CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ HIỆU QUẢ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan các đề tài nghiên cứu về hiệu quả tín dụng tại ngân hàng thương mại 1. Các công trình đã nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu và viết luận văn thạc sỹ của mình tôi đã tìm hiểu một số luận văn thạc sỹ có cùng hướng nghiên cứu với đề tài luận văn của tôi đó là: a) Lê Mạnh Cường “Nâng cao hiệu quả tín dụng ngân hàng ngoại thương Việt Nam”, Luận văn thạc sỹ - Đại học Kinh tế quốc dân, năm 2006 b) Nguyễn Thị Lan Phương “Nâng cao hiệu quả tín dụng đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần Bắc Á – chi nhánh Hà Nội”, Luận văn thạc sỹ - Đại học Kinh tế quốc dân, năm 2006 c) Đoàn Mạnh Vinh “Nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại chi nhánh ngân hàng ngoại thương Hải Dương”, Luận văn thạc sỹ - Đại học Kinh tế quốc dân, năm 2008 d) Bùi Thị Hoa Đào “Nâng cao hiệu quả tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP kỹ thương Việt Nam”, Luận văn thạc sỹ - Đại học Kinh tế quốc dân, năm 2009 e) Nguyễn Thị Thu Hà “Nâng cao hiệu quả tín dụng ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP kỹ thương Việt Nam”, Luận văn thạc sỹ - Đại học Kinh tế quốc dân, năm 2010 f) Đỗ Tiến tới “Nâng cao năng lực cạnh tranh trong huy động vốn của chi nhánh ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Mê Linh - Hà Nội”, Luận văn thạc sỹ - Đại học Kinh tế quốc dân, năm 2010 g) Vũ Hải Anh “Nghiên cứu thống kê hoạt động huy động vốn của chi nhánh ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Nam Hà Nội Giai đoạn 2005- 2009”, Luận văn thạc sỹ kinh tế, năm 2010 h) Nguyễn Thu Hương “Mở rộng huy động vốn dân cư tại ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Hà Nội”, Luận văn thạc sỹ kinh tế - năm 2010 i) Cao thị Minh Huệ “Nâng cao hiệu quả huy động vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam – chi nhánh Hai Bà Trưng”, Luận văn thạc sỹ kinh tế - năm 2010. Đánh giá các công trình đã nghiên cứu Nâng cao hiệu quả tín dụng và vốn trong ngân hàng (NH) là vấn đề được đề cập và nhắc tới ở rất nhiều các công trình đã nghiên cứu ở Việt Nam.
Những công trình chỉ ra ở trên đã giải quyết được nhiều vấn đề cơ bản có liên quan tới hiệu quả tín dụng và vốn trong NH như: Bản chất của hiệu quả tín dụng, các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng vốn; Các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả tín dụng (ở tầm vĩ mô cũng như ở một số NH cụ thể) và tác động chung tới hiệu quả và việc nâng cao hiệu quả tín dụng, trong đó có hiệu quả sử dụng vốn của NH Các biện pháp mà NH đã áp dụng để nâng cao hiệu quả tín dụng, đặc biệt là hiệu quả sử dụng vốn của mình. Hệ thống các khái niệm liên quan đến các hoạt động nâng cao hiệu quả và các yếu tố tác động đến hoạt động này. Ngoài ra còn nghiên cứu cụ thể hơn, đi sâu chi tiết hơn, mô tả rõ ràng hơn một trong những yếu tố, nhân tố ảnh hưởng tới tín dụng và vốn trong NH. Nội dung của các công trình này có thể tổng quan tóm tắt như sau: Các luận văn đề cập đến đặc điểm chung nhất của NH thương mại là hoạt động tín dụng và huy động vốn mà mục tiêu chính là mang lợi nhuận cho NH; làm cho người có thừa vốn đi gửi; giúp cho người thiếu vốn có thể đi vay vốn để xây dụng cơ sở hạ tầng, nền kinh tế của mình cũng như xã hội; làm cho xã hội phát triển hiện đại thành một nước công nghiệp hóa và hiện đại hóa.
Với mục tiêu đó, yêu cầu, thủ tục, nội dung và phương pháp cho vay có các đặc thù mà các công trình nghiên cứu trên đã đề cập trên phạm vi chung cũng như vận dụng tại từng NH thương mại. Khảo sát và đánh giá thực trạng từng mặt hoạt động theo yêu cầu của luận văn, qua đó góp phần khẳng định các kết quả đạt được, các tồn tại hạn chế và các nguyên nhân cần khắc phục. Tại các công trình nghiên cứu này cũng đã đề cập đến nhiều biện pháp giúp tăng cường hiệu quả tín dụng hoặc hoàn thiện các mặt hoạt động cơ bản của NH thương mại. Qua các công trình nghiên cứu công bố kể trên nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn đã được đưa ra thảo luận tóm tắt như là: - Cách hoạt động tín dụng của NH thương mại o Huy động của NH thương mại o Sử dụng vốn của NH thương mại 6 - Các yêu cầu, quy định, quy trình và phương pháp nâng cao hiệu quả tín dụng, huy động vốn của NH thương mại - Đối tương phục vụ, tạo điều kiện để các nhà kinh doanh, doanh nghiệp sử dụng tiền qua NH - Kết quả hoạt động của NH - Cơ cấu tổ chức và cơ chế hoạt động của NH - Chính sách tín dụng, năng lực thẩm định, giám sát và xử lý tín dụng - Kiểm soát nội bộ,.
