14214. Thử nghiệm nhiên liệu biodiesel trên động cơ cũng đã được thực hiện để đánh giá tác động môi trường biodiesel và hiệu suất động cơ.

4.1. Đánh Giá Chất Lượng Biodiesel Tổng Hợp Theo Tiêu Chuẩn

Chất lượng biodiesel tổng hợp được đánh giá dựa trên các thông số như hàm lượng ester, độ nhớt, chỉ số axit, hàm lượng nước và cặn, điểm chớp cháy và hàm lượng lưu huỳnh. Các thông số này phải đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế như ASTM D6751 (Mỹ) và EN 14214 (Châu Âu) để đảm bảo khả năng sử dụng an toàn và hiệu quả trên động cơ diesel. Kết quả cho thấy, biodiesel tổng hợp từ dầu dừa và dầu bông đều đáp ứng các tiêu chuẩn này.

4.2. Thử Nghiệm Biodiesel B20 Ảnh Hưởng Công Suất Động Cơ

Thử nghiệm nhiên liệu biodiesel (B20) trên động cơ diesel cho thấy sự thay đổi nhỏ về công suất động cơ so với sử dụng diesel truyền thống. Một số nghiên cứu cho thấy, biodiesel có thể cải thiện khả năng bôi trơn của nhiên liệu, giúp kéo dài tuổi thọ động cơ. Điều quan trọng là đảm bảo động cơ phù hợp với việc sử dụng biodiesel để tránh các vấn đề liên quan đến tương thích vật liệu và ăn mòn.

4.3. So Sánh Khí Thải Diesel và Biodiesel Ưu Điểm Môi Trường

So sánh thành phần khí thải giữa diesel truyền thống và biodiesel cho thấy biodiesel có ưu điểm vượt trội về mặt môi trường. Biodiesel giúp giảm lượng khí thải CO, HC và các hạt vật chất (PM) so với diesel truyền thống. Tuy nhiên, lượng khí thải NOx có thể tăng nhẹ. Quan trọng là phải có những đánh giá chuyên sâu về sự thay đổi của thành phần khí thải khi sử dụng nhiên liệu biodiesel để đảm bảo sự an toàn khi sử dụng.

V. Kết Luận Nghiên Cứu Biodiesel Hướng Phát Triển Tương Lai

Nghiên cứu đã thành công trong việc tổng hợp biodiesel từ dầu thực vật sử dụng xúc tác bazơ kiềm. Quy trình sản xuất biodiesel đã được tối ưu hóa để đạt được hiệu suất biodiesel cao. Biodiesel thu được đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế và có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong ngành năng lượng. Hướng phát triển tương lai của nghiên cứu tập trung vào việc tìm kiếm các nguồn nguyên liệu dầu thực vật thay thế, phát triển các loại xúc tác mới và ứng dụng các công nghệ tiên tiến để sản xuất biodiesel một cách bền vững.

5.1. Phát Triển Nguồn Nguyên Liệu Biodiesel Tiềm Năng Mới

Nghiên cứu mở rộng sang việc sử dụng các nguồn dầu thực vật phi truyền thống như dầu ăn đã qua sử dụng và dầu từ tảo để sản xuất biodiesel. Các nguồn nguyên liệu này có giá thành rẻ và góp phần giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường. Cần có những nghiên cứu sâu sắc hơn về hiệu quả kinh tế của loại nhiên liệu này.

5.2. Công Nghệ Sản Xuất Biodiesel Bền Vững Tác Động Ít Nhất

Hướng đến việc phát triển các công nghệ sản xuất biodiesel thân thiện với môi trường như sử dụng xúc tác enzyme và phản ứng hai pha. Các công nghệ này giúp giảm lượng chất thải và tiêu thụ năng lượng trong quá trình sản xuất. Công nghệ sản xuất biodiesel được quan tâm, song chi phí có thể là rào cản.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nguồn năng lượng hóa thạch ngày càng cạn kiệt và tình trạng ô nhiễm môi trường gia tăng, việc tìm kiếm các nguồn năng lượng thay thế bền vững trở thành vấn đề cấp thiết toàn cầu. Theo ước tính, nhu cầu nhiên liệu diesel tại Việt Nam đến năm 2020 đạt khoảng 15-16 triệu tấn, trong khi sản lượng dầu thô nội địa chỉ đáp ứng được khoảng 56% nhu cầu, buộc phải nhập khẩu phần lớn nhiên liệu. Khí thải từ động cơ đốt trong, đặc biệt là diesel truyền thống, là nguyên nhân chính gây ra hiệu ứng nhà kính, mưa axit và suy giảm tầng ozone, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái.

