Luận văn thạc sĩ công nghệ môi trường nghiên cứu nâng cao hiệu quả quá trình chuyển hóa co2 thành methanol bằng công nghệ lò phản ứng màng sử dụng xúc tác cu zn al ce

Luận văn về chuyển hóa CO2 thành methanol hiệu quả hơn với công nghệ lò phản ứng màng và xúc tác Cu-Zn-Al-Ce. Nghiên cứu công nghệ môi trường.

• Tác giả: Hồ Nhựt Linh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Phúc Nguyên
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐH Quốc Gia TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công Nghệ Môi Trường
• Đề tài: Nghiên cứu nâng cao hiệu quả quá trình chuyển hóa CO2 thành methanol bằng công nghệ lò phản ứng màng sử dụng xúc tác Cu-Zn-Al-Ce
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chuyển Hóa CO2 Thành Methanol Lợi Ích Tiềm Năng

Phát thải CO2 từ nhiều nguồn khác nhau đang góp phần không nhỏ gây ra hiệu ứng nhà kính và biến đổi khí hậu. Một hướng đi mới đầy tiềm năng là tận dụng CO2 để tổng hợp methanol một cách hiệu quả. Methanol là một hóa chất cơ bản, đóng vai trò quan trọng trong nhiều quá trình tổng hợp các hợp chất hữu dụng, với nhu cầu sử dụng ngày càng tăng. Việc nghiên cứu các phương pháp chuyển hóa CO2 thành methanol hiệu quả không chỉ giúp giảm lượng khí thải mà còn tạo ra giá trị kinh tế. Công suất methanol trên thế giới đạt 99,5 triệu tấn vào năm 2010 và dự kiến đạt 135 triệu tấn vào năm 2015. Tại Việt Nam, tốc độ tiêu thụ methanol tăng trưởng rất nhanh, bình quân 41%/năm trong giai đoạn 2004-2009. Với hiện trạng nguồn nguyên liệu hóa thạch đang ngày càng cạn kiệt, phương án sản xuất methanol từ khí thiên nhiên và than đá cần được thay thế dần trong tương lai. Ngoài ra, việc sản xuất methanol từ nguồn nguyên liệu hóa thạch còn gây ra vấn đề môi trường nghiêm trọng, đó là phát thải khí CO2, gây hiệu ứng nhà kính.

1.1. Tầm quan trọng của giảm phát thải CO2 Bảo vệ môi trường

Việc giảm phát thải CO2 là vô cùng quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng trở nên nghiêm trọng. Nồng độ CO2 trong khí quyển tăng cao gây ra hiệu ứng nhà kính, dẫn đến nhiều hệ lụy như tăng nhiệt độ toàn cầu, mực nước biển dâng, và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Các nỗ lực giảm phát thải CO2 không chỉ là trách nhiệm của các quốc gia mà còn là của toàn xã hội. Chuyển đổi sang các nguồn năng lượng tái tạo và phát triển các công nghệ tái chế CO2 là những giải pháp cần được ưu tiên hàng đầu. Theo Báo cáo đánh giá biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc (IPCC), việc giảm phát thải CO2 là yếu tố then chốt để hạn chế sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu và bảo vệ hành tinh.

1.2. Ứng dụng của methanol trong công nghiệp và đời sống Đa dạng

Methanol có vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực công nghiệp và đời sống. Nó được sử dụng làm nguyên liệu để sản xuất formaldehyde, methyl tert-butyl ether (MTBE), và acid acetic. Đây là các hóa chất cần thiết để sản xuất các sản phẩm như nhựa, sơn, chất nổ, chất kết dính. Ngoài ra, methanol còn được sử dụng làm nhiên liệu cho động cơ hoặc pin nhiên liệu. Thậm chí, methanol còn được sử dụng làm nguyên liệu để sản xuất diesel sinh học. Ứng dụng đa dạng của methanol cho thấy tầm quan trọng của việc phát triển các phương pháp sản xuất methanol bền vững và thân thiện với môi trường.

