Mở đầu trong quá trình này là sự ra đời của phát thanh trực tuyến trên mạng Internet của website thuộc BBC, VOA, ABC… Và ở Việt Nam, báo trực tuyến của Đài Tiếng nói Việt Nam (vov.vn) là đơn vị báo chí đầu tiên ứng dụng đặc trưng tích hợp các phương tiện truyền thông vào việc xây dựng radio onine. Truyền hình trực tuyến ra đời sau khi Internet băng thông rộng IDSL, leasline, rồi ADSL phổ biến trong công chúng. Từ khi thế mạnh multimedia được khai thác, báo chí trực tuyến có sức hấp dẫn mới và thực sự “chia sẻ” số lượng công chúng truyền thông của các loại hình báo chí khác. Một điều kiện nữa “chắp cánh” cho báo mạng điện tử ngày càng bay cao, vươn xa là các thiết bị để có thể truy cập vào báo mạng điện tử ngày càng đa dạng, tiện lợi.
Không chỉ còn là máy tính nối mạng, ngày nay, với một chiếc điện thoại giá thành không quá cao, máy tính bảng… có kết nối mạng Internet, chúng ta đều có thể cập nhật tin tức từ khắp mọi nơi trên thế giới. Tác giả Phan Văn Tú đã đưa ra so sánh vài điểm về đặc trưng của phát thanh – truyền hình truyền thống với phát thanh – truyền hình tích hợp trên hệ thống báo mạng điện tử [45, tr. 33] Phát thanh - Truyền hình Phát thanh – truyền hình qua truyền thống mạng Internet - Hạn chế về phạm vi phủ sóng, - Tính toàn quốc, quốc gia và hạn chế về băng tần. - Thường chỉ có người dẫn - Khán/thính giả tham gia làm chương trình chuyên nghiệp.
chương trình. - Thu nhập từ quảng cáo và tiền - Nguồn thu nhập từ quảng cáo, thuế. nội dung, phí cấp phép, tài trợ. - Các chương trình phát theo lịch - Thời gian chuyển dịch theo ý 16 z trình (tiếp nhận thông tin đồng muốn của người sử dụng (Tiếp bộ).
nhận thông tin không đồng bộ). - Các chương trình có đông - Chia thành nhiều nhóm đối khán/thính giả tượng khác nhau (phi đại chúng - Máy thu thanh, máy thu hình hóa) - Truyền dẫn vệ tinh/cáp/qua cột - Rất nhiều thiết bị trực tuyến phát sóng. - Bất kể mạng lưới số nào. - Hầu như chỉ tiếp nhận - Tương tác Bảng 1.1: So sánh những đặc điểm đặc trưng của Phát thanh – Truyền hình truyền thống và Phát thanh – truyền hình qua mạng Internet.
Hiện nay, các tờ báo mạng điện tử của Việt Nam đã chú ý nhiều hơn tới khả năng đa phương tiện. Bên cạnh việc biên tập, sưu tầm, phát lại các chương trình của nhiều kênh truyền hình, các trang web chia sẻ video thì một số tờ báo mạng điện tử đã đầu tư để tự sản xuất ra các sản phẩm đa phương tiện của riêng mình. Với sự phát triển của khoa học công nghệ, thế mạnh đa phương tiện sẽ được khai thác tốt hơn và các website báo mạng điện tử càng trở nên phong phú và hấp dẫn hơn. Trên báo mạng điện tử, chúng ta có thể nghe âm thanh, xem hình ảnh chất lượng cao không kém báo phát thanh và truyền hình.
Loại hình báo chí này tạo ra sự tích hợp tối ưu nhất cùng với những tiện lợi của Internet, đáp ứng mọi nhu cầu thông tin, nghe, nhìn, đọc của công chúng. Có sự kết hợp nhiều lớp thông tin Khi tiếp nhận thông tin báo mạng, người ta không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin ở một tờ báo mà còn có thể liên kết với nhiều tờ báo, trang báo khác với lượng thông tin khổng lồ hơn. Đồng thời, thông tin còn có thể được minh họa sinh động bằng các các tệp âm thanh hay các clip truyền hình 17 z mà công chúng chỉ cần nhấp chuột là sẽ hoàn toàn làm chủ mọi thông tin liên quan đến sự việc mà họ quan tâm. Báo mạng điện tử có khả năng siêu liên kết nhờ vào những đường link dẫn từ bài này sang bài khác, từ trang nọ sang trang kia.