Trong bối cảnh đó, nhiên liệu sinh học, đặc biệt là biodiesel tổng hợp từ dầu thực vật, được xem là giải pháp tiềm năng nhằm giảm thiểu ô nhiễm và đảm bảo an ninh năng lượng. Biodiesel có khả năng tái tạo, giảm phát thải khí độc hại như SO2, CO, và các hydrocacbon thơm, đồng thời có tính cháy an toàn hơn so với diesel truyền thống. Việt Nam với lợi thế nông nghiệp phong phú, có nhiều loại cây lấy dầu như dầu dừa, dầu đậu nành, dầu bông, dầu sở, dầu thầu dầu, là nguồn nguyên liệu dồi dào cho sản xuất biodiesel.

Mục tiêu nghiên cứu là tổng hợp biodiesel từ các loại dầu thực vật phổ biến trong nước, khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp như nhiệt độ, tỷ lệ mol methanol/dầu, tác nhân xúc tác, thời gian phản ứng, và đánh giá chất lượng sản phẩm biodiesel cũng như hiệu quả sử dụng nhiên liệu biodiesel pha trộn trong động cơ diesel. Nghiên cứu được thực hiện tại phòng thí nghiệm Công nghệ Hữu cơ - Hóa dầu, Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, trong khoảng thời gian năm 2005-2006. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nguồn nhiên liệu sinh học thay thế, góp phần giảm nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch và bảo vệ môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Phản ứng trao đổi este (Transesterification): Đây là phản ứng chính trong tổng hợp biodiesel, trong đó triglyceride trong dầu thực vật phản ứng với rượu bậc một (thường là methanol) dưới tác dụng của xúc tác bazơ hoặc axit, tạo thành alkyl este (biodiesel) và glycerin. Phương trình tổng quát:

$$ \text{Triglyceride} + 3 \text{Methanol} \xrightarrow{\text{xúc tác}} 3 \text{Biodiesel} + \text{Glycerin} $$

• Tính chất hóa học và vật lý của dầu thực vật: Thành phần axit béo (palmitic, stearic, oleic, linoleic, linolenic) ảnh hưởng đến tính chất biodiesel như độ nhớt, điểm đông đặc, nhiệt độ chớp cháy. Ví dụ, dầu dừa chứa nhiều axit lauric (44-52%) làm biodiesel có điểm đông đặc cao hơn.

• Ảnh hưởng của các yếu tố phản ứng: Nhiệt độ, tỷ lệ mol methanol/dầu, loại và lượng xúc tác, thời gian khuấy trộn ảnh hưởng đến hiệu suất chuyển hóa và chất lượng biodiesel.

• Tiêu chuẩn chất lượng biodiesel: ASTM D6751 quy định các chỉ tiêu như khối lượng riêng, độ nhớt, điểm chớp cháy, hàm lượng nước, hàm lượng glycerin tự do, độ axit, hàm lượng lưu huỳnh, chỉ số xà phòng.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thu thập từ các mẫu dầu thực vật phổ biến tại Việt Nam như dầu dừa, dầu đậu nành, dầu bông, dầu sở, dầu thầu dầu. Các mẫu được phân tích thành phần axit béo, chỉ số axit, chỉ số xà phòng, độ nhớt, điểm chớp cháy theo tiêu chuẩn TCVN và ASTM.

• Phương pháp tổng hợp biodiesel: Sử dụng phương pháp phản ứng trao đổi este với methanol và xúc tác bazơ (NaOH, KOH) hoặc xúc tác enzym lipaza. Các điều kiện phản ứng được biến đổi để khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ (60-70°C), tỷ lệ mol methanol/dầu (5:1 đến 9:1), thời gian khuấy trộn (1-8 giờ), tốc độ khuấy (300-600 vòng/phút).

• Phân tích chất lượng sản phẩm: Biodiesel sau phản ứng được tách glycerin, rửa sạch, sấy khô và phân tích các chỉ tiêu vật lý hóa học như độ nhớt, khối lượng riêng, điểm chớp cháy, hàm lượng axit tự do, hàm lượng glycerin tự do, chỉ số xà phòng, hàm lượng nước.

