Nghiên Cứu Các Nhân Tố Tác Động Đến Cấu Trúc Vốn Của Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích nghiên cứu các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của ngân hàng thương mại việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Võ Khánh Được
• Người hướng dẫn: TS. Võ Tường Oanh
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Nhân Tố Tác Động Đến Cấu Trúc Vốn Của Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. VẤN ĐỀ VÀ LÝ DO NGHIÊN CỨU
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6. Ý NGHĨA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.7. KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 2.1. KHÁI NIỆM CẤU TRÚC VỐN, CẤU TRÚC VỐN TỐI ƯU, NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1.1. Khái niệm về cấu trúc vốn
• 2.1.2. Khái niệm về cấu trúc vốn tối ưu
• 2.1.3. Khái niệm về ngân hàng thương mại
• 2.2. CÁC CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CẤU TRÚC VỐN (Capital Structure Theories)
• 2.2.1. Lý thuyết về cấu trúc vốn của Modigliami và Miller (mô hình MM)
• 2.2.2. Lý thuyết chi phí đại diện (the agency theory)
• 2.2.3. Lý thuyết trật tự phân hạng (the pecking–order theory)
• 2.2.4. Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn (the trade–off theory)
• 2.3. CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM (Literature Review)
• 2.3.1. Nghiên cứu của buferna và cộng sự (2005)
• 2.3.2. Nghiên cứu của Octavia và Brown (2008)
• 2.3.3. Nghiên cứu của gropp và heider (2009)
• 2.3.4. Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn (the trade–off theory)
• 2.4. CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CẤU TRÚC VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN Ở VIỆT NAM
• 2.4.1. Nhân tố lợi nhuận (profit)
• 2.4.2. Nhân tố ROE
• 2.4.3. Nhân tố Quy mô (size)
• 2.4.4. Rủi ro và thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.4.5. Nhân tố tăng trưởng (growth)
• 2.4.6. Nhân tố GDP
• 2.4.7. Nhân tố lạm phát
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. TỔNG QUAN VỀ NGÀNH NGÂN HÀNG VIỆT NAM
• 3.1.1. Sự ra đời và phát triển
• 3.1.2. Phân tích tình hình hoạt động và rủi ro theo mô hình CAMEL
• 3.1.2.1. Khả năng an toàn vốn (Capital Adequacy – C)
• 3.1.2.2. Chất lượng tài sản (Asset Quality – A)
• 3.1.2.3. Năng lực quản lý (Management – M)
• 3.1.2.4. Khả năng sinh lời (Earnings – E)
• 3.1.2.5. Khả năng an toàn vốn (Capital Adequacy – L)
• 3.2. PHÂN TÍCH CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 3.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.4. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.4.1. Nguồn số liệu
• 3.4.2. Lựa chọn mẫu quan sát
• 3.4.3. Xây dựng mô hình hồi quy
• 3.4.4. Lựa chọn mô hình hồi quy
• 3.4.5. Các thủ tục kiểm định
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. PHÂN TÍCH MA TRẬN TƯƠNG QUAN
• 4.2. PHÂN TÍCH HỒI QUY CÁC NHÂN TỐ NỘI TẠI
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng TM Việt Nam

Hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam (NHTM) đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm các yếu kém nội tại, vi phạm pháp luật và các biểu hiện lợi ích nhóm. Điều này dẫn đến sự mất an toàn trong hoạt động, thể hiện qua số lượng ngân hàng quá nhiều, tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn. Cạnh tranh giữa các ngân hàng ngày càng gay gắt, đặc biệt trong huy động vốn và hoạt động tín dụng. Sự yếu kém này xuất phát từ tình trạng mất khả năng chi trả do tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay liên tục tăng, cùng với vốn chủ sở hữu thấp. Nguyên nhân chính là việc sử dụng nguồn vốn huy động không đúng mục đích, đầu tư vào các loại tài sản rủi ro cao. Do đó, việc lựa chọn cấu trúc vốn phù hợp và kiểm soát các nhân tố ảnh hưởng cấu trúc vốn là rất quan trọng để ổn định hoạt động kinh doanh và tối đa hóa giá trị doanh nghiệp. Vai trò của các nhân tố này quan trọng không kém so với các tổ chức phi ngân hàng. Với vai trò trung gian tài chính, ngân hàng là nhịp cầu nối quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Phần lớn các quan hệ tín dụng tập trung thông qua ngân hàng, và nguồn tín dụng do ngân hàng cung cấp ngày càng trở nên phổ biến và cấp thiết đối với sự phát triển của các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế.

1.1. Tầm quan trọng của cấu trúc vốn ngân hàng

Cấu trúc vốn của hệ thống NHTM Việt Nam chưa đáp ứng tốt các chuẩn mực quốc tế. Toàn hệ thống ngân hàng không dự trữ đủ nguồn vốn tự có để ngăn ngừa rủi ro từ những ngoại tác tiêu cực và sự biến đổi khó lường trong môi trường kinh doanh. Nghiên cứu của Diamond và Rajan (2000) chứng minh rằng cấu trúc vốn ngân hàng có tác động đến mức độ ổn định, khả năng đảm bảo tính thanh khoản và hiệu quả tín dụng của ngành ngân hàng nói riêng và cả thị trường tài chính nói chung. Do đó, việc nghiên cứu các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng thương mại Việt Nam, là một vấn đề cấp thiết cho các nhà lãnh đạo và quản trị ngân hàng.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Mục tiêu là xây dựng mô hình nghiên cứu, kiểm định các giả thuyết về mối quan hệ của các nhân tố này, và đưa ra các giải pháp phù hợp để xây dựng cấu trúc vốn hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các ngân hàng thương mại ở Việt Nam, dựa trên nguồn dữ liệu từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cập nhật đến 31/12/2016, và các báo cáo thường niên của các NHTM cổ phần trong giai đoạn 2011-2016.