II. Thách Thức Chuyển Hóa CO2 Thành Methanol Cần Giải Pháp

Trong công nghiệp, methanol được sản xuất chủ yếu từ khí tổng hợp (hỗn hợp của khí CO, H2 và một lượng nhỏ khí CO2), thông qua phản ứng CO + 2H2  CH3OH. Quá trình sản xuất khí tổng hợp CO/H2 đi từ nguyên liệu thô, chủ yếu là khí thiên nhiên hoặc than đá. Xúc tác sử dụng cho quá trình tổng hợp methanol từ khí tổng hợp là xúc tác Cu/ZnO/Al2O3, với các điều kiện nhiệt độ trong khoảng 225-275 ºC, áp suất 50-100 bar. Tuy nhiên, việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch làm nguyên liệu đầu vào gây ra nhiều vấn đề. Nguồn nhiên liệu hóa thạch đang ngày càng cạn kiệt. Bên cạnh đó, việc sản xuất methanol từ nguồn nhiên liệu hóa thạch còn gây ra một vấn đề môi trường nghiêm trọng, đó chính là việc phát thải khí CO2, đóng góp một phần quan trọng gây nên hiệu ứng nhà kính.

2.1. Khí thải CO2 và tác động môi trường Nghiêm trọng

Khí thải CO2 là một trong những nguyên nhân chính gây ra biến đổi khí hậu và các vấn đề môi trường nghiêm trọng. Sự gia tăng nồng độ CO2 trong khí quyển dẫn đến hiệu ứng nhà kính, làm tăng nhiệt độ toàn cầu, gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt, và bão. Ngoài ra, sự hấp thụ CO2 vào đại dương còn gây ra axit hóa đại dương, đe dọa các hệ sinh thái biển. Việc kiểm soát và giảm thiểu khí thải CO2 là vô cùng cần thiết để bảo vệ môi trường và đảm bảo sự phát triển bền vững. Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), nồng độ CO2 trong khí quyển đã đạt mức cao kỷ lục trong những năm gần đây, cho thấy sự cấp bách của việc hành động.

2.2. Sự cần thiết của công nghệ chuyển hóa CO2 Bền vững

Trước những thách thức về biến đổi khí hậu và cạn kiệt nguồn nhiên liệu hóa thạch, việc phát triển các công nghệ chuyển hóa CO2 là vô cùng cần thiết. Công nghệ này không chỉ giúp giảm lượng khí thải CO2 mà còn tạo ra các sản phẩm có giá trị như methanol, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Chuyển hóa CO2 thành các sản phẩm hữu ích là một hướng đi bền vững, giúp giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tạo ra các nguồn năng lượng và hóa chất thân thiện với môi trường. Các nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực này cần được đẩy mạnh để sớm đưa các công nghệ này vào ứng dụng thực tế.

III. Giải Pháp Xúc Tác Cu Zn Al Ce Nâng Cao Hiệu Quả Chuyển Hóa

Hướng nghiên cứu tập trung vào cải tiến hệ xúc tác truyền thống (CuO-ZnO/Al2O3) bằng việc bổ sung CeO2 và ứng dụng công nghệ màng vào phản ứng. Kết quả cho thấy, mẫu xúc tác sau biến tính với thành phần 16% CeO2-30%CuO-30%ZnO/24%Al2O3 cho lượng methanol tạo thành nhiều nhất, MTY = 114,7 gmethanol.8 lần so với mẫu xúc tác không biến tính 30%CuO-30%ZnO/40%Al2O3. Việc bổ sung Ceria (CeO2) vào xúc tác đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao khả năng chuyển hóa CO2.

3.1. Vai trò của Ceria CeO2 trong xúc tác Quan trọng

Ceria (CeO2) đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả của xúc tác Cu-Zn-Al. Nó giúp tăng cường khả năng hấp phụ CO2 trên bề mặt xúc tác, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phản ứng. Ngoài ra, Ceria (CeO2) còn có khả năng cải thiện độ bền nhiệt và độ ổn định của xúc tác, giúp kéo dài tuổi thọ của xúc tác. Việc nghiên cứu và tối ưu hóa hàm lượng Ceria (CeO2) trong xúc tác là rất quan trọng để đạt được hiệu quả chuyển hóa CO2 cao nhất. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, sự phân tán tốt của Ceria (CeO2) trên bề mặt xúc tác là yếu tố then chốt để phát huy tối đa vai trò của nó.

