Luận văn nghiên cứu đặc điểm ngoại hình và khả năng sinh trưởng của gà lông xước đàn hạt nhân thế hệ 2 tại trường đại học nông lâm thái nguyên

Luận văn nghiên cứu đặc điểm ngoại hình và khả năng sinh trưởng của gà lông xước đàn hạt nhân thế hệ 2 tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

• Tác giả: Nguyễn Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Minh
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Ngoại Hình Và Khả Năng Sinh Trưởng Của Gà Lông Xước Đàn Hạt Nhân Thế Hệ 2 Tại Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ, BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1 MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Một số đặc điểm sinh học của gia cầm
• 2.2.1. Các dẫn xuất của da gia cầm
• 2.2.2. Hình dáng và kích thước các chiều đo
• 2.2.3. Một số chỉ tiêu sinh lý máu gà
• 2.3. Tính trạng sản xuất của gia cầm
• 2.3.1. Bản chất di truyền của các tính trạng sản xuất
• 2.3.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của gà
• 2.3.2.1. Ảnh hưởng của dòng, giống
• 2.3.2.2. Ảnh hưởng của tính biệt
• 2.3.2.3. Ảnh hưởng của chế độ dinh dưỡng
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.1.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.1.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.2.1. Nghiên cứu đặc điểm ngoại hình đàn hạt nhân gà Lông Xước thế hệ 2
• 3.2.2. Nghiên cứu tỷ lệ nuôi sống của gà Lông Xước đàn hạt nhân thế hệ 2
• 3.2.3. Nghiên cứu khả năng sinh trưởng của đàn hạt nhân gà Lông Xước thế hệ 2
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm ngoại hình của gà Lông Xước
• 3.3.2. Phương pháp nghiên cứu khả năng sinh trưởng của gà Lông Xước
• 3.3.3. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.4. Phương pháp tính toán các chỉ tiêu
• 3.3.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Nghiên cứu đặc điểm ngoại hình của gà Lông Xước đàn hạt nhân
• 4.1.1. Đặc điểm ngoại hình gà Lông Xước giai đoạn gà con (01 ngày tuổi - 4 tuần tuổi)
• 4.1.2. Đặc điểm ngoại hình gà Lông Xước giai đoạn từ 5 tuần tuổi trở đi
• 4.2. Tỷ lệ nuôi sống của gà Lông Xước hạt nhân thế hệ 2
• 4.3. Sinh trưởng tuyệt đối, tương đối của gà Lông Xước đàn hạt nhân
• 4.4. Khả năng tiêu thụ và chuyển hóa thức ăn
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 5.1. Về đặc điểm ngoại hình
• 5.2. Về tỷ lệ nuôi sống của gà Lông Xước đàn hạt nhân thế hệ 2
• 5.3. Về khả năng sinh trưởng của gà Lông Xước đàn hạt nhân thế hệ 2
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào đặc điểm ngoại hình và khả năng sinh trưởng của gà lông xước đàn hạt nhân thế hệ 2 tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Mục tiêu chính là đánh giá các đặc điểm ngoại hình cơ bản và khả năng sinh trưởng của giống gà này, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và phát triển nguồn gen. Gà lông xước là giống gà bản địa có giá trị kinh tế cao, đặc biệt phù hợp với điều kiện khí hậu khắc nghiệt ở vùng núi cao.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Chăn nuôi gia cầm đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, các giống gà nhập ngoại thường có sức chống chịu bệnh tật kém và không phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Gà lông xước là giống gà bản địa có tiềm năng lớn, nhưng chưa được nghiên cứu đầy đủ. Nghiên cứu này nhằm khắc phục khoảng trống đó, góp phần bảo tồn và phát triển giống gà này.

1.2. Mục tiêu và ý nghĩa

Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá đặc điểm ngoại hình và khả năng sinh trưởng của gà lông xước đàn hạt nhân thế hệ 2. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, cung cấp thông tin quan trọng cho việc khai thác và phát triển nguồn gen giống gà này, đồng thời làm cơ sở cho định hướng công tác giống trong tương lai.

II. Tổng quan tài liệu

Phần này trình bày cơ sở khoa học của nghiên cứu, bao gồm các đặc điểm sinh học của gia cầm và các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng gà. Các nghiên cứu trước đây về gà lông xước và các giống gà bản địa khác cũng được tổng hợp, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo tồn nguồn gen quý hiếm.

2.1. Cơ sở khoa học

Các đặc điểm sinh học của gia cầm, bao gồm lông, mỏ, chân và hình dáng cơ thể, được phân tích chi tiết. Gà lông xước có đặc điểm lông xước ngược, thân hình thon nhỏ và khả năng chịu đựng thời tiết khắc nghiệt. Các yếu tố di truyền và môi trường ảnh hưởng đến sinh trưởng gà cũng được đề cập.

2.2. Tình hình nghiên cứu

Các nghiên cứu về gà lông xước còn hạn chế, chủ yếu tập trung vào các giống gà nhập ngoại. Nghiên cứu này bổ sung thông tin khoa học về giống gà bản địa, góp phần vào việc bảo tồn và phát triển nguồn gen quý hiếm.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, sử dụng phương pháp quan sát và đo lường các chỉ tiêu về đặc điểm ngoại hình và sinh trưởng gà. Các chỉ tiêu được theo dõi bao gồm tỷ lệ sống, khối lượng cơ thể và khả năng tiêu thụ thức ăn.