Gần như, các thông tin không có điểm dừng trên các trang báo, trong từng bài báo. Bởi tiện ích của Internet cho phép đặt các đường link dưới các từ khóa hoặc các link dẫn tới các thông tin, sự việc liên quan. Người ta hay dùng từ “lướt web” để chỉ hành động của người sử dụng Internet có lẽ bởi xa lộ thông tin mở ra trước mắt họ vô cùng rộng lớn. Thông thường, với các sự kiện lớn, gây được tiếng vang trong xã hội, được dư luận quan tâm, các báo mạng điện tử sẽ tập hợp thành một chùm bài để công chúng tiện theo dõi.
Ví dụ, báo mạng điện tử Vietnamnet.vn, ngay trên menu trang chủ là box Dòng sự kiện với những dòng tít như: Toàn cảnh vụ cháy cây xăng ở Hà Nội, Alex Furguson nghỉ hưu và sự chuyển giao quyền lực ở MU, Toàn cảnh sự cố mất điện cả miền Nam, Cuộc truy bắt nghẹt thở nghi phạm khủng bố Boston, Diễn đàn hiến kế giảm tai nạn giao thông. Chuyên mục Giải trí trên báo Dantri.vn cũng có box Dòng sự kiện bao gồm: Giọng hát Việt nhí, LHP Cannes năm 2013, Giọng hát Việt 2013, Bộ sưu tập Xuân hè 2013. Công chúng có thể dễ dàng theo dõi những thông tin về toàn bộ sự kiện trong những chùm bài như thế này. Nếu để tìm các bài viết xung quanh một sự kiện trên báo giấy, người ta có thể mất cả tháng để lật lại từng số báo và công việc càng cực nhọc hơn nếu các thông tin liên quan đến sự kiện đó kéo dài từ năm này qua năm khác.
Với báo mạng, khả năng liên kết đã “bày” các thông tin liên quan đến toàn bộ sự kiện ra trước mắt, công việc của người hưởng thụ thông tin chỉ là “lướt” và click chuột rất nhẹ nhàng. 18 z Có thể xem lại toàn bộ vụ án bán dâm và cầm đầu đường dây môi giới mại dâm của Hoa hậu Mỹ Xuân (Ảnh chụp báo Vietnamnet. Ít mang dấu ấn cá nhân Ngôn ngữ của báo mạng điện tử là loại ngôn ngữ đa phương tiện sử dụng rất nhiều phương tiện truyền tải như chữ viết, hình ảnh, âm thanh và có thể do nhiều người thể hiện. Thêm vào đó là trong một văn bản còn có nhiều lớp thông tin được chứa đựng với nhiều phong cách thể khác nhau, hòa quyện vào nhau nên phong cách riêng của nhà báo khó lòng được thể hiện rõ nét.
Văn hóa - Nghệ thuật: Mảng thông tin quan trọng của báo mạng điện tử ở Việt Nam Là một trong những lĩnh vực thông tin của báo chí, văn hóa nghệ thuật đã khẳng định được vị trí của mình bên cạnh các thông tin chính trị, kinh tế, xã hội… khác trong cuộc sống. Trên các báo mạng điện tử luôn có các chuyên mục Văn hóa riêng. Một số báo để tên chuyên mục là Giải trí hoặc cũng có 19 z báo có cả hai chuyên mục Văn hóa, Giải trí, chủ yếu đưa các thông tin về cộng đồng nghệ sỹ, các sản phẩm của họ trong các lĩnh vực âm nhạc, điện ảnh, văn học, sân khấu… và cả chuyện hậu trường các chương trình biểu diễn, cuộc sống thường ngày của những người trong giới giải trí. Theo quan điểm của Mác, nền văn hóa của loài người bao gồm toàn bộ hoạt động sáng tạo của loài người, trong lĩnh vực vật chất, tinh thần và thành quả của hoạt động sáng tạo ấy.