• Thử nghiệm động cơ: Biodiesel pha trộn với diesel khoáng theo tỷ lệ B20 (20% biodiesel, 80% diesel) được thử nghiệm trên động cơ diesel để đánh giá hiệu suất động cơ, lượng khí thải CO, CO2, NOx, hydrocarbon và hạt rắn.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong vòng 12 tháng, bao gồm giai đoạn chuẩn bị nguyên liệu và phân tích, giai đoạn tổng hợp và tối ưu hóa quy trình, giai đoạn thử nghiệm động cơ và phân tích kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thành phần axit béo và tính chất dầu thực vật:

   • Dầu đậu nành chứa 50-57% axit linoleic, 23-29% axit oleic, tỷ lệ axit béo không no cao, phù hợp cho sản xuất biodiesel có độ nhớt thấp và điểm đông đặc thấp.
   • Dầu dừa chứa 44-52% axit lauric, làm biodiesel có điểm đông đặc cao hơn, cần xử lý pha loãng hoặc kết hợp với dầu khác để cải thiện tính lưu động.
   • Hàm lượng axit tự do trong dầu thầu dầu và dầu bông cao hơn 1 mg KOH/g, cần xử lý trước khi tổng hợp để tránh tạo xà phòng làm giảm hiệu suất.

2. Ảnh hưởng của các yếu tố phản ứng đến hiệu suất chuyển hóa:

   • Tỷ lệ mol methanol/dầu tối ưu là 6:1 đến 7:1, vượt quá tỷ lệ này không làm tăng hiệu suất đáng kể mà gây khó khăn trong tách glycerin.
   • Nhiệt độ phản ứng 60-65°C cho hiệu suất chuyển hóa trên 95% sau 4 giờ khuấy trộn.
   • Tốc độ khuấy 600 vòng/phút giúp tăng hiệu quả phản ứng lên 97% so với 85% ở 300 vòng/phút.
   • Sử dụng xúc tác bazơ NaOH 1% trọng lượng dầu đạt hiệu suất chuyển hóa cao nhất, trên 98%.

3. Chất lượng biodiesel thu được:

   • Biodiesel đạt các tiêu chuẩn ASTM D6751 với khối lượng riêng 0,87-0,89 g/cm³, độ nhớt 3,7-5,8 cSt, điểm chớp cháy trên 130°C, hàm lượng lưu huỳnh dưới 0,001%.
   • Hàm lượng axit tự do dưới 0,5 mg KOH/g, hàm lượng glycerin tự do dưới 0,02%, đảm bảo không gây ăn mòn động cơ.
   • Biodiesel có chỉ số xà phòng thấp, không tạo cặn trong quá trình sử dụng.

4. Hiệu quả sử dụng biodiesel pha trộn trong động cơ:

   • Thử nghiệm với tỷ lệ B20 cho thấy giảm 20-25% lượng khí thải CO và hydrocarbon so với diesel truyền thống.
   • Lượng NOx tăng nhẹ khoảng 5-7%, có thể khắc phục bằng điều chỉnh hệ thống tuần hoàn khí thải.
   • Công suất động cơ giảm không đáng kể, dưới 3%, thời gian cháy nhiên liệu tương đương diesel khoáng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy biodiesel tổng hợp từ dầu thực vật trong nước có thể đạt chất lượng tương đương với tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời giảm đáng kể lượng khí thải độc hại. Thành phần axit béo của dầu thực vật ảnh hưởng trực tiếp đến tính chất vật lý của biodiesel, ví dụ dầu dừa với hàm lượng axit lauric cao làm tăng điểm đông đặc, cần phối trộn hoặc xử lý để phù hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam.

Các yếu tố phản ứng như tỷ lệ methanol/dầu, nhiệt độ, xúc tác và tốc độ khuấy có ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất chuyển hóa. Việc lựa chọn xúc tác bazơ NaOH với tỷ lệ thích hợp giúp tối ưu hóa hiệu suất và giảm chi phí sản xuất. So với các nghiên cứu quốc tế, hiệu suất chuyển hóa và chất lượng biodiesel trong nghiên cứu này tương đương hoặc cao hơn, chứng tỏ quy trình tổng hợp phù hợp với điều kiện nguyên liệu và thiết bị trong nước.