3.1. Đối tượng và địa điểm

Đối tượng nghiên cứu là gà lông xước đàn hạt nhân thế hệ 2, được nuôi tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Địa điểm nghiên cứu được chọn dựa trên điều kiện khí hậu và cơ sở vật chất phù hợp.

3.2. Phương pháp đo lường

Các chỉ tiêu về đặc điểm ngoại hình được đo lường ở các giai đoạn khác nhau, từ gà con đến gà trưởng thành. Sinh trưởng gà được đánh giá thông qua khối lượng cơ thể và tốc độ tăng trưởng. Phương pháp xử lý số liệu được áp dụng để đảm bảo độ chính xác của kết quả.

IV. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy gà lông xước đàn hạt nhân thế hệ 2 có đặc điểm ngoại hình đặc trưng, với lông xước ngược và thân hình thon nhỏ. Sinh trưởng gà đạt mức khả quan, với tỷ lệ sống cao và khả năng tiêu thụ thức ăn hiệu quả. Các kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển giống gà này ở quy mô lớn hơn.

4.1. Đặc điểm ngoại hình

Gà lông xước có lông xước ngược, thân hình thon nhỏ và chắc khỏe. Các đặc điểm này được duy trì qua các thế hệ, chứng tỏ tính ổn định di truyền của giống gà này.

4.2. Khả năng sinh trưởng

Sinh trưởng gà được đánh giá thông qua khối lượng cơ thể và tốc độ tăng trưởng. Kết quả cho thấy gà lông xước có khả năng sinh trưởng tốt, phù hợp với điều kiện nuôi dưỡng tại vùng núi cao.

V. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu đã cung cấp thông tin khoa học quan trọng về đặc điểm ngoại hình và khả năng sinh trưởng của gà lông xước đàn hạt nhân thế hệ 2. Các kết quả này có ý nghĩa thực tiễn trong việc bảo tồn và phát triển giống gà này. Đề xuất tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố di truyền và môi trường ảnh hưởng đến sinh trưởng gà.

5.1. Kết luận

Gà lông xước là giống gà bản địa có giá trị kinh tế cao, với đặc điểm ngoại hình và khả năng sinh trưởng ổn định. Nghiên cứu này đã cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và phát triển giống gà này.

5.2. Đề xuất

Cần tiếp tục nghiên cứu về các yếu tố di truyền và môi trường ảnh hưởng đến sinh trưởng gà, đồng thời mở rộng quy mô nuôi dưỡng để phát huy tiềm năng của giống gà này.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi gia cầm giữ vai trò thiết yếu trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, hàng năm cung cấp khoảng 18 - 20% tổng sản lượng thịt các loại (đứng thứ hai sau thịt lợn với tỷ lệ 75 - 76%) cùng nguồn trứng giàu giá trị dinh dưỡng. Tuy nhiên, trước áp lực dịch bệnh và biến đổi khí hậu, nhiều giống gia cầm nhập nội bộc lộ hạn chế về sức đề kháng và chưa hoàn toàn phù hợp với thị hiếu tiêu dùng trong nước. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc điều tra, bảo tồn và phục hồi các giống gia cầm bản địa sở hữu nguồn gen quý.

Gà Lông Xước là giống gà bản địa được phát hiện tại các huyện vùng cao núi đá của tỉnh Hà Giang gồm Quản Bạ, Đồng Văn, Mèo Vạc và Yên Minh. Giống gà này mang các đặc điểm sinh học đặc trưng: bộ lông mọc xước ngược toàn thân tương tự như lông nhím; tầm vóc thon gọn, nhanh nhẹn, chắc khỏe; khả năng chống chịu điều kiện thời tiết khắc nghiệt tốt và chất lượng thịt thơm ngon. Khối lượng tối đa của gà đạt 4 - 5 kg và sản lượng trứng đạt 50 - 60 quả/mái/năm. Ngày 07 tháng 7 năm 2015, Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Giang đã ban hành Nghị quyết số 187/NQ-HĐND thông qua quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học tỉnh Hà Giang đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, trong đó đưa giống gà Lông Xước vào danh mục nguồn gen động vật quý hiếm, đặc sản cần ưu tiên bảo tồn tại chỗ và chuyển chỗ. Trước đó, tác giả Phạm Văn Vinh thuộc Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Mèo Vạc cũng đã thực hiện báo cáo đánh giá mô hình bảo tồn giống gà này trong giai đoạn 2005 - 2009. Dù vậy, các nghiên cứu sâu về đặc tính ngoại hình và quy luật sinh trưởng của giống gà này ở điều kiện nuôi nhốt khảo nghiệm vẫn chưa được công bố cụ thể.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Tuấn Anh (chuyên ngành Thú y, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên) được triển khai nhằm thiết lập hệ thống dẫn liệu khoa học về giống gà này.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Đánh giá đặc điểm ngoại hình cơ bản của gà Lông Xước đàn hạt nhân thế hệ 2.
2. Đánh giá khả năng sinh trưởng của gà Lông Xước đàn hạt nhân thế hệ 2 được nuôi giữ tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng: Gà Lông Xước đàn hạt nhân thế hệ 2 trong giai đoạn từ 01 ngày tuổi đến 20 tuần tuổi.
• Địa điểm nghiên cứu: Trung tâm đào tạo và khảo nghiệm giống cây trồng, vật nuôi - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
• Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 18/5/2018 đến ngày 18/11/2018 (tổng thời gian theo dõi 20 tuần).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở lý thuyết di truyền học số lượng và sinh lý học gia cầm. Bản chất kiểu hình ($P$) của các tính trạng năng suất được quy định bởi sự tương tác giữa kiểu gen ($G$) và sai lệch môi trường ($E$) theo công thức $P = G + E$, trong đó giá trị kiểu gen cấu thành từ hiệu ứng cộng gộp ($A$), sai lệch trội ($D$) và sai lệch tương tác át gen ($I$); sai lệch môi trường gồm sai lệch chung ($E_g$) và sai lệch riêng ($E_s$). Cùng với đó là các cơ sở về dẫn xuất da (lông, mỏ, vảy chân), chỉ tiêu sinh lý máu (hồng cầu, bạch cầu, hemoglobin) và quy luật sinh trưởng tích lũy mô bào theo các giai đoạn phát dục.

