Luận văn thạc sĩ ussh chính sách nhân lực theo định hướng nhu cầu nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin tỉnh bình phước

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích ussh chính sách nhân lực theo định hướng nhu cầu nhằm cải thiện kết quả ứng dụng công nghệ thông, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Trần Văn Vân
• Người hướng dẫn: Ts. Mai Hà
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ
• Đề tài: Chính sách nhân lực theo định hướng nhu cầu nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin tỉnh Bình Phước
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Mẫu khảo sát
• 0.6. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.7. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.9. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Khái quát về CNTT
• 1.1.1. Định nghĩa
• 1.1.2. Các thành phần của CNTT
• 1.2. Vai trò của CNTT
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG NHÂN LỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN CỦA VIỆT NAM VÀ CỦA TỈNH BÌNH PHƯỚC
• 2.1. Thực trạng NLCNTT Việt Nam
• 2.2. Phân tích các nguyên nhân
• 2.3. Thực trạng nhân lực CNTT của tỉnh Bình Phước
• 2.3.1. Điều kiện tự nhiên, dân số và KT - XH
• 2.3.2. Đánh giá chung
• 2.3.3. Những thành quả phát triển CNTT giai đoạn 2000-2010
• 2.3.4. Những vướng mắc và tồn đọng
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CHÍNH SÁCH NHÂN LỰC CNTT TỈNH BÌNH PHƯỚC
• 3.1. Chính sách NLCNTT ở Việt Nam
• 3.2. Quan điểm của các chính sách phát triển CNTT và NLCNTT
• 3.3. Hiệu quả thực thi các chính sách CNTT và NLCNTT
• 3.4. Chính sách NLCNTT của tỉnh Bình Phước
• 3.4.1. Quan điểm, chính sách phát triển CNTT của tỉnh Bình Phước
• 3.4.2. Nhu cầu NLCNTT của tỉnh Bình Phước
• 3.4.3. Phân tích kết quả khảo sát
• 3.4.4. Nhận định và đề xuất
• 3.5. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin tại Bình Phước

Nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) tại tỉnh Bình Phước là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hiện đại hóa và phát triển kinh tế. Việc ứng dụng CNTT không chỉ giúp cải thiện hiệu quả công việc mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ công. Tỉnh Bình Phước đã có những bước tiến trong việc áp dụng CNTT vào quản lý hành chính và phát triển kinh tế, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết.

1.1. Tình hình hiện tại của ứng dụng công nghệ thông tin tại Bình Phước

Hiện nay, ứng dụng công nghệ thông tin tại Bình Phước đã được triển khai ở nhiều lĩnh vực, từ quản lý nhà nước đến doanh nghiệp. Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả của các ứng dụng này vẫn chưa đạt yêu cầu. Nhiều cơ quan vẫn gặp khó khăn trong việc sử dụng CNTT một cách hiệu quả.

1.2. Vai trò của chính sách nhân lực trong ứng dụng CNTT

Chính sách nhân lực đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng CNTT là yếu tố quyết định để đảm bảo sự thành công của các dự án ứng dụng CNTT tại tỉnh.

II. Những thách thức trong việc nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT tại Bình Phước

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc ứng dụng CNTT, nhưng Bình Phước vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt nhân lực có trình độ, cơ sở hạ tầng CNTT chưa đồng bộ và sự thiếu hụt trong chính sách hỗ trợ là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu hụt nhân lực có trình độ trong lĩnh vực CNTT

Tỉnh Bình Phước hiện đang thiếu hụt nhân lực công nghệ thông tin có trình độ cao. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai và vận hành các hệ thống CNTT hiệu quả.

2.2. Cơ sở hạ tầng CNTT chưa phát triển đồng bộ

Cơ sở hạ tầng CNTT tại Bình Phước chưa được đầu tư đồng bộ, dẫn đến việc khó khăn trong việc triển khai các ứng dụng công nghệ mới. Việc này làm giảm hiệu quả của các dự án CNTT.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT thông qua chính sách nhân lực

Để nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT, Bình Phước cần xây dựng và thực hiện các chính sách nhân lực phù hợp. Việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là rất cần thiết để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao trong lĩnh vực CNTT.

3.1. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực CNTT

Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu về công nghệ thông tin cho cán bộ công chức và nhân viên trong các doanh nghiệp. Điều này sẽ giúp nâng cao kỹ năng và khả năng ứng dụng CNTT trong công việc.