Thử nghiệm động cơ cho thấy biodiesel pha trộn B20 là lựa chọn khả thi, vừa đảm bảo hiệu suất động cơ, vừa giảm phát thải khí độc hại, góp phần cải thiện môi trường. Mặc dù lượng NOx tăng nhẹ, nhưng có thể kiểm soát bằng công nghệ tuần hoàn khí thải hoặc sử dụng phụ gia.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hiệu suất chuyển hóa theo thời gian và nhiệt độ, bảng so sánh các chỉ tiêu chất lượng biodiesel với tiêu chuẩn ASTM, biểu đồ lượng khí thải so sánh giữa diesel và biodiesel B20, giúp minh họa rõ ràng hiệu quả và ưu điểm của biodiesel.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phát triển nguồn nguyên liệu dầu thực vật trong nước:

   • Tăng cường trồng và khai thác các loại cây lấy dầu như đậu nành, dừa, bông, sở, thầu dầu để đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định.
   • Thời gian thực hiện: 3-5 năm.
   • Chủ thể: Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với các địa phương.

2. Xây dựng nhà máy sản xuất biodiesel quy mô công nghiệp:

   • Áp dụng quy trình tổng hợp đã được tối ưu hóa với xúc tác bazơ và điều kiện phản ứng phù hợp.
   • Thời gian thực hiện: 2-3 năm.
   • Chủ thể: Doanh nghiệp dầu khí, các công ty công nghiệp hóa chất.

3. Nghiên cứu và ứng dụng công nghệ xử lý khí thải NOx:

   • Phát triển công nghệ tuần hoàn khí thải (EGR) hoặc sử dụng phụ gia giảm NOx khi sử dụng biodiesel.
   • Thời gian thực hiện: 1-2 năm.
   • Chủ thể: Viện nghiên cứu cơ khí, các trường đại học kỹ thuật.

4. Khuyến khích sử dụng biodiesel pha trộn trong giao thông vận tải:

   • Ban hành chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ kỹ thuật cho các doanh nghiệp vận tải sử dụng biodiesel B20 trở lên.
   • Thời gian thực hiện: ngay lập tức và duy trì lâu dài.
   • Chủ thể: Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Công Thương.

5. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức về biodiesel:

   • Tổ chức các khóa đào tạo kỹ thuật sản xuất, sử dụng biodiesel cho cán bộ kỹ thuật và người dân.
   • Thời gian thực hiện: liên tục.
   • Chủ thể: Các trường đại học, trung tâm đào tạo nghề.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Công nghệ Hóa học, Công nghệ Hữu cơ:

   • Nắm bắt quy trình tổng hợp biodiesel, các yếu tố ảnh hưởng và phương pháp phân tích chất lượng sản phẩm.
   • Áp dụng làm cơ sở cho các đề tài nghiên cứu tiếp theo.

2. Doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh nhiên liệu sinh học:

   • Tham khảo quy trình sản xuất biodiesel hiệu quả, tiêu chuẩn chất lượng và ứng dụng thực tế trong động cơ.
   • Hỗ trợ phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về năng lượng và môi trường:

   • Sử dụng làm tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách phát triển nhiên liệu sinh học, giảm phát thải khí nhà kính.
   • Đánh giá hiệu quả và tiềm năng của biodiesel trong chiến lược năng lượng quốc gia.

4. Các kỹ sư và chuyên gia trong ngành giao thông vận tải:

   • Hiểu rõ tác động của biodiesel đến hiệu suất động cơ và khí thải, từ đó đề xuất giải pháp kỹ thuật phù hợp.
   • Hỗ trợ triển khai sử dụng biodiesel trong các phương tiện giao thông.

Câu hỏi thường gặp

1. Biodiesel là gì và được sản xuất như thế nào?
   Biodiesel là các alkyl este mạch thẳng được tổng hợp từ dầu thực vật hoặc mỡ động vật qua phản ứng trao đổi este với methanol hoặc ethanol dưới tác dụng của xúc tác bazơ hoặc enzym. Quá trình này tạo ra biodiesel và glycerin làm sản phẩm phụ.

2. Tại sao biodiesel lại thân thiện với môi trường hơn diesel truyền thống?
   Biodiesel chứa hàm lượng lưu huỳnh rất thấp (khoảng 0,001%), cháy sạch hơn, giảm phát thải CO, SO2, hydrocarbon và các hợp chất độc hại khác, đồng thời có khả năng phân hủy sinh học cao, giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường.

3. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu suất tổng hợp biodiesel?
   Hiệu suất phụ thuộc vào tỷ lệ mol methanol/dầu, loại và lượng xúc tác, nhiệt độ phản ứng, thời gian khuấy trộn và tốc độ khuấy. Ví dụ, tỷ lệ mol methanol/dầu 6:1, nhiệt độ 60-65°C, xúc tác NaOH 1% trọng lượng dầu, khuấy 600 vòng/phút cho hiệu suất trên 95%.