Phương pháp bố trí thí nghiệm: Đề tài tiến hành khảo nghiệm trên 90 cá thể gà Lông Xước thuộc 3 gia đình (được phân đều thành 3 lô thí nghiệm lặp lại, mỗi lô 30 con), bảo đảm tính đồng đều về giống, lứa tuổi, tính biệt, chế độ dinh dưỡng và quy trình chăm sóc thú y.

• Phương thức chăn nuôi: Giai đoạn 01 - 24 ngày tuổi áp dụng phương thức nuôi nhốt hoàn toàn, cho ăn tự do cả ngày; giai đoạn 25 - 140 ngày tuổi (đến 20 tuần tuổi) chuyển sang phương thức bán chăn thả, cho ăn định mức 2 bữa/ngày.
• Chế độ dinh dưỡng: Giai đoạn 0 - 8 tuần tuổi sử dụng khẩu phần có năng lượng trao đổi (ME) đạt 2950 Kcal/kg, protein thô (CP) 18%, canxi (Ca) 0,95 - 1,0%, photpho (P) 0,75%. Giai đoạn 9 - 20 tuần tuổi sử dụng khẩu phần có ME 2750 Kcal/kg, CP 15%, Ca 0,95 - 1,0%, P 0,70%.
• Lịch trình phòng bệnh bằng vắc xin:
  • 1 ngày tuổi: Tiêm dưới da cổ 0,2 ml/con phòng bệnh Marek.
  • 5 ngày tuổi: Nhỏ mắt vắc xin Lasota lần 1 (01 giọt/con) và nhỏ miệng vắc xin Gumboro lần 1 (4 giọt/con).
  • 7 ngày tuổi: Chủng màng cánh phòng bệnh Đậu gà.
  • 21 ngày tuổi: Nhỏ miệng vắc xin Gumboro lần 2 (4 giọt/con).
  • 28 ngày tuổi: Nhỏ mắt vắc xin Lasota lần 2 (01 giọt/con).
  • 35 ngày tuổi: Tiêm gốc cánh vắc xin Cúm gia cầm Vifluvac (0,5 ml/con).
  • 56 ngày tuổi: Tiêm dưới da cánh vắc xin Newcastle hệ 1 (0,5 ml/con).

Chỉ tiêu và công thức tính toán:

• Tỷ lệ nuôi sống (%): Tính theo tỷ lệ số con sống sót so với số con đầu kỳ theo từng tuần và tích lũy cộng dồn.
• Sinh trưởng tích lũy: Cân khối lượng gà định kỳ vào buổi sáng trước khi cho ăn (dùng cân điện tử độ chính xác 1g cho giai đoạn 0 - 3 tuần tuổi; dùng cân Nhơn Hòa độ chính xác 2 - 5g từ tuần thứ 4 trở đi).
• Sinh trưởng tuyệt đối ($A$, đơn vị g/con/ngày): Tính theo công thức $A = (P_2 - P_1) / t$, với $P_1, P_2$ là khối lượng bình quân giữa 2 lần cân cách nhau $t$ ngày (theo TCVN và Bùi Hữu Đoàn và cs, 2011).
• Sinh trưởng tương đối ($R$, đơn vị %): Tính theo công thức $R = [ (P_2 - P_1) / ((P_1 + P_2)/2) ] \times 100$.
• Khả năng tiêu thụ thức ăn: Ghi chép lượng thức ăn cung cấp và lượng thức ăn thừa hàng ngày để xác định lượng tiêu thụ bình quân (g/con/ngày và g/con/tuần).

Phương pháp xử lý số liệu: Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý bằng phương pháp thống kê sinh vật học theo tài liệu của Nguyễn Văn Thiện và cs (1998), tính toán các tham số: số trung bình ($\bar{X}$), sai số trung bình ($m_{\bar{X}}$) và hệ số biến dị ($Cv%$).

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Khóa luận được kết cấu thành 5 phần chuyên môn chính phản ánh toàn bộ tiến trình nghiên cứu:

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc bảo tồn quỹ gen gà Lông Xước - giống gà đặc sản của tỉnh Hà Giang đang đối mặt với nguy cơ lai tạp và xói mòn di truyền. Xác định mục tiêu tổng quát là đánh giá ngoại hình và khả năng sinh trưởng của đàn hạt nhân thế hệ 2, tạo luận cứ khoa học cho công tác lưu giữ giống bản địa trong điều kiện bán vùng cao tại Thái Nguyên.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Hệ thống hóa các cơ sở sinh học gia cầm: cấu trúc dẫn xuất da, sinh lý hệ tuần hoàn và công thức bạch cầu, cơ chế di truyền tính trạng số lượng, các yếu tố ngoại cảnh tác động đến sinh trưởng và sinh sản. Đồng thời tổng thuật bức tranh phát triển ngành chăn nuôi gia cầm trên thế giới (dự báo của FAO về sản lượng thịt gia cầm bắt kịp thịt lợn, số liệu giống năng suất cao như Brown Nick, Tetra Brown, ISA, Hyline) và trong nước (thống kê 93 giống vật nuôi bản địa với 48 giống gia cầm, dẫn liệu về các giống gà Ri, gà Hồ, gà Mía, gà Lông Chân, gà Nhiều Ngón).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Mô tả chi tiết quy mô đàn khảo nghiệm gồm 90 con gà Lông Xước thế hệ 2, các chỉ tiêu khẩu phần dinh dưỡng theo hai giai đoạn (0 - 8 tuần và 9 - 20 tuần), lịch trình vắc xin 7 bước nghiêm ngặt, quy trình cân đo ngoại hình và khối lượng định kỳ, các công thức toán học đo đạc sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối và mức tiêu thụ thức ăn.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Tập trung phân tích các số liệu thực nghiệm thu được qua 20 tuần nuôi:

• Quá trình biến đổi màu lông, mào, mắt, mỏ, chân từ sơ sinh đến khi trưởng thành.
• Diễn biến tỷ lệ nuôi sống qua các giai đoạn gà con (0 - 8 tuần) và gà hậu bị (9 - 20 tuần).
• Động thái tăng trọng tích lũy theo giới tính và tính chung toàn đàn.
• Xác định đỉnh sinh trưởng tuyệt đối và quy luật suy giảm của sinh trưởng tương đối.
• Thống kê chi tiết lượng thức ăn thu nhận hàng tuần và tổng thức ăn tiêu thụ cả kỳ.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết những đặc trưng cốt lõi về ngoại hình (tỷ lệ 100% biểu hiện lông xước), tỷ lệ nuôi sống cao (92,22%), khối lượng xuất chuồng lúc 20 tuần tuổi (trống đạt 1818,63g, mái đạt 1610,55g). Từ đó đề xuất tiêu chí chọn lọc ngoại hình ưu thế cho đàn hạt nhân và kiến nghị nghiên cứu tiếp các giai đoạn sinh sản.

Kết quả và đóng góp của đề tài

Kết quả nghiên cứu thực nghiệm

1. Đặc điểm ngoại hình:

• Giai đoạn 01 ngày tuổi ($n = 90$ con): 100% gà có thân hình nhỏ gọn, nhanh nhẹn; 100% biểu hiện lớp lông tơ kém mượt. Về màu lông: 83,33% có màu vàng tơ kèm sọc nâu dọc lưng, 20,00% màu nâu, 7,77% màu đen pha vàng. Về chân: 86,67% chân màu hồng, 17,78% chân vàng, 6,65% chân đen; 100% chân sáng bóng, mập mạp, các ngón tõe đều.
• Giai đoạn 5 tuần tuổi và 20 tuần tuổi ($n = 83$ con, gồm 10 trống và 73 mái): Phân biệt rõ tính biệt từ tuần thứ 5. Đến 20 tuần tuổi, 100% cá thể ở cả hai giới đều duy trì cấu trúc lông xước ngược đặc trưng.

Chỉ tiêu ngoại hình	Gà trống ($n = 10$)	Tỷ lệ (%)	Gà mái ($n = 73$)	Tỷ lệ (%)
Màu lông	Đỏ tía	60,00	Lá chuối khô	68,49
	Đỏ nâu	30,00	Vàng nâu	23,29
	Màu khác (đen, trắng pha đen)	10,00	Vàng rơm / Màu khác	5,48 / 2,74
Kiểu mào	Mào cờ	70,00	Mào cờ	79,45
	Mào hoa hồng	30,00	Mào hoa hồng	19,17
	Mào hạt đậu	0,00	Mào hạt đậu	1,37
Màu sắc mào	Đỏ tươi	90,00	Đỏ tươi	97,26
	Đen tía	10,00	Đen tía	2,74
Màu mắt	Nâu	70,00	Nâu	76,71
	Vàng cam	30,00	Vàng cam	20,55
	Đen trắng	0,00	Đen trắng	2,74
Màu mỏ	Vàng đen	80,00	Vàng đen	71,23
	Vàng	20,00	Vàng	28,77
Màu chân	Vàng nhạt	80,00	Vàng nhạt	61,64
	Màu chì	20,00	Màu vàng / Màu chì	28,77 / 9,59

2. Tỷ lệ nuôi sống: Tỷ lệ sống cộng dồn toàn đàn đạt mức cao: tuần 1 đến tuần 5 đạt 95,56%; tuần 6 đến tuần 7 đạt 94,44%; tuần 8 đến tuần 11 đạt 93,33%; tuần 12 đến tuần 20 đạt 92,22%. Hao hụt trong giai đoạn gà con chủ yếu do vi khuẩn E. coli gây tiêu chảy và lòng đỏ khó tiêu làm gà khô chân, còi cọc; đồng thời tiến hành loại thải một số con mọc lông quá chậm ở tuần thứ 5. Giai đoạn 9 - 20 tuần tuổi chỉ có 01 con bị chết ở tuần thứ 12 tại Lô III do tập tính ưa bay nhảy làm mắc kẹt vào lưới quây.