II. Cách Xác Định Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Cấu Trúc Vốn NHTM

Để xác định các nhân tố ảnh hưởng cấu trúc vốn, nghiên cứu sử dụng cả phương pháp định tính và định lượng. Phương pháp định tính được sử dụng để thống kê, so sánh kết quả nghiên cứu với các kết quả của các nghiên cứu liên quan để đề xuất các giải pháp phù hợp. Phương pháp định lượng sử dụng công cụ kinh tế lượng hồi quy để ước lượng và kiểm định mô hình cấu trúc vốn và các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các NHTM Việt Nam, dựa trên cơ sở kế thừa và chọn lọc kết quả của các nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới và trong nước. Các chương trình phần mềm Eviews, SPSS và Microsoft Office Excel được sử dụng để hỗ trợ việc tính toán và xử lý dữ liệu trong nghiên cứu.

2.1. Phương pháp nghiên cứu định tính

Phương pháp định tính được sử dụng để phân tích các báo cáo tài chính, báo cáo thường niên của các ngân hàng, cũng như các nghiên cứu trước đây về cấu trúc vốn ngân hàng. Mục tiêu là xác định các yếu tố có thể ảnh hưởng đến quyết định cấu trúc vốn của các ngân hàng, và xây dựng cơ sở lý thuyết cho mô hình nghiên cứu định lượng.

2.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng

Phương pháp định lượng sử dụng mô hình hồi quy để phân tích mối quan hệ giữa cấu trúc vốn (được đo lường bằng tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu) và các nhân tố ảnh hưởng, như lợi nhuận, quy mô, tăng trưởng, rủi ro, và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu.

2.3. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu

Nghiên cứu cung cấp một cái nhìn tổng quan về cấu trúc vốn của ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam và các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn. Điều này giúp ích cho các nhà quản trị ngân hàng trong việc nghiên cứu đánh giá lợi ích và sự tương quan giữa các yếu tố trên, từ đó lựa chọn một cấu trúc vốn hiệu quả cho ngân hàng mình.

III. Lý Thuyết Về Cấu Trúc Vốn Ảnh Hưởng Ngân Hàng TM Việt Nam

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết cấu trúc vốn kinh điển, bao gồm lý thuyết Modigliani-Miller (MM), lý thuyết chi phí đại diện, lý thuyết trật tự phân hạng, và lý thuyết đánh đổi. Lý thuyết MM cho rằng trong một thị trường hoàn hảo, cấu trúc vốn không ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi có thuế thu nhập doanh nghiệp, việc sử dụng nợ sẽ làm gia tăng giá trị doanh nghiệp. Lý thuyết chi phí đại diện đề cập đến xung đột lợi ích giữa cổ đông, nhà quản lý và chủ nợ, và các chi phí phát sinh từ xung đột này. Lý thuyết trật tự phân hạng cho rằng các doanh nghiệp ưu tiên sử dụng nguồn vốn nội bộ trước khi tìm đến nguồn vốn bên ngoài. Lý thuyết đánh đổi cân bằng giữa lợi ích của lá chắn thuế và chi phí khốn khó tài chính để xác định cấu trúc vốn tối ưu.

3.1. Lý thuyết Modigliani Miller MM

Lý thuyết cấu trúc vốn hiện đại bắt đầu với bài nghiên cứu Modigliani và Miller vào năm 1958 (học thuyết MM). Hai ông đã đi tìm hiểu xem liệu rằng việc lựa chọn cấu trúc vốn có tác động đến giá trị doanh nghiệp hay không; và liệu rằng chi phí vốn tăng hay giảm khi doanh nghiệp tăng hay giảm việc đi vay nợ. Với một tập hợp giới hạn các giả định đơn giản hóa rất phổ biến trong lý thuyết về tài chính, hai ông đã khẳng định rằng giá trị doanh nghiệp chỉ tùy thuộc vào các quyết định đầu tư. Vấn đề lựa chọn giữa vốn chủ sở hữu và nợ không có liên quan gì đến giá trị doanh nghiệp.

3.2. Lý thuyết chi phí đại diện

Được nghiên cứu bởi Jensen và Meckling vào năm 1976 (J-M), xem xét lại mô hình MM với giả định các quyết định đầu tư độc lập với cấu trúc vốn. Lý thuyết này đề cập đến vấn đề cấu trúc vốn không chỉ bị tác động bởi những nhân tố bên ngoài mà còn có thể xuất phát từ nội bộ doanh nghiệp. Hai tác giả đã nêu ra vấn đề xung đột lợi ích giữa cổ đông (chủ doanh nghiệp), nhà quản lý và chủ nợ. Khi lợi ích của cổ đông và người đại diện – những nhà quản lý được thuê để điều hành doanh nghiệp – không giống nhau, xung đột với nhau thì doanh nghiệp sẽ phải gánh chịu những loại chi phí phát sinh khác như là chi phí ký kết hợp đồng với người đại diện, chi phí giám sát hành vi của người đại diện, chi phí tiền thưởng và những hình thức khuyến khích để tạo động lực cho người đại diện, v.v…

3.3. Lý thuyết trật tự phân hạng

Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory) cho rằng các doanh nghiệp ưu tiên sử dụng nguồn vốn nội bộ (lợi nhuận giữ lại) trước khi tìm đến nguồn vốn bên ngoài (nợ vay hoặc phát hành cổ phiếu). Điều này là do chi phí thông tin bất cân xứng và chi phí đại diện. Khi doanh nghiệp cần vốn, họ sẽ ưu tiên sử dụng lợi nhuận giữ lại, sau đó đến nợ vay, và cuối cùng là phát hành cổ phiếu. Lý thuyết này dự đoán rằng các doanh nghiệp có lợi nhuận cao sẽ có tỷ lệ nợ thấp hơn.