4. Biodiesel có thể sử dụng trực tiếp trong động cơ diesel không?
   Biodiesel nguyên chất (B100) có thể sử dụng trực tiếp nhưng có một số hạn chế như điểm đông đặc cao và giảm công suất động cơ. Pha trộn biodiesel với diesel khoáng (ví dụ B20) là giải pháp phổ biến, đảm bảo hiệu suất động cơ và giảm khí thải.

5. Làm thế nào để xử lý dầu thực vật có hàm lượng axit tự do cao trước khi tổng hợp biodiesel?
   Dầu có axit tự do cao (>1 mg KOH/g) cần được xử lý bằng phương pháp trung hòa axit hoặc ester hóa trước khi phản ứng trao đổi este để tránh tạo xà phòng làm giảm hiệu suất và khó tách sản phẩm.

Kết luận

• Biodiesel tổng hợp từ dầu thực vật trong nước có thể đạt hiệu suất chuyển hóa trên 95% và đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế.
• Các yếu tố như tỷ lệ mol methanol/dầu, nhiệt độ, xúc tác và tốc độ khuấy ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất và chất lượng sản phẩm.
• Biodiesel pha trộn B20 giảm đáng kể lượng khí thải CO, hydrocarbon và có thể sử dụng trong động cơ diesel hiện có mà không cần thay đổi cấu trúc.
• Việc phát triển nguồn nguyên liệu dầu thực vật trong nước và xây dựng nhà máy sản xuất biodiesel quy mô công nghiệp là cần thiết để đảm bảo an ninh năng lượng và bảo vệ môi trường.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng thử nghiệm thực tế, nghiên cứu công nghệ xử lý khí thải NOx và xây dựng chính sách khuyến khích sử dụng biodiesel.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần phối hợp triển khai các giải pháp phát triển biodiesel nhằm hướng tới nền năng lượng xanh, bền vững cho tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Ngµy nay, cïng với việc cạn dần của nguồn năng lượng ho¸ thạch, một vấn đề nãng bỏng mà loài người rất quan t©m là hiện tượng « nhiễm m«i trường sinh th¸i toàn cầu, một trong những nguyªn nh©n chủ yếu là do khÝ thải của động cơ đốt trong g©y nªn. Nh÷ng khÝ thải nµy ®· và đang tÝch tụ trong bầu khÝ quyển vượt xa tiªu chuẩn cho phÐp, đe doạ sức khoẻ cộng đồng. Ngoài ra, khÝ thải đã ảnh hưởng rất xấu đến c¸c hệ sinh th¸i và g©y nªn những biến đổi khÝ hậu toàn cầu, cụ thể là làm tăng hiệu ứng nhà kÝnh, tạo ra những trận mưa axit, làm suy giảm tầng «z«n,… ChÝnh v× vậy, việc nghiªn cứu t×m ra c¸c dạng năng lượng mới thay thế nguồn nguyªn liệu ho¸ thạch đang ngày càng cạn kiệt, đảm bảo an ninh năng lượng, giảm thiểu « nhiễm m«i trường sinh th¸i đang trở thành một vấn đề thời sự nãng bỏng của nhiều quốc gia trªn thế giới. Một trong c¸c dạng năng lượng hiện đang được quan t©m hơn cả là nhiªn liệu sinh học và đặc biệt là nhiªn liệu biodiesel do xu hướng diesel ho¸ c¸c loại động cơ.

Biodiesel được sản xuất từ c¸c loại dầu thực vật, mỡ động vật, từ dầu thải,… Đ©y là một phụ gia rất tốt cho nhiªn liệu diesel, làm giảm một c¸ch đ¸ng kể lượng khÝ thải, và nã còng là một nguồn nhiªn liệu cã khả năng t¸i tạo được. Cïng víi c¸c níc kh¸c, ViÖt Nam còng ®ang ph¶i chÞu sù « nhiÔm m«i trêng vµ nÒn kinh tÕ chÞu sù ¶nh hëng m¹nh cña gi¸ dÇu th« trªn thÕ giíi. Nh»m gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy, ë nhiÒu quèc gia, viÖc sử dụng biodiesel ®· tăng mạnh trong một vài năm gần đ©y. V× thÕ, vÊn ®Ò cÊp thiÕt hiÖn nay lµ chóng ta ph¶i tæng hîp ®îc biodiesel tõ nguån nguyªn liÖu trong níc ®Ó dÇn thay thÕ cho nguån n¨ng lîng dÇu má.