3. Khả năng sinh trưởng và tiêu thụ thức ăn:

Tuần tuổi	Khối lượng trống (g)	Khối lượng mái (g)	Khối lượng chung (g)	Sinh trưởng tuyệt đối (g/con/ngày)	Sinh trưởng tương đối (%)	Tiêu thụ thức ăn (g/con/ngày)
Mới nở	-	-	29,93 ± 0,34	-	-	-
1	-	-	60,48 ± 1,69	4,72 ± 0,41	71,67 ± 2,74	6,70 ± 0,17
4	-	-	251,04 ± 8,40	13,98 ± 0,72	48,04 ± 2,47	21,03 ± 0,95
5	404,48 ± 11,30	351,52 ± 10,10	378,00	15,89 ± 1,33	36,19 ± 2,18	29,41 ± 1,48
8	803,65 ± 17,00	639,87 ± 14,45	721,76	17,70 ± 0,61	18,71 ± 0,26	58,11 ± 2,64
12	1270,38 ± 26,00	1090,66 ± 26,80	1180,52	14,12 ± 0,24	8,69 ± 0,26	71,63 ± 1,57
16	1706,81 ± 41,80	1404,91 ± 37,60	1535,87	8,00 ± 1,32	3,69 ± 0,07	86,33 ± 1,76
20	1818,63 ± 45,60	1610,55 ± 43,58	1714,59	4,35 ± 1,34	1,79 ± 1,32	108,09 ± 0,16

• Sinh trưởng tuyệt đối bình quân cả giai đoạn 1 - 20 tuần đạt 12,05 ± 2,14 g/con/ngày, đạt cực đại ở tuần 7 - 8 (17,70 g/con/ngày), sau đó giảm dần. Sinh trưởng tương đối cao nhất ở giai đoạn 0 - 1 tuần (71,67%), sau đó giảm liên tục đến tuần 19 - 20 (1,79%), bình quân đạt 19,97 ± 1,49%.
• Tổng lượng thức ăn tiêu thụ qua 20 tuần nuôi của một cá thể gà Lông Xước là 8476,66 ± 11,13 g/con (bình quân 60,54 g/con/ngày).

Đề xuất và giải pháp của tác giả

• Định hướng tuyển chọn giống cho đàn hạt nhân:
  • Chọn gà trống: Thể chất khỏe mạnh, vóc dáng săn chắc; bộ lông xước toàn thân màu đỏ tía hoặc đỏ nâu; mào cờ hoặc mào hoa hồng màu đỏ tươi; mắt nâu; mỏ vàng đen hoặc vàng nhạt; chân màu vàng nhạt hoặc vàng.
  • Chọn gà mái: Lông xước toàn thân có màu lá chuối khô hoặc vàng nâu; mào cờ hoặc hoa hồng đỏ tươi; mắt nâu; mỏ vàng đen; chân vàng nhạt.
• Khuyến cáo kỹ thuật chăn nuôi: Mặc dù sinh trưởng tuyệt đối đạt đỉnh ở 7 - 8 tuần tuổi, người nuôi không nên xuất bán thịt ở thời điểm này vì tầm vóc gà còn nhỏ và phẩm chất thịt chưa hoàn thiện; cần tiếp tục nuôi dưỡng theo chế độ hạn chế thức ăn ở giai đoạn hậu bị để gà đạt tầm vóc chuẩn, tránh tích lũy mỡ nội tạng trước khi vào chu kỳ sinh sản.

Đóng góp khoa học và thực tiễn

Khóa luận là công trình đầu tiên tại Việt Nam cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ về đặc điểm hình thái và các chỉ tiêu sinh trưởng của giống gà Lông Xước thế hệ 2 nuôi giữ tập trung ngoài địa bàn gốc Hà Giang. Kết quả nghiên cứu xác nhận tính trạng lông xước có độ di truyền ổn định cao (100% cá thể duy trì qua các thế hệ), chứng minh khả năng thích ứng tốt của giống tại vùng trung du Thái Nguyên, tạo tiền đề khoa học cho công tác bảo tồn, bình tuyển và nhân giống gia cầm bản địa quý hiếm.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn xuất phát từ phạm vi nghiên cứu thực tế:

• Đề tài chỉ theo dõi gà đến 20 tuần tuổi (kết thúc giai đoạn hậu bị), chưa đánh giá được các chỉ tiêu sinh sản quan trọng như tuổi thành thục sinh dục, tỷ lệ đẻ trứng, khối lượng trứng, tỷ lệ thụ tinh và ấp nở.
• Chưa tiến hành mổ khảo sát để đánh giá tỷ lệ thân thịt, tỷ lệ mỡ dắt, cơ ngực, cơ đùi và các chỉ tiêu chất lượng thịt thương phẩm.
• Tỷ lệ cá thể trống trong đàn khảo nghiệm còn ít ($n = 10$ con trống so với $73$ con mái ở tuần 20), hạn chế tính đại diện thống kê khi so sánh sâu giữa hai giới tính.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được tác giả gợi mở: Tiếp tục nuôi dưỡng, theo dõi sức sản xuất trứng của đàn mái thế hệ 2; tiến hành ghép đôi giao phối kiểm tra khả năng ấp nở; nghiên cứu sâu hơn về cơ sở di truyền phân tử quy định tính trạng lông xước ngược nhằm phục vụ công tác chuẩn hóa bộ giống quốc gia.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y và Bác sĩ thú y trong việc tiếp cận phương pháp bố trí thí nghiệm khảo nghiệm giống gia cầm và kỹ thuật xử lý số liệu sinh vật học.
• Các nhà khoa học, cán bộ tại các viện chăn nuôi, trung tâm bảo tồn giống vật nông nghiệp đang thực hiện các dự án bảo tồn quỹ gen động vật bản địa quý hiếm.
• Kỹ sư và trang trại chăn nuôi gia cầm có định hướng phát triển mô hình bán chăn thả gà đặc sản, ứng dụng quy trình vắc xin và chế độ dinh dưỡng định mức theo từng tuần tuổi đã được kiểm chứng thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Đặc điểm ngoại hình phân biệt rõ nét nhất của gà Lông Xước so với các giống gà bản địa khác là gì?
Đặc điểm điển hình nhất là toàn bộ lông trên cơ thể mọc xước ngược như lông nhím, không áp sát vào thân. Ở giai đoạn 20 tuần tuổi, 100% cá thể cả trống và mái đều duy trì tính trạng này; màu lông phân hóa rõ nét với gà trống chủ yếu màu đỏ tía (60%) hoặc đỏ nâu (30%), còn gà mái chủ yếu mang màu lá chuối khô (68,49%) hoặc vàng nâu (23,29%).