IV. Các Nhân Tố Nội Tại Tác Động Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng TM

Các nhân tố nội tại được xem xét bao gồm lợi nhuận (profit), tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE), quy mô (size), rủi ro, và tăng trưởng (growth). Lợi nhuận có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ và do đó ảnh hưởng đến quyết định cấu trúc vốn. ROE phản ánh hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu, và có thể ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn từ các nhà đầu tư. Quy mô có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các nguồn vốn khác nhau. Rủi ro có thể ảnh hưởng đến chi phí vốn và khả năng vay nợ. Tăng trưởng có thể tạo ra nhu cầu vốn lớn hơn, và do đó ảnh hưởng đến cấu trúc vốn.

4.1. Nhân tố lợi nhuận profit

Lợi nhuận là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của ngân hàng. Ngân hàng có lợi nhuận cao thường có khả năng trả nợ tốt hơn, và do đó có thể vay nợ nhiều hơn. Tuy nhiên, ngân hàng có lợi nhuận cao cũng có thể có ít động lực để vay nợ, vì họ có thể tài trợ cho các hoạt động của mình bằng lợi nhuận giữ lại.

4.2. Nhân tố ROE

ROE (Return on Equity) là tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu, phản ánh hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu của ngân hàng. ROE cao cho thấy ngân hàng đang sử dụng vốn chủ sở hữu một cách hiệu quả, và có thể thu hút các nhà đầu tư. Điều này có thể giúp ngân hàng huy động vốn chủ sở hữu dễ dàng hơn, và giảm sự phụ thuộc vào nợ vay.

4.3. Nhân tố Quy mô size

Quy mô của ngân hàng có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các nguồn vốn khác nhau. Các ngân hàng lớn thường có khả năng tiếp cận các nguồn vốn lớn hơn và đa dạng hơn so với các ngân hàng nhỏ. Điều này có thể giúp các ngân hàng lớn có cấu trúc vốn linh hoạt hơn.

V. Các Nhân Tố Vĩ Mô Tác Động Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng TM

Các nhân tố vĩ mô được xem xét bao gồm GDP, lạm phát, và chính sách tiền tệ. GDP phản ánh tình hình kinh tế chung, và có thể ảnh hưởng đến nhu cầu tín dụng và khả năng trả nợ của các doanh nghiệp và cá nhân. Lạm phát có thể ảnh hưởng đến chi phí vốn và giá trị thực của nợ. Chính sách tiền tệ có thể ảnh hưởng đến lãi suất và khả năng tiếp cận tín dụng.

5.1. Nhân tố GDP

GDP (Gross Domestic Product) là tổng sản phẩm quốc nội, phản ánh quy mô và tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế. GDP tăng trưởng cao thường tạo ra nhu cầu tín dụng lớn hơn, và do đó có thể khuyến khích các ngân hàng tăng cường vay nợ để tài trợ cho các hoạt động kinh doanh.

5.2. Nhân tố lạm phát

Lạm phát là sự gia tăng mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế. Lạm phát cao có thể làm giảm giá trị thực của nợ, và do đó có thể khuyến khích các ngân hàng vay nợ nhiều hơn. Tuy nhiên, lạm phát cao cũng có thể làm tăng chi phí vốn, và do đó có thể làm giảm động lực vay nợ.

5.3. Chính sách tiền tệ

Chính sách tiền tệ là các biện pháp mà Ngân hàng Trung ương sử dụng để kiểm soát cung tiền và lãi suất trong nền kinh tế. Chính sách tiền tệ thắt chặt (lãi suất cao) có thể làm giảm khả năng tiếp cận tín dụng và làm tăng chi phí vốn, và do đó có thể làm giảm động lực vay nợ của các ngân hàng. Ngược lại, chính sách tiền tệ nới lỏng (lãi suất thấp) có thể làm tăng khả năng tiếp cận tín dụng và làm giảm chi phí vốn, và do đó có thể khuyến khích các ngân hàng vay nợ nhiều hơn.

VI. Kết Luận và Kiến Nghị Về Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng TM

Nghiên cứu này đã xác định các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam, bao gồm cả các nhân tố nội tại và nhân tố vĩ mô. Kết quả nghiên cứu có thể giúp các nhà quản trị ngân hàng đưa ra các quyết định cấu trúc vốn phù hợp, nhằm tối đa hóa giá trị doanh nghiệp và đảm bảo sự ổn định của hệ thống ngân hàng. Cần có các nghiên cứu sâu hơn về tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động và rủi ro của các ngân hàng.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các nhân tố nội tại như lợi nhuận, ROE, quy mô, và tăng trưởng có ảnh hưởng đáng kể đến cấu trúc vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Các nhân tố vĩ mô như GDP, lạm phát, và chính sách tiền tệ cũng có tác động, nhưng mức độ ảnh hưởng có thể khác nhau tùy thuộc vào điều kiện kinh tế cụ thể.