3.2. Chính sách thu hút nhân lực CNTT chất lượng cao

Bình Phước cần xây dựng các chính sách thu hút nhân lực CNTT chất lượng cao từ các địa phương khác. Việc này sẽ giúp cải thiện chất lượng nguồn nhân lực và nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về CNTT tại Bình Phước

Nghiên cứu về ứng dụng CNTT tại Bình Phước cho thấy nhiều kết quả tích cực. Các dự án CNTT đã giúp cải thiện quy trình làm việc và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Tuy nhiên, vẫn cần có những đánh giá và điều chỉnh để đạt được hiệu quả tối ưu.

4.1. Kết quả từ các dự án ứng dụng CNTT

Các dự án ứng dụng CNTT đã mang lại nhiều lợi ích cho tỉnh, như giảm thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao sự hài lòng của người dân. Tuy nhiên, cần có sự đánh giá thường xuyên để cải thiện hơn nữa.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ việc ứng dụng CNTT

Việc ứng dụng CNTT tại Bình Phước đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý giá, như tầm quan trọng của việc đào tạo nhân lực và đầu tư vào cơ sở hạ tầng CNTT.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho ứng dụng CNTT tại Bình Phước

Để nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT tại Bình Phước, cần có sự đồng bộ trong các chính sách và đầu tư vào nhân lực. Tương lai của ứng dụng CNTT tại tỉnh phụ thuộc vào khả năng thích ứng và phát triển của nguồn nhân lực.

5.1. Tầm nhìn tương lai cho ứng dụng CNTT

Bình Phước cần xây dựng một tầm nhìn dài hạn cho việc ứng dụng CNTT, tập trung vào phát triển nguồn nhân lực và cải thiện cơ sở hạ tầng.

5.2. Đề xuất các chính sách hỗ trợ phát triển CNTT

Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho việc phát triển công nghệ thông tin tại Bình Phước, bao gồm cả việc thu hút đầu tư và phát triển nguồn nhân lực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã trở thành động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hiện đại hóa nền hành chính công. Tại Việt Nam, nhiều chương trình chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ đã được triển khai quyết liệt nhằm rút ngắn khoảng cách phát triển. Nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với diện tích 6.855,99 km² và dân số trên 874.960 người, tỉnh Bình Phước đã tích cực đầu tư nguồn lực hạ tầng công nghệ từ năm 1997. Trong giai đoạn 2000 - 2009, số lượng máy vi tính trên toàn địa bàn tỉnh tăng trưởng bình quân 29,6%/năm, từ 1.258 máy lên hơn 13.000 máy. Mạng lưới kết nối Internet và mạng nội bộ cũng mở rộng với tốc độ ấn tượng, đạt lần lượt 86,4%/năm và 46,0%/năm.

Tuy nhiên, hiệu quả khai thác công nghệ trong quản lý hành chính nhà nước và sản xuất kinh doanh tại địa phương vẫn chưa tương xứng với quy mô đầu tư. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ thực trạng nguồn nhân lực công nghệ thông tin vừa thiếu hụt về số lượng vừa yếu kém về năng lực chuyên môn. Khảo sát thực tế cho thấy tỷ lệ cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin tại các cơ quan quản lý nhà nước của tỉnh chỉ đạt 1,04%, trong khi tỷ lệ cán bộ có trình độ chuyên ngành từ cao đẳng trở lên chỉ chiếm 2,68%. Tỉnh chưa ban hành được chính sách phát triển nhân lực chuyên biệt theo định hướng nhu cầu thực tế.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm nhận diện toàn diện mối quan hệ giữa chính sách nhân lực và hiệu quả ứng dụng công nghệ, đánh giá thực trạng giai đoạn 2000 - 2010 và đề xuất khung chính sách phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin theo định hướng nhu cầu cho giai đoạn 2011 - 2015. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng giúp nâng cao chỉ số sẵn sàng công nghệ thông tin của tỉnh Bình Phước và đóng góp giải pháp thực tiễn cho công tác quản lý khoa học và công nghệ tại các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu thiết lập hệ thống lý luận dựa trên việc kết hợp các trường phái quản trị hiện đại và lý thuyết chính sách công:

• Mô hình quản trị nguồn nhân lực và chuẩn chất lượng ISO: Ứng dụng quy trình quản trị nhân lực từ hoạch định, tuyển dụng, đào tạo đến đánh giá hiệu quả công việc. Vận dụng 8 nguyên tắc quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO, coi cung ứng nhân lực là một dịch vụ công lấy khách hàng và tổ chức sử dụng lao động làm trung tâm, duy trì nguyên tắc cải tiến liên tục và ra quyết định dựa trên dữ liệu thực chứng.
• Mô hình nhân lực theo định hướng nhu cầu (Demand-Oriented Model): Luận văn xây dựng mô hình phát triển nhân lực công nghệ thông tin dựa trên cơ chế liên kết "Ba nhà" gồm Nhà nước (hoạch định chính sách và dự báo) - Nhà trường (cơ sở đào tạo) - Doanh nghiệp/Tổ chức sử dụng lao động. Mô hình vận hành theo quy luật cung cầu của thị trường lao động và bắt buộc phải thỏa mãn ba tiêu chí cốt lõi: Tính thực tiễn, Tính chuyên nghiệp và Tính hiện đại.
• Lý thuyết chính sách công và mô hình Chính phủ điện tử: Kế thừa quan điểm của William Dunn và PGS.TS. Vũ Cao Đàm về chính sách công như một tập hợp các biện pháp được thể chế hóa nhằm tác động vào đối tượng quản lý để đạt mục tiêu kinh tế - xã hội. Đồng thời, nghiên cứu phân tích tương tác bốn thành phần của Chính phủ điện tử gồm G2C (Chính phủ với Công dân), G2B (Chính phủ với Doanh nghiệp) và G2E (Chính phủ với Cán bộ công chức) trong môi trường số hóa.

Hệ thống khái niệm chính được chuẩn hóa gồm: Nguồn nhân lực công nghệ thông tin (phân định rõ nhóm nhân lực chuyên trách công nghệ và nhóm nhân lực ứng dụng), Chính sách nhân lực theo định hướng nhu cầu, và Chuẩn kỹ năng công nghệ thông tin.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu và phạm vi mẫu: Nghiên cứu thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua điều tra bảng hỏi tại 15 Sở, ban, ngành trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước và 36 doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, tác giả thực hiện phỏng vấn sâu lãnh đạo và chuyên viên phụ trách tại 5 đơn vị trọng điểm gồm Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Thông tin và Truyền thông, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nội vụ và Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh. Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ Niên giám thống kê tỉnh Bình Phước giai đoạn 2005 - 2009 và báo cáo tổng kết Đề án 112, Đề án 80 của tỉnh.
• Phương pháp chọn mẫu: Sử dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho cả khối cơ quan hành chính nhà nước và khối doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.
• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp hệ thống và so sánh đối chiếu. Phương pháp này được lựa chọn vì cho phép lượng hóa chính xác mức độ trang bị hạ tầng, cơ cấu trình độ nhân sự, đồng thời bóc tách các điểm nghẽn chính sách từ thực tiễn triển khai các đề án công nghệ thông tin của địa phương. Timeline nghiên cứu tập trung đánh giá chu kỳ 10 năm từ 2000 đến 2010 với trọng tâm khảo sát thực tế vào tháng 04/2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu điều tra thực tế tại tỉnh Bình Phước đã làm nổi bật các phát hiện quan trọng sau:

• Hạ tầng thiết bị tăng nhanh nhưng phân bổ chênh lệch lớn giữa các cấp: Đến cuối năm 2009, 100% cơ quan quản lý nhà nước được trang bị máy tính với tổng số 1.109 máy tại cấp tỉnh và 904 máy tại cấp huyện. Tỷ lệ máy tính trên cán bộ công chức cấp tỉnh đạt 54,31% (vượt xa mức bình quân toàn quốc là 40,0%), tuy nhiên tỷ lệ này tại cấp huyện, thị xã chỉ đạt 24,23%. Tỷ lệ cơ quan kết nối Internet băng rộng ADSL cấp tỉnh đạt 94,9%, trong khi cấp huyện chỉ đạt 41,0% và vẫn còn nhiều đơn vị phải dùng kết nối quay số qua modem tốc độ chậm.
• Chất lượng nguồn nhân lực công nghệ thông tin còn thấp và mất cân đối nghiêm trọng: Mặc dù tỷ lệ cán bộ công chức qua đào tạo công nghệ thông tin đạt 61,69% (tăng 8,74% so với mức 52,95% năm 2008), nhưng có tới 95,8% số cán bộ này chỉ sở hữu chứng chỉ tin học văn phòng trình độ A và B. Cán bộ có trình độ chuyên môn từ cao đẳng trở lên chỉ chiếm 2,68% và số lượng cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin toàn tỉnh chỉ vỏn vẹn 1,04%.
• Hiệu quả ứng dụng công nghệ trong khối doanh nghiệp và trường học còn hạn chế: Trong ngành giáo dục, 100% cơ sở trường học (411/411 đơn vị) đã kết nối Internet, nhưng tỷ lệ trường học có mạng nội bộ LAN chỉ đạt 17,2% (71/412 cơ sở). Khảo sát doanh nghiệp cho thấy hơn 70,0% nhân sự công nghệ thông tin khi tuyển dụng không đáp ứng được yêu cầu công việc và phải đào tạo lại. Tỷ lệ doanh nghiệp có trang thông tin điện tử riêng đạt 19,4%, nhưng 91,0% trong số đó chỉ dừng ở mức giới thiệu hình ảnh tĩnh mà chưa tích hợp thương mại điện tử.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nhân lực công nghệ thông tin tại Bình Phước phản ánh rõ nghịch lý giữa tăng trưởng cơ sở vật chất và năng lực khai thác thực tế. Dữ liệu khảo sát được tổng hợp chi tiết qua biểu đồ diễn biến số lượng máy vi tính giai đoạn 2000 - 2009 và bảng cơ cấu phân loại trình độ cán bộ công chức, chỉ ra rằng việc đầu tư hàng chục tỷ đồng cho hạ tầng kỹ thuật và phần mềm quản lý sẽ rơi vào nguy cơ lãng phí lớn nếu không có đội ngũ nhân lực đủ năng lực vận hành.

