MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Thực tế cho thấy rằng, hoạt động tín dụng đen với thủ tục nhanh gọn, lãi suất cao và áp dụng các hình thức thu hồi nợ gắn liền với băng nhóm tội phạm, bất hợp pháp nhƣ bắt ngƣời, giết ngƣời, gây thƣơng tích, đổ chất thải vào nhà gây bức xúc trong xã hội. Các đối tƣợng này thƣờng núp bóng dƣới hình thức công ty đòi nợ thuê, công ty tài chính bất hợp pháp, cầm đồ, ủy thác đầu tƣ, hụi theo hình thức đa cấp, cho vay trên các trang mạng mời chào với lãi suất cao. Nhiều ngƣời không phải đối tƣợng cho vay chuyên nghiệp nhƣng do hám lợi đã vay của ngƣời thân, hoặc của các tổ chức tín dụng rồi cho ngƣời khác vay lại lãnh lãi cao hơn, đến khi đổ vỡ thì dẫn đến đổ vỡ dây chuyền và trở thành con nợ, bị tín dụng đen siết nợ.
Đối tƣợng đi vay thƣờng là hộ nghèo, học sinh, sinh viên, công chức, kinh doanh nhỏ lẻ… với mục đích sản xuất kinh doanh thì ít mà chủ yếu vay tiêu dùng, giải quyết những khó khăn đột xuất là nhiều. Trƣớc tình trạng “tín dụng đen” vẫn đang bùng phát mạnh mẽ, hệ lụy đối với xã hội là rất lớn, nhiều gia đình rơi vào cảnh cùng quẫn bởi vƣớng bẫy của tín dụng đen và không đƣợc sự hỗ trợ của pháp luật. Thành phố Đà Nẵng với dân số là 1.310 ngƣời (theo kết quả điều tra tính đến thời điểm 0h00’ ngày 01/04/2019, theo nguồn: https://baodanang.vn/channel/5399/201909/dan-so-da-nang-la-1134310- nguoi-3253356/), là một trong những thị trƣờng đƣợc đánh giá có nguồn khách hàng cá nhân dồi dào, thì tại đây “tín dụng đen” cũng diễn biến khá phức tạp. Do đó, phát triển tín dụng sẽ cung cấp cho khách hàng có nhiều sự lựa chọn tốt hơn, an toàn hơn.
Vì vậy, các ngân hàng đi sâu vào việc tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng cho khách hàng cá nhân và không phải đi vay nặng lãi từ “tín dụng đen” là vấn đề cấp thiết, vừa là cơ hội vừa là thách thức của các ngân hàng. Luan van 2 Hơn nữa, hiện nay hoạt động ngân hàng bán lẻ đang là xu thế phát triển của các ngân hàng, bởi lợi nhuận từ nó ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh. Do đó, các ngân hàng phải tập trung phát triển mạnh mẽ, đƣa ra chiến lƣợc hoạt động kinh doanh mới trong lĩnh vực bán lẻ để cạnh tranh trên thị trƣờng nhằm gia tăng thị phần và tăng trƣởng lợi nhuận của ngân hàng. Vì vậy, ngân hàng cần nắm bắt đƣợc nhu cầu vay vốn của khách hàng cá nhân, đặc biệt là những khách hàng khó tính, kỹ lƣỡng hay đòi hỏi xem xét và đánh giá thận trọng các ngân hàng để thiết lập quan hệ tín dụng.
Trong khi đó, hầu hết các sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng tại TP Đà Nẵng tƣơng đối đồng nhất nên không những các ngân hàng trong nƣớc cạnh tranh với nhau mà còn phải cạnh tranh với các ngân hàng nƣớc ngoài. Do vậy, ngân hàng nào tạo ra đƣợc sự khác biệt ƣu việt hơn thì ngân hàng đó sẽ có lợi thế cạnh tranh hơn. Kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu con ngƣời là không giới hạn, do đó, để thu hút đƣợc khách hàng quan tâm và sử dụng sản phẩm, dịch vụ thì ngân hàng phải thực sự hiểu biết sâu sắc và phục vụ nhiều hơn mức yêu cầu để khách hàng hài lòng nhất, thì giá trị của ngân hàng mới đạt đƣợc cao nhất. Vấn đề đặt ra là khách hàng cá nhân vay vốn sẽ dựa trên các nhân tố nào để quyết định lựa chọn ngân hàng? Với mục tiêu trả lời cho câu hỏi trên tôi quyết định chọn đề tài nghiên cứu “Nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng để vay vốn của khách hàng cá nhân trên địa bàn thành phố Đà Nẵng”, để qua đó các nhà quản trị ngân hàng nhận thấy đƣợc mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố đối với ngƣời vay là khách hàng cá nhân.
Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu của đề tài tập trung vào 3 mục tiêu chính nhƣ sau: - Xác định các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng Luan van 3 để vay vốn của khách hàng cá nhân trên địa bàn TP Đà Nẵng. - Xác định mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố đến quyết định lựa chọn ngân hàng để vay vốn của khách hàng cá nhân trên địa bàn TP Đà Nẵng. - Đề xuất một số kiến nghị cho các Ngân hàng, từ đó đƣa ra các chiến lƣợc cạnh tranh phù hợp nhằm phát triển hệ khách hàng. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3.
Đối tượng nghiên cứu - Các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng để vay vốn của khách hàng cá nhân. Phạm vi nghiên cứu 3. Không gian: - Nghiên cứu khách hàng cá nhân giao dịch tại các ngân hàng và các địa điểm công cộng trong phạm vi TP Đà Nẵng. Thời gian: - Từ tháng 12/2019 đến tháng 07/2020.
Phƣơng pháp nghiên cứu - Phƣơng pháp định tính: tìm hiểu các nghiên cứu, các lý thuyết có trƣớc nhằm tổng hợp cơ sở lý luận, đồng thời kết hợp với phƣơng pháp phỏng vấn các chuyên gia nhằm xây dựng và hoàn thiện bản câu hỏi phỏng vấn. - Phƣơng pháp định lƣợng: Sử dụng bảng câu hỏi để khảo sát khách hàng có ý định vay, đã và đang vay vốn tại các Ngân hàng trên địa bàn TP Đà Nẵng, sau đó, phân tích dữ liệu theo mục tiêu đã đặt ra của đề tài nghiên cứu. Ý nghĩa thực tiễn Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng trong phân khúc khách hàng cá nhân. Kết quả của nghiên cứu này cung cấp hƣớng dẫn cho các nhà lãnh đạo ngân hàng về mặt xây dựng các chính sách, chiến lƣợc dựa trên bằng chứng để phát triển Luan van 4 hệ khách hàng.
Bố cục của đề tài nghiên cứu Nhằm thực hiện mục tiêu nghiên cứu đã đặt ra, cấu trúc của luận văn gồm: - Chƣơng 1. Cơ sở lý luận tín dụng bán lẻ và ra quyết định lựa chọn ngân hàng để vay vốn của khách hàng cá nhân. Tổng quan về hoạt động cho vay của ngân hàng và mô hình nghiên cứu. Phân tích kết quả nghiên cứu.
Hàm ý quản trị. Tổng quan tài liệu nghiên cứu (1) “An Empirical Study on the Determinants of Banks Selection in Ghana” của tác giả Martin Owusu Ansah (2014). Mục tiêu của đề tài là xác định tiêu chí lựa chọn đƣợc sử dụng bởi các giáo viên ở các trƣờng Trung học Phổ thông khác nhau ở Ghana để lựa chọn ngân hàng của họ. Dữ liệu nghiên cứu đã chỉ ra rằng, các giáo viên ở thủ đô Kumasi coi danh tiếng cũng nhƣ sự tồn tại lâu dài của các ngân hàng là những yếu tố quyết định họ trong việc lựa chọn Ngân hàng.
