Đề tài nghiên cứu khoa học những vấn đề pháp lý về mô hình thông tin công trình building information modeling trong hợp đồng xây dựng thực tiễn tại một số quốc gia trên thế giới và kinh nghiệm cho việt nam

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Đề tài nghiên cứu khoa học những vấn đề pháp lý về mô hình thông tin công trình building, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Xã hội và Nhân văn
• Đề tài: Những vấn đề pháp lý về Mô hình thông tin công trình (Building Information Modeling) trong hợp đồng xây dựng - Thực tiễn tại một số quốc gia trên thế giới và kinh nghiệm cho Việt Nam
• Loại tài liệu: đề tài tham gia xét giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MÔ HÌNH THÔNG TIN CÔNG TRÌNH (BUILDING INFORMATION MODELING) TRONG HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG
• 1.1. Khái niệm và đặc điểm của Mô hình thông tin công trình
• 1.1.1. Khái niệm của Mô hình thông tin công trình
• 1.1.2. Đặc điểm của Mô hình thông tin công trình
• 1.2. Sử dụng Mô hình thông tin công trình trong hợp đồng xây dựng
• 1.2.1. Mối quan hệ của Mô hình thông tin công trình với hợp đồng xây dựng
• 1.2.2. Những vấn đề pháp lý trong việc áp dụng Mô hình thông tin công trình trong hợp đồng xây dựng
• 1.2.3. Lợi ích của Mô hình thông tin công trình trong hợp đồng xây dựng
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TIỄN ÁP DỤNG MÔ HÌNH THÔNG TIN CÔNG TRÌNH TRONG HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI
• 2.1. Áp dụng Mô hình thông tin công trình trong hợp đồng xây dựng theo một hướng dẫn của các tổ chức quốc tế
• 2.2. KẾT LUẬN CHƯƠNG II
• 3. CHƯƠNG III: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ MÔ HÌNH THÔNG TIN CÔNG TRÌNH TRONG HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Các giải pháp pháp lý
• 3.2. Các giải pháp thực tiễn
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG III
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về BIM trong hợp đồng xây dựng

BIM (Mô hình thông tin công trình) là công nghệ tiên tiến được ứng dụng rộng rãi trong ngành xây dựng. Hợp đồng xây dựng là công cụ pháp lý quan trọng để quản lý các dự án. Sự kết hợp giữa BIM và hợp đồng xây dựng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý cần giải quyết. Pháp lý BIM liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, bảo mật thông tin, và phân chia trách nhiệm giữa các bên. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các nước như Anh, Mỹ, và Singapore đã xây dựng khung pháp lý rõ ràng để điều chỉnh việc áp dụng BIM trong hợp đồng xây dựng. Bài học cho Việt Nam là cần hoàn thiện hệ thống pháp luật để thúc đẩy ứng dụng BIM.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của BIM

BIM là mô hình thông tin 3D được sử dụng để quản lý và thiết kế công trình. Đặc điểm của BIM bao gồm tính tích hợp, chia sẻ thông tin, và hỗ trợ quyết định trong suốt vòng đời dự án. BIM giúp tăng hiệu quả quản lý dự án, giảm chi phí, và nâng cao chất lượng công trình. Tuy nhiên, việc áp dụng BIM trong hợp đồng xây dựng đòi hỏi sự điều chỉnh pháp lý để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của các bên.

1.2. Vấn đề pháp lý khi áp dụng BIM

Việc áp dụng BIM trong hợp đồng xây dựng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý như quyền sở hữu dữ liệu, bảo mật thông tin, và phân chia trách nhiệm. Pháp luật xây dựng hiện hành chưa có quy định cụ thể về BIM, dẫn đến rủi ro pháp lý cho các bên tham gia. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy cần xây dựng các điều khoản riêng trong hợp đồng xây dựng để điều chỉnh việc sử dụng BIM.

II. Kinh nghiệm quốc tế về BIM trong hợp đồng xây dựng

Các quốc gia tiên tiến như Anh, Mỹ, và Singapore đã xây dựng khung pháp lý và tiêu chuẩn để áp dụng BIM trong hợp đồng xây dựng. Hợp đồng FIDIC và hợp đồng EPC là những mẫu hợp đồng quốc tế phổ biến được sử dụng để điều chỉnh việc áp dụng BIM. Tiêu chuẩn BIM như ISO 19650 đã được nhiều quốc gia áp dụng để đảm bảo tính thống nhất trong quản lý dự án. Thực tiễn áp dụng BIM tại các nước này cho thấy sự cần thiết của việc xây dựng khung pháp lý rõ ràng và minh bạch.