H¬n n÷a, Việt Nam là một nước n«ng nghiệp, 2 cã lợi thế về c¸c loại c©y và hạt cã dầu phong phó, việc nghiªn cứu sử dụng chóng trong sản xuất nhiªn liệu, sản xuất phụ gia cho nhiªn liệu sẽ cã gi¸ trị khoa học và thực tiễn lớn. V× vậy, chóng t«i đ· tiến hành biến tÝnh một số loại dầu thực vật để tổng hợp thành biodiesel. Trong b¶n luËn v¨n nµy ®· ®¹t ®îc nh÷ng ®iÓm míi sau: - Tinh chÕ nguyªn liÖu dÇu thùc vËt ®Ó chuÈn bÞ cho qu¸ tr×nh tæng hîp biodiesel. - Nghiªn cøu c¸c yÕu tè ¶nh hëng ®Õn qu¸ tr×nh lµm s¹ch dÇu thùc vËt.

Ngoµi ra, chóng t«i còng đề cập đến những vấn đề sau: - Nghiªn cøu tinh chÕ dÇu thùc vËt t¹o nguyªn liÖu ®Ó tæng hîp biodiesel. - Kh¶o s¸t c¸c yếu tố ảnh hưởng đến qu¸ tr×nh tæng hîp biodiesel tõ dầu dõa vµ dÇu b«ng như: nhiệt độ, thời gian phản ứng, nồng độ xóc t¸c, tỷ lệ mol metanol/dầu thực vật, tốc độ khuấy trộn, hàm lượng axit tự do trong dầu thực vật. - Nghiªn cứu pha chế biodiesel trong diesel với c¸c tỷ lệ kh¸c nhau (B20 – B100) và thử nghiệm nhiªn liệu biodiesel (B20) trong động cơ để đ¸nh gi¸ thành phần khãi xả và t¸c động của nhiªn liệu đến tÝnh năng của động cơ. 3 ch¬ng 1 – tæng quan lý thuyÕt 1.

Tæng quan vÒ dÇu thùc vËt 1. C¸c nguồn dầu thực vật trong nước Dầu thực vật là nguyªn liệu được sử dụng rộng r·i trong c¸c ngành c«ng nghiệp như: c«ng nghiệp thực phẩm, sản xuất chất tạo màng, sản xuất sơn và vecni, sản xuất chất hoạt động bề mặt, chất tẩy rửa, sản xuất xà phßng, mỹ phẩm, c«ng nghiệp sản xuất dầu mỡ b«i trơn và phụ gia, dung dịch khoan… Hiện nay dầu thực vật đãng một vai trß quan trọng trong qu¸ tr×nh ph¸t triển c¸c nguồn nguyªn liệu thay thế. Sản xuất biodiesel từ dầu thực vật đang là xu thế của c¸c nước trªn thế giới v× gi¸ thành rẻ, số lượng lớn và sẵn cã, cã thÓ nu«i trång ®îc [2, 7, 8, 51]. Mét sè lo¹i dÇu thùc vËt ®iÓn h×nh nh: • Dầu đậu nành: Đậu nành được xem là một c©y c«ng nghiệp nhất nh× của đồng bằng s«ng Cửu Long và cũng được triển khai trồng ở nhiều nơi kh¸c trong nước, là nguồn cung cấp dầu lớn nhất trªn thế giới.

S¶n lîng trung b×nh kho¶ng 1,5 tÊn/ha, tû lÖ dÇu trong hét kho¶ng 20%. DÇu ®Ëu nµnh tinh khiÕt cã mµu vµng s¸ng, thµnh phÇn axit bÐo chñ yÕu cña nã lµ linoleic (50% - 57%), oleic (23% - 29%). DÇu ®Ëu nµnh ®îc dïng nhiÒu trong môc ®Ých thùc phÈm. Ngoµi ra, dÇu ®Ëu nµnh ®· tinh luyÖn ®îc dïng lµm nguyªn liÖu ®Ó s¶n xuÊt margarin.

Tõ dÇu ®Ëu nµnh cã thÓ t¸ch ra ®îc lexetin dïng trong dîc liÖu, trong s¶n xuÊt b¸nh kÑo. DÇu ®Ëu nµnh cßn ®îc dïng ®Ó s¶n xuÊt s¬n, vecni, xµ phßng… vµ ®Æc biÖt lµ cã thÓ s¶n xuÊt biodiesel. [5, 11, 51] • Dầu dừa: Dừa tập trung nhiều nhất ở Bến Tre, Nghĩa B×nh, Minh Hải, Thuận Hải, một số huyện ở Thanh Ho¸… Dõa lµ c©y sinh trëng l©u 4 n¨m, thÝch hîp víi khÝ hËu nước ta. Ở Việt Nam, dầu dừa được sử dụng vào mục đÝch sản xuất một số thực phẩm.

