CHƯƠNG 1 MOT SỐ VAN BE CHUNG VE TỘI HIẾP DAM niệm, đặc điểm và ý nghĩa của việc quy định tội hiếp dâm. Khái niệm về tội hiếp dim Tôi hiếp dâm là loại tội xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm. của con người. Người bị hiếp dâm có thể sẽ phải chiu rất nhiều ảnh hưởng tiêu cực cả về tâm lý lấn sức khỏe.
Thực tiễn xét xử loại tội phạm nay cho thấy tôi phạm hiếp dâm có những biểu hiện rất đa dạng với nhiều loại thủ. đoạn, phương pháp, phương tiên khác nhau. "rong pháp luật hình sự Việt Nam, nhân thức vẻ tôi hiếp dêm cũng có những quan điểm khác nhau. Đâu tiên phải kể đến quy định trong Ban tổng.
kết va hướng dẫn số 329-HS2 ngày 11/05/1967 của TANDTC vẻ đường lỗi xét xử tôi hiếp dâm và các tội khác về tinh dục đã ghi nhận: “hidp đấm 1a hành động bắt buộc người pin nit phải chiu sự giao cẩu trái ý mudn hoặc không có ý muỗn của người đỏ bằng các cách ding bạo iực về thé chất. hay uy hiếp về tinh thần. hay id lợi dung hoặc gây tình trang không thé tự vệ hoặc. biểu lộ ÿ chỉ cũa người đô ” , Đẳng thời, TANDTC cũng đã khẳng định đây là một khải niệm đúng din va đây đủ vẻ tội hiếp dâm ðthời kỷ đó.
Sau khi miễn Nam được giải phóng, đất nước thông nhất, ngay 15/03/1976, Hội đẳng chính phi các mang lâm thời công hỏa miễn Nam Việt Nam ban hành Sắc lệnh số 03/SL-1796 quy định các tội phạm và bình phat được áp dụng ở miễn Nam Việt Nam. Tuy nhiên, Sắc lệnh không quy định cụ thể thé nao là hiếp đâm, ma chỉ quy định hình phạt đối với loại tội nay. vi thể ngày 15/04/1976 Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư số 03-BTP/TT hướng dẫn thí hành Sắc luật số 03/SL-1976, theo đó định nghĩa hiếp dâm: “La ‘Toa nhân đến ti cao (970), Bộ eng lóa tệ về noe tập T 1970.1979) HANG, 390 “hành vi ding bao lực hoặc hành vì uy hiép về tinh than a giao câu của người pina nữ: không có sự théa thuận của người đó; hoặc là hành vt lợi đựng lúc người plu nie đang ngi say, dang bi mẽ săng hoặc có bênhtiễn kinh đỗ giao cẩu với họ; hoặc ià hành vi iot dung sự non nét, sự chưa liễu biết của vi thành niên đưới 13 tuổi a giao cẩu với ching’? Như vậy, hai văn ban trên. chi nêu, liệt kê các trường hop cụ thể của tôi hiếp dam ma chưa khái quát định.
nghia với các đặc điểm đặc trung của tội hiếp dâm. Trong BLHS năm 1985 sửa đổi, bổ sung các năm 1989, 1991, 1992, 1997, tôi hiếp dâm được quy định tại Điều 112 với nội dung như sau. “La Tành vt đăng vĩ lực hoặc thai đoạn khác giao câu với người Khác trải ÿ miỗn của ho Theo quy định tại Điều 111 BLHS năm 1999 (sửa đổi, bd sung nam 2009), tôi hiếp dâm được hiểu la: "ảnh vi vit lực, đe doa ding vũlực hoặc lot dung tình trạng kiông thé tee v8 được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cẩu với nạn nhân trái ý mudn của ho”. Tội hiếp dâm cũng được quy định trong BLHS của nhiều quốc gia trên thể giới và việc quy định tôi phạm nay trong BLHS cũng có sự khác nhau.