3.2. Tối ưu hóa thành phần xúc tác Cu Zn Al Ce Hiệu quả

Việc tối ưu hóa thành phần của xúc tác Cu-Zn-Al-Ce là một bước quan trọng để nâng cao hiệu quả chuyển hóa CO2. Tỷ lệ các thành phần Cu, Zn, Al, và Ce ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt tính và độ chọn lọc của xúc tác. Các nghiên cứu thực nghiệm và mô phỏng có thể giúp xác định tỷ lệ tối ưu của các thành phần này để đạt được hiệu quả chuyển hóa CO2 cao nhất. Theo kết quả nghiên cứu, mẫu xúc tác 16% CeO2-30%CuO-30%ZnO/24%Al2O3 cho thấy hiệu quả vượt trội so với các mẫu khác, cho thấy sự quan trọng của việc tối ưu hóa thành phần xúc tác.

IV. Công Nghệ Màng NaA Giải Pháp Tách Nước Tăng Hiệu Suất Methanol

Các thí nghiệm khảo sát, đánh giá nhằm lựa chọn màng phù hợp với mục tiêu nghiên cứu và thí nghiệm xác định điều kiện thích hợp cho quá trình tổng hợp methanol với hệ phản ứng màng được tiến hành. Kết quả nghiên cứu cho thấy, màng NaA có khả năng tách nước ra khỏi hỗn hợp tốt nhất. Điều này giúp hạn chế ảnh hưởng của nước đến hoạt tính xúc tác và đồng thời làm cân bằng phản ứng chuyển dịch theo chiều tạo ra nhiều methanol hơn so với các màng zeolite còn lại. Ứng dụng công nghệ phản ứng với màng NaA làm cho lượng methanol sinh ra cao hơn 1,4 – 1,7 lần so với hệ phản ứng không màng.

4.1. Ưu điểm của màng NaA trong tách nước Vượt trội

Màng NaA sở hữu cấu trúc lỗ xốp đặc biệt, cho phép nước dễ dàng đi qua trong khi các phân tử khác như methanol và CO2 bị giữ lại. Điều này giúp loại bỏ nước ra khỏi môi trường phản ứng, ngăn chặn sự ức chế hoạt tính xúc tác và thúc đẩy quá trình chuyển hóa CO2 diễn ra hiệu quả hơn. Khả năng tách nước vượt trội của màng NaA đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu, cho thấy tiềm năng lớn của nó trong việc nâng cao hiệu suất tổng hợp methanol. Các nghiên cứu so sánh hiệu quả tách nước của màng NaA với các loại màng khác đã chỉ ra rằng, màng NaA có khả năng loại bỏ nước cao hơn đáng kể, đặc biệt ở điều kiện nhiệt độ và áp suất cao.

4.2. Ứng dụng màng NaA tăng hiệu suất methanol Tiềm năng

Việc ứng dụng màng NaA trong quá trình tổng hợp methanol từ CO2 mang lại nhiều lợi ích. Bằng cách loại bỏ nước, màng NaA giúp duy trì hoạt tính xúc tác cao và thúc đẩy cân bằng phản ứng chuyển dịch theo chiều tạo methanol. Kết quả là, lượng methanol sinh ra tăng lên đáng kể so với các hệ phản ứng không sử dụng màng. Điều này mở ra tiềm năng lớn cho việc phát triển các quy trình sản xuất methanol hiệu quả và bền vững hơn. Theo kết quả nghiên cứu, màng NaA làm tăng lượng methanol sinh ra từ 1,4 đến 1,7 lần so với hệ phản ứng không màng, cho thấy hiệu quả rõ rệt của việc sử dụng công nghệ màng.

V. Điều Kiện Phản Ứng Tối Ưu Tổng Hợp Methanol Hiệu Quả Cao

Điều kiện được lựa chọn cho phản ứng tổng hợp methanol trực tiếp từ CO2 trong giới hạn khảo sát của nghiên cứu với hệ phản ứng màng NaA là: Nhiệt độ 220 – 240oC, áp suất 5 bar, lưu lượng dòng nguyên liệu 200 ml/phút, tỉ lệ H2:CO2 trong nguyên liệu 3:1. Tiềm năng ứng dụng thực tế của quá trình tổng hợp methanol từ CO2 là rất lớn và hoàn toàn có cơ sở. Việc tối ưu hóa các điều kiện phản ứng là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả chuyển hóa CO2 cao nhất.