2. Khối lượng cơ thể gà Lông Xước ở tuần thứ 20 đạt bao nhiêu?
Tại thời điểm kết thúc khảo nghiệm lúc 20 tuần tuổi, khối lượng cơ thể bình quân của gà Lông Xước đạt 1714,59 g/con; trong đó gà trống đạt 1818,63 ± 45,60 g/con và gà mái đạt 1610,55 ± 43,58 g/con.

3. Tốc độ sinh trưởng tuyệt đối của giống gà này đạt giá trị cao nhất vào thời điểm nào?
Sinh trưởng tuyệt đối của gà Lông Xước tăng dần từ giai đoạn sơ sinh và đạt đỉnh cực đại ở tuần tuổi thứ 7 - 8 với mức tăng trọng 17,70 ± 0,61 g/con/ngày, sau đó giảm dần qua các tuần tiếp theo và đạt 4,35 ± 1,34 g/con/ngày ở tuần 19 - 20.

4. Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn qua 20 tuần nuôi đạt mức nào và đâu là nguyên nhân gây chết chính?
Tỷ lệ sống cộng dồn toàn đàn từ 1 đến 20 tuần tuổi đạt 92,22%. Nguyên nhân gây chết chủ yếu tập trung ở giai đoạn gà con (dưới 5 tuần tuổi) do bệnh tiêu chảy do vi khuẩn E. coli và khó tiêu lòng đỏ; ở giai đoạn hậu bị gà rất khỏe mạnh, chỉ ghi nhận 01 cá thể chết ở tuần thứ 12 do tập tính ưa bay nhảy dẫn đến mắc kẹt vào lưới quây.

5. Tổng lượng thức ăn mà một cá thể gà tiêu thụ trong suốt 20 tuần khảo nghiệm là bao nhiêu?
Một cá thể gà Lông Xước tiêu thụ trung bình 8476,66 ± 11,13 g thức ăn trong toàn bộ 20 tuần nuôi, tương ứng với lượng thu nhận bình quân hàng ngày là 60,54 ± 1,36 g/con/ngày.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Tuấn Anh đã xác lập bộ dữ liệu thực nghiệm toàn diện về đặc điểm hình thái và chỉ số sinh trưởng của giống gà Lông Xước đàn hạt nhân thế hệ 2 nuôi tại Thái Nguyên. Kết quả cho thấy giống gà này có tỷ lệ sống cao (92,22%), tốc độ sinh trưởng ổn định với khối lượng 20 tuần tuổi đạt bình quân 1714,59 g/con, và tính trạng lông xước ngược di truyền đồng nhất 100%. Đây là công trình có giá trị học thuật và thực tiễn vững chắc, đóng góp cơ sở dữ liệu quan trọng cho chiến lược bảo tồn và phát triển các nguồn gen gia cầm bản địa đặc sản tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Chăn nuôi gia cầm ở nước ta có truyền thống lâu đời, đã và đang góp phần quan trọng cải thiện kinh kế của hàng triệu nông dân. Hàng năm, ngành chăn nuôi gia cầm cung cấp 18 - 20% tổng khối lượng thịt các loại, đứng thứ hai sau thịt lợn (thịt lợn chiếm vị trí số 1 với tỷ lệ 75 - 76%), bên cạnh đó chăn nuôi gia cầm còn cung cấp nguồn thực phẩm có dinh dưỡng khá hoàn chỉnh đó là trứng gia cầm. Vốn có nhiều truyền thống trong chăn nuôi, song hành với tiến độ hội nhập của cả nước, ngành chăn nuôi gia cầm nói chung và chăn nuôi gà nói riêng ở Việt Nam ngày càng phát triển.

Tuy nhiên, với tình hình chăn nuôi diễn biến phức tạp, dịch bệnh nhiều, do yếu tố thích nghi nên một số giống gà nhập ngoại thường có sức chống chịu bệnh tật kém và một số chưa phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng. Trong điều kiện đó một số giống gia cầm địa phương đang được chú trọng khôi phục và phát triển nhằm đáp ứng những yêu cầu đó. Gà Lông Xước là giống gà bản địa mới được phát hiện ở một số huyện như: Quản Bạ, Đồng Văn, Mèo Vạc, Yên Minh - tỉnh Hà Giang. Giống gà này có đặc điểm: lông xước ngược toàn thân như lông nhím; hình dáng thon, nhỏ, nhanh nhen, chắc khỏe.

