Đặt vấn đề: Việc cắt điện công tác sẽ ảnh hưởng đến trật tự xã hội, an ninh quốc phòng, sản xuất, sinh hoạt và giải trí của nhân dân, dù cho việc cắt điện được thông báo trước đến khách hàng trên các phương tiện thông tin đại chúng (báo đài) hoặc thông báo trực tiếp đến khách hàng. Cùng với sự phát triển kinh tế của xã hội dẫn đến việc gia tăng phụ tải hàng năm yêu cầu ngành điện phải đi trước, cũng như đòi hỏi thường xuyên đại tu, cải tạo cũng như xây dựng phát triển lưới điện và nâng cao chất lượng dịch vụ. Công nghệ cách điện và sử dụng các thiết bị hỗ trợ hiện đại, hiện nay, trên thế giới hầu như có thể thi công sửa chữa, bảo trì không cần cắt điện ở mọi cấp điện áp trên lưới truyền tải và phân phối. Tổng Công ty Điện lực TP.HCM đang quản lý hệ thống lưới điện trung hạ thế với khối lượng khá lớn trải khắp địa bàn Thành phố.
Trong quá trình vận hành lưới điện, ngoài các trường hợp cắt điện để xử lý các sự cố, các khiếm khuyết hoặc bất thường trên lưới, còn có các trường hợp cắt điện công tác định kỳ để thực hiện các kế hoạch cải tạo, đại tu, bảo trì lưới điện nhằm đảm bảo vận hành an toàn, ổn định và đáp ứng kịp với nhu cầu phụ tải của khu vực. Do đó, một trong những mục tiêu hàng đầu 2 của Tổng công ty luôn phấn đấu thực hiện là giảm thiểu số lần mất điện, thời gian mất điện và sản lượng điện không phân phối hàng năm đến mức thấp nhất. Một trong các biện pháp thực hiện đạt hiệu quả cao nhất là tổ chức thực hiện công tác cải tạo, đại tu, bảo trì lưới điện mà không cần phải cắt điện đó là phương pháp thi công sửa chữa, bảo trì lưới điện không mất điện (thi công “line-line”). Đây là một công nghệ hiện đại phục vụ đắc lực cho mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Thành phố.
Phạm vi của đề tài này là phân tích hiệu quả của công tác thi công “live-line” trong việc nâng cao độ tin cậy cung cấp điện của Tổng công ty Điện lực TP HCM 3 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP THI CÔNG “LIVE-LINE” 2. Tổng quan về các phương pháp thi công “live-line”: Hiện nay trên thế giới đang áp dụng các phương pháp thi công “live-line” để sửa chữa, bảo trì lưới điện đang mang điện. Sau đây là một số phương pháp thi công “live-line”, cụ thể như sau: 2. Phương pháp tiếp xúc trực tiếp Đối với phương pháp này, người công nhân sử dụng các găng tay có cấp cách điện phù hợp để trực tiếp thi công các thao tác trên lưới điện đang mang điện thông qua xe gàu cách điện hay bệ đỡ cách điện (platform).
Phương pháp này phù hợp với lưới điện phức tạp, khó thao tác, người công nhân phải trực tiếp tiếp xúc với lưới điện. Phương pháp tiếp xúc gián tiếp 2. Thực hiện công tác thông qua sào thao tác Đối với phương pháp này, người công nhân không phải trực tiếp tiếp xúc với lưới điện mà sẽ thực hiện các thao tác thông qua các sào cách điện chuyên dùng, đồng thời phải luôn duy trì một khoảng cách nhất định với các phần mang điện. Phương pháp này chỉ áp dụng cho lưới điện đồng bộ và chuẩn hoá.
Đồng thời đòi hỏi người công nhân phải có kỹ năng khéo léo trong việc sử dụng sào thao tác.1: Thi công bằng sào cách điện 2. Thực hiện công tác thông qua robot làm việc Đối với phương pháp này, người công nhân không phải tiếp xúc với lưới điện mà sẽ thao tác trực tiếp trên màn hình mô phỏng. Thao tác của cánh tay robot sẽ được đồng bộ với thao tác của người công nhân thông qua màn hình và camera. 4 Phương pháp này phù hợp với mọi lưới điện.