5.1. Ảnh hưởng của nhiệt độ và áp suất Quan trọng

Nhiệt độ và áp suất là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả tổng hợp methanol. Nhiệt độ cao có thể thúc đẩy tốc độ phản ứng nhưng cũng có thể làm giảm độ chọn lọc methanol. Áp suất cao có thể làm tăng độ chuyển hóa CO2 nhưng cũng có thể gây khó khăn trong việc tách sản phẩm. Việc tìm ra nhiệt độ và áp suất tối ưu là rất quan trọng để cân bằng giữa hiệu quả và độ chọn lọc. Theo kết quả nghiên cứu, nhiệt độ 220 – 240oC và áp suất 5 bar là điều kiện thích hợp cho quá trình tổng hợp methanol với hệ phản ứng màng NaA.

5.2. Tỷ lệ dòng nguyên liệu và lưu lượng Cân đối

Tỷ lệ H2:CO2 trong nguyên liệu và lưu lượng dòng nguyên liệu cũng ảnh hưởng đến hiệu quả tổng hợp methanol. Tỷ lệ H2:CO2 cần được điều chỉnh sao cho phù hợp với cơ chế phản ứng. Lưu lượng dòng nguyên liệu cần được kiểm soát để đảm bảo thời gian tiếp xúc đủ cho phản ứng diễn ra hoàn toàn. Việc cân đối giữa tỷ lệ dòng nguyên liệu và lưu lượng là rất quan trọng để đạt được hiệu quả chuyển hóa CO2 cao nhất. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ H2:CO2 là 3:1 và lưu lượng dòng nguyên liệu là 200 ml/phút là điều kiện tối ưu cho hệ phản ứng màng NaA.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Hướng Đi Mới Cho Năng Lượng Tương Lai

Nghiên cứu đã chứng minh tiềm năng của việc sử dụng xúc tác Cu-Zn-Al-Ce kết hợp với công nghệ màng NaA để chuyển hóa CO2 thành methanol một cách hiệu quả. Kết quả cho thấy, việc tối ưu hóa thành phần xúc tác và điều kiện phản ứng có thể mang lại hiệu suất tổng hợp methanol cao. Hướng đi này hứa hẹn sẽ góp phần giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu và tạo ra nguồn năng lượng sạch và bền vững. Tiềm năng ứng dụng thực tế của quá trình tổng hợp methanol từ CO2 là rất lớn và hoàn toàn có cơ sở.

6.1. Tiềm năng ứng dụng công nghệ Rộng mở

Công nghệ chuyển hóa CO2 thành methanol có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực. Nó có thể được sử dụng để sản xuất nhiên liệu sạch cho giao thông vận tải, hóa chất cơ bản cho công nghiệp, và năng lượng cho các hộ gia đình. Ngoài ra, công nghệ này còn có thể được tích hợp với các nhà máy điện và nhà máy công nghiệp để thu hồi và tái chế CO2, giảm lượng khí thải ra môi trường. Việc phát triển và ứng dụng công nghệ này sẽ góp phần xây dựng một nền kinh tế tuần hoàn và bền vững.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo Phát triển bền vững

Để tiếp tục phát triển công nghệ chuyển hóa CO2 thành methanol, cần có những nghiên cứu sâu hơn về cơ chế phản ứng, vật liệu xúc tác mới, và thiết kế hệ thống phản ứng hiệu quả. Ngoài ra, cần có những đánh giá toàn diện về kinh tế, xã hội, và môi trường để đảm bảo tính bền vững của công nghệ. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo để cung cấp năng lượng cho quá trình phản ứng, phát triển các xúc tác có độ ổn định cao và tuổi thọ dài, và tối ưu hóa quy trình tách CO2 từ khí thải công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Methanol lần đầu tiên được tạo thành là sản phẩm phụ của quá trình sản xuất than bằng chưng cất gỗ, còn được gọi là cồn gỗ. Từ thế kỷ 19, methanol đã được ứng dụng cho việc phát sáng, nấu ăn và sưởi ấm [1]. Ngày nay, methanol có vai trò quan trọng trong cuộc sống của con người, là nguyên liệu cho ngành công nghiệp hóa chất để sản xuất formaldehyde, methyl tert-butyl ether (MTBE) và acid acetic. Đây là các hóa chất cần thiết để sản xuất các sản phẩm như nhựa, sơn, chất nổ, chất kết dính.Ngoài ra, methanol còn được sử dụng làm nhiên liệu cho động cơ hoặc pin nhiên liệu.