Nguyên nhân chính của tình trạng trên là do chính sách đào tạo trong nhiều năm chỉ chạy theo số lượng và cấp chứng chỉ ngắn hạn thay vì bồi dưỡng kỹ năng thực hành chuyên sâu. Cơ chế tuyển dụng và đãi ngộ công chức chưa đủ sức cạnh tranh để thu hút chuyên gia công nghệ về công tác tại một tỉnh miền núi biên giới với 41 dân tộc anh em. Khi so sánh với bức tranh chung của cả nước, nơi dự báo đến năm 2020 sẽ thiếu hụt khoảng 128.000 đến 200.000 nhân lực công nghệ thông tin có chất lượng, tình trạng thiếu hụt nhân lực tại Bình Phước càng trở nên cấp bách. Mối liên kết giữa nhà trường, cơ quan nhà nước và doanh nghiệp trên địa bàn hầu như bị đứt gãy, dẫn đến việc đào tạo hoàn toàn lệch pha so với nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin trên địa bàn tỉnh Bình Phước, luận văn đưa ra hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Đổi mới chính sách tuyển dụng, thu hút và đãi ngộ đặc thù: Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước chủ trì phối hợp cùng Sở Nội vụ ban hành quy chế ưu đãi thu hút chuyên gia và kỹ sư công nghệ thông tin chất lượng cao về tỉnh công tác trong giai đoạn 2011 - 2015. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ lệ cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin tại các cơ quan quản lý nhà nước từ mức 1,04% lên tối thiểu 5,0% vào năm 2015, đồng thời bảo đảm 100% cơ quan cấp huyện và các Sở, ban, ngành có cán bộ chuyên trách trình độ đại học đúng chuyên ngành.
• Tái cấu trúc chương trình đào tạo cán bộ theo chuẩn kỹ năng thực tế: Sở Thông tin và Truyền thông chủ trì xây dựng đề án đào tạo kỹ năng thực chiến cho đội ngũ công chức giai đoạn 2011 - 2013. Chuyển dịch hoàn toàn từ việc cấp chứng chỉ tin học văn phòng sang đào tạo chuyên sâu về an toàn thông tin, quản trị mạng, hệ thống một cửa điện tử và đào tạo Giám đốc công nghệ thông tin (CIO) cho đội ngũ lãnh đạo, hướng tới mục tiêu 100% cán bộ công chức xử lý hồ sơ công việc trên môi trường mạng.
• Thiết lập cơ chế liên kết "Ba nhà" và quỹ phát triển nhân lực: Sở Khoa học và Công nghệ cùng Sở Giáo dục và Đào tạo làm đầu mối ký kết chương trình hợp tác đào tạo theo đơn đặt hàng với các trường đại học uy tín tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tập đoàn công nghệ. Đặt mục tiêu giai đoạn 2012 - 2015 đào tạo mới và bồi dưỡng nâng cao cho khoảng 500 chuyên viên, kỹ sư công nghệ thông tin đáp ứng chính xác nhu cầu của khối hành chính và cộng đồng doanh nghiệp địa phương.
• Nâng cấp hạ tầng kỹ thuật đồng bộ tại cấp cơ sở: Ban Chỉ đạo Công nghệ thông tin tỉnh chỉ đạo đẩy mạnh đầu tư hạ tầng mạng băng thông rộng tại các huyện, thị xã giai đoạn 2011 - 2015. Mục tiêu nâng tỷ lệ kết nối Internet băng rộng tại cấp huyện từ mức 41,0% lên 100%, trang bị hoàn thiện mạng nội bộ LAN cho trên 80% trường học và cơ sở y tế trên toàn tỉnh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ lãnh đạo và nhà hoạch định chính sách địa phương: Giúp Sở Thông tin và Truyền thông, Sở Nội vụ và Ủy ban nhân dân các tỉnh thuộc vùng trung du, miền núi có khung tham chiếu khoa học để xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực và quy hoạch hạ tầng công nghệ thông tin giai đoạn trung và dài hạn.
• Ban giám hiệu và chuyên gia phát triển chương trình đào tạo: Các trường đại học, cao đẳng và trung tâm dạy nghề có thêm căn cứ thực nghiệm về khoảng cách kỹ năng (skill gap) của sinh viên tốt nghiệp, từ đó điều chỉnh giáo trình gắn liền với nhu cầu thực tiễn của nhà tuyển dụng.
• Lãnh đạo doanh nghiệp và giám đốc nhân sự: Hỗ trợ các nhà quản trị doanh nghiệp xây dựng mô hình dự báo nhân lực nội bộ, thiết lập tiêu chuẩn kỹ năng nhân sự công nghệ và tối ưu hóa chi phí đào tạo lại.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý Khoa học và Công nghệ: Cung cấp nguồn tài liệu học thuật giá trị về phương pháp luận nghiên cứu chính sách công, quy trình khảo sát thực địa và mô hình liên kết "Ba nhà" trong chuyển đổi công nghệ.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao cần chuyển đổi từ chính sách nhân lực định hướng cung sang định hướng nhu cầu?
  Đào tạo theo định hướng cung chỉ tập trung vào chỉ tiêu tuyển sinh và cấp bằng cấp, dẫn đến việc hơn 70% nhân lực tốt nghiệp không đáp ứng được công việc và phải đào tạo lại. Tiếp cận theo định hướng nhu cầu giúp bám sát vị trí việc làm thực tế, tiết kiệm ngân sách xã hội và nâng cao năng suất lao động cho tổ chức.
• Thực trạng bất cập lớn nhất của nhân lực công nghệ thông tin tỉnh Bình Phước giai đoạn 2000 - 2010 là gì?
  Bất cập lớn nhất là cơ cấu nhân lực "vừa thiếu vừa yếu". Mặc dù có tới 61,69% cán bộ công chức qua đào tạo nhưng có đến 95,8% chỉ có chứng chỉ tin học trình độ A và B cơ bản, tỷ lệ cán bộ có trình độ từ cao đẳng trở lên chỉ đạt 2,68% và cán bộ chuyên trách công nghệ chỉ chiếm 1,04%.
• Mô hình "Ba nhà" giải quyết nút thắt nhân lực công nghệ như thế nào?
  Mô hình tạo sự gắn kết chặt chẽ: Nhà nước giữ vai trò dự báo và ban hành chính sách ưu đãi; Nhà trường đổi mới giáo trình và đào tạo theo đơn đặt hàng; Doanh nghiệp tham gia thẩm định kỹ năng, tài trợ kinh phí và tiếp nhận sử dụng lao động hiệu quả.
• Khoảng cách số giữa cấp tỉnh và cấp huyện tại Bình Phước biểu hiện cụ thể ra sao?
  Khoảng cách thể hiện rõ qua tỷ lệ máy tính trên cán bộ công chức tại cấp tỉnh đạt 54,31% trong khi cấp huyện chỉ đạt 24,23%. Đồng thời, tỷ lệ kết nối Internet băng rộng ADSL cấp tỉnh đạt 94,9% nhưng cấp huyện chỉ đạt 41,0% với nhiều thiết bị công nghệ lạc hậu.
• Khung giải pháp của luận văn có thể nhân rộng sang các tỉnh thành khác không?
  Mô hình và hệ thống giải pháp của luận văn hoàn toàn có thể áp dụng hiệu quả cho các tỉnh có điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tương đồng tại khu vực Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và các vùng nông thôn đang trong quá trình chuyển đổi số.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản trị nguồn nhân lực công nghệ thông tin theo định hướng nhu cầu trong bối cảnh phát triển Chính phủ điện tử và kinh tế số.
• Phân tích thực chứng toàn diện tại tỉnh Bình Phước giai đoạn 2000 - 2010, chỉ rõ nghịch lý giữa tốc độ tăng trưởng máy vi tính 29,6%/năm với tỷ lệ cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin chỉ đạt 1,04%.
• Nhận diện sâu sắc khoảng cách phát triển hạ tầng và nhân lực giữa cấp tỉnh và cấp huyện với tỷ lệ máy tính trên cán bộ đạt 54,31% so với 24,23%.
• Đề xuất mô hình liên kết "Ba nhà" nhằm chuẩn hóa năng lực công nghệ thông tin theo 3 tiêu chí: Hiện đại, Thực tiễn và Chuyên nghiệp.
• Xây dựng lộ trình 4 nhóm giải pháp đồng bộ về chính sách đãi ngộ, chương trình đào tạo và nâng cấp hạ tầng mạng cho giai đoạn 2011 - 2015 định hướng đến 2020.