Tuy nhiªn, lượng dầu dừa sử dụng trong lĩnh vực này kh«ng nhiều, chỉ 15-20% tổng lượng dầu dừa sản xuất được. Lượng cßn lại chủ yếu xuất khẩu qua Trung Quốc song cũng kh«ng ổn định về số lượng và chất lượng. Trong dÇu dõa cã chøa c¸c axit bÐo lauric (44% - 52%), myristic (13% - 19%), palmitic (7,5% - 10%). Hµm lîng c¸c chÊt bÐo kh«ng no rÊt Ýt [5, 9].

DÇu dõa cã thÓ dïng s¶n xuÊt macgarin vµ còng lµ nguyªn liÖu rÊt tèt ®Ó s¶n xuÊt xµ phßng vµ biodiesel. • Dầu b«ng: Dầu b«ng cã màu đen hoặc n©u sẫm , là một sản phẩm phụ của c«ng nghiệp b«ng vải. Hàm lượng dầu trong hột kể cả vỏ là 15 - 25%. N¨ng suÊt hét kho¶ng 2 tÊn/ha.

Trong dầu b«ng cã chứa chất gossipol là một độc tố mạnh, do đã cần t¸ch sạch trước khi đưa vào sử dụng trong ngành thực phẩm. Trong dầu b«ng cã chứa nhiều axit bÐo no palmitic nªn ở nhiệt độ phßng nã đ· ở thể rắn. Bằng c¸ch làm lạnh dầu, người ta cã thể t¸ch được palmitic dïng để sản xuất macgarin và xà phßng [9, 11, 51]. Dầu b«ng cũng là nguyªn liệu rất tốt để sản xuất biodiesel.

• Dầu sở: C©y sở là một loại c©y l©u năm được trồng nhiều ở vïng nhiệt đới. Ở nước ta, sở được trồng nhiều ở c¸c tỉnh trung du và miền nói. Thành phần axit bÐo của dầu sở bao gồm axit oleic (>60%), axit linoleic (15 - 24%) và axit palmitic (15 - 26%). Dầu sở sau khi t¸ch saponin dïng làm dầu thực phẩm rất tốt.

Ngoài ra, dầu sở còng được dïng trong c«ng nghiệp xà phßng, mỹ phẩm [5, 9, 18]. Dầu sở cũng cã thể làm nguyªn liệu để sản xuất biodiesel. • DÇu thÇu dÇu: DÇu thÇu dÇu hay cßn gäi lµ dÇu ve ®îc lÊy tõ h¹t qu¶ cña c©y thÇu dÇu. C©y thÇu dÇu ®îc trång ë nhiÒu n¬i trªn níc ta nh vïng trung du B¾c Bé,Thanh Ho¸,… Hµm lîng dÇu trong hét kho¶ng 35 – 5 55%.

Tuy nhiªn, hiÖn nay dÇu thÇu dÇu ë ViÖt Nam vÉn ph¶i nhËp nhiÒu tõ Trung Quèc. DÇu thÇu dÇu lµ mét chÊt láng sÒn sÖt, trong, kh«ng mµu hay h¬i vµng, vÞ nh¹t. DÇu thÇu dÇu lµ lo¹i dÇu kh«ng kh«, chØ sè iot tõ 80-90, tû träng lín, tan trong ankan, kh«ng tan trong x¨ng vµ dÇu ho¶. H¬n n÷a, do ®é nhít cao cña dÇu thÇu dÇu so víi c¸c lo¹i dÇu kh¸c nªn ngay tõ ®Çu nã ®· ®îc sö dông trong c«ng nghiÖp dÇu mì b«i tr¬n.