Nó bao gồm toàn bộ những thành quả hoạt động sáng tạo của loài người, như công cụ, dụng cụ, máy móc, các công trình kỹ thuật, các tác phẩm văn học nghệ thuật, các chuẩn mực luật pháp và đạo đức… Nghệ thuật, theo các định nghĩa của Từ điển thuật ngữ văn học thì đó là “Hình thái đặc thù của ý thức xã hội và các hoạt động của ý thức con người, một phương thức quan trọng để con người chiếm lĩnh các giá trị tinh thần của hiện thực, nhằm mục đích tạo thành và phát triển các năng lực chiếm lĩnh và cải tạo bản thân và thế giới xung quanh theo quy luật của cái đẹp”. Khác với hình thái ý thức và hoạt động xã hội khác như khoa học, chính trị, đạo đức… nghệ thuật thỏa mãn nhu cầu có tính vạn năng của con người, làm cảm thụ thế giới xung quanh dưới các hình thái đã phát triển của năng lực cảm nhận mang tính người. Đó là năng lực cảm nhận thẩm mỹ đặc trưng, chỉ có ở con người đối với các hiện tượng, sự thật, biến cố của thế giới khách quan với tư cách là chỉnh thể cụ thể sống động. Văn hóa – nghệ thuật là thứ vũ khí tư tưởng sắc bén, có tác dụng to lớn, sâu rộng và bền bỉ mà lịch sử loài người từ trước tới nay đã công nhận.
Đó còn là những đúc kết tinh hoa của dân tộc đã vượt qua những thử thách của thời gian. Mác cũng từng ca ngợi văn hóa – nghệ thuật như là niềm vui lớn nhất mà con người có thể tự đem lại cho mình. Văn hóa - nghệ thuật là thành tố của văn hóa. Nghệ thuật là thành tố trung tâm của văn hóa nghệ thuật.
Văn hóa nghệ thuật là hệ thống những hoạt 20 z động làm nảy sinh và phát triển những năng lực nghệ thuật của con người từ sáng tạo, đánh giá, bảo quản, quảng bá phân phối, đến tiêu thụ các giá trị nghệ thuật nhằm đạt hiệu quả cao. Văn hóa – nghệ thuật có nhiều cách chia, trong đó có quan niệm văn hóa – nghệ thuật gồm bốn nhóm thành tố cơ bản: Cộng đồng nghệ sỹ: Những người có tài năng nghệ thuật là nghệ sỹ, có nghệ sỹ chuyên nghiệp và nghệ sỹ không chuyên nghiệp. Nghệ sỹ đến với công chúng bằng tác phẩm nghệ thuật giàu tình cảm, cảm tính. Các loại hình nghệ thuật: Nghệ thuật có nhiều loại hình, loại thể khác nhau.
Sự phân chia chủ yếu dựa vào phương thức nhận thức và phương tiện phản ánh hiện thực. Mỗi loại hình nghệ thuật có hệ thống hình tượng mang tính khu biệt. Có các loại hình nghệ thuật cơ bản sau: Văn học: Phản ánh hiện thực bằng ngôn ngữ văn học là loại hình nghệ thuật phổ biến nhất và được chia làm 3 loại chính là trữ tình, tự sự và kịch. Âm nhạc: Phản ánh hiện thực bằng giai điệu, nhịp điệu, tiết tấu âm thanh.
Tiếp nhận âm nhạc chủ yếu bằng thính giác và phải có hiểu biết âm nhạc, phương tiện thể hiện, phương thức biểu diễn. Ba loại hình nghệ thuật tạo hình là hội họa, điêu khắc, kiến trúc có ngôn ngữ chung là đường nét, hình khối, màu sắc, ánh sáng… kết hợp với không gian. Tiếp nhận nghệ thuật tạo hình chủ yếu bằng thị giác. Sân khấu: Là loại hình nghệ thuật tổng hợp, phản ánh hiện thực chủ yếu bằng ngôn ngữ hành động kết hợp với lời nói, ánh sáng, âm nhạc, hóa trang.