2.1. Áp dụng BIM tại Anh

Anh là quốc gia tiên phong trong việc áp dụng BIM trong hợp đồng xây dựng. Chính phủ Anh đã yêu cầu sử dụng BIM cho các dự án có giá trị trên 5 triệu Euro từ năm 2016. Pháp luật xây dựng của Anh đã xây dựng các quy định cụ thể về quyền sở hữu dữ liệu, bảo mật thông tin, và phân chia trách nhiệm khi sử dụng BIM. Kinh nghiệm quốc tế từ Anh là bài học quý giá cho Việt Nam trong việc hoàn thiện pháp luật.

2.2. Áp dụng BIM tại Mỹ

Mỹ đã yêu cầu áp dụng BIM trong các dự án xây dựng của chính phủ từ năm 2008. Hợp đồng xây dựng quốc tế tại Mỹ thường sử dụng các mẫu hợp đồng như Nghị định thư E202 và Phụ lục hợp đồng BIM để điều chỉnh việc sử dụng BIM. Pháp lý BIM tại Mỹ tập trung vào việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và đảm bảo tính bảo mật thông tin.

III. Bài học cho Việt Nam

Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm quốc tế để xây dựng khung pháp lý phù hợp cho việc áp dụng BIM trong hợp đồng xây dựng. Pháp luật xây dựng hiện hành cần bổ sung các quy định cụ thể về BIM, bao gồm quyền sở hữu dữ liệu, bảo mật thông tin, và phân chia trách nhiệm. Hợp đồng xây dựng Việt Nam cần được cập nhật để phù hợp với tiêu chuẩn BIM quốc tế. Việc áp dụng BIM sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý dự án và chất lượng công trình.

3.1. Giải pháp pháp lý

Việt Nam cần xây dựng các quy định pháp lý cụ thể về BIM trong hợp đồng xây dựng. Các điều khoản về quyền sở hữu dữ liệu, bảo mật thông tin, và phân chia trách nhiệm cần được quy định rõ ràng. Pháp luật xây dựng cần tham khảo kinh nghiệm quốc tế để đảm bảo tính thống nhất và minh bạch.

3.2. Giải pháp thực tiễn

Việt Nam cần đào tạo và nâng cao nhận thức về BIM cho các bên tham gia hợp đồng xây dựng. Các dự án thí điểm sử dụng BIM cần được triển khai để đánh giá hiệu quả và rút kinh nghiệm. Công nghệ xây dựng hiện đại như BIM sẽ giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trong ngành xây dựng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, công nghệ thông tin đã trở thành yếu tố then chốt thúc đẩy chuyển đổi số trong ngành xây dựng. Mô hình Thông tin Công trình (Building Information Modeling - BIM) được xem là giải pháp công nghệ tiên tiến, giúp nâng cao năng suất lao động, đảm bảo chất lượng công trình và tối ưu hiệu quả đầu tư. Theo báo cáo của ngành, tỷ lệ áp dụng BIM tại các quốc gia phát triển như Anh đã đạt 73% trong giai đoạn 2011-2020, trong khi tại Hoa Kỳ, hơn 72% doanh nghiệp xây dựng đã ứng dụng BIM vào năm 2019. Tại Việt Nam, BIM mới được triển khai từ năm 2015 và đang trong giai đoạn phát triển, tuy nhiên khung pháp lý điều chỉnh việc áp dụng BIM trong hợp đồng xây dựng còn nhiều hạn chế.

Luận văn tập trung nghiên cứu các vấn đề pháp lý liên quan đến việc áp dụng BIM trong hợp đồng xây dựng, phân tích thực tiễn tại một số quốc gia tiên phong như Anh, Hoa Kỳ, Singapore và rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Mục tiêu chính là hoàn thiện pháp luật Việt Nam về BIM trong hợp đồng xây dựng, nhằm tạo môi trường pháp lý thuận lợi, giảm thiểu tranh chấp và thúc đẩy ứng dụng BIM hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các quy định về phân chia trách nhiệm, quyền sở hữu trí tuệ, bảo mật thông tin và mối quan hệ giữa BIM với các mẫu hợp đồng xây dựng tiêu chuẩn trong giai đoạn 2010-2023.

