CHƯƠNG I KHÁI QUÁT CHUNG VE HOP DONG ĐIỆN TU VÀ GIAO KET HỢP DONG DIEN TU 1. Khái quát chung về hợp đông điện tử 1. Khái niệm hop đông điện từ Trao đôi hang hóa, vật chat 1a một trong những nhu câu thiết yêu, tạo lập nên đời sông của xã hôi loài người Khi sự phân công lao động hình thành, mỗi người trong xã hội chỉ có thé chuyên môn hóa vào một lĩnh vực cụ thé. Dé thỏa mãn nhu câu của minh, con người nhận thay can phải có sư trao đôi vật chất với các chủ thé khác trong xã hội, từ đó quan hệ hợp đông được hình thành.
Nhà nghiên cứu Ngô Huy Cương đã nhận định:*“hop đồnglà một phương thức 16 chức đời sỗng xã hội. Kìủ các bên giao kết hợp đồng. có nghĩa làhọ đã mong muén cùng nhan hop tác dé đáp ứng các nh cầu của chính mình, cùng nham chia sẽ các lợi ích của nhan, của xã hội. “Ì Hop đồng là một loại giao dich dan sự với ban chat là sự thöa thuận giữa các bên va hợp đông chỉ có thể được tạo lập khi có sự gap gỡ ý chí giữa các bên.
Ý chí của các chủ thể tham gia quan hệ hợp đồng là cai bên trong, là nguyện vong, mong muôn chủ quan của chủ thể Tuy nhiên không phải lúc nào người khác cũng nhân thay được hay biết được ý thức chủ quan của, bởi vậy để đạt được sự thỏa thuận, sự thông nhật ý chi, các bên tham gia giao dịch cân thể hiện ý chí của mình ra bên ngoài dưới một hình thức khách quan nhất định. Dựa vào các phương thức ghi nhận cụ thể mới có thé nhân biết được nội dung của sự thỏa thuận và đánh giá được tính hợp pháp của những thöa thuận đó Những phương thức ghi nhận thöa thuận truyền thông là những hợp đông được ký kết theo những phương thức thông dụng như các bến trực tiếp gặp gỡ, dam phán va giao kết hợp đông trực tiếp bằng lời nói, văn bản hoặc bang hành Vị cụ thể (khi pháp luật không quy định loại hợp đông đó phải được giao kết bằng hình thức nhất định), Ngày nay, SỰ phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin gân đây đã cho phép su xuat hiện của các loại phương tiện thông tin va truyền thông mới đã định hình cái được gọi là xd hội thông tin. Theo Germa Bontana Garcia, môt chuyên gia thương mại điện tử và giáo sư tại Đại học Madrid, chỉ ra rằng công nghệ thông tin hiện đại đã làm thay đôi đáng kế nên kinh tế, quan hé con người, văn hoá và chính. tri trong x4 hội của chúng ta, mỡ đường cho cuộc cách mạng công nghệ toàn cầu ' Ngô Huy Cương, Giáo tinh Luật Hop dong- Phản chưng, (Dừng cho dio tạo sau daihoc),Nxb Daihoc Quốc gia Hi Nội, 20139 -9 § đâu tiên và nhanh nhật ma chúng ta vẫn thường trao đôi ngày nay.’° Đặc biệt trong các giao dịch dân sự, sự xuat hiện của hợp đồng điện tử là sự tat yêu của thời đại số hóa.
Hợp dong điện tử (tiếng Anh là electronic contract hay e-contract) 1a một loại hình mới xuất hiện của giao dịch điện tử. Xuất phát từ bản chất hợp đồng, hợp đồng điện tử có nhiêu điểm tương đồng với với các hợp đồng truyền thông, đêu là sự thöa thuận, thông nhật ý chí giữa các chủ thé trong qua trình xac lập quyền và nghĩa vụ. Không chỉ vay, hợp đông điệntử cũng cân dam bảo các điêu kiện.chung về nội dung và mục đích theo quy định của pháp luật. Mặc di có nhiêu đặc điểm chung với hợp đông truyền thông, song không thể ap đặt cách định nghĩa hợp đồng truyền thông lên hình thức hợp đồng nay.