Không những thế, người ta còn sử dụng methanol làm nguyên liệu để sản xuất diesel sinh học [2]. Công suất methanol trên thế giới là 99,5 triệu tấn trong năm 2010 và dự báo sẽ đạt 135 triệu tấn vào năm 2015[3]. Tại Việt Nam, trong giai đoạn từ năm 2004-2009, tốc độ tiêu thụ methanol tăng trưởng rất nhanh bình quân là 41%/năm. Năm 2004, toàn thị trường tiêu thụ 13.500 tấn CH3OH, năm 2009 con số này đã đạt hơn 68.

Nhu cầu tiêu thụ CH3OH năm 2006 tăng gần gấp đôi so với năm 2005. Dự kiến nhu cầu sử dụng methanol sẽ tăng thêm khoảng 10. Trong công nghiệp, methanol được sản xuất chủ yếu từ khí tổng hợp (hỗn hợp của khí CO, H2 và một lượng nhỏ khí CO2 thông qua phản ứng CO + 2H2  CH3OH, ∆H298K = -90,7 kJ/mol Quá trình sản xuất khí tổng hợp CO/H2 đi từ nguyên liệu thô, chủ yếu là khí thiên nhiên hoặc than đá, tại Trung Quốc và các nước Nam Phi thì quá trình sản xuất methanol từ than đá là chủ yếu [1]. Xúc tác sử dụng cho quá trình tổng hợp methanol từ khí tổng hợp là xúc tác Cu/ZnO/Al2O3 với các điều kiện nhiệt độ trong khoảng 225-275 ºC, áp suất 50-100 bar [4].

Với hiện trạng thực tế, nguồn nguyên liệu hóa thạch đang ngày càng cạn kiệt, cho nên phương án sản xuất methanol từ khí thiên nhiên và than đá cần phải được thay thế dần trong tương lai. Ngoài vấn đề về nguồn nguyên liệu đầu vào thì việc sản xuất methanol từ nguồn nguyên liệu hóa thạch còn gây ra một vấn đề môi trường nghiêm trọng, đó chính là việc phát thải khí 2 CO2, đóng góp một phần quan trọng gây nên “hiệu ứng nhà kính“, làm biến đổi khí hậu gây ra những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của con người. Methanol có thể được sản xuất từ sinh khối hoặc biogas thay cho nhiên liệu hóa thạch, tuy nhiên với nhu cầu ngày càng cao của thế giới thì nguồn nhiên liệu thay thế này chưa thể đáp ứng đủ [2]. Chính vì vậy, hướng tổng hợp methanol trực tiếp từ CO2/H2 đang rất được quan tâm vì nó góp phần giải quyết một lượng lớn phát thải CO2 từ các nhà máy, xí nghiệp trong công nghiệp: nhà máy nhiệt điệt, nhà máy đạm, nhà máy xi măng…, một giải pháp để hạn chế vấn đề biến đổi khí hậu, cải thiện chất lượng môi trường sống ngày càng bị đe dọa của con người trong tương lai.

Trong quá trình tổng hợp methanol từ CO2 và H2, phản ứng chính sẽ tạo thành methanol: CO2 + 3H2  CH3OH + H2O Trong đó phản ứng tạo CH3OH là phản ứng tỏa nhiệt và giảm thể tích, vì vậy giảm nhiệt độ và tăng áp suất phản ứng sẽ làm chuyển dịch cân bằng về phía tạo thành CH3OH. Tuy nhiên, do tính chất trơ của CO2, để tăng vận tốc phản ứng thì nhiệt độ phản ứng phải cao nhưng cũng không được quá cao vì khi ấy độ chọn lọc CH3OH sẽ giảm mạnh khi tăng nhiệt độ. Từ những dẫn chứng trên, ta có thể thấy nhu cầu về methanol trong những năm tiếp theo ngày càng cao và không có dấu hiệu suy giảm, trong khi đó tại Việt Nam, sự giàu có về khí thiên nhiên giàu CO2 và nguồn CO2 thải là rất lớn, việc nghiên cứu tổng hợp methanol từ CO2 là cần thiết. Một trong những nguyên nhân hạn chế của quá trình chuyển hóa CO2 thành methanol, chính là sự xuất hiện của sản phẩm H2O đã làm giảm hoạt tính xúc tác thông qua phản ứng phụ CO2 + H2  CO + H2O -H2O sẽ hấp phụ lên tâm hoạt động của xúc tác -H2O xúc tiến cho quá trình thủy nhiệt đồng thời làm các tâm hoạt động ngưng kết thành các tinh thể lớn và mất hoạt tính.

