CHƯƠNG 1: TONG QUAN 1-1 Tông quan nghiên cứu thoát nước đồthị trên thé sist C6 thé nói rng việc giải quyết vin dé teu thoát nước cho đô thị có từ ngàn năm rước. Đn những năm 1850 ở các thành phổ của Anh đã có những công tình cổng tiêu thoát nước rất lớn như Bazalgete ở Luân Đôn [1]. Khoảng những năm 1950-1960 có bước tiến về kỹ thuật công trì ih là hệ thống phân tích nước mưa và nước thải sinh hoạt vài công nghiệp, Từ những năm 1970 đã hình thành các cơ quan quản lý nhà nước về tiêu thoát nước đô thị và thành lập những tổ chức nghiên cứu kỹ thuật công trinh tiêu thoát nước đô thị như UDFCD của thành phổ Denver bang Colorado thành lập năm 1969, cơ {quan quản lý của Anh và Wale thành lập năm 1974. Đn những năm 1980 nhờ phát triển công nghệ phần cứng, phần mễm vi ính mô phối hệ thing tiêu thoát nước đã làm tăng hiệu quả kính tế của các công tình tiêu thoát nước và sáng tỏ nhiều vẫn dé kỹ thuật.
Đến những năm 1990 thì vẫn đề quản lý chất lượng nước thải được quan tâm giải quyết và cơ cấu tổ chức ngành nước và môi trường nước ở nhiễu nơi được cải tổ “Thoát nước rong các khu đô thị ngày càng chịu ảnh hưởng và te động mạnh mẽ của iến đổi khí hậu cũng như sự gia tăng của nước biển đăng, nhất là tong các khu đồ thị ven biển. Trong vòng vài chục năm tở lại đây, nh trang bin đổi khí hậu rên toàn cầu ngày cảng tăng rõ nét, và những tác động xấu nghiêm trọng do ảnh hướng của biển đi khí hậu đến trấ đắt là rất lớn, thể hiện cụ thể bằng các biểu hiện như: mực nước biển ding, băng tan, tình trạng nắng nóng, bão Tut, hạn hi 1dịch bệnh, thiệ i kin t giảm da dang v in học, hủy diệt hệ sinh “Theo các chuyên gia khí tượng thủy văn, trong 50 năm tr li đây, tin suất xây ra các đợt ning nồng đã tăng từ 2-4 lần. Nhiễu khả năng trong 40 năm tới, số lượng các dot nắng nồng sẽ ting 100 lin, Theo đó, nắng nóng sẽ làm tăng số vụ chấy rừng, các loại bệnh dich, và mức nhiệt độ rung bình trên hành tinh trong tương lai cũng sẽ tăng theo, do đố ảnh hưởng đến các thay đổi về cần cân nhiệt độ và độ ẩm trong không khí Hậu «qua là xuất hiện nhiều trận mưa bắt thưởng và các hiện tượng thời tiết dị thường, 5 "Nhiệt độ tri đất tăng cũng khiển chúng ta đễ đàng nhận thấy, diện tích của các dòng sông bang trên toàn thé giới đang dần bị thu hẹp lại. Vùng lãnh nguyên (vùng đắt cao cối không th sin trường và phát rể) từng bi lớp băng vĩnh cửu bao phủ, hay dưới tác động của nhiệt độ cao, lớp băng đã tan chảy và sự sống của các loài thực vật trên vùng đất này cũng đã xuất hiện.
Nước bién dâng cao do nhiệt độ trấi đất ngày. Nó khiến cho các tảng bing tan nhanh hơn, im mye nước biển và đại dương trên toàn th giới tăng. Đi kém với hiện tượng bing tan và nước biển ding cao thì hiện tượng bão lụt cũng tăng. ‘Theo số liệu thống kê cho thấy, chi trong vòng 30 năm gần đây, những con bão mạnh.