Việc nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số ngành xây dựng, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình, đồng thời góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật phù hợp với xu thế phát triển công nghệ toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về BIM và pháp luật xây dựng, bao gồm:

• Lý thuyết về BIM: BIM được định nghĩa là mô hình số hóa toàn diện các đặc trưng vật lý và chức năng của công trình, hỗ trợ quản lý thông tin xuyên suốt vòng đời dự án. Các cấp độ BIM (0 đến 3) thể hiện mức độ tích hợp và hợp tác giữa các bên tham gia dự án.
• Mô hình quản lý hợp đồng xây dựng: Phân tích các loại hợp đồng xây dựng tiêu chuẩn như JCT (Anh), NEC (Anh), FIDIC (quốc tế), AIA (Hoa Kỳ), ConsensusDOCS (Hoa Kỳ) và các giao thức BIM đi kèm nhằm điều chỉnh các mối quan hệ pháp lý trong dự án sử dụng BIM.
• Khái niệm pháp lý về quyền sở hữu trí tuệ, bảo mật thông tin và phân chia trách nhiệm: Là cơ sở để đánh giá các quy định pháp luật hiện hành và đề xuất hoàn thiện khung pháp lý cho BIM trong hợp đồng xây dựng.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: Môi trường dữ liệu chung (Common Data Environment - CDE), Kế hoạch thực thi BIM (BIM Execution Plan - BEP), quyền sở hữu mô hình BIM, trách nhiệm pháp lý trong quản lý và sử dụng BIM, bảo mật dữ liệu BIM.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lý luận và thực tiễn:

• Phương pháp so sánh luật: So sánh các quy định pháp luật về BIM trong hợp đồng xây dựng tại Anh, Hoa Kỳ, Singapore và Việt Nam nhằm nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và bài học kinh nghiệm.
• Phương pháp phân tích: Phân tích các văn bản pháp luật, hợp đồng mẫu, giao thức BIM và các tài liệu hướng dẫn tiêu chuẩn quốc tế như ISO 19650 để đánh giá tính phù hợp và hiệu quả của các quy định.
• Phương pháp tổng hợp: Thu thập, hệ thống hóa các quan điểm, đề xuất và kiến nghị từ nghiên cứu thực tiễn và lý luận để xây dựng giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam.
• Phương pháp lịch sử: Tìm hiểu quá trình phát triển của BIM và các quy định pháp luật liên quan trên thế giới.
• Phương pháp điều tra xã hội học: Khảo sát thực trạng áp dụng BIM trong hợp đồng xây dựng tại Việt Nam qua các đơn vị xây dựng, chủ đầu tư, tư vấn và cơ quan quản lý nhà nước.

Cỡ mẫu khảo sát khoảng 50-70 đơn vị, sử dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có trọng số nhằm đảm bảo tính đại diện. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2021 đến 2023.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ áp dụng BIM tăng nhanh tại các quốc gia phát triển: Tại Anh, tỷ lệ sử dụng BIM đã đạt 73% năm 2020, tăng gấp 4 lần so với năm 2011. Tại Hoa Kỳ, hơn 72% doanh nghiệp xây dựng áp dụng BIM năm 2019, trong đó 98% công ty kiến trúc lớn sử dụng BIM. Tại Việt Nam, BIM mới được triển khai khoảng 5-7 năm gần đây với mức độ áp dụng còn hạn chế.

2. Khung pháp lý về BIM tại Anh và Hoa Kỳ đã phát triển toàn diện: Anh đã xây dựng hệ thống tiêu chuẩn BS/PAS1192 và chuyển giao sang tiêu chuẩn quốc tế ISO 19650, đồng thời ban hành các giao thức thông tin hỗ trợ giai đoạn thực hiện và vận hành dự án. Hoa Kỳ phát triển tiêu chuẩn quốc gia NBIMS và các mẫu hợp đồng BIM tiêu chuẩn như AIA Document E203 và ConsensusDOCS 301, quy định rõ ràng về quyền sở hữu trí tuệ, bảo mật dữ liệu, phân chia trách nhiệm và rủi ro.

