Nâng cao chất lượng hệ điều khiển truyền động xe hàn của máy hàn tự động

Luận văn trình bày giải pháp nâng cao chất lượng hệ điều khiển truyền động xe hàn tự động bằng PLC S7-300 và phương pháp điều khiển vector.

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật

2015

114
2
0

Phí lưu trữ

35 Point

Tóm tắt

I. Tổng quan về hệ điều khiển truyền động xe hàn tự động

Hệ điều khiển truyền động xe hàn là một thành phần quan trọng trong máy hàn tự động hiện đại. Hệ thống này chịu trách nhiệm điều chỉnh chuyển động của xe hàn, đảm bảo que hàn được đẩy vào vùng hàn với tốc độ ổn định và chính xác. Nâng cao chất lượng hệ điều khiển truyền động không chỉ cải thiện hiệu suất sản xuất mà còn nâng cao chất lượng đường hàn và giảm khuyết tật. Hệ thống điều khiển vector hiện đại được ứng dụng rộng rãi trong các máy hàn công nghiệp để đảm bảo điều khiển tốc độ chính xác. Các yêu cầu về chất lượng điều khiển bao gồm độ chính xác tốc độ, thời gian đáp ứng nhanh và khả năng thích ứng với tải thay đổi.

1.1. Cấu trúc và nguyên tắc hoạt động

Hệ truyền động máy hàn tự động bao gồm động cơ điện xoay chiều 3 pha, bộ biến tần biến điều khiển và các khối xử lý điều khiển. Động cơ nhận được lệnh từ PLC S7-300 để điều chỉnh tốc độ quay. Các cảm biến tốc độ phản hồi thông tin giúp hệ thống tự động điều chỉnh.

1.2. Tầm quan trọng của điều khiển chất lượng

Nâng cao chất lượng hệ điều khiển là yêu cầu cấp thiết trong sản xuất hiện đại. Điều khiển tốc độ xe hàn ổn định giúp đảm bảo đường hàn đồng nhất, giảm thiểu lỗi hàn và tăng độ bền của sản phẩm. Công nghệ điều khiển vectơ FOC đem lại hiệu quả cao.

II. Phương pháp điều khiển hệ truyền động biến tần

Các phương pháp điều khiển hệ truyền động biến tần - động cơ điện hiện nay chủ yếu gồm điều khiển vectơ FOC (Field Oriented Control) và điều khiển trực tiếp mômen DTC (Direct Torque Control). Trong đó, điều khiển vectơ FOC là phương pháp được sử dụng phổ biến nhất vì khả năng điều khiển độc lập dòng điện từ thông và dòng điện tạo mômen. Phương pháp này cho phép nâng cao chất lượng điều khiển tốc độ xe hàn với độ chính xác cao và đáp ứng nhanh. Hệ tọa độ vector không gian (a,b,c) được chuyển đổi về hệ tọa độ tứa từ thông rotor (d,q) để thuận tiện trong tính toán và điều khiển. Sử dụng PLC S7-300 kết hợp với bộ điều khiển PID giúp tối ưu hóa quá trình điều khiển.

2.1. Điều khiển vectơ FOC Field Oriented Control

Điều khiển vectơ FOC cho phép xử lý độc lập thành phần dòng điện từ thông và tạo mômen. Phương pháp này chuyển đổi các đại lượng điện từ hệ tọa độ (a,b,c) sang hệ tọa độ (d,q). Ưu điểm là đạt độ chính xác cao, khả năng điều khiển mô men nhanh, hiệu suất năng lượng tốt.

2.2. Điều khiển trực tiếp mômen DTC

DTC (Direct Torque Control) điều khiển trực tiếp mômen mà không cần chuyển đổi tọa độ phức tạp. Phương pháp này nhanh chóng phản ứng với thay đổi tải, giảm thời gian tính toán. Tuy nhiên, FOC vẫn được ưu tiên hơn trong ứng dụng máy hàn tự động do độ chính xác cao hơn.