cắp 4 và cắp5 đã tăng lên gắp đôi. Những vũng nước ấm tăng sức mạnh cho các ‘con bão cũng như gây ra các thiệt hại nghiêm trọng cho các hoạt động phát triển kinh tế ‘xi hội trong các khu đô thị cũng như cho các hoạt động gi thông, vận chuyển kể cả đường bộ, đường thủy và đường hàng không. “Theo dự đoán của Viện nghỉ n cứu Môi trường và pit in toàn cầ tại Đại học Tats, Mỹ, chỉ phí cho cuộc chiế hồng biến đổ khí hậu tới năm 2100 sẽ lạ 20 ngàn tỷ USD. Biển đổi khí hậu mà biểu hiện chính là sự nóng lên toàn cầu và mực nước biển cdân đã tạo nên es hiện tượng thời tết cực đoan như hiện nay.
Đây là một thách thức lớn nhất đối với nhân loại trong thể kỷ 21 vì biển đổi khí hậu đang ảnh hưởng trực tiếp. đến hệ sinh thi, ồi nguyên môi tường và cuộc sống củ cơn người Tại Singapore, việc chống ngập lụt là điều vô cùng quan tong và thất yếu khí vừa phải dim bảo lụ lội không diễn ra, vừa phải đảm bảo không lãng phí nguồn nước ngọt khan hiểm hiện có. Chính vì vậy chính phủ nước này đã triển khi xây dựng các hồ dự tut nước tiên khắp dit nước để vừa chẳng ngập, vừa có nguồn nước ngọt cho người dân. Bing ké nhất là công tình hồ chữa và đập chấn nước Marina, Bip Marina hoạt động thông qua hệ thống các cổng và máy bơm.
Trong, lầu kiện bình thường, những cánh công vận hành bằng máy thủy lực này đóng kín. Khí trời mưa to nhưng thủy triều thấp, công sẽ mở để xả nước lũ xuống biển. Khi mưa nặng hạt kết hợp với thủy triều lên cao, cổng đóng trong khi máy bơm được kích hoạt để bơm hút nước lũ xuống bi. [Nha hệ thông này, tình trạng ngập lụt giảm hẳn ở các khu vực nằm ở vị tr thấp của Singapore như Chinatown, Jalan Besar và Geylang.
6 “Tại Thai Lan, dự ân công viên lưu chứa nước đã giúp giải quyết vấn nạn ngập lụt ở Bang Cốc. Mùa hé là mùa mưa ở Thái Lan, vào thời điểm này, Băng Cốc và nhiều thành. phố khác thường phải hing chịu rt nhiều trận mưa đữ đội. Đáng lo ngại hơn, thành phd nảy đang thấp xuống so với mực nước biển với tốc độ Iem/năm và dự bảo đến năm.
2030, Băng Cốc thấp hơn cả mye nước biển. Để phòng chong những trận lụt trong tương lai, Bang Cốc và chính quyền các cấp của thành pho gần đây đã bat dau thực hiện nhiễu dr án, trong đố có việc vạch ra kẺ hoạch quản lý nguồn nước ting th, Một ong những dự án chống ngập lớn nhất là dự án Công n Thể Kỷ Doi học Chulalongkorn, một khu vực rộng đến 11 mẫu Anh (khoảng 44 hec), đủ để chứa khoảng 1 iệu gallon nước mưa (khoảng A795n), Như tờ TED cho biết, công ty kiến trúc quy hoạch Landprocess, Băng CỐc đã tiết kế kiểu cũng viên này để giải quyết nạn ngập lụt ở nhiều khu vục lân cận. ‘Vang đất dm lẫy này cũng đóng vai tò là một hệ thống lọc, ở đó nước được xử lý các chất độc hại. Trong trường hợp xây ra lũ lụt nghiêm trọng, hỗ chứa nước này có thể tăng kích cỡ lên sắp đối bằng cách mở rồng sang bãi cổ chính của công viên.
Tổng sông, công viên này có th lưu chứa được 1 wig gallon nước (3. Ning khu ‘te khác của công viên bao gm một khu nuôi nhớt thú, đường mòn, và các khu vực xui chơi. Một khu vườn mưa trải di ~ cũng giúp lưu trừ nước = nằm bao quanh công viên giúp bảo vệ các tuyển đường lân cận bị ngập lụt “Trong nghiên cứu vẻ đảnh giá tác động của BĐKH và thích ứng BĐKH của hệ thông. thoát nước ở Dan Mạch, Thụy Điễn.