Trong giai đoạn tiếp theo, các cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương cần khẩn trương cụ thể hóa các tiêu chuẩn kỹ năng công nghệ thông tin vào khung vị trí việc làm và ban hành cơ chế đặt hàng đào tạo trực tiếp với các trường đại học. Quý bạn đọc và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để ứng dụng vào công tác hoạch định chính sách và quản trị nhân lực khoa học công nghệ tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, khuyến nghị, luận văn gồm 3 chương: CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI CHƢƠNG 2. HIỆN TRẠNG NHÂN LỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN CỦA VIỆT NAM VÀ CỦA TỈNH BÌNH PHƢỚC CHƢƠNG 3. CHÍNH SÁCH NHÂN LỰC CNTT TỈNH BÌNH PHƢỚC 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1.Khái quát về CNTT 1. Định nghĩa Có nhiều định nghĩa khác nhau về CNTT. Tuy nhiên, có thể hiểu: "CNTT - tập hợp các phương pháp khoa học, các phương tiện và công cụ kĩ thuật hiện đại nhằm tổ chức, khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người và xã hội”1. Các thành phần của CNTT Các thành phần chính của CNTT: Kết cấu hạ tầng CNTT, nhân lực CNTT, tổ chức ứng dụng và phát triển CNTT.

