CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN DÂN CƯ Ở NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan những nghiên cứu có liên quan đến đề tài Huy động vốn là nghiệp vụ quan trọng, đóng vai trò quan trọng trong mục tiêu phát triển của các NHTM. Trên thực tế đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu và đây là nguồn tư liệu hữu ích cho việc tham khảo viết luận văn, có thể kể đến một số nghiên cứu dưới đây: - Luận văn thạc sỹ kinh tế của tác giả Lương Thị Quỳnh Nga, 2015: “Nâng cao hiệu quả huy động nguồn vốn tiền gửi tại ngân hàng TMCP xuất nhập khẩu Việt Nam”. Luận văn đã đề cập đến những khái niệm tổng quan về nguồn vốn tiền gửi ở ngân hàng thương mại, các loại hình tiền gửi, các chỉ tiêu giúp đánh giá hiệu quả hoạt động huy động nguồn vốn tiền gửi.
Đồng thời, luận văn cũng tìm hiểu đến các yếu tố ảnh hưởng công tác huy động vốn tiền gửi. Từ đó, cũng để cập về kinh nghiệm hoạt động kinh doanh nói chung và hoạt động huy động vốn tiền gửi nói riêng của các ngân hàng nước ngoài. Tuy nhiên, cơ sở lý luận của luận văn chưa phân tích trọng tâm vào hiệu quả quản lý huy động vốn mà chỉ nêu vấn đề hoạt động kinh doanh mang tính chất tầm nhìn chung tại Ngân hàng. Thông qua mô hình SWOT, tác giả đã phân tích những điểm mạnh và điểm yếu, cơ hội, nguy cơ trong công tác huy động vốn tiền gửi của ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam, đưa ra những hạn chế về chiến lược huy động nguồn vốn tiền gửi và chính sách khách hàng, hạn chế về nguồn nhân lực, hạn chế về chất lượng sản phẩm và các tiện ích đi kèm và thiếu tính chủ động trong công tác huy động nguồn vốn tiền gửi tại chi nhánh.
Một số giải pháp được đưa ra bao gồm: Đa dạng hóa và nâng cao chất lượng các sản phẩm huy động tiền gửi, chính sách lãi suất, phát triển mạng lưới hoạt động, hiện đại hóa công nghệ ngân hàng, gia tăng thời gian huy động vốn, giải pháp về công tác điều hành của ban lãnh đạo TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Luận văn thạc sỹ kinh tế của tác giả Đỗ Thị Kim Luyến, 2016: “Hoàn thiện hoạt động Marketing trong huy động vốn tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - chi nhánh Bình Định”. Luận văn nói đến những kiến thức cơ bản liên quan marketing huy động vốn ở Ngân hàng thương mại, bao gồm: khái niệm cơ bản liên quan về marketing ngân hàng, hoạt động marketing trong huy động vốn của NHTM, các nhân tố nào ảnh hưởng đến hoạt động marketing trong huy động vốn của ngân hàng thương mại. Ngoài ra, luận văn còn đề cập đến nội dung marketing trong huy động vốn của NHTM như: nghiên cứu thị trường và làm sao để lựa chọn thị trường mục tiêu, định giá sản phẩm dịch vụ và phối hợp được marketing trong huy động vốn ở NHTM.
Luận văn đã giới thiệu một cách tổng quát về VietinBank – chi nhánh Bình Định và kết quả hoạt động kinh doanh của VietinBank Bình Định qua các 2009-2011 và đề ra các mục tiêu hoạt động của chi nhánh. Qua luận văn, tác giả đã thông qua khảo sát để đo lường và đánh giá nhu cầu, mong muốn của khách hàng trong việc sử dụng các dịch vụ liên quan đến tiền gửi ở VietinBank Bình Định. Quá trình khảo sát dựa trên kết quả khảo sát và khách hàng được lựa chọn ngẫu nhiên đối với các khách hàng là cá nhân và tổ chức kinh tế với 150 phiếu câu hỏi nhằm thăm dò ý kiến của khách hàng đối với hoạt động marketing trong huy động vốn tại VietinBank Bình Định. Tác giả phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động marketing trong huy động vốn tại chi nhánh và điều tra, phân tích đặc điểm sử dụng các sản phẩm dịch vụ huy động vốn của khách hàng, sự đánh giá của khách hàng về dịch vụ huy động vốn của ngân hàng.
Kết hợp cùng mục tiêu cụ thể của Chi nhánh, tiến hành phân khúc thị trường và lựa chọn thị trường thích hợp làm mục tiêu kinh doanh của Chi nhánh. Giải pháp đưa ra bao gồm: hoàn thiện sản phẩm, giá cả, kênh phân phối, mạng lưới truyền thông, bộ máy nhân sự, quản trị tương tác dịch vụ, môi trường làm việc. Tuy nhiên, luận văn chưa nêu được tầm quan trọng, vai trò của huy động vốn trong NHTM và lý giải tầm quan trọng của việc Marketing trong huy động vốn. - Luận văn thạc sỹ kinh tế của tác giả Lưu Thị Hoa, 2017: “Giải pháp phát triển hoạt động huy động vốn dân cư tại ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com áp dụng cho chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh”.