3. Các vấn đề pháp lý nổi bật khi áp dụng BIM trong hợp đồng xây dựng: Bao gồm quyền sở hữu trí tuệ đối với mô hình BIM, bảo mật dữ liệu trong môi trường số, phân định trách nhiệm pháp lý và rủi ro giữa các bên, quyền truy cập và quản lý môi trường dữ liệu chung (CDE), cũng như mối quan hệ giữa BIM và các mẫu hợp đồng xây dựng tiêu chuẩn.

4. Thực trạng pháp luật Việt Nam còn thiếu khung pháp lý đồng bộ và cụ thể: Hiện nay, các quy định về BIM trong hợp đồng xây dựng tại Việt Nam chỉ tồn tại rải rác trong các văn bản hướng dẫn của Bộ Xây dựng, chưa có văn bản pháp luật chuyên biệt. Mẫu phụ lục hợp đồng BIM chủ yếu tham khảo từ Anh và Singapore, chưa phù hợp hoàn toàn với thực tiễn Việt Nam. Các vấn đề như phân chia trách nhiệm, bảo mật thông tin, quyền sở hữu trí tuệ chưa được quy định rõ ràng, dẫn đến rủi ro tranh chấp.

Thảo luận kết quả

Việc áp dụng BIM đã chứng minh hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao chất lượng, giảm chi phí và rút ngắn tiến độ thi công tại các quốc gia phát triển. Khung pháp lý hoàn chỉnh, bao gồm tiêu chuẩn kỹ thuật và hợp đồng mẫu, là yếu tố then chốt giúp các bên tham gia dự án phối hợp hiệu quả, giảm thiểu tranh chấp phát sinh.

So sánh với Anh và Hoa Kỳ, Việt Nam đang ở giai đoạn đầu trong việc xây dựng khung pháp lý cho BIM. Việc thiếu các quy định cụ thể về quyền sở hữu trí tuệ, bảo mật dữ liệu và phân chia trách nhiệm pháp lý là nguyên nhân chính gây khó khăn trong triển khai BIM rộng rãi. Các biểu đồ khảo sát tại Việt Nam cho thấy hơn 60% đơn vị xây dựng gặp khó khăn trong việc soạn thảo điều khoản BIM trong hợp đồng do thiếu hướng dẫn pháp lý rõ ràng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện mức độ áp dụng BIM theo thời gian tại các quốc gia, bảng so sánh các quy định pháp luật về BIM giữa Anh, Hoa Kỳ và Việt Nam, cũng như biểu đồ khảo sát thực trạng áp dụng BIM và nhận thức pháp lý tại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam về BIM, đồng thời học hỏi kinh nghiệm quốc tế để xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, hợp đồng mẫu và hướng dẫn áp dụng phù hợp với điều kiện trong nước.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng khung pháp lý chuyên biệt về BIM trong hợp đồng xây dựng

   • Hoàn thiện văn bản pháp luật quy định rõ quyền sở hữu trí tuệ, bảo mật dữ liệu, phân chia trách nhiệm và rủi ro giữa các bên.
   • Thời gian: 2024-2025
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Xây dựng phối hợp Bộ Tư pháp và các chuyên gia pháp lý.

2. Phát triển mẫu hợp đồng BIM tiêu chuẩn phù hợp với thực tiễn Việt Nam

   • Tham khảo các mẫu hợp đồng quốc tế như AIA E203, ConsensusDOCS 301, đồng thời điều chỉnh cho phù hợp với pháp luật và văn hóa kinh doanh Việt Nam.
   • Thời gian: 2024
   • Chủ thể thực hiện: Hội đồng xây dựng Việt Nam, các hiệp hội ngành nghề.

3. Tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức và năng lực pháp lý cho các bên liên quan

   • Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo về BIM và pháp luật xây dựng cho chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn và cơ quan quản lý.
   • Thời gian: liên tục từ 2023 trở đi
   • Chủ thể thực hiện: Trường đại học, viện nghiên cứu, các tổ chức đào tạo chuyên ngành.

4. Xây dựng hệ thống môi trường dữ liệu chung (CDE) và quy trình quản lý BIM chuẩn hóa

   • Thiết lập quy trình quản lý, bảo mật dữ liệu BIM trong môi trường số, phân quyền truy cập rõ ràng.
   • Thời gian: 2024-2026
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Xây dựng, các doanh nghiệp công nghệ và xây dựng.