Trong BLHS Liên bang Nga năm 1996, tội hiếp dâm được quy định tại Điều 131 với nội dung như sau: “Hiép dyn tức là thực hiện hành vi giao cẩm có sit dung vũ lực hay de doa sử đụng vil lực đối với người bt hại hay đồi với những người khác hoặc lợi dung tình trang không thé chỗng đỡ của' người bị hai”. Trong BLHS Hoa Kj, tôi hiệp dâm được quy định tại khoảna Điều 120 với nội dung như sau: "Người đền ông nào có hành vi buộc người ph nie "oa nhận din ti co t8, 8332 ` Ngyễn Mai: Đạo (Di, 2011), 28 luật hh sự Ldn Bang Ngăn 1996, Nn. Công mn nin dân, HỆ Nene 202 10 khác phải quam lệ tinh duc với minh tude các trưởng hợp sam đây thi bt cot là phạm tội hiép dâm: 1. Sữ đụng vf lực chẳng lat nạn nhân, 3.
Gây tốn hai nghiêm trọng cho sức khỏe của nam nhân; 3. Be doa hoặc bằng tini đoạn khác làm cho nan nhân khiếp sợ là mình: ¡ chỗ, bị tin hại nghiêm trong về sức khỏe hoặc bi bắt cóc, 4. ĐÃ nạn nhân vào tình trang bắt tinh; 5. Giam giitnan nhiên bằng thi đoạn diing vit tee hoặc de doa dig vit lực hoặc tay không có sự đồng ÿ của nan nhân nung đã đưa ho vào tinh trang say rượu, say ma túy, hoặc hóa chất khác dẫn tới mắt khả năng tểm soát hành vi"4 Nhu vay, dù có sự khác biết vé từ ngữ va cách hành vănnhưng về cơ ‘ban, pháp luật hình sự Việt Nam và các nước đều quy định thể hiện rõ ban chat của tôi hiếp dâm là “hem vi giao cấu tráiƒ muốn" giữa người pham tội và nạn nhân.
Nạn nhân không chap nhân hoặc đang trong tinh trang không thể 'triểu lô được ý chí của ban thân. Quy định vẻ tội hiếp đâm tại Diéu 141 BLHS năm 2015, sửa đổi, bd sung năm 2017, (sau đây viết tất là BLHS năm 2015) đã có sự kế thừa các quy định trong BLHS năm 1985, BLHS năm 1999 và các văn bản pháp luật trước đó khái quat các đặc điểm phản ánh ban chất của tôi hiệp dâm lả “han vi giao cầu tráiý mudn” của người phạm tội đôi với nạn nhân đông thời cũng. có những bỗ sung để phủ hợp hơn với những biểu hiện mới của tội nảy thực tế. Thực tiễn đầu tranh chồng tội phạm những năm gan day cho thấy, việc dùng vũ lực, de doa dùng vũ lực xâm pham tinh dục các nan nhân không chỉ để thực hiện hành vi giao cầu ma còn dé thực hiện những hảnh vi quan hệ tình.
đục khác * Bùi Th QuyinG0 Tit HẾp đôn - So nh giữa Bồ hút Hide su VN và Bổ lade Hồn sự một số ước Luận win tae thọc, Tường Đạ học T9ậ Ha Nội, Hà Nội 52 ul Chính vi vậy, tại khoăn 1 Điều 141 BLHS năm 2015 đã quy định “Người nào ding vit lực, de doa ding vũ lực hoặc lợi dhmg tình trang Không thé tự vệ được của nan nhân hoặc tini doan khác nhằm giao cẩu hoặc thực. "hành vi quan hệ tình duc Rhác trái với ÿ nhẫn cũa nan nhân, thi bị phat. Từ quy định tai Điểu 141 BLHS năm 2015 như vay, chúng ta có thể có định nghĩa về tôi hiệp dâm như sau. “Tội hidp don là hành: vi ding vit lực, de doa dimg vũ lục hoặc lợi đụng tình trang khong thé tự về được của nan nhân hoặc bằng titi đoạn khác giao cẩu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình duc khác trái vớiý mmuỗn của nạn nhân" 1.