Vai trò của CNTT Có thể thấy vai trò quan trọng của CNTT trong các lĩnh vực sau: QLHCNN, trong giáo dục, đào tạo, sản xuất và kinh doanh. CNTT&TT nếu được ứng dụng hợp lý trong QLNN sẽ mang lại các lợi ích: cắt giảm chi phí, cho phép nhiều dữ liệu hơn được chia sẻ giữa các HTTT để có thể phản ứng nhanh, chính xác hơn đối với những yêu cầu; cho phép người dân tiếp cận ở tất cả các bộ, ngành và các cấp chính quyền từ bất kỳ nơi nào theo phương thức thuận tiện, linh hoạt hơn - điện tử một cửa. Các loại dịch vụ này có thể ngăn ngừa quan liêu, sử dụng sai các dịch vụ và lợi ích công, người dân ngày càng tin tưởng vào các dịch vụ thuế và phúc lợi xã hội.2 CNTT có thể mang đến cho CPĐT (còn được gọi là chính phủ số, chính phủ làm việc trên Internet, chính phủ trực tuyến.) các lợi ích: Tăng cường sự điều hành có hiệu quả của chính phủ và sự tham gia của người dân; Nâng cao năng suất và tính hiệu quả trong việc đề ra và thực thi các quyết định của các cơ quan của chính phủ; Cung cấp các dịch vụ công cho các doanh nghiệp và 1 Theo Nghị quyết số 49/CP ngày 04/08/1993 của Chính phủ về phát triển CNTT, tr. 2 Theo Lê Ánh Hồng, Vai trò của CNTT&TT trong khu vực công, http://www.vn/portalid/52/tabid/108/catid/319/distid/1519_Vai_tro_cua_cong_nghe_thong_tin_va_t ruyen_thong_trong_khu_vuc_cong.html#, ngày cập nhật 12.

10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] người dân; tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động kinh doanh; nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm bất bình đẳng giữa các nhóm xã hội. Trong thực tế, các quốc gia đã triển khai 4 mô hình CPĐT: (1) Mô hình CPĐT hai thành phần: Mô hình này để giải quyết các vấn đề giữa chính phủ với người dân (Government to Citizent – G2C) và các vấn đề giữa chính phủ và doanh nghiệp (Government to Business – G2B). (3) Mô hình CPĐT bốn thành phần: Với những quốc gia có trình độ CNTT thấp thì để xây dựng CPĐT phải qua giai đoạn đưa CNTT, chủ yếu là máy tính điện tử và mạng máy tính vào các hoạt động hành chính của từng cơ quan. Đây chính là quá trình điện tử hóa các nghiệp vụ và cách thức giải quyết công việc hành chính của từng nhân viên trong bộ máy công quyền được gọi là TMĐT giữa các cơ quan chính phủ và nhân viên của chính các cơ quan đó (Government to Employee – G2E).1: Tƣơng tác giữa các thành phần CPĐT trong môi trƣờng số hóa (Nguồn: Trần Văn Hòe (2010), Giáo trình TMĐT căn bản, tr.