5. Thúc đẩy hợp tác quốc tế và tiếp thu kinh nghiệm từ các quốc gia tiên tiến

   • Tăng cường hợp tác nghiên cứu, trao đổi chuyên môn với Anh, Hoa Kỳ, Singapore để cập nhật tiêu chuẩn và công nghệ mới.
   • Thời gian: liên tục
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Ngoại giao, Bộ Xây dựng, các tổ chức nghiên cứu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng và pháp luật

   • Lợi ích: Cơ sở để xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về BIM, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
   • Use case: Soạn thảo văn bản pháp luật, hướng dẫn kỹ thuật, kiểm tra, giám sát dự án BIM.

2. Chủ đầu tư và nhà thầu xây dựng

   • Lợi ích: Hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm pháp lý khi áp dụng BIM trong hợp đồng, giảm thiểu rủi ro tranh chấp.
   • Use case: Soạn thảo hợp đồng, quản lý dự án, phối hợp các bên liên quan.

3. Tư vấn thiết kế, kỹ sư xây dựng và chuyên gia BIM

   • Lợi ích: Nắm bắt các quy định pháp lý liên quan đến BIM, nâng cao năng lực tư vấn, thiết kế và quản lý dự án.
   • Use case: Tham gia soạn thảo hợp đồng, quản lý mô hình BIM, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

4. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành xây dựng, luật xây dựng

   • Lợi ích: Tài liệu tham khảo chuyên sâu về BIM và pháp luật xây dựng, phục vụ nghiên cứu và giảng dạy.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, bài giảng, luận văn thạc sĩ, tiến sĩ.

Câu hỏi thường gặp

1. BIM là gì và tại sao cần áp dụng trong hợp đồng xây dựng?
   BIM là mô hình số hóa toàn diện thông tin công trình, giúp các bên phối hợp hiệu quả, giảm sai sót và tiết kiệm chi phí. Áp dụng BIM trong hợp đồng giúp xác định rõ quyền lợi, trách nhiệm và giảm tranh chấp.

2. Quyền sở hữu trí tuệ đối với mô hình BIM được quy định như thế nào?
   Quyền sở hữu trí tuệ thuộc về các bên đóng góp thông tin trong mô hình. Chủ đầu tư có quyền sử dụng mô hình trong phạm vi dự án, nhưng không được tái sử dụng trái phép các phần độc quyền của nhà thiết kế hoặc nhà thầu.

3. Làm thế nào để bảo mật dữ liệu BIM trong môi trường số?
   Cần thiết lập kế hoạch quản lý bảo mật, phân quyền truy cập, giám sát người dùng và áp dụng các biện pháp kỹ thuật như mã hóa, sao lưu dữ liệu. Việc này được quy định rõ trong các giao thức BIM tiêu chuẩn.

4. Phân chia trách nhiệm và rủi ro khi sử dụng BIM trong hợp đồng ra sao?
   Các bên phải xác định rõ phạm vi công việc, trách nhiệm quản lý mô hình và xử lý lỗi dữ liệu. Trách nhiệm pháp lý được phân chia dựa trên mức độ đóng góp và tuân thủ quy trình đã thỏa thuận.

5. Việt Nam cần làm gì để hoàn thiện pháp luật về BIM trong hợp đồng xây dựng?
   Cần xây dựng khung pháp lý chuyên biệt, phát triển mẫu hợp đồng BIM tiêu chuẩn phù hợp, tăng cường đào tạo và hợp tác quốc tế để áp dụng hiệu quả BIM, giảm thiểu tranh chấp và nâng cao chất lượng dự án.

Kết luận

• BIM là công nghệ tiên tiến, mang lại nhiều lợi ích kỹ thuật và quản lý trong ngành xây dựng, được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia phát triển.
• Khung pháp lý về BIM tại Anh và Hoa Kỳ đã được hoàn thiện với các tiêu chuẩn quốc tế và hợp đồng mẫu chi tiết, giúp giảm thiểu tranh chấp và nâng cao hiệu quả dự án.
• Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển BIM nhưng còn thiếu khung pháp lý đồng bộ, dẫn đến nhiều khó khăn trong thực tiễn áp dụng.
• Luận văn đề xuất xây dựng khung pháp lý chuyên biệt, phát triển hợp đồng mẫu, đào tạo nguồn nhân lực và tăng cường hợp tác quốc tế để thúc đẩy ứng dụng BIM tại Việt Nam.
• Các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện văn bản pháp luật, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, tổ chức đào tạo và triển khai thí điểm các dự án BIM có quy mô lớn.

Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chuyên gia trong ngành xây dựng cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp đề xuất, nhằm đưa BIM trở thành công cụ quản lý hiệu quả, góp phần phát triển ngành xây dựng Việt Nam bền vững và hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu, Két luận và kiến nglu, Danh mục bằng biểu, Danh mục từ việt tất, Danh mục tài liệu tham. khảo, Báo cáo khảo sát và mẫu phiêu khảo sát và Phụ lục. 9 CHV ONG I: TONG QUAN VE MO HINH THONG TIN CONG TRINH (BUILDING INFORMATION MODELING) TRONG HOP DONG XAY DUNG 1. Khái niệm và đặc điềm của Mô hình thông tin công trình 1.

Khái tiệm cña Mô hình thông tin công trình Trong kỷ nguyên công nghệ só, sự phát trién không ngừng của khoa học kỹ thuật cùng với chuyển đổi só đang diễn ra rất manh mẽ trong tất cả các lĩnh vực của nên kinh: tê. Đặc biệt trong lĩnh vực xây dưng, việc áp dung công nghệ thông tin đã trở thành mat xu thể tat yêu. Sự cạnh tranh cao khiến các công ty kiến trúc, kỹ thuật và xây dựng trên khắp thé giới phải áp dung những công nghệ mới nhất dé tạo sự khác biệt va đem lại nhiêu loi ích cho chủ dau tư. Trong số đó, Mô hình thông tin công trình (Building Information Modeling — BIM) được coi là sự đi đầu, đón trước cuộc cách mang khoa hoc công nghệ 4.

Sự phát triển của BIM mang tính cách mạng, có tác động không nhỏ đến ngành Kiên trúc & Xây dung (Architecture Engineering & Construction - AEC) toàn cau. Quan niém về BIM được xuất hién vào dau những năm 70 khi giáo sư Charles Eastman cho rang những bản vé trên giây đã hen chế khả năng sửa đổi và đính hình công trình xây đụng, nên các chương trình máy tính sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông được nghiên cứu và phát triển` Năm 1982 là năm đánh dâu sự kiện phân mém đầu tiên hố trợ BIM có sẵn trên máy tinh có tên goi là “ArchiCAD” được phát triển bởi công ty Graphisoft tai Hungary 3 Từ đó, BIM được biệt đến đưới khái niém “Công trình ao” (Virtual Building), xuất hién lân đầu tiên trước công chúng năm 1987 † Dén những nếm 1990, quan miệm về BIM được ghi nhân lần đầu tiên trong một bai việt của tạp chi “Automation in Construction” xuất bản vào năm 19925, tuy nhiên thuật ngữ “Building Information Modeling” không được sử dung phô biến Phải đến năm 2002 khi hãng công nghệ Autodesk phát hành một cuốn sách với tựa đề “Building Information Modeling’ thì các nha củng cấp phan mềm mới bat dau quan tâm tới lĩnh vực nay.’ 2 Aryami Admad Latiffi, Ailima Brahm, Mohamad Syazil Fathi (2014), “The Development of Buikimg Infomation Modeling (BIM) Definition”, Applied Mechanics coxd Materials ,(567),tr. 3 Green Dragon Sohttion (2020), BIM ia gi ArciiCAD là gì ArcinCAD có phá là BIM hey Không?, “tttps(fercends com wmvbim-la-gi-archicad-la-gi-archicad-co-plu% CC%89i-la-bim-hay-Khong/>, truy cập ngày 08/07/2022. * Vietum BIM Netivork (2017), Sic thất về BIM trong công nghề xa hong, <tos:ivietnamsbis net fom co- banisw-that-ve-bim-trong-cong-nghe-ray-dtmg honl>, truy cập ngày 09/07/2022 GA.

van Nedaveen, F Tou (1992), “Modeling naikiple views on buildings”, Automation in Construction, (),tr. ^ Amwtodssk Buldùg Industry Sohttions 003), Braking 5ựomamơn Modeling, “tttp:/hrvry 3aiserm camifeatvges/biavtodesk bimpaf>, truy cập ngày 09/07/2022 ’ Jeary lasum 002), Comparing Pommes and Nuaya, The Laiserm Letter, ‘<tutp :/Arny Laiserm comfeatures/issut 15HeatureO] php>, truy cập ngày 09/07/2022. 10 Theo hãng Autodesk, BIM là một tiên trình liên quan đến việc tao lập va sử dung mô hinh 3D thông minh dé truyền tai thông tin của dur an. Vide thiệt kế, phân tích, mô phỏng, quản lý du án và hợp tác được thực hiện bởi các công cụ BIM cho phép tật ca các bên liên quan hiểu rõ hơn về dự án trong suốt vòng đời của công trình xây dựngŠ Hình1 thé hiện su phát triển của định ngiữa BIM theo các chương trình máy tính giai đoạntừ năm.