6.2. Kiến nghị cho các nhà quản trị ngân hàng

Các nhà quản trị ngân hàng cần xem xét kỹ lưỡng các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn khi đưa ra các quyết định tài chính. Cần có sự cân bằng giữa việc sử dụng nợ vay để tận dụng lợi ích của lá chắn thuế và việc duy trì một cấu trúc vốn an toàn và bền vững. Cần có sự linh hoạt trong việc điều chỉnh cấu trúc vốn để phù hợp với sự thay đổi của môi trường kinh tế.

6.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần có các nghiên cứu sâu hơn về tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động và rủi ro của các ngân hàng. Cần có các nghiên cứu so sánh cấu trúc vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam với các ngân hàng trong khu vực và trên thế giới. Cần có các nghiên cứu về vai trò của quản trị rủi ro trong việc quản lý cấu trúc vốn của các ngân hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Nghiên cứu các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam" của tác giả Võ Khánh Được (ngành Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Công nghệ TP. HCM) được thực hiện trong bối cảnh hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam bộc lộ nhiều điểm yếu sau giai đoạn tăng trưởng nóng. Bối cảnh thực tiễn được tác giả nêu rõ qua các khía cạnh:

• Tình trạng sở hữu chéo, vi phạm pháp luật và lợi ích nhóm làm gia tăng rủi ro mất an toàn hoạt động; mạng lưới phân bổ không đồng đều, tập trung quá mức tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
• Quá trình chuyển đổi từ mô hình NHTM cổ phần nông thôn lên NHTM cổ phần đô thị diễn ra nhanh nhưng năng lực quản trị, điều hành và quy mô vốn không tăng trưởng tương xứng, dẫn đến tình trạng vi phạm kỷ luật thị trường.
• Tình trạng nợ xấu gia tăng trên tổng dư nợ khiến nhiều tổ chức tín dụng mất khả năng chi trả do sử dụng nguồn vốn huy động không đúng mục đích và rót vốn vào các danh mục tài sản rủi ro cao.
• Nguồn vốn tự có của toàn hệ thống chưa đáp ứng đầy đủ các chuẩn mực an toàn vốn quốc tế nhằm ngăn ngừa cú sốc ngoại tác. Nghiên cứu của Diamond và Rajan (2000) cũng chỉ ra cấu trúc vốn có tác động quyết định đến mức độ ổn định, tính thanh khoản và hiệu quả phân bổ tín dụng của thị trường tài chính.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Xác định các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam.
2. Xây dựng mô hình nghiên cứu các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn, đồng thời kiểm định các giả thuyết nghiên cứu về mối quan hệ giữa các nhân tố.
3. Đưa ra các nhận định thực nghiệm về cấu trúc vốn và các nhân tố tác động, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm định hình cấu trúc vốn tối ưu cho các NHTM Việt Nam.

Câu hỏi nghiên cứu:

1. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam?
2. Mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến cấu trúc vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam như thế nào?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Cấu trúc vốn và các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Các ngân hàng thương mại hoạt động tại Việt Nam theo danh mục thống kê của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cập nhật đến ngày 31/12/2016.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 06 năm, từ năm 2011 đến năm 2016.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận kết hợp khung lý thuyết tài chính doanh nghiệp hiện đại với phương pháp nghiên cứu định lượng trên dữ liệu bảng (panel data) để đánh giá các nhân tố chi phối đòn bẩy tài chính ngân hàng.

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng:

• Khái niệm cấu trúc vốn và đòn bẩy tài chính: Định nghĩa theo Trần Ngọc Thơ và cộng sự (2007), Brounen và cộng sự (2005), Çağlayan và Şak (2010); đòn bẩy tài chính (LEV) được đo lường bằng tỷ số Tổng nợ trên Tổng tài sản.
• Khái niệm ngân hàng thương mại: Căn cứ theo Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010.
• Lý thuyết cấu trúc vốn của Modigliani và Miller (Mô hình MM 1958, 1963): Phân tích giá trị doanh nghiệp trong môi trường không thuế và môi trường có thuế thu nhập doanh nghiệp với lợi ích lá chắn thuế cùng chi phí kiệt quệ tài chính.
• Lý thuyết chi phí đại diện (The Agency Theory): Nghiên cứu của Jensen và Meckling (1976), Eisenhardt (2006) về xung đột lợi ích giữa cổ đông, nhà quản lý và chủ nợ.
• Lý thuyết trật tự phân hạng (The Pecking-Order Theory): Nghiên cứu của Donaldson (1961), Myers và Majluf (1984) giải thích trật tự ưu tiên tài trợ: vốn nội bộ (lợi nhuận giữ lại) $\rightarrow$ vay nợ mới $\rightarrow$ phát hành cổ phần mới.
• Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn (The Trade-Off Theory): Cân bằng giữa lợi ích của tấm chắn thuế và chi phí phá sản kỳ vọng/kiệt quệ tài chính.
• Khung phân tích CAMEL: Đánh giá an toàn vốn (C), chất lượng tài sản (A), năng lực quản lý (M), khả năng sinh lời (E), khả năng thanh khoản (L).

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp định tính: Thống kê mô tả, phân tích tổng hợp thực trạng hệ thống NHTM Việt Nam theo mô hình CAMEL giai đoạn 2011–2016 và so sánh với các nghiên cứu quốc tế trước đó (Buferna và cộng sự, 2005; Octavia và Brown, 2008; Gropp và Heider, 2009; Çağlayan và Şak, 2010).
• Phương pháp định lượng: Hồi quy dữ liệu bảng với phương pháp bình phương nhỏ nhất thông thường (Pooled OLS), mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model - FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model - REM). Thực hiện các kiểm định thống kê: ma trận tương quan kiểm tra đa cộng tuyến, kiểm định Wald, kiểm định tham số hệ số hồi quy ở mức ý nghĩa $\alpha = 5%$ (độ tin cậy 95%).
• Công cụ xử lý: Phần mềm EViews, SPSS và Microsoft Excel.