Chúng có chất lượng thịt ngon, có khả năng chịu đựng thời tiết khắc nghiệt ở vùng núi cao của tỉnh Hà Giang. Trọng lượng lớn nhất của gà Lông Xước là 4 - 5kg và mỗi năm một gà mái có thể đẻ 50 - 60 quả trứng. Tuy nhiên, cho đến nay ở Việt Nam vẫn chưa có công trình nghiên cứu nào đi sâu nghiên cứu về giống gà này và chưa có công bố cụ thể về thực trạng của giống gà này ở tỉnh Hà Giang. Ngày 07 tháng 7 năm 2015, Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Giang đã có Nghị quyết số 187/NQ-HĐND về việc thông qua quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học tỉnh Hà Giang đến năm 2020, h 2 định hướng đến năm 2030, trong đó có tập trung bảo tồn tại chỗ và chuyển chỗ các nguồn gen động vật quý hiếm, gen động vật đặc sản; gà Lông Xước nằm trong danh mục này.

Trong báo cáo kết quả thực hiện công tác bảo tồn quỹ gen vật nuôi ở Việt Nam giai đoạn 2005 - 2009 của tác giả Phạm Văn Vinh - Phòng NN&PTNT huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang đã đánh giá kết quả thực hiện mô hình bảo tồn giống gà Lông Xước tại Huyện Mèo Vạc - Hà Giang. Xuất phát từ thực tế trên, em tiến hành thực hiện đề tài “Nghiên cứu đặc điểm ngoại hình và khả năng sinh trưởng của gà Lông Xước đàn hạt nhân thế hệ 2 tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên” để có cơ sở khoa học đánh giá về đặc điểm ngoại hình và khả năng sinh trưởng của giống gà này. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài - Đánh giá được đặc điểm ngoại hình cơ bản của gà Lông Xước đàn hạt nhân thế hệ xuất phát thế hệ 2. - Đánh giá được khả năng sinh trưởng của gà Lông Xước đàn hạt nhân thế hệ xuất phát thế hệ 2 được nuôi giữ tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả của đề tài là những thông tin khoa học về đặc điểm ngoại hình và khả năng sinh trưởng của gà Lông Xước đàn hạt nhân thế hệ 2. Ý nghĩa thực tiễn Các số liệu thu được phục vụ, khai thác, phát triển nguồn gen giống gà, đồng thời làm cơ sở cho định hướng công tác giống sau này. Kết quả nghiên cứu làm rõ về đặc điểm sinh học, sức sản xuất của gà Lông Xước nuôi tại trường đại học Nông lâm Thái Nguyên.

Từ đó làm cơ sở cho phát triển quy mô giống gà này cho phù hợp với điều kiện miền núi. h 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Một số đặc điểm sinh học của gia cầm 2.

Các dẫn xuất của da gia cầm Lông là dẫn xuất của da, là một đặc điểm di truyền của giống, có ý nghĩa phân loại và ý nghĩa kinh tế. Gà con mới nở có lông tơ che phủ, cùng với sự sinh trưởng của gia cầm non, lông tơ dần dần được thay thế bằng lông cố định. Tốc độ mọc lông là sự biểu hiện mức độ mọc lông sớm hay muộn, biểu hiện theo một nhịp điệu có tính di truyền. Tốc độ mọc lông liên quan chặt chẽ đến cường độ sinh trưởng, những gia cầm lớn nhanh thì tốc độ mọc lông nhanh, (Brandsch và Billchel H.

- Mỏ: Có nguồn gốc vảy sừng, ngắn, cứng và chắc. Gà có mỏ dài và mảnh thì khả năng sản xuất thấp. Những giống gà da vàng thì mỏ cũng vàng, gà da đen thì mỏ cũng tối màu. Ở gà mái màu sắc này cũng bị nhạt đi vào cuối thời kỳ đẻ trứng.

Mỏ gà cần chắc chắn và ngắn. - Chân: Được bao phủ bằng lớp vảy sừng và có sự khác nhau về màu sắc. Bàn chân và ngón chân bao phủ một lớp vảy sừng tương tự như mỏ. Gà có khoảng cách giữa hai chân rộng thường được ưa thích hơn vì chân đứng rộng chứng tỏ thân rộng.

Gà có chân chữ bát, các ngón cong và bộ xương khuyết tật không nên dùng làm giống. Chân gà có 4 ngón (trừ gà ác chân có 5 ngón). Chân thường có vuốt và cựa. Cựa là một đặc điểm sinh dục phụ thứ cấp, có ở gà trống.

Cựa có vai trò cạnh tranh và đấu tranh sinh tồn của loài. Hình dáng và kích thước các chiều đo Tùy mục đích sử dụng, các dòng gà được chia thành 3 loại hình: hướng trứng, hướng thịt và hướng kiêm dụng. Gà hướng trứng có thân hình thon nhỏ, cổ dài, nhẹ cân, dáng nhanh nhẹn. Gà hướng thịt có thân hình to, thô, cổ h 4 dài trung bình, ngực nở, dáng đi nặng nề, khối lượng lớn.