Nhiều vấn đề qua thảo luận đã từng bước được làm sáng tỏ, nhiều đề xuất cũng được tiếp tục nghiên cứu và đưa vào áp dụng. Tuy vậy, cùng với thời gian và sự biến động của hoàn cảnh kinh tế - xã hội. Việc tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện chung là một tất yếu. Các vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu và dự định nghiên cứu đề tài 1.
Các vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu Xiêng Khoảng là một tỉnh đang phát triển nhanh chóng so với các tỉnh trong nước và đứng thứ 2 của miền bắc Lào sau tỉnh Luông Phra Băng. Đã có nhiều dự án và công trình đang đầu tư và xây dựng cũng như các doanh nhân, nhà kinh doanh trong nước và ngoài nước hoạt động trên địa bàn của Tỉnh. Trong việc phát triển kinh tế – xã hội của CHDCND Lào cũng như tỉnh Xiêng Khoảng từ năm 2007 đến 2011, cơ sở hạ tầng của Tỉnh đã được xây dựng và phát triển liên tục; an ninh xã hội ổn định nên các nhà đầu tư từ nước ngoài và trong nước đã cạnh tranh nhau đầu tư vào các ngành nghề kinh tế và kinh doanh. Chẳng hạn năm 2008 tỉnh Xiêng Khoảng đã mở cửa khẩu quốc tế Nắm Kắn ở trên đường 7 nối liền hai tỉnh Xiêng Khoảng – Nghệ An; năm 2009 mở cửa khẩu Huyện Mương Mộc – Nghệ An.
Trong những năm qua đã có rất nhiều công trình được xây dựng, năm 2010 số công trình nghiên cứu xây dựng thủy điện là 39, công trình lớn có 7 công trình, vừa là 12 và nhỏ là 20 công trình. Các công trình mỏ đang nghiên cứu là 12 công trình. Trong năm tỉnh Xiêng Khoảng cũng đã bắt đầu xây dựng sân bay quốc tế. Năm 2011, số công trình thủy điện đã được cấp phép xây dựng là 18 công trình; hiện đang xây dựng 7 công trình.
Ngoài ra, cũng đã đầu tư xây dựng nhiều nhà máy chế biến ở các lĩnh vực chăn nuôi, nông nghiệp, lâm nghiệp,. trên địa bàn Tỉnh. Sự phát triển kinh tế của Xiêng Khoảng đòi hỏi và tạo điều kiện không thể thiếu để phát triển các hoạt động kinh doanh của lĩnh vực NH song câu hỏi làm thể nào để NH Lào kinh doanh không thua tại nhà mình lại là câu hỏi không dễ trả lời 7 trong bối cảnh nền kinh tế mang tính thị trường. NHNo Lào nói chung và nói riêng là Chi nhánh phải được cung cấp hoặc phải thay đổi những gì, để có thể cạnh tranh với NH khác, tránh được rủi ro, kinh doanh có hiệu quả và phát triển Chi nhánh cũng như NHNo Lào đạt được tiêu chuẩn quốc tế trước khi CHDCND Lào nhập WTO năm gần đây.
Sự phát triển nhanh của tỉnh Xiêng Khoảng đã thu hút nhiều ngành nghề vào hoạt động trên địa bàn trong đó là có ngân hàng nước ngoài là ngân hàng có tiềm ẩn đe dọa đối với ngân hàng nông nghiệp Chỉ nhánh tỉnh Xiêng Khoảng. Vì ngân hàng nước ngoài là ngân hàng có vốn lớn hơn, có công nghệ hiện đại hơn, có kinh nghiệm nhiều hơn, có nguồn nhân lực tốt và có thể làm việc khoa học hơn. Chính vì vậy, tác giả cho rằng phải đánh giá lại hoạt động của Ngân hàng Nông nghiệp Lào nói chung và nói riêng là các Chi nhánh của nó. Câu hỏi cần được làm rõ là Ngân hàng Nông nghiệp Lào đã có gì trong tay để cạnh tranh với các NH khác; xem xét lại xem Ngân hàng Nông nghiệp còn thiếu các điều kiện gì, phải đầu tư những gì để thể đem lại hiệu quả kinh doanh cho Chi nhánh nói riêng và NHNo Lào nói chung.
Cũng cần nghiên cứu xem Ngân hàng Nông nghiệp Lào cần phát triển những gì để đạt được các tiêu chuẩn cần thiết trước khi CHDCND Lào nhập WTO. Về Chi nhánh tỉnh Xiêng Khoảng, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, nguồn nhân lực chưa có nhiều kinh nghiệm đối với ngân hàng của nước ngoài, cán bộ nhân viên trình độ chưa cao, cách làm việc chưa khoa học, kể cả ở lĩnh vực họa động tín dụng; công nghệ kỹ thuật còn hạn chế và rủi ro còn nhiều; sự phát triển mạng lưới còn ít. Người dân Lào còn có thói quen sử dụng tiền mặt. Họ chưa biết và hiểu được gửi tiền vào ngân hàng sẽ mang lại lợi nhuận như thế nào, trả tiền qua ngân hàng là rất ổn định và rất hiệu quả thuận lợi và ít rủi ro trong xã hội hiện nay.
Nâng cao hiệu quả tín dụng là mục tiêu đặt ra cho mọi NH trên thị trường, làm thể nào sẽ tăng hiệu quả là điều rất khó khăn của các NH. Những vấn đề tiếp tục nghiên cứu về hiệu quả tín dụng trong NH có nhiều vấn đề tùy theo khả năng hoạt động của từng NH. Đây là những vấn đề của các NH cần nghiên cứu để nâng cao hiệu quả tín dụng trong thời gian tới.