Nguồn dữ liệu:

• Báo cáo thường niên và Báo cáo tài chính đã kiểm toán của các NHTM Việt Nam giai đoạn 2010–2016.
• Dữ liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (sbv.gov.vn) cập nhật đến ngày 31/12/2016.
• Các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô từ Tổng cục Thống kê và Bộ Tài chính.
• Mẫu quan sát: 23 NHTM trong nước thỏa mãn các tiêu chí: vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng (theo Nghị định 141/2006/NĐ-CP), thời gian hoạt động trên 8 năm, có chuỗi số liệu tài chính đầy đủ 6 năm liên tục (2011–2016), chiếm trên 50% tổng tài sản và trên 60% vốn tự có của toàn hệ thống 45 NHTM.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu

Chương mở đầu xác lập tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ quá trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng giai đoạn 2011–2016. Tác giả trình bày mục tiêu tổng quát và 3 mục tiêu cụ thể, 2 câu hỏi nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu 23 NHTM trong 6 năm, phương pháp định tính kết hợp định lượng và ý nghĩa thực tiễn đối với công tác quản trị đòn bẩy tài chính tại các NHTM Việt Nam. Bố cục đề tài được chia thành 5 chương tuần tự từ lý luận, phương pháp, kết quả đến giải pháp kiến nghị.

Chương 2: Cơ sở lý luận

Tác giả hệ thống hóa các định nghĩa về cấu trúc vốn, cấu trúc vốn tối ưu và ngân hàng thương mại. Nội dung phân tích sâu 4 trụ cột lý thuyết tài chính: lý thuyết MM (1958, 1963), lý thuyết chi phí đại diện (Jensen & Meckling, 1976), lý thuyết trật tự phân hạng (Myers & Majluf, 1984) và lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn.

Chương 2 tổng hợp 4 nghiên cứu thực nghiệm quốc tế tiêu biểu:

• Buferna và cộng sự (2005) tại Libya ($N = 55$, giai đoạn 1995–1999): ROE, Quy mô (Size), Tài sản hữu hình (Tangibility) tác động thuận chiều; Tăng trưởng (Growth) tác động ngược chiều lên đòn bẩy tài chính.
• Octavia và Brown (2008) tại 10 quốc gia đang phát triển ($N = 56$, giai đoạn 1996–2005): Quy mô, MTB, Cổ tức tác động cùng chiều; Lợi nhuận và Tài sản thế chấp tác động ngược chiều lên đòn bẩy sổ sách ($R^2$ hiệu chỉnh $= 0.71$).
• Gropp và Heider (2009) tại 200 ngân hàng lớn của Hoa Kỳ và Châu Âu (1991–2004): Quy mô và Tài sản thế chấp tác động cùng chiều; Lợi nhuận, Cổ tức và Rủi ro tác động ngược chiều lên đòn bẩy.
• Çağlayan và Şak (2010) tại Thổ Nhĩ Kỳ (1992–2007): Quy mô, MTB tác động cùng chiều; Lợi nhuận, Tài sản cố định tác động ngược chiều lên đòn bẩy.

Từ cơ sở lý thuyết, tác giả thiết lập 7 giả thuyết nghiên cứu ($H_1$ đến $H_7$) về tác động của các nhân tố: Lợi nhuận (PROF, kỳ vọng $-$), Tỷ suất sinh lời vốn chủ sở hữu (ROE, kỳ vọng $+$), Quy mô ngân hàng (SIZE, kỳ vọng $+$), Rủi ro kinh doanh (RISK, kỳ vọng $+$), Tốc độ tăng trưởng tài sản (GROW, kỳ vọng $-$), Tăng trưởng GDP (GDP, kỳ vọng $+$) và Lạm phát (INF, kỳ vọng $-$).

Ký hiệu biến	Tên biến	Công thức tính toán	Dấu kỳ vọng
LEV	Đòn bẩy tài chính	$\text{Tổng nợ} / \text{Tổng tài sản}$	Biến phụ thuộc
PROF	Lợi nhuận	$\text{Ln(EAT)}$	$-$
ROE	Tỷ suất sinh lời VCSH	$\text{EAT} / \text{Vốn chủ sở hữu}$	$+$
SIZE	Quy mô ngân hàng	$\text{Ln(Tổng tài sản)}$	$+$
RISK	Rủi ro kinh doanh	$%\Delta \text{EBIT} / %\Delta \text{Doanh thu thuần}$	$+$
GROW	Tốc độ tăng trưởng	$(\text{TTS}t - \text{TTS}{t-1}) / \text{TTS}_{t-1}$	$-$
GDP	Tăng trưởng kinh tế	Tỷ lệ tăng trưởng GDP hàng năm	$+$
INF	Lạm phát	Tỷ lệ lạm phát hàng năm	$-$

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 trình bày bức tranh tổng quan về hệ thống các tổ chức tín dụng Việt Nam từ 31/12/2011 đến 31/12/2016. Số lượng NHTM có biến động mạnh: năm 2011 có 37 NHTM cổ phần, giảm xuống 33 NHTM (2013-2014), 28 NHTM (2015) và đạt 31 NHTM vào cuối năm 2016 (bao gồm 3 ngân hàng bị NHNN mua lại 0 đồng: Xây dựng Việt Nam, Dầu khí toàn cầu, Đại Dương). Tổng số NHTM năm 2016 là 45 (4 NHTM nhà nước, 31 NHTM cổ phần, 2 ngân hàng liên doanh, 8 ngân hàng 100% vốn nước ngoài).