HiÖn nay, dÇu thÇu dÇu vÉn lµ lo¹i dÇu nhên cao cÊp dïng trong ®éng c¬ m¸y bay, xe löa vµ c¸c m¸y cã tèc ®é cao, trong dÇu phanh. DÇu thÇu dÇu ®îc dïng nhiÒu trong lÜnh vùc nh: trong y tÕ ®îc dïng lµm thuèc tÈy, thuèc nhuËn trµng; trong c«ng nghiÖp h¬ng liÖu vµ mü phÈm, trong c«ng nghiÖp chÊt dÎo, lµm giÊy than, giÊy nÕn vµ mùc in, trong c«ng nghiÖp b«i tr¬n [9, 11, 51], dÇu thÇu dÇu còng lµ nguyªn liÖu rÊt tèt ®Ó s¶n xuÊt biodiesel. • DÇu cä: Cä lµ mét lo¹i c©y nhiÖt ®íi ®îc trång nhiÒu ë Chilª, Gana, T©y ch©u Phi, mét sè níc ë ch©u ¢u vµ mét sè níc ch©u ¸. Tõ c©y cä cã thÓ s¶n xuÊt ®îc 2 lo¹i dÇu kh¸c nhau: DÇu nh©n cä vµ dÇu cïi cä.

DÇu nh©n cä cã mµu tr¾ng vµ dÇu cïi cä cã mµu vµng. Thµnh phÇn axit bÐo cña chóng còng rÊt kh¸c nhau. DÇu cïi cä lµ lo¹i thùc phÈm tèt dïng ®Ó ¨n trùc tiÕp hoÆc ®Ó s¶n xuÊt chÊt tiÒn sinh tè A. DÇu xÊu cã thÓ dïng ®Ó s¶n xuÊt xµ phßng hoÆc dïng trong ngµnh luyÖn kim.

DÇu nh©n cä cã c«ng dông trong ngµnh thùc phÈm b¸nh kÑo vµ xµ phßng [5, 9, 11, 18]. C¶ hai lo¹i nµy ®Òu cã thÓ lµm nguyªn liÖu rÊt tèt ®Ó s¶n xuÊt biodiesel. Nãi chung, hÇu hÕt c¸c loại dầu thực vật đều thÝch hợp làm nguyªn liệu cho qu¸ tr×nh sản xuất biodiesel. KhÝ hËu níc ta rÊt thÝch hîp víi c¸c lo¹i c©y lÊy dÇu nµy.

Ngµnh s¶n xuÊt c¸c lo¹i dÇu thùc vËt ph¸t triÓn, lµ nguån cung cÊp s¶n lîng lín vµ æn ®Þnh cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt biodiesel. Thµnh phÇn ho¸ häc cña dÇu thùc vËt C¸c lo¹i dÇu kh¸c nhau th× cã thµnh phÇn ho¸ häc kh¸c nhau. Tuy nhiªn, thµnh phÇn chñ yÕu cña dÇu thùc vËt lµ c¸c triglyxerit, nã lµ este t¹o 6 thµnh tõ axit bÐo cã ph©n tö lîng cao vµ glyxerin (chiÕm 95 − 97%). C«ng thøc cÊu t¹o chung cña nã lµ: R1 COOCH2 R2COOCH R3COOCH2 R 1, R 2 , R 3 lµ c¸c gèc hydrocacbon cña axit bÐo, khi chóng cã cÊu t¹o gièng nhau th× gäi lµ glyxerit ®ång nhÊt, nÕu kh¸c nhau th× gäi lµ glyxerit hçn t¹p.

C¸c gèc R cã chøa tõ 8 ®Õn 22 nguyªn tö cacbon. §¹i bé phËn dÇu thùc vËt cã thµnh phÇn glyxerit d¹ng hçn t¹p. Träng lîng ph©n tö dÇu thùc vËt tïy thuéc vµo lo¹i axit bÐo cã trong cÊu t¹o, nãi chung n»m trong kho¶ng 650 – 970, trong ®ã axit bÐo chiÕm 94 – 96% träng lîng. Do ®ã, tÝnh chÊt hãa häc cña dÇu bÐo cã liªn quan chÆt chÏ ®Õn tÝnh chÊt hãa häc cña axit bÐo.

Thêng axit bÐo sinh ra tõ dÇu mì cã thÓ vµo kho¶ng 95% so víi träng lîng dÇu mì ban ®Çu. VÒ cÊu t¹o, axit bÐo lµ nh÷ng axit cacboxylic m¹ch th¼ng cã cÊu t¹o kho¶ng 6 − 30 nguyªn tö cacbon. C¸c axit lóc nµy cã thÓ no hoÆc kh«ng no. C¸c axit bÐo thêng gÆp trong dÇu thùc vËt lµ: axit palmitic (C16:0), axit stearic (C18:0), axit oleic (C18:1), axit linoleic (C18:2), axit linolenic (C18:3) [11, 51-59] B¶ng 1.