314) 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo chúng tôi, khi ứng dụng CNTT, yếu tố quan trọng nhất cần xem xét là nhân lực CNTT chứ không phải các nhân tố thuần kĩ thuật.1 cho thấy mối quan hệ tương tác thống nhất giữa các thành phần của CPĐT trong môi trường số hóa. Sự tương tác thống nhất và hiệu quả chỉ có được khi nhân lực ứng dụng CNTT (nhân viên chính phủ, người dân, doanh nghiệp…) am hiểu lĩnh vực chuyên môn (công việc) của mình và phải có khả năng sử dụng, ứng dụng được CNTT. Ví dụ, nếu triển khai cơ sở tầng CNTT tốt (đường truyền mạng tốt, máy tính, phần mềm tiên tiến…) nhưng nhân viên chính phủ, người dân không ứng dụng được thì chỉ làm lãng phí nguồn lực xã hội. Cần lưu ý là: “CPĐT không phải là một thực thể mà chỉ là một công cụ, một phương thức làm việc mới để hoạt động của các CQNN đạt hiệu quả cao hơn, minh bạch hơn, phục vụ người dân tốt hơn”3.

Việc xây dựng và phát triển các dịch vụ của CPĐT ở Việt Nam đã đạt được một số kết quả. Ví dụ, “Mô hình một cửa cấp huyện” được ứng dụng đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2005, sau đó triển khai rộng trên toàn quốc đã mang lại những hiệu quả: giúp cán bộ thụ lý hồ sơ nâng cao năng suất, giảm khối lượng công việc thủ công từ 20% đến 30%; cung cấp thông tin chính xác kịp thời, bất cứ lúc nào, đồng thời giúp việc tra cứu, thống kê báo cáo dễ dàng hơn4. Tuy nhiên, Hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm triển khai mô hình một cửa điện tử cấp huyện khu vực miền Bắc” đã chỉ ra hạn chế của “một cửa điện tử”. Quy trình xử lý hồ sơ đã bộc lộ yếu tố tiêu cực khi các doanh nghiệp, cá nhân nắm được ai là người đang giải quyết hồ sơ (cán bộ gây khó khăn) sẽ tranh thủ tìm mọi cách để tiếp xúc, nhờ cậy.

Vì vậy, chưa thể giảm thiểu tiêu cực phát sinh so với chuyện tiếp xúc trực tiếp trong giải quyết thủ tục hành chính công như trước kia. Đầu tư cho một cửa điện tử rất tốn kém, lãng phí (nhất là 3 http://vietnamnet.vn/cntt/200911/Doi-thoai-truc-tuyen-Trien-khai-Chinh-phu-Dien-tu-tai-VN-879861/: Trích trả lời của ông Nguyễn Minh Hồng, Thứ trưởng Bộ Thông tin & Truyền thông, tại buổi đối thoại trực tuyến về chủ đề "Chính phủ điện tử", cập nhật 23. 4 Theo Quỳnh Anh, Hiệu quả từ Mô hình một cửa, http://www.vn/articles/tin-tuc/tin-trong- nuoc/2010/05/1219012/hieu-qua-tu-mo-hinh-mot-cua/, ngày cập nhật 10. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] các địa phương miền núi, địa phương KT - XH còn phát triển chậm…).

Một số thiết bị, phần mềm còn chưa hiệu quả do chưa phù hợp với trình độ dân trí. Đa phần người dân chưa biết sử dụng CNTT, không biết cách tra cứu tài liệu trong hệ thống màn hình cảm ứng, không biết xếp hàng điện tử và dùng mã vạch tra cứu kết quả.“…các địa phương cần đẩy mạnh công tác truyền thông, tuyên truyền để người dân hiểu và dần ứng dụng một cửa điện tử”.5 Vì vậy, có thể khẳng định lại là NLCNTT là yếu tố quan trọng nhất quyết định sự thành công của việc ứng dụng CNTT. Có thể thấy rõ hơn các luận điểm này khi phân tích vai trò của CNTT trong GD&ĐT; trong sản xuất và kinh doanh. Đối với các nước đang phát triển, CNTT&TT mang lại triển vọng nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo NNL.