Kế thừa từ những nghiên cứu đã được thực hiện trước đây, dựa trên cơ sở hệ xúc tác truyền thống Cu/ZnO/Al2O3 chuyển hóa trực tiếp CO2 thành methanol, đề tài được tiến hành với mục tiêu nâng cao hiệu quả chuyển hóa CO2 thành methanol, 3 đồng thời làm giảm tác động của H2O đến hoạt tính xúc tác thông qua 2 giải pháp: thay đổi thành phần xúc tác và ứng dụng công nghệ màng vào phản ứng. Mục tiêu nghiên cứu - Nâng cao hiệu quả quá trình chuyển hóa methanol trực tiếp từ CO2 thông qua việc sử dụng hệ xúc tác biến tính phù hợp và ứng dụng thiết bị phản ứng màng. Nghiên cứu được thực hiện theo định hướng ứng dụng và triển khai thực tế đối với điều kiện tại Việt Nam trong tương lai. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng: - Xúc tác được tổng hợp và điều chế tại quy mô phòng thí nghiệm dựa trên nghiên cứu trước đó.

- Với thí nghiệm nghiên cứu và nâng cao hiệu quả quá trình chuyển hóa trực tiếp CO2 thành methanol bằng giải pháp cải tiến hệ xúc tác CuO/ZnO/Al2O3: sử dụng hệ thống xúc tác tầng cố định (fixed bed reactor) được xây dựng tại phòng thí nghiệm để đánh giá hoạt tính của xúc tác. - Với thí nghiệm nghiên cứu và nâng cao hiệu quả quá trình chuyển hóa trực tiếp CO2 thành methanol bằng giải pháp cải tiến công nghệ: sử dụng hệ thiết bị phản ứng dạng màng được thiết kế trong phòng thí nghiệm Phạm vi nghiên cứu: tiến hành nghiên cứu trên quy mô phòng thí nghiệm (Phòng Nghiên cứu và Đánh giá Xúc tác – Trung tâm Nghiên cứu và Chế biến Phát triển Dầu khí – PvPro). Nội dung nghiên cứu Gồm những nội dung chính như sau: - Nghiên cứu nâng cao hiệu quả quá trình chuyển hóa CO2 thành methanol  Giải pháp cải tiến xúc tác: Biến tính xúc tác bằng oxit kim loại CeO2 trên pha hoạt tính. Khảo sát ảnh hưởng của việc biến tính xúc tác đến hiệu quả chuyển hóa CO2 thành methanol.

4  Giải pháp cải tiến công nghệ: Khảo sát ảnh hưởng của hệ thống lò phản ứng màng đến quá trình tổng hợp methanol từ CO2 so sánh với quá trình phản ứng tương tự nhưng không sử dụng màng. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn - Đề tài được thực hiện để góp phần giải quyết vấn đề năng lượng hóa thạch đang ngày càng cạn kiệt và kiểm soát sự phụ thuộc của cuộc sống con người vào nguồn năng lượng ấy, đồng thời tận dụng và chuyển hóa CO2 thành sản phẩm có ích cho cuộc sống của con người thông qua việc tổng hợp methanol trực tiếp từ CO2 bằng xúc tác phù hợp. Đề tài còn tiến hành những nghiên cứu để nâng cao hiệu quả của quá trình chuyển hóa CO2 thành methanol, góp phần giải quyết vấn đề về mặt kinh tế. - Nghiên cứu này được thực hiện trong quy mô phòng thí nghiệm, nhưng hướng đến của kết quả nghiên cứu là ứng dụng vào thực tế.