Tuy nhiên, giá trị đầu tư lớn nên hiện nay chưa được áp dụng rộng rãi. Phương pháp đẳng thế Hình 2.2: Phương pháp đẳng thế 2. Sử dụng xe gàu cách điện Đối với phương pháp này, người công nhân sẽ mặc bộ quần áo dẫn điện (đẳng thế) nối trực tiếp với dây dẫn để thực hiện thao tác trực tiếp và được cách điện qua xe gàu cách điện. Phương pháp này phù hợp với lưới điện 110 kV trở lên, có khoảng cách phù hợp, độ an toàn cho người công nhân cao.
Sử dụng giàn giáo cách điện Đối với phương pháp này, người công nhân sẽ mặc bộ quần áo dẫn điện (đẳng thế) nối trực tiếp với dây dẫn để thực hiện thao tác trực tiếp và được cách điện qua bệ đỡ cách điện (platform) hay thang cách điện. Phương pháp này phù hợp với lưới điện 110 kV trở lên, có khoảng cách phù hợp, độ an toàn cho người công nhân cao. Sử dụng máy bay Đối với phương pháp này, người công nhân sẽ mặc quần áo dẫn điện (đẳng thế) nối trực tiếp với dây dẫn để thực hiện thao tác trực tiếp và được cách điện qua máy bay trực thăng làm nhiệm vụ đưa công nhân vào tiếp xúc với dây dẫn. 5 Phương pháp này phù hợp với lưới điện 110 kV trở lên, có khoảng cách phù hợp, độ an toàn cho người công nhân cao.
Phương pháp nối tắt (bypass) trung thế Đây là phương pháp sử dụng cáp nối tắt (bypass) có khả năng mang tải phù hợp với dòng tải của lưới điện để thực hiện nối tắt nhằm mục đích đưa dòng điện qua vị trí làm việc (tại nơi cần công tác sẽ không có dòng điện chạy qua). Các phụ tải trong phạm vi nối tắt sẽ được cung cấp thông qua các hộp nối rẽ T, máy biến áp lưu động hoặc máy phát điện.3: Hệ thống cáp nối tắt Phương pháp này phù hợp với mọi lưới điện, nhưng tương đối phức tạp và giá trị đầu tư lớn nên chưa được ứng dụng rộng rãi. 6 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP THI CÔNG “LIVE-LINE” TẠI TỔNG CÔNG TY ĐIỆN LỰC TP HCM Từ năm 1997, Tổng công ty điện lực thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai thực hiện áp dụng phương pháp thi công “live-line” để sửa chữa, bảo trì lưới điện trung thế có cấp điện áp 15kV. Việc áp dụng phương pháp thi công “live-line” trên lưới đang mang điện đã đem lại hiệu quả rất tốt, các chỉ số về độ tin cậy lưới điện đều được cải thiện rõ nét.
Quá trình hình thành và phát triển lực lượng thi công “live-line” 3. Quá trình phát triển lực lượng thi công “live-line" Lực lượng thi công “live-line” của Tổng công ty Điện lực TP HCM được thành lập năm 1997 do Công ty TECT. INC (Technical Electrical Consulting and Training) tổ chức đào tạo và cấp chứng chỉ. Ban đầu lực lượng chỉ bao gồm 02 tổ thi công “live- line” (06 người/ tổ).1: Tổ thi công “live-line” lúc mới thành lập Đến nay, do nhu cầu công tác ngày càng tăng cao, Tổng công ty đã nâng số tổ thi công “live-line” lên thành 16 tổ và được trang bị phương tiện, dụng cụ đồ nghề đầy đủ.
Hiện nay, lực lượng thi công “live-line” do Công ty Dịch vụ Điện lực quản lý và điều hành.2: Xe gàu thi công “live-line” 3. Công tác huấn luyện, đào tạo thi công “live-line” Tổng công ty có đội ngũ huấn luyện viên nhiều kinh nghiệm, đã tổ chức thành công các khóa đào tạo để tăng cường lực lượng thi công “live-line” trong nội bộ. Đồng thời, hỗ trợ tổ chức đào tạo cho các đơn vị trong Tập đoàn Điện lực Việt Nam như: Tổng công ty Điện lực Miền Trung, Tổng công ty Điện lực Miền Nam, Tổng công ty Điện lực Miền Bắc, Tổng Công ty Điện lực Hà Nội, Công ty Cổ phần Điện lực Khánh Hòa, Công ty TNHH MTV Điện lực Đà Nẵng,. Các phương pháp thi công “live-line” hiện đang áp dụng tại Tổng công ty Điện lực TP HCM: Hiện nay, Tổng công ty Điện lực TP HCM đang áp dụng các phương pháp thi công “live-line” như sau: 3.
Phương pháp sử dụng găng cách điện và xe gàu cách điện Phương pháp này công nhân thi công được mang găng tay cách điện và sử dụng xe gàu để tiếp cận, thao tác trên phần tử đang mang điện trên lưới điện.3: Phương pháp sử dụng găng tay và xe gàu cách điện 3. Các hạng mục công việc thi công “live-line” Các công việc có thể thực hiện được bằng phương pháp này bao gồm: 1. Thay cách điện đứng đơn.4: Thay sứ cách điện 2. Thay cách điện đứng đôi.5: Thay sứ cách điện đôi 9 3.
Thay cách điện treo.6: Thay cách điện treo 4. Thay cách điện néo (căng).7: Thay cách điện néo 5. Đấu nối dây bị tưa, xử lý lèo đấu dây.10: Đấu nối dây bị tưa, xử lý lèo đấu dây 8. Thay thế, lắp mới thiết bị đóng cắt Hình 3.11: Thay thế, lắp mới thiết bị đóng cắt 11 3.
Phương pháp sử dụng găng tay, sào và bệ đỡ cách điện Phương pháp này được áp dụng khi điều kiện giao thông không thuận lợi (xe gàu không thể tiếp cận với lưới điện nằm trong các ngõ, ngách, đồng ruộng, khu vực đồi núi). Phương pháp này sử dụng các bệ đỡ có cấp cách điện phù hợp được lắp đặt trên các cột (trụ) điện kết hợp với sào cách điện và găng tay cách điện để thực hiện các thao tác trên lưới điện đang mang điện.12: Sử dụng găng tay cách điện, sào và bệ đỡ cách điện 3. Phương pháp sử dụng găng tay và sào cách điện đứng trên cột (trụ) hoặc xe gàu không cách điện Phương pháp này dùng để bọc cách điện cho dây dẫn trên đường dây đang mang điện để phục vụ công tác khai quang, mé nhánh cây; công tác xây dựng các công trình đường dây có giao chéo phía dưới. Kết quả thi công “live-line” đạt được trong thời gian qua: Kết quả thực tế cho thấy, từ ngày thành lập đến nay, lực lượng thi công “live- line” của Tổng công ty đã thực hiện rất nhiều các công tác sửa chữa trên lưới điện đang vận hành.
Các công tác thường xuyên thực hiện: - Thi công xử lý sự cố theo yêu cầu của các Công ty Điện lực khu vực (các sự cố đứt cò lèo; hỏng hotline clamp, FCO, LBFCO, LA; nóng đỏ cosse LBS, DS, Reclose, nối ép…; dây bọc trung thế rớt xuống đà và một số trường hợp thay đà, thay trụ). 12 - Thi công ngăn ngừa sự cố theo yêu cầu của các Công ty Điện lực (mở - đấu lại cò lèo phục vụ thay MBA; thay sứ, FCO, LBFCO, LA, LBS, DS, Reclose, đà, trụ,…; đấu nối chuyển mạch tại các vị trí giao liên,…). - Thi công phục vụ xây dựng mới các công trình điện (trồng trụ chen nâng cao độ võng đường dây, lắp đặt thiết bị, đấu nối cấp nguồn cho đường dây – trạm điện lắp mới).