III. Thiết kế hệ thống điều khiển bằng PLC S7 300

PLC S7-300 là bộ điều khiển lập trình logic hiện đại, được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống tự động hóa công nghiệp. Trong hệ điều khiển truyền động xe hàn, PLC S7-300 đóng vai trò xử lý các lệnh điều khiển, quản lý các module vào ra số liệu và thực hiện các thuật toán điều khiển PID. Hệ thống bao gồm module điều khiển PID tích hợp, các cảm biến đo tốc độ và các đầu ra điều khiển biến tần. Nâng cao chất lượng hệ điều khiển truyền động yêu cầu lập trình chính xác, hiệu chỉnh thông số PID phù hợp với đặc tính của động cơ và tải. Mô phỏng trên Matlab-Simulink giúp xác minh thuật toán trước khi triển khai thực tế.

3.1. Cấu trúc PLC S7 300 và module PID

Cấu trúc PLC S7-300 bao gồm CPU xử lý trung tâm, các module input/output và bộ nhớ lưu trữ. Module điều khiển PID tích hợp giúp điều chỉnh tốc độ động cơ dựa trên sai số giữa tốc độ mong muốn và tốc độ thực tế. Thông số P, I, D được hiệu chỉnh để đạt phản ứng tối ưu.

3.2. Thiết bị đo tốc độ và phản hồi

Cảm biến tốc độ (encoder hoặc cảm biến từ) đo tốc độ động cơ và gửi thông tin về PLC. Phản hồi này cho phép hệ thống nâng cao chất lượng điều khiển bằng cách tự động điều chỉnh tần số bộ biến tần. Độ chính xác của cảm biến ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điều khiển.

IV. Mô phỏng và thực nghiệm hệ thống điều khiển

Trước khi triển khai thực tế, hệ thống điều khiển truyền động xe hàn cần được mô phỏng trên phần mềm Matlab-Simulink. Quá trình mô phỏng bao gồm xây dựng mô hình toán học của động cơ, bộ điều khiển vector FOC và bộ điều chỉnh tốc độ. Các kịch bản thí nghiệm bao gồm: động cơ làm việc không tải, có tải ở tần số 50Hz, và có tải ở tần số thấp (15Hz). Kết quả mô phỏng giúp xác định các thông số tối ưu cho bộ điều chỉnh dòng điện Ri(p) và bộ điều chỉnh tốc độ Rω(p). Nâng cao chất lượng điều khiển yêu cầu kiểm tra độ chính xác tốc độ, thời gian đáp ứng và khả năng chịu đựng nhiễu của hệ thống.

4.1. Mô phỏng trên Matlab Simulink

Sơ đồ mô phỏng toàn hệ thống bao gồm khối điều khiển vector FOC, khối điều khiển tốc độ PID và mô hình động cơ điện xoay chiều 3 pha. Các thông số được tính toán dựa trên nhãn động cơ như công suất, điện áp định mức, tốc độ. Kết quả mô phỏng cho phép kiểm chứng thuật toán trước triển khai.

4.2. Thí nghiệm thực tế và đánh giá kết quả

Hệ mô hình thực nghiệm được xây dựng với động cơ thực, bộ biến tần và PLC S7-300. Các trường hợp thí nghiệm kiểm tra hiệu suất điều khiển P trong các điều kiện khác nhau. Nâng cao chất lượng hệ điều khiển được đánh giá qua độ chính xác tốc độ, độ ổn định và khả năng xử lý quá độ tốc tốc.

21/12/2025

Trích đoạn nội dung tài liệu

h­íng dÉn ®äc toµn v¨n b¸o c¸o KQNC ! B¹n muèn ®äc nhanh nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt ? ! H∙y ®äc qua Môc lôc bªn tay tr¸i b¹n tr­íc khi ®äc b¸o c¸o ( víi Acrobat 4.0 trë lªn, cho trá chuét vµo mçi ®Ò môc ®Ó ®äc toµn bé dßng bÞ che khuÊt ) ! Chän ®Ò môc muèn ®äc vµ nh¸y chuét vµo ®ã ! B¹n muèn phãng to hay thu nhá trang b¸o c¸o trªn mµn h×nh ? ! Chän, nh¸y chuét vµo 