H | BPM + RM H H BIM BDS : ews |? | -Khả i i Ung dang aati, |‡? || - P88 Trực âng quan Bế hóa và | |? | vi eeag rslý Syxây | {†| | -- Vêngđồi Sử dụng công phin ti mềm máy ‡ | ude tink cirthiétké |; | ° ‡ | tỉnh GLIDE : ~ Thông tin vật lệ | + 3đ ree -Ứng dung thiết kế |Ì bênh {| - Quy trình P xáy TE | và ida tức cá | | „e4 Reso ar Halle -Trự quan boa vả |¡ „- |* | cong toh ae Gee run kí |i | 7 5H tham gia của | ae 5 |‡ | MO phong dự dn bằng mô {| công nhản thícông (¡ | «Conger suns | FY thnk 3 chitu Sự phát triển của định nghĩa BIM 19705 | [1980's] ¡ [ 1990s | 2000's Hình 1: Ste phát triển của đình nghiia BIM? BIM không phải là một thuật ngữ mới xuất hiện trong những năm gan đây ma là một quá trình phát triển và thay đôi khéng ngừng của công nghệ khién BIM trở nên hoàn. thiện hơn, nhận được sự quan tâm và sử dụng phô biên của các quốc gia trên thê giới, đặc biệt là Anh và Hoa Ky. Nhiều khái niém về BIM đã được đưa ra và chia sẽ trên thé giới. Trong đó, Uy ban Tiêu chuẩn Mô hinh thông tin công trình Quốc gia (The National Building Information Model Standard Project Committee - NBIMS) của Hoa Ky cho rang: “BIM là sự thé hiện ký thuật sé các đặc trưng về vật lý và chức năng của công trình, được dimg như là một nguồn chia sẽ thông tin về công trình cho các bên liên quan, làm co sở tin cậy cho các quyết định trong suốt vòng đời của công trình, từ khi hình thànhÿ tưởng cho đến khi tháo dỡ công tinh”.

Từ khái niệm này, có thé hiểu ban chất của BIM là mé bình số hóa tat cả các câu kiện liên quan dén công trình và thay đổi cách làm việc của các bên liên quan đến dự án (Hình 2). * Amodtk (2012), BIM for bựwumenre: A velicle for business tranfemaiơm, tr 5, s:/Rhebvtldigcodder ad.comMfilesfoim for_nfrastructre november 2012pdf>, truy cập ngày 09/07/2022. 7 100 G019), BIBL 012g Pan thành vàphét trim, <ưe,INiihibocgdeE «cen ich- such Shah ret teen bimv> ,truy cập ngày 09/07/2022.28, National BIM Standard- United States® Version 3 (2015), Practice Doctments- The Uses of su kiện là dit ngữ chuyên ngành xây đụng, có ý nghih chỉ các công vc tinh toán bee đổ nội ne, Diễn do ông ngoại bực, và một số tác đồng ngoại vi lim thay đổi kết cầu xây đụng durin. Nem thậm: DanaSm, Cát: *iện là gi?, <ttros:/(đamasm.ndenvca-kkien-]a-gi>.

truy cập ngày 10/07/2022. Lên kế hoạch. @ @ Hậu xây dựng sassee. Lễ ) chớ #) Vận hành va duytrì Hình 2: Mô phỏng quy trình của BIM!? Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tê (The International Organization for Standard ISO) — một cơ quan thiệt lập tiêu chuẩn quốc tế nhằm dua ra các tiêu chuẩn thương mai va công nghiệp trên pham vi toàn thê giới đã công nhận bô tiêu chuan BIM của Anh trở thành tiêu chuẩn quốc tế ISO 19650.