Đặc điêm của tội. Tir khái niêm tội hiệp dâm được phân tích ở trên, có thể thấy tội hiếp dâm theo quy định của BLHS Việt Nam có các đặc điểm sau: Thứ nhất tôi hiếp dâm là loại tội phạm có tính nguy hiểm cao cho x4 hội. Tính nguy hiểm cao cho xã hội của tội phạm nảy thể hiện ở chỗ nó tác đông trái pháp luật dén thân thé của nạn nhân, sâm phạm nghiêm trong nhân phẩm của con người. Hanh vi nảy xâm phạm đến một trong những quyền.
quan trong của con người được ghi nhận trong Hiến pháp đó la “quyên được bảo hộ về danh che và nhân phẩm" (Điêu 20 Hiện pháp năm 2013) Thứ lai tôi hiếp dâm là hành vi trái pháp luật hình sự. trấi pháp luật hình sự của một tội pham thể hiện ở chố hảnh vi phạm tôi đó phải được quy định trong BLHS. Nói cách khác la hành vi nay thöa mãn dấu hiệu của mốt CTTP cu thé trong BLHS. Đôi với tội hiếp dâm, tính trái pháp uất hình sự còn được thể hiện rổ thông qua bản chất của hành vi pham tội nay 1ä hành vi giao cầu hoặc hảnh vi quan hé tinh duc khác trấi với ý muốn cũa nạn nhân ‘Thit ba, lỗi của tội hiệp dâm là lỗi có ý trực tiếp.
Điều đó được thể hiện bằng việc khi thực hiên bảnh vi, người pham tội nhân thức 16 hành vi cũa 12 minh là hanh vi giao cầu hoặc hành vi quan hệ tinh duc khác trái với ý muốn của nan nhân những vấn thực hiện bằng các cach thức, thủ đoạn khác nhau như ding vũ lực, đe doa dùng vũ lực hoặc lợi dung tinh trang không thé tự về được của nan nhân hoặc bằng thi đoạn khác. Diéu này cảng thé hiện rổ tinh nguy hiểm của hành vi phạm tôi hiếp đâm. do tính nguy hiểm cao của hành vi phạm tôi cũng như tam quan trong của quan hệ zã hôi được BLHS quy định bao vệ nên người phạm tôi hiệp dâm thường phải chịu hình phạt rất nghiêm khắc, Trong CTTP cơ ban của tội hiếp dâm, điều luật quy đính hình phạt tù từ 02 nm đến 07 năm đối với những trường hop lẻ tội phạm nghiêm trong. Mức hình phạt năng nhất đổi với hành vi phạm tội hiếp dâm theo quy định tại khoản 3 Điều 141 BLHS năm 2015 1a hình phạt tà chung thân.
Ý nghĩa của việc quy định tội hiép đâm trong Bộ luật Hình sie Tội hiếp dâm đã được quy định từrất sớm trong BLHS Việt Nam cũng, như các văn bản pháp luật hình sự khác trước khi BLHS năm 1985 được ban hành Việc quy định tôi hiếp dam trong các văn bin pháp luật, đặc biết là BLHS năm 2015 có ý nghĩa vô cùng quan trong, cụ thể la Thứ nhất. việc quy định tôi hiép dâm trong BLHS thé luện sự quan tâm rat lớn của Đăng và Nhà nước ta trong việc bảo vệ quyễn con người, cụ thé ià quyén được tôn trong bảo về danh đự và nhân phẩm của con người. Nha nước ta ngay từ khi được thành lập đã luôn ác định con người vita l mục tiêu, vừa là đông lực của sư nghiệp xây dựng đất nước, đất con người là ở vi trí trung tâm của các chính sách kinh tế - xã hội, đặc biệt thúc đẩy và bảo vệ quyền con người được xem là nhân tổ quan trọng cho sự phát triển bên vững của dat nước. Không chi khẳng định sự tôn trọng, bão vệ quyển con người, Nhà nước Viết Nam còn say dựng va không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật, ây dựng các quy định trừng tri nghiêm khắc, xử lý nghiêm minh những hành vi phạm tôi sâm phạm quyển con người trong đó có tôi hiếp dâm.
Thứ hai, việc quy đmh tôi iép dâm trong BLHS tạo cơ sở pháp ip quan trong cho việc phòng ngita và đấu tranh chồng tôi phạm này.