Gà kiêm dụng có hình dáng trung gian, cơ thể có hướng kiêm dụng trứng - thịt hoặc thịt - trứng. Một số chỉ tiêu sinh lý máu gà Máu là một trong những mô biệt hóa cao nhất ở dạng lỏng, lưu thông trong huyết quản, là nguồn gốc của tất cả các dịch thể, có ảnh hưởng sâu sắc đến các tổ chức, cơ quan trong cơ thể sống, là nội mô của cơ thể. Khi lưu thông huyết quản của vòng tuần hoàn lớn, máu thực hiện các chức năng sinh lý: tham gia vận chuyển sinh dưỡng và chất thải trong quá trình trao đổi chất, điều hòa thân nhiệt, vận chuyển các chất khí O2 và CO2 cho quá trình hô hấp mô bào. Nhiệm vụ bảo vệ cơ thể là do các dạng protein miễn dịch, các kháng thể (phetixitin, inglutinin…) tồn tại trong huyết thanh, bạch cầu là phòng tuyến bảo vệ vững chắc sự xâm nhập của vi khuẩn.

Cân bằng nước và muối khoáng trong cơ thể, tạo một hệ thống đệm rất hoàn chỉnh và hoạt động linh hoạt. Hồng cầu ở gia cầm có hình bầu dục, lồi hai mặt, có nhân nhỏ. Hồng cầu là loại tế bào có nhiều nhất trong máu, có chức năng vận chuyển khí O 2 và CO2. Số lượng hồng cầu và kích thước của nó phụ thuộc vào loài giống, mùa vụ, tuổi của gia cầm.

Số lượng hồng cầu gà con dưới 5 ngày tuổi 2,3 triệu/mm3. Đến 3 - 4 tháng tuổi số lượng hồng cầu đạt tới mức như ở gia cầm trưởng thành 3 - 4 triệu mm3. Trong hồng cầu có 60 % là nước và 40 % là vật chất khô. Trong vật chất khô có 90 - 95 % là hemoglobin, 3 - 8 % các protein khác, 0,5 % lexitin, 0,3% cholesteron, các muối kim loại chủ yếu là muối kali.

Hồng cầu tăng khi con vật bị trở ngại về hô hấp (viêm phế quản, khí quản…) hoặc máu giảm trạng thái lỏng (ỉa chảy, tăng mô huyết…) Hemoglobin (Hb) chiếm 9 - 14 % trong máu động vật khỏe mạnh. Hemoglobin là một chromoprotein có cấu tạo globin (96%) và nhóm Hem (4%), kết cấu của nhóm Hem có nhân sắt (Fe) làm cho máu có màu đỏ, cũng như đồng (Cu) trong hemoxiamin làm máu loài nhuyễn thể có màu xanh da h 5 trời và Magie (Mg) trong chlorophyll làm cho lá cây có màu lục. Globin có bản chất protein nên hemoglobin mang tính đặc trưng cho loài. Hàm lượng hemoglobin còn đánh giá chất lượng của máu, mặc dù số lượng hồng cầu ít nhưng hàm lượng hemoglobin cao thì máu vẫn tốt.

Hàm lượng hemoglobin trong máu gia cầm phụ thuộc vào tuổi và giống. Gà mái Leghorn 6,7g/100ml máu; gà mái trưởng thành 8,9 g/100ml máu; gà trống trưởng thành 10,2g/100ml máu. Bạch cầu là loại tế bào có nhân, có bào trứng được phân loại thành: bạch cầu có nhân, các nhân nằm ở nguyên sinh chất, tùy theo tính chất bắt màu của các nhân mà phân ra hạch cầu trung tính, toan tính, kiềm tính. Bạch cầu không nhân gồm: lâm ba cầu và bạch cầu đơn nhân.

Chức năng sinh lý của bạch cầu là bảo vệ cơ thể, chống lại những vi khuẩn xâm nhập vào máu và mô thông qua: phương thức thực bào, miễn dịch dịch thể (tiết kháng thể và làm ngưng kết kháng nguyên), miễn dịch tế bào (không tiết kháng thể, nhưng cố định được độc tố ngay trên bản thân nó). Thực bào là phương thức quan trọng nhất chống lại sự nhiễm trùng của cơ thể, là chức năng chỉ yếu của bạch cầu có hạt. Còn bạch cầu không hạt như: lâm ba cầu (lymphocytes) thì tham gia quá trình miễn dịch tế bào và miễn dịch dịch thể. Tỷ lệ các loại bạch cầu trong máu gọi là công thức bạch cầu.

Khi sinh trưởng cơ thể thay đổi, công thức bạch cầu cũng biến đổi, dựa vào đó để chẩn đoán lâm sàng. Bạch cầu trắng khi có bệnh nhất là chứng viêm, nhiễm trùng ở nơi có nhiều mầm bệnh. Bạch cầu là những tế bào có kích thước lớn hơn hồng cầu nhưng số lượng ít hơn nhiều lần so với hồng cầu. Số lượng bạch cầu của gà trong 1mm 3 máu là 40 (20 - 60) nghìn.

Số lượng bạch cầu phụ thuộc vào điều kiện nuôi dưỡng, tình trạng sức khỏe, đặc điểm giống, loài và các nguyên nhân khác. Ngoài các chỉ tiêu sinh lý máu như hồng cầu, bạch cầu, hemoglobin còn các chỉ tiêu khác như: đông máu, lắng máu, thể tích hồng cầu, sức kháng thẩm thấu của hồng cầu, công thức bạch cầu cũng rất quan trọng. Trong chăn nuôi h 6 thú y có ý nghĩa xác định giống, chọn và lai tạo giống, trong chẩn đoán lâm sàng cũng có ý nghĩa quan trọng. Tính trạng sản xuất của gia cầm 2.