Luận văn đánh giá thực trạng dịch vụ huy động vốn dân cư của BIDV thành phố Hồ Chí Minh, nhận định khả năng cạnh tranh để đón đầu những cơ hội và giảm thiểu những tổn thất trong quá trình hội nhập của nền kinh tế nước nhà và đã nêu lên những kết quả hoạt động kinh doanh nói chung và hoạt động huy động vốn dân cư nói riêng của BIDV Hồ Chí Minh đạt được trong những năm từ 2010 đến 2013. Đồng thời cũng phân tích rõ về thế mạnh và điểm yếu của BIDV Hồ Chí Minh trong dịch vụ huy động vốn dân cư trên cơ sở những kết quả đạt được trong dịch vụ huy động vốn dân cư, dịch vụ hỗ trợ huy động vốn và qua kết quả thăm dò ý kiến khách hàng. Tuy nhiên luận văn chưa phân tích rõ như thế nào là phát triển cũng như nâng cao hiệu quả quản lý huy động vốn, yếu tố để phát triển nguồn vốn nhàn rỗi từ các thành phần kinh tế. - Luận văn thạc sỹ kinh tế của tác giả Nguyễn Hồng Nhung, 2015: “Tăng cường huy động vốn dân cư tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Tây Hồ”.
Luận văn đã khái quát được cơ sở lý luận về vốn của ngân hàng, cơ cấu vốn, thực trạng quản lý huy động vốn dân cư tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Tây Hồ, thông qua đó đề ra những giải pháp để khắc phục hạn chế và kiến nghị để tăng trưởng nguồn vốn huy động từ dân cư. Một số giải pháp phát triển hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Tây Hồ bao gồm: tăng cường và đa dạng hóa các hình thức huy động vốn, tăng cường huy động vốn bằng cách nâng cao các loại hình dịch vụ, thực hiện phân loại khách hàng, đa dạng hóa khách hàng, thực hiện chính sách lãi suất linh hoạt, làm tốt công tác marketing ngân hàng, Thường xuyên đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Tuy nhiên, luận văn chưa được cụ thể hóa lợi ích của việc huy động vốn mang lại thông qua việc sử dụng vốn và chi phí vốn như thế nào. Từ việc nghiên cứu tổng quan, đã có không ít nghiên cứu về vấn đề huy động vốn của các NHTM.
Đối với Agribank, cũng đã có không ít luận luận văn thạc sĩ nghiên cứu về vấn đề này. Tuy nhiên, thực tế các nghiên cứu trên đều chưa đề cập nhiều đến quản lý hiệu quả hoạt động huy động vốn trong các Ngân hàng thương 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mại nói chung và của agribank nói riêng. Agribank - Chi nhánh Tây Đô cho đến nay chưa có một đề tài nào nghiên cứu về hoạt động huy động vốn dân cư trên tất cả các khía cạnh về hiệu quả huy động vốn. Do vậy, đề tài rất còn nhiều dư địa để nghiên cứu và luận giải và luận văn “Nâng cao hiệu quả hoạt động huy động vốn dân cư ở Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Tây Đô” được thực hiện trên cơ sở kế thừa những nghiên cứu trước đây và mặt lý luận đồng thời áp dụng vào thực tiễn rất mới tại chi nhánh Agribank Tây Đô.
Cơ sở lý luận về huy động vốn dân cư trong Ngân hàng thương mại 1. Khái quát về Ngân hàng Thương mại 1. Khái niệm về ngân hàng thương mại. Đầu tiên có thể nói đến khái niệm được coi là tương đối đầy đủ và cụ thể về ngân hàng nêu tại Luật các Tổ chức tín dụng Việt Nam (2010), “Ngân hàng là loại hình TCTD được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan”.
Nói rõ, TCTD là: “ loại hình doanh nghiệp được thành lập theo quy định của Luật này và theo những qui định khác của Pháp luật để hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ, cung cấp dịch vụ ngân hàng với công việc nhận gửi tiền vào và sử dụng tiền được gửi vào đó để cho vay và cung ứng các dịch vụ liên quan đến hoạt động thanh toán”. Nghị định Chính phủ số 49/2000/NĐ-CP ngày 12/09/2000 nói rằng: “NHTM được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng cùng với các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận, góp phần thực hiện các mục tiêu kinh chung của Nhà nước”. Cụ thể, hoạt động ngân hàng tức là các hoạt động kinh doanh có liên quan đến tiền và dịch vụ tiện ích của ngân hàng với công việc chủ yếu là nhận tiền gửi, sau đó sử dụng số tiền này cho vay ra và cung ứng các dịch vụ thanh toán. Từ các định nghĩa nói chung về ngân hàng, chúng ta có thể đúc kết được rằng ngân hàng thương mại là đối tượng giao dịch trực tiếp với các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế và cá nhân thông qua nghiệp vụ chuyển tiền, gửi tiết kiệm rồi sử dụng số tiền này để cho vay, chiết khấu, cung cấp các phương thức thanh toán và cung ứng các dịch vụ ngân hàng ngược lại cho các cá nhân, doanh nghiệp trên.
Chức năng của ngân hàng thương mại. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đặc trưng ngân hàng được thể hiện rõ nhất thông qua loạt hình NHTM thông qua 3 chức năng sau: - Trung gian tín dụng: Chức năng trung gian tín dụng được xem là chức năng cơ bản nhất, phản ánh rõ nét nhất bản chất của một NHTM, là cơ sở để thực hiện các chức năng khác. Khi thực hiện chức năng trung gian tín dụng, NHTM đóng vai trò là cầu nối giữa người thừa vốn và người có nhu cầu về vốn.