Kết quả nghiên cứu cho thấy về tác động BDKH làm gia tăng lượng và đỉnh dòng chày trên đ thị do gia tăng về cường độ mưa dưới tác động của BĐKH. Chính gia tăng này làm hệ thông không đáp ứng yêu cầu tiêu. thoát vì vậy gây ngập úng xảy ra. Từ đó để xuất các biện pháp thích ứng như gia tăng.
kích thước đường dng, tăng khả năng trữ tên hệ thống. Nghiên cứu này sử dụng kịch bản BĐKH A2 để đánh giá. Giá trị mưa ti Ban Mạch theo kịch bản A2 gia ting rung tình 20 50. Kết quả của nghiên cứu đỀ xuất cin xây dụng những hướng dẫn trong thiết kế hệ thẳng Hu thoát có xem xé tới BĐKII, cần có những phương pháp và guy tình mới cho phù họp với đều kiện BDKH, Trong nghiên cứu về tính tổn thương trên hệ thống thoát nước của thành phố ‘Vancouver, Canada do BĐKH.
Ap dụng phương pháp (protocol) của Ủy ban kỹ thuật về inh giá tinh dễ bị tổn thương của hạ ng công cộng (Public Infrastructure Engincering Vulnerability Committee) của Canada cho thấy: (i). Các thành phần trong. hi ting thoát nước đều bị ảnh hưởng với mức độ tổn thương khốc nhau ứng với các kịch bản BDKH-NBD. Ví dụ, các thành phin tong hệ thông không đáp ứng năng lục tải Xi lượng mưa gia ting về cường độ như hỗ ga, đường ông và cửa xả.
Đề xuất gia tăng kích (hước và lặp đặt thêm đường ông và các thành phần khác trong hệ thống để đâm bảo tiêu thoát wong điều kiện BĐKH- NBD. Hình 1-1; Ví dự sơ họa mang ha tang thoát nước thành phổ Vancouver, Canada 1.2 Tống quan nghiên cứu thoát nước đồ thị Việt Nam Việt Nam đã có lịch s phát iển đ hit làn đồi, Đến tập kỹ 90 của thể kỷ XX, sổ lượng đô thị đã lên đến khoảng S00 đô tị, K từ đồ đến nay, số hượng đô thi wep tục tăng lên nhanh chóng Tỉnh dn thing 4/2017, toàn qude có 805 đô thi (ng thêm 08 đổ thị loại V so với cuối năm 2016), bao gồm: 02 đô thị loại đặc biệt, 17 đô thị loại I, 25 đô. thị loại II, 44 đ thị loại IH, 84 đô thị loại IV, 633 đô thị loại V. Tỷ lệ đô thị hóa ước đạt 38.
He thông thoát nước đô thị: Nét đặc trưng của đô thị nước ta là sự phát triển gin liền việc khai thác và sử dung các nguồn nước mặt (sông, biển. Hệ thông thoát nước đô thị cũng liên quan mật thiết đến chế độ thuỷ văn cũa hệ thông sông, hồ, Thông thường về mặt tự nhiên, các sông, hỗ thường kết với nhau thành dạng chudi thông qua các kênh mương thoát nước hở, tạo thành các trự tiêu thoát nước chính.360 con sông với chiễu dai hơn 10.000 km, trong đồ có 9 hệ thống sông lớn có. điệp tích lưu vục tên 10,000 km?, Lưu vực đồng chảy các sông về mùa mưa rit lớn, chiếm đến 70 - 90% tổng lượng nước cả năm, "Nước ta thuộc vùng khí hậu nóng âm: mưa nhiễu, độ ẩm lớn, nhiệt độ và độ bite xạ cao. Sự phân bổ không, lượng mưa, độ Am, độ bức xạ.
theo không gian và thời gian sẽ ảnh hưởng rất lớn đến thoát nước và chất lượng môi trường nước trong các đô thị.