Nghiên cứu thành công sẽ là một hướng đi mới, tận dụng được nguồn khí có trữ lượng lớn, khí gây hiệu ứng nhà kính, làm biến đổi khí hậu, với nguồn gốc hình thành đa đạng từ tự nhiên hay phát thải từ các hoạt động sản xuất công nghiệp, hoạt động giao thông … của con người, để tổng hợp tạo thành methanol – một nguồn năng lượng mới, góp phần giải quyết nhu cầu năng lượng trong hiện tại và tương lai. Tính mới của đề tài - Tổng hợp methanol trực tiếp từ CO2 là một phương án vừa mang lại hiệu quả kinh tế, vừa giảm thiểu phát thải CO2 ra môi trường, giảm đi những ảnh hưởng tiêu cực của khí nhà kính - CO2, gián tiếp kiểm soát và hạn chế phần nào ảnh hưởng của quá trình biến đổi khí hậu đang đe dọa cuộc sống của toàn thế giới, đồng thời còn tạo ra một hướng sử dụng năng lượng mới, hạn chế đến mức tối thiểu năng lượng hóa thạch đang ngày càng cạn kiệt. - Công nghệ phản ứng dạng màng kết hợp với xúc tác lần đầu tiên được sử dụng tại Việt Nam để nâng cao độ chuyển hóa và độ chọn lọc cho phản ứng tổng hợp methanol từ CO2, góp phần đưa nghiên cứu này đến gần hơn với điều kiện áp dụng tại Việt Nam, tạo ra một hướng đi mới cho nghiên cứu chuyển hóa trực tiếp CO2 thành methanol. 5 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN 2.

Tổng quan về CO2 2. Tiềm năng khí giàu CO2 2. Nguồn gốc tự nhiên Nguồn khí Việt Nam tập trung chủ yếu tại các mỏ khí của các bể sông Hồng, bể Cửu Long, bể Nam Côn Sơn và bể Malay-Thổ Chu. Tuy nhiên, một số mỏ khí này có chất lượng thấp do hàm lượng CO2 khá cao.

Các nghiên cứu ban đầu của Viện Dầu khí Việt Nam cho thấy tổng trữ lượng có thể thu hồi của khí thiên nhiên có hàm lượng CO2 cao ở Việt Nam khoảng 200 tỷ m3. Theo thống kê, khí thiên nhiên giàu CO2 chỉ tập trung tại bể sông Hồng và một số mỏ thuộc bể Malay-Thổ Chu [5]. Bể Sông Hồng: là một trong những bể lớn ở Đông Nam Á với diện tích khoảng 120 ngàn km2. Chất lượng các mỏ khí được đánh giá theo Bảng 2.1: Chất lượng khí các mỏ thuộc khu vực bể Sông Hồng (% mol) [5] Bạch Trĩ Bạch Trĩ Mỏ Tiền Hải C D14-STL Hòa Bình DST#1 DST#2 CO2 27 - 1,0-5,1 5 0,7-66,7 N2 - - 1,0-12,2 0,3 1,4-23 H2S 672ppm - 0 – 0,005 0 - O2 - - 0-1,6 - 0,67-0,87 Methane 54,2 23,32 81,7-93,6 85,3-86 25-92 Ethane 3,2 5,27 2,4-3,4 6,6 0,91-1,8 Propane 1,5 4,49 0,08-1,3 2,0 0,016 i-Butane 0,03 1,9 - - 0-0,31 n-Butane Hàm lượng vết 2,48 0,01-0,2 0,3 0-0,32 Vì hàm lượng CO2 trong khí nguyên liệu (theo tham khảo của các nhà cung cấp công nghệ) để ứng dụng trong sản xuất điện, đạm, methanol là xấp xỉ 20% [5] nên việc nghiên cứu khí thiên nhiên có hàm lượng CO2 cao sẽ tập trung vào những mỏ khí có hàm lượng CO2 từ 20% trở lên.

6 Bể Malay-Thổ Chu: Bể trầm tích Malay – Thổ Chu nằm ở phía Đông vịnh Thái Lan, diện tích khoảng 40km2. Bể Malay-Thổ Chu được dự báo có trữ lượng tiềm năng khoảng hơn 200 tỷ m3 khí, được phân bố ở khu vực chính như: vùng thỏa thuận giữa Việt Nam và Malaysia PM3-CAA. Cho tới nay trữ lượng khí có thể thu hồi được đánh giá là khoảng 52,3 tỷ.