Hợp đông điên tử có phạm vi rông hon so với các loại hợp đồng thông thường khác. Chính vi yéu tô nay mà hiện nay chưa có một định nghĩa chung về hợp đông điện tử. Dưới góc đô nghiên cứu, Theo Học giả Mitul Soni từ dai học Luật Quốc Gia Hidayatullah (Hidayatullah National Law University) thi “ Thuật ngữ "hợp dong điện tử" la những théa thuận được tạo ra thông qua các tương tác kỹ thuật số ma các bên tham gia hop dong không gặp mắt trực tiếp. Hai học giả Sarabdeen Jawahitha va Noor Raihan Ab Hamid tại Trung tâm Pháp luật mang - Khoa Quan trị - Đại học Đa truyền thông Malaysia thi cho rằng, hợp đồng điện tử được coi la những lời hứa hoặc tập hợp những lời hứa có thé thực thi được về mặt pháp luật được giao kết bằng phương tiên điện tử Hop đông điện tử có thé tôn tai dưới dang hợp dong qua thư điện tử hay qua trang web: - Ở dang hop đồng qua thư điện tử, người gửi lời dé nghi hay lời chap thuận gõ nội dung đê nghị hay chấp thuận kèm theo địa chỉ email và gửi nó đến người nhận (tương tự như qua đường bưu điện).
Sự khác biệt của hợp đông qua thư điện tử lả, thư điện tử đòi hỏi phải có hỗ trợ kỹ thuật của bên thứ ba còn gọi 1a nhà cung cap dịch vụ Internet (ISP). Nhà cung cấp dịch vụ Internet cung cấp tải khoản thư điện tử và lưu trữ thư cho tới khi có người tải chúng xuông Hợp dong được giao két thuan tuy qua trao đổi thy điện tửhoặc có thể là sư kết hợp giữa đề nghị trên trang web va chap thuận bằng thư điện từ. Hợp đồng qua trang web được giao kết chỉ bằng hành động nhập chuột Trong cửa hang ảo, người bán sẽ đưa ra một danh muc các mặt hang, sau đó người mua phải đánh dau vao 6 trông để lựa chon thứ can mua. Để hoản 2 Gema Botana Garcia Nocion de Comercio Electronio en COMERCIO ELECTRONICO Y PROTECCION DE LOS CONSUMIDORES 5,5 (J.
Badenas Carpio et al. 9 chỉnh đơn hang người mua phải cung cập số thé tin dung và nhập vao nút “Thanh toán” hay “ Tôi dong ý” hoặc nút tương tu’ Giáo sư luật Raymond T. Nimmer tại đại học Luật Houston thuộc bang Texas, Mỹ thì hợp đông điện tử va việc trao đôi dữ liệu điện tử ("Electronic data interchange") sử dụng công nghệ vả phương pháp cho phép một bên chuyển thông tin va "tai liêu" có liên quan về mặt pháp lý qua điện tử cho bên khác dé xử lý trực tiếp trong hệ thong thông tin của bên kia. Công nghệ nảy sử dụng các định dạng điện tử tiêu chuẩn, thay thê cho các tải liệu giây như hóa đơn vả đơn đặt hang mua hàng Các định dang tiêu chuẩn bao gam các yêu tô dữ liệu có thể được đọc và sử dụng bởi một máy tính nhân va, trong hau hết các trường hop, những yêu té được gọi là "tu do văn bản" mà không thé được xử lý trực tiếp, nhưng có thé hiển thị, in hoặc xem xét bởi một tác nhân con người tại văn phòng của người nhận.