CNTT&TT hỗ trợ cho việc thu nhận kiến thức, tạo ra những cơ hội để đẩy mạnh hệ thống giáo dục, nâng cao năng lực học tập và tạo lập, mở rộng cơ hội cho người nghèo.6 Học mở và học từ xa cung cấp cơ hội học tập khi người học và người dạy cách biệt về thời gian hoặc không gian với sự ứng dụng CNTT&TT dưới các hình thức: (1) Radio và tivi; (2) Hội nghị truyền hình; (3) Máy tính và Internet: E-learning dành cho việc học ở tất cả các cấp độ, chính quy và không quy thông qua hình thức sử dụng Internet, mạng LAN hoặc WAN cho toàn bộ hay chỉ một phần của khóa học. Học kết hợp (Blended Learning) là sự kết hợp giữa hình thức học truyền thống và E-learning. CNTT&TT cho phép tiếp cận những tài nguyên đào tạo từ xa, với những nguồn tài nguyên con người - những chuyên gia, nhà nghiên cứu trên thế giới. CNTT&TT giúp người học trở thành lực lượng lao động phù hợp trong tương lai, có lợi thế cạnh tranh trong TTLĐ toàn cầu hóa.7 CNTT&TT nâng cao 5 http://www.vn/Home/Van-hoa-Xa-hoi/Mot-cua-dien-tu-khong-giam-duoc-tieu- cuc/2010/09/2SVMC7432070/View: Lê Minh, Một cửa điện tử không giảm được tiêu cực, ngày cập nhật 29.

Tinio (2003), Công nghệ thông tin và truyền thông trong giáo dục, Tr.org/ecohub/resources/CNTT&TT-in.2008 7 Những kĩ năng của thế kỷ 21 bao gồm: kiến thức cơ bản về kĩ thuật số (kiến thức về tính năng, nhìn, khoa 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] động lực và sự tham gia của người học trên cơ sở lấy người học làm trung tâm. CNTT&TT giúp học tập mang tính đánh giá vì nó cung cấp những công cụ chuẩn xác để đánh giá kết quả học tập một cách khách quan và chặc chẽ hơn để có phương thức điều chỉnh hiệu quả. Tuy nhiên, tính hiệu quả, chi phí, tính công bằng và bền vững là bốn vấn đề lớn cần xem xét khi sử dụng CNTT&TT trong giáo dục. “Việc ứng dụng CNTT&TT trong giáo dục, khi được thực hiện mà không có sự cân nhắc kĩ càng, có thể để lại hậu quả hơn nữa cho những người kém thuận lợi”8.

CNTT&TT có lúc thay thế được giáo viên, song không phải lúc nào cũng thay thế được. Nhiều giáo viên không muốn ứng dụng CNTT&TT do thiết kế phần mềm nghèo nàn, hoài nghi về tính hiệu quả của CNTT&TT, thiếu sự hỗ trợ quản lý, tăng thời gian và nỗ lực cần thiết để học CNTT và sử dụng nó, cảm giác mất quyền lực trên lớp học.9 Tại Việt Nam, Bộ GD&ĐT đã có chỉ thị về tăng cường "đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong GD&ĐT". Tuy nhiên, việc ứng dụng CNTT vẫn còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ. Ngành GD&ĐT đã triển khai các phần mềm điều hành, quản lý nhưng những ứng dụng này mang tính tự phát, chưa có phần mềm thống nhất về quản lý và hệ thống cơ sở dữ liệu chung cho toàn ngành.

Nhân lực ứng dụng CNTT trong các cơ quan quản lý giáo dục và tại các trường vừa thiếu, vừa nhận thức không đồng đều. Tâm lý ngại thay đổi, trì trệ trong nếp nghĩ của một số giáo viên, lãnh đạo cũng là rào cản lớn. Nhiều trường học có trang bị phòng máy vi tính nhưng thường xuyên đóng cửa. Ở các thành phố, chưa thực hiện được 100% việc dạy và học với giáo án điện tử; con số này còn rất thấp ở các vùng sâu, vùng xa.10 học, công nghệ, thông tin, văn hóa và nhận biết toàn cầu), tư duy sáng tạo, giao tiếp hiệu quả… 8 www.org/ecohub/resources/CNTT&TT-in.

Tinio (2003), Công nghệ thông tin và truyền thông trong giáo dục, Tr. Tinio (2003), Công nghệ thông tin và truyền thông trong giáo dục, Tr.org/ecohub/resources/CNTT&TT-in.2008 10 Nhật Dương, Ứng dụng CNTT trong giáo dục: đi tìm ẩn số bài toán kinh phí, http://www6.asp?NewsId=195042&CatId=71, ngày cập nhật 26.2010 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.