Theo tải liệu ISO 19650-1:2018, BIM là “ind hình sử dumg dang số hóa được dimg ching dé tạo thuận lợi cho cde qua trình thiệt kế, xây dung và vấn hành nhằm tạo cơ sở tin cậy để ra các quyết định trong quả trình thực hiển công trình xây dung”. Mọi thông tin liên quan đến mô hình sẽ được đăng tai và lưu. trữ trong một môi trường dữ liệu chung (Common Data Environment - CDE) đề các bên. liên quan đều có thé truy cập va sử dụng CDE được coi là xương sống quan trong nhật trong quá trình ứng dụng BIM bởi đây là môi trường để thu thập, quản lý, truyền tải và lưu trữ dit liệu hình học và phí hình học của dy án.

Mỗt dự án có duy nhất một CDE dé giúp các thành viên dự án dé dang công tác với nhau và tránh thông tin bị trùng lấp và nham lẫn. Nhận thức được những giá trị ma BIM mang lại, từ năm 2000, ngành AEC trên thé giới đã bat đầu sử dụng BIM một cách rộng rãi !* So với Việt Nam, khái niêm về BIM trên thê giới da được ra đời và phát trién hơn một thập ky. Các tô chức và tiêu chuẩn thé giới mac di có nhiều cách diễn đạt khác nhau về BIM nhung đều cho rằng BIM không chỉ là một phan mém hay giải pháp công nghệ, mà BIM là cả một quy trình l Quy trình đó trải dai từ giai đoạn tao dựng mô hình 3D (mô hình ba chiêu gồm chiêu. !? Trang tầm dio tạo kiến trúc CBS Việt Nam, Mé hinh thng tm cong trùnh (BIM), <bttps:(ICbs edu mio -hinh- thong-tin-cong-trnsh-% 2Sbim% 20-settv$3 1 hunl>, truy cập ngày 11/07/2022, The Institution of Structural Engineers BIM Panel (2021), An introdhiction to Bualding Byformation Modeling, ArcLb, United Kingdom, tr.

4 !4 Aryani Admad Latiffi, Jalima Brahim, Mohamad Syazil Fathi, tidd 2,tr. ' Salman Azhar, Malik Kha¥an and Tayyab Magsood (2012), ‘Building information modeling (BIM): now and beyond”, Austradasico Jornal of Construction Sconomics and Bralckng, 12 (4),t. 12 dài, cluêu rộng và chiều cao) cho dén việc ding mô hình đó trong giai đoạn thiệt kê (hồ sơ bản v9, thi công (quản ly khối lượng, lâp biện pháp, an toàn lao đông.) và quân lý tòa nhà (bảo trì các thiết bị cơ, điện, nước) xuyên suốt vòng đời của công trình. Tại Việt Nam, thuật ngữ “M6 hình thông tin công trình” xuất luận lan đầu tiên vào năm 20156 đã theo kịp xu hướng kết hợp công nghệ trong linh vực xây dung tại thời điểm đó.

Năm 2016, Dé án áp dung BIMtrong hoạt động xây đựng và quản ly vận. hành công trình được Chính phủ ban hành đã tạo tiền dé cho BIM phát trién theo từng 16 tình Tai liệu Hướng dẫn chung áp dung Mô bình Thông tin Công trình (BIM) của Bé Xây dung xuất bản năm 2021 đã tiệp nói và cụ thể hóa Đề án nói trên. Trong tải liệu này, BIM được đính ngiấa là “nd hành số hóa 3D chứa dit liệu thông tin công trình”. Có thé thay, Việt Nam đã tham khảo, tiếp thu va chất lọc các quan điểm của các quốc gia khác về BIM nhưng thể biện ở dang ngắn gon và đơn giản hơn.

Như vậy, có nhiều khái niém khác nhau về BIM nhumg tựu chung lai, các khái niém đều dua trên các yếu tô căn bản có thể hiểu qua các chữ viết tắt như sau: @ “8: Building” được hiểu là động từ “to build”, có ngiấa là xây dung chứ không phải là danh từ “Tòa nha”. “Building” trong cách sử dung này dé cập đến toàn bô quá trình hình thành, thiét kế, xây dung hoạt động và sử dụng cũng như các giai đoan tu sửa và châm đứt vòng đời dự én xây dựng® Gi) “1: Information” là thông tin - giá tri cốt lối của BIM, tức là thông tin được tập hợp, tích hợp vào quy trình và được chia sẻ một cách minh bach giữa các bên liên.