Tác giả phân tích tình hình hoạt động của hệ thống NHTM qua mô hình CAMEL:

• An toàn vốn (C): Vốn chủ sở hữu bình quân tăng từ 8.000 tỷ đồng (2011) lên 12.000 tỷ đồng (2016). Tổng tài sản bình quân tăng từ 122.957 tỷ đồng (2011) lên trên 230.000 tỷ đồng (2016). Tỷ lệ Vốn chủ sở hữu / Tổng tài sản bình quân đạt 6,64% (dao động từ 7,44% năm 2012 xuống 5,61% năm 2016), cho thấy vốn tự có chiếm tỷ trọng nhỏ dưới 9%, ngân hàng thâm dụng nợ cao.
• Chất lượng tài sản (A): Tỷ lệ nợ xấu đạt đỉnh 4,2% năm 2012, sau đó giảm dần xuống 3,6% (2013), 3,7% (2014), 2,9% (2015) và còn 2,46% năm 2016. Một số ngân hàng có nợ xấu cao năm 2016 là Eximbank (2,95%) và Sacombank (5,35% do sáp nhập Ngân hàng Phương Nam).
• Năng lực quản lý (M): Từng bước cải thiện quản trị rủi ro thanh khoản, rủi ro tín dụng và ứng dụng công nghệ thông tin.
• Khả năng sinh lời (E): Lợi nhuận sau thuế bình quân chạm đáy năm 2013 và phục hồi mạnh lên 1.696 tỷ đồng vào năm 2016 (tăng 145,46% so với năm 2013).
• Khả năng thanh khoản (L): Tỷ lệ LDR (cho vay / huy động) duy trì mức 94,73% (2011), 95% (2012), giảm xuống 82,4% (2013) và tăng lên 86% (2016).

Về phân tích đòn bẩy tài chính thực tế: Đòn bẩy tài chính (LEV) bình quân giai đoạn 2011–2016 là 89,96% (năm 2011: 89,09%; 2012: 88,61%; 2013: 89,55%; 2014: 90,53%; 2015: 90,60%; 2016: 91,37%). Các ngân hàng có tỷ lệ cho vay ngắn hạn chiếm trên 50% tổng dư nợ năm 2016 gồm Vietcombank, VietinBank, ACB, BIDV, MBBank.

Tác giả xây dựng phương trình hồi quy tuyến tính:

• Mô hình các nhân tố nội tại: $\text{LEV}_{1} = \beta_1 + \beta_2 \text{Ln(PROF)} + \beta_3 \text{ROE} + \beta_4 \text{Ln(SIZE)} + \beta_5 \text{RISK} + \beta_6 \text{GROW}$
• Mô hình bổ sung biến vĩ mô: $\text{LEV}_{2} = \beta_1 + \beta_2 \text{Ln(PROF)} + \beta_3 \text{ROE} + \beta_4 \text{Ln(SIZE)} + \beta_5 \text{RISK} + \beta_6 \text{GROW} + \beta_7 \text{GDP} + \beta_8 \text{INF}$

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

• Phân tích ma trận tương quan: Hệ số tương quan tuyệt đối giữa các biến độc lập dao động dưới 0,8 (cao nhất là giữa SIZE và PROF đạt $r = 0.791829$), xác nhận không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng. Tương quan giữa biến phụ thuộc LEV với các biến độc lập lần lượt là: SIZE ($0.473201$), ROE ($0.322478$), PROF ($0.344746$), RISK ($0.13868$).
• Ước lượng OLS (Least Squares): Mô hình đạt $R^2$ hiệu chỉnh $= 68,61%$, kiểm định $F = 60.87924$ ($p\text{-value} = 0.000000$). Các biến PROF, ROE, SIZE có tác động ý nghĩa thống kê ở mức 1% ($|t| > 2, p < 0.01$). Biến PROF có tương quan nghịch, ROE và SIZE có tương quan thuận với LEV. Biến GROW đạt mức ý nghĩa 63,12% (chưa có ý nghĩa thống kê rõ rệt).
• Ước lượng tác động cố định (FEM): $R^2$ hiệu chỉnh tăng lên $86%$, kiểm định $F = 33.85126$ ($p = 0.000000$). Kiểm định Wald cho $p\text{-value} < 0.05$, bác bỏ giả thuyết $H_0$, khẳng định sự cần thiết của các biến độc lập trong mô hình tác động cố định.
• Ước lượng tác động ngẫu nhiên (REM): $R^2$ hiệu chỉnh đạt $57%$, kiểm định $F = 37.95483$ ($p = 0.000000$).

Chương 5: Kết luận và kiến nghị

Chương 5 tóm tắt các kết quả thực nghiệm đạt được từ mô hình dữ liệu bảng, đối chiếu với các giả thuyết nghiên cứu đã đặt ra và đưa ra các đề xuất về quản trị cấu trúc vốn cho hệ thống NHTM Việt Nam.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính kèm số liệu thực nghiệm