Đối với phí dịch vụ, giáo viên ở các trƣờng trung học phổ thông khác nhau rất thú vị khi giao dịch với Ngân hàng có phí dịch vụ thấp. Đối với tuổi thọ của ngân hàng, họ cũng có thể chọn một ngân hàng đã tồn tại trong một thời gian dài do một số ngân hàng mới sụp đổ và những giáo viên đó không muốn trở thành nạn nhân của sự cố đó. Đối với dễ dàng nhận đƣợc khoản vay thì giáo viên dựa trên việc lựa chọn Ngân hàng có thể nhận đƣợc khoản vay trong thời gian ngắn nhất có thể mà không phải thực hiện một số thủ tục quan liêu trƣớc khi vay vốn. Ngoài ra, kết quả của nghiên cứu này còn khẳng định thêm các yếu tố quyết định lựa chọn ngân hàng là khác nhau giữa các bộ phận khác nhau ngay cả trong nghề dạy học - từ giáo Luan van 5 viên Trung học cơ sở đến giảng viên Đại học; và giáo viên là ngƣời rất nhạy cảm khi lựa chọn ngân hàng.
(2) “Determinants of bank selection by university undergrads in South East Nigeria: empirical evidence” của các tác giả Anayo D. Nkamnebe, Steve Ukenna, Carol Anionwu and Victoria Chibuike (2014). Mục đích của bài báo này là xác định và xếp hạng các yếu tố ảnh hƣởng đến việc lựa chọn ngân hàng của những ngƣời kém tuổi (sinh viên đại học) ở Đông Nam Nigeria. Dữ liệu nghiên cứu đƣa ra việc nhấn mạnh vào sự ổn định tài chính của ngân hàng của các ngân hàng sẽ giúp thu hút phân khúc ngƣời già mới nổi.
Điều này sẽ cung cấp sự đảm bảo rất cần thiết để xoa dịu nỗi sợ hãi của khách hàng về sự thất bại của ngân hàng vốn là đặc điểm của hệ thống ngân hàng Nigeria trong quá khứ. Ngoài ra, để tối ƣu hóa lợi nhuận các ngân hàng tập trung vào tiềm năng của mạng lƣới ATM (định vị trong khuôn viên trƣờng có thể là một lựa chọn chiến lƣợc bổ ích) vì đây đã trở thành biên giới mới để cạnh tranh trong phân khúc mới nổi này và đây đƣợc coi là chiến lƣợc tiếp thị khả thi ở Nigeria vì làm giảm thiểu thời gian, một số rủi ro và các chi phí bổ sung. Nhân viên ngân hàng chuyên nghiệp còn đề nghị ban lãnh đạo ngân hàng cần tiếp tục chú trọng đào tạo nhân viên, chú trọng chăm sóc khách hàng. Nghiên cứu tại khu vực Selangor của Malaysia, qua kết quả nghiên cứu ngẫu nhiên với mục đích là xác định và nhận diện các yếu tố ảnh hƣởng đến việc ngƣời tiêu dùng lựa chọn sản phẩm hoặc dịch vụ của ngân hàng Hồi giáo.
Trong đó, danh tiếng ngân hàng (do ngày càng nhiều ngƣời biết đến sự tồn tại của ngân hàng Hồi giáo ở Malaysia) Luan van 6 và lợi ích chi phí có mối quan hệ tích cực với việc lựa chọn ngân hàng Hồi giáo. Trong khi, yếu tố tôn giáo không phải là yếu tố chính mà rủi ro khi lựa chọn ngân hàng là từ ngƣời nhập khẩu. Và yếu tố thuận tiện không phải là yếu tố ảnh hƣởng đáng kể đến việc lựa chọn ngân hàng Hồi giáo của khách hàng. (4) “Những nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định vay vốn tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Công Thƣơng Việt Nam của khách hàng cá nhân ở khu vực TP.
Hồ Chí Minh” của tác giả Trần Khánh Bảo (2015). Mục tiêu của đề tài nghiên cứu là tìm hiểu, nhận định những nhân tố có tác động, ảnh hƣởng tích cực vay vốn của khách hàng cá nhân nhƣ quy mô Ngân hàng, lãi suất, địa bàn vị trí, mối quan hệ với Ngân hàng, quy trình và thủ tục vay vốn, thời gian giải quyết, đội ngũ nhân viên.