Việc trao đôi dir liêu điện tử có thé xảy ra trong nhiêu bồi cảnh khác nhau dé thay thé cho sự phu thuộc trước đây vao tai liệu giấy tờ, bao gồm một phương tiện truyền đạt = tin trên hóa don, chuyển giao chứng khoán và trình bay trên giây tin dụng. Theo Luật sưr Oliver Iteanu- Đoàn Luật sư Paris, “Hợp đông điện từ là sự gặp gỡ trên mạng viễn thông quốc tê giữa một lời dé nghị giao kết hop đông thể hiện bằng phương tiên nghe nhìn va một lời chap nhận dé nghị giao kết hop đông. Sự gặp gỡ nay có thé được thực hiện một cách tức thời, nhờ sư trao đôi tương tac.” Cách tiếp cận của Luật su Oliver Iteanu nhân mạnh tính tương tác của hợp đồng điện tử, cụ thé theo tác giã: “Thong qua tinh tương tac của mạng viên thông, các bên ký kết hợp đông ở xa nhau, có thé giao dịch với nhau hau như một cách tức thời dé thực hiện các hanh vi từ thương lương, đặt hang, ký kết hop đông, thanh: toán, đến thực hiện hop đông Dưới góc đô pháp lý, Luật mẫu về thương mai điện tử của UNCITRAL năm 1996 mặc dù không đưa ra định nghĩa cụ thé về hợp đông được tạo lập bằng phương tiên điện tử nhưng cùng với sư phát triển của thương mại điên tử, hợp dong điện tử đã được luật pháp thừa nhận là môt công cụ pháp lý liệu hiệu quy định quyển và nghĩa vụ các bên tham gia. Căn cứ khoăn 1 điều 11:“.
K?ử một thông điệp dit liệu được sử đương trong việc hình thành một hop đồng. thì giá tri và hiệu iực thi hành của hop đồng đó không thé bị ph nhận chỉ với If do một thông điệp đữ liên ` Swrabdeen JawahEha - Noor Rahm Ab Hunid, Electronic contract and the legal environment, pp. 1-2; utp Jamun inf ong/eventsirf2003/vc/D aDers/D apers elobal/R38 pat ,truy cập ngày 21/3/2024 Raymond T. Nmmer, Electronic Contracting: Legal Issues, 14 J.Mirdal7 Computer & info.
L 211 (1996) lưtps /Esposšory lay tú echu/jtpvoll4/iss2/2 truy cập ngày 21/3/2024 ` Nhà Pháp mật Vật - Pháp (1999), Khomg không vũ tu, mang không gum và thông tin vitn thông (tiên bộ công, nghệ và các vin dé pháp ly), Ky yêu hội thio Pháp - Việt, Nsb. Chinh trị quốc gia, Bà Nội, tr. 10 đã được dig vào nmục dich ay.” Có thé thay, hợp đông điện tử được hiểu la hợp đồng được ký kết thông qua việc sử dụng những phương tiện truyền các thông điệp dữ liêu. Dựa theo Luật Mẫu UNCITRAL, đa sô các quốc gia khi nghiên cứu va ban hành pháp luật về giao dịch điện tử chỉ đưa ra quy định thừa nhận giả trị pháp lý của hợp đông điện tử thay vì định nghia cụ thể về phương thức hợp đông này.
Đạo luật Công nghệ và thông tin của Án Đô quy định về hop đông điện tử đưới dạng một tải liệu điện tử (electronic record), theo do một tài liệu điện tử chỉ "bất kp thông tin liên lạc nào được thực hiện thông qua việc sử dung các hệ thông truyền tải điền tit trực tuyến. "© Ngoài ra, dé đơn giãn hóa khái niệm hợp đồng điện tử ở Án Độ, Đạo luật trên đã được sửa doi, bô sung nhằm nhân mạnh tính hợp lệ hoạt động của các hợp đồng được thực hiện bằng điện tử ở Án Đô, cụ thể tại mục 10A. quy định: “Ki một hop đồng được tao ra hoặc hủy bỏ được thuc hiện bằng phương pháp kf thuật số, thông tin dit liệu đô không thê bị vô hiệu dua trên các tiên chi đơn thuần là hợp đồng này đã được hình thành bằng phương tiền điện từ “7 Co thé thay, Đạo luật công nghệ thông tin của An Độ chi tập trung quy định khuôn khô pháp ly cho việc hình thành hợp đồng sử dụng dữ liệu điện tử ma không thay đôi các nguyên tắc co ban liên quan đến hoạt động xây dựng hợp đông.