1. Đặc điểm cấu trúc vốn của NHTM Việt Nam: Tỷ lệ đòn bẩy tài chính bình quân toàn hệ thống trong giai đoạn 2011–2016 ở mức rất cao ($89,96%$), tăng dần từ $89,09%$ (2011) lên $91,37%$ (2016). Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản bình quân chỉ đạt $6,64%$.
2. Mức độ giải thích của mô hình:
   • Mô hình Pooled OLS giải thích được $68,61%$ sự biến thiên của đòn bẩy tài chính ($F = 60.87924$).
   • Mô hình tác động cố định (FEM) nâng mức độ giải thích ($R^2$ hiệu chỉnh) lên $86%$ ($F = 33.85126$), kiểm định Wald có ý nghĩa thống kê ($p < 0.05$).
   • Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM) có $R^2$ hiệu chỉnh đạt $57%$ ($F = 37.95483$).
3. Tác động của từng biến nội tại:
   • Lợi nhuận (PROF): Tác động nghịch chiều có ý nghĩa thống kê ($p < 0.01$), phù hợp với Lý thuyết trật tự phân hạng (ngân hàng có lợi nhuận giữ lại cao sẽ giảm phụ thuộc vào nợ vay ngoài).
   • Tỷ suất sinh lời vốn chủ sở hữu (ROE): Tác động thuận chiều có ý nghĩa thống kê ($p < 0.01$), phù hợp Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn.
   • Quy mô ngân hàng (SIZE): Tác động thuận chiều có ý nghĩa thống kê ($p < 0.01$), ngân hàng có quy mô lớn dễ tiếp cận vốn vay và tận dụng lá chắn thuế.
   • Rủi ro kinh doanh (RISK): Tác động cùng chiều nhưng mức độ tương quan thấp ($r = 0.13868$).
   • Tốc độ tăng trưởng (GROW): Chưa đạt mức ý nghĩa thống kê tiêu chuẩn ở mô hình OLS ($p = 0.6312$).

Giải pháp và kiến nghị

• Tăng cường năng lực tài chính và quy mô vốn tự có thông qua phát hành cổ phiếu và tích lũy lợi nhuận giữ lại để đảm bảo hệ số an toàn vốn theo chuẩn mực quốc tế.
• Kiểm soát chặt chẽ chất lượng tài sản và xử lý dứt điểm nợ xấu (duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng an toàn 3%), đặc biệt là tại các ngân hàng sau quá trình sáp nhập.
• Điều chỉnh kỳ hạn cơ cấu vốn nợ hợp lý giữa nguồn huy động ngắn hạn và danh mục cho vay trung - dài hạn nhằm hạn chế rủi ro thanh khoản và rủi ro chênh lệch kỳ hạn.

Đóng góp của đề tài

• Khóa luận kiểm định thực nghiệm mô hình cấu trúc vốn ngân hàng trên mẫu dữ liệu gồm 23 NHTM đại diện cho hơn 50% tổng tài sản và 60% vốn tự có của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong giai đoạn biến động và tái cơ cấu (2011–2016).
• Cung cấp bằng chứng thực nghiệm khẳng định sự phù hợp của Lý thuyết trật tự phân hạng và Lý thuyết đánh đổi đối với các NHTM tại thị trường mới nổi như Việt Nam.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về mẫu nghiên cứu: Khóa luận mới khảo sát 23 NHTM do phải loại trừ các ngân hàng thiếu dữ liệu 6 năm liên tục, các ngân hàng bị sáp nhập (giai đoạn 2012–2015) hoặc các ngân hàng có lợi nhuận âm/quá thấp.
• Hạn chế về thời gian: Chuỗi dữ liệu dừng ở giai đoạn 2011–2016 với 6 năm quan sát.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khoảng thời gian nghiên cứu sau năm 2016, bổ sung đầy đủ bộ biến kinh tế vĩ mô (tăng trưởng GDP, lạm phát, lãi suất) và áp dụng thêm các phương pháp ước lượng nâng cao như GMM (Generalized Method of Moments) để kiểm soát triệt để hiện tượng nội sinh trong dữ liệu bảng.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Tài chính doanh nghiệp đang nghiên cứu về cấu trúc vốn, đòn bẩy tài chính và quản trị ngân hàng thương mại.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao:
  1. Khung tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế (Buferna và cộng sự, 2005; Octavia và Brown, 2008; Gropp và Heider, 2009; Çağlayan và Şak, 2010).
  2. Bảng phân tích thực trạng hệ thống NHTM Việt Nam giai đoạn 2011–2016 theo 5 tiêu chí của mô hình CAMEL và số liệu thống kê mạng lưới tổ chức tín dụng.
  3. Quy trình xây dựng mô hình hồi quy dữ liệu bảng (Pooled OLS, FEM, REM), ma trận tương quan và kiểm định Wald trên phần mềm EViews.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ đòn bẩy tài chính bình quân của các NHTM Việt Nam giai đoạn 2011–2016 trong khóa luận là bao nhiêu?
Tỷ lệ đòn bẩy tài chính bình quân của các NHTM Việt Nam trong giai đoạn 2011–2016 là $89,96%$, trong đó mức thấp nhất là $88,61%$ (năm 2012) và mức cao nhất là $91,37%$ (năm 2016).

2. Mẫu nghiên cứu định lượng của khóa luận gồm bao nhiêu ngân hàng và tiêu chí chọn mẫu là gì?
Mẫu nghiên cứu gồm 23 NHTM trong nước với dữ liệu 6 năm (2011–2016), đại diện cho trên $50%$ tổng tài sản và trên $60%$ vốn tự có toàn hệ thống. Tiêu chí chọn mẫu gồm: vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng tính đến hết năm 2010 (theo Nghị định 141/2006/NĐ-CP), thời gian hoạt động trên 8 năm, có dữ liệu báo cáo tài chính đầy đủ và không bị sáp nhập/mua lại trong giai đoạn khảo sát.

3. Kết quả kiểm định mô hình Pooled OLS cho thấy những nhân tố nào tác động có ý nghĩa thống kê đến cấu trúc vốn?
Ba nhân tố đạt mức ý nghĩa thống kê $1%$ ($p < 0.01$) gồm: Lợi nhuận (PROF) tác động nghịch chiều; Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) và Quy mô ngân hàng (SIZE) tác động thuận chiều lên đòn bẩy tài chính. Biến Tăng trưởng tài sản (GROW) chưa đạt mức ý nghĩa thống kê tiêu chuẩn ($p = 0.6312$).

4. Mô hình hồi quy tác động cố định (Fixed Effects) đạt hệ số giải thích $R^2$ hiệu chỉnh là bao nhiêu?
Mô hình hồi quy tác động cố định đạt hệ số $R^2$ hiệu chỉnh là $86%$ với kiểm định $F = 33.85126$ ($p = 0.000000$), và kiểm định Wald có $p\text{-value} < 0.05$ khẳng định tính cần thiết của các biến độc lập trong mô hình.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Võ Khánh Được đã phân tích toàn diện thực trạng cấu trúc vốn và kiểm định các nhân tố ảnh hưởng đến đòn bẩy tài chính của 23 NHTM Việt Nam giai đoạn 2011–2016. Bằng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng kết hợp đánh giá theo khung CAMEL, nghiên cứu chứng minh hệ thống NHTM Việt Nam duy trì đòn bẩy tài chính cao (bình quân $89,96%$), trong đó Lợi nhuận tác động nghịch chiều, còn Quy mô và ROE tác động thuận chiều đến cấu trúc vốn. Đây là tài liệu tham khảo học thuật hữu ích cho việc nghiên cứu cấu trúc tài chính và hoạch định chính sách an toàn vốn trong lĩnh vực ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu chung về đề tài nghiên cứu như cơ sở hình thành, mục tiêu, phương pháp, bố cục đề tài. Chương 2: Cơ sở lý thuyết trình bày các lý thuyết, những khái niệm về cấu trúc vốn và các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn. Đồng thời, nêu ra những nghiên cứu thực nghiệm trước đây ở Việt Nam nói riêng và trên thế giới nói chung. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu trình bày về phương pháp, mô hình sẽ nghiên cứu về đề tài nhằm mục đích trả lời câu hỏi nghiên cứu.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương 5: Kết luận và kiến nghị. 3 c CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.1 KHÁI NIỆM CẤU TRÚC VỐN, CẤU TRÚC VỐN TỐI ƯU, NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 2.1 Khái niệm về cấu trúc vốn Xét về mặt học thuật, theo tác giả nghiên cứu Trần Ngọc Thơ và cộng sự (2007) thì cấu trúc vốn (Capital Structure) được hiểu như là một thuật ngữ nhằm mô tả nguồn gốc và phương pháp hình thành nên nguồn vốn để doanh nghiệp có thể sử dụng cho việc mua sắm tài sản, phương tiện vật chất hữu hình và hỗ trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Hơn nữa, cấu trúc vốn còn được định nghĩa chính là sự kết hợp của nợ ngắn hạn thường xuyên, nợ dài hạn, cổ phần ưu đãi và vốn cổ phần thường được sử dụng để tài trợ cho các quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Ngoài ra, trong lĩnh vực tài chính, theo tác giả nghiên cứu Brounen và cộng sự (2005) đã khẳng định rằng: cấu trúc vốn đề cập đến phương thức mà một công ty hay doanh nghiệp nào đó tài trợ cho nguồn huy động thông qua việc kết hợp các loại vốn ngắn hạn và dài hạn (bao gồm vốn chủ sở hữu, nợ và chứng khoán lai) Bên cạnh đó, theo tác giả nghiên cứu Çağlayan và Şak (2010) cho rằng cấu trúc vốn còn được hiểu như là thành phần đòn bẩy tài chính hoặc “cơ cấu” (structure) nợ phải trả của doanh nghiệp và giải thích cho những biến động về tỷ lệ nợ trên toàn công ty.

Hơn nữa, những nghiên cứu trước đây như nghiên cứu của Gropp và Heider (2009), Octavia và Brown (2008), v.v… đã sử dụng biến đại diện cho cấu trúc vốn ngân hàng (biến phụ thuộc) là biến đòn bẩy tài chính. Về mặt học thuật, đòn bẩy tài chính (Financial Leverage) là khái niệm được hiểu là có liên quan đến việc sử dụng các nguồn lực tài trợ (vay nợ). Nó thể hiện mức độ các khoản nợ trong cơ cấu nguồn vốn. Đòn bẩy tài chính xuất hiện khi doanh nghiệp quyết định tài trợ cho phần lớn tài sản của mình bằng nợ vay.

Tóm lại, nghiên cứu về cấu trúc vốn chính là nghiên cứu về phương thức lựa chọn tỷ lệ phù hợp giữa nợ và vốn chủ sở hữu với mục tiêu là tối đa hóa giá trị của doanh nghiệp. Hay nói cách khác thì việc xác định cấu trúc vốn cho các doanh nghiệp nói chung và các ngân hàng thương mại (hiện hữu trên thế giới và cả Việt Nam) nói riêng là đi xác định mức độ đòn bẩy tài chính phù hợp trong cơ cấu nguồn vốn huy động. Một cấu trúc vốn phù hợp là quyết định quan trọng với mọi doanh nghiệp không chỉ bởi nhu cầu tối đa 4 c lợi ích thu được từ các cá nhân và tổ chức liên quan tới doanh nghiệp và hoạt động của doanh nghiệp mà còn bởi tác động của quyết định này tới năng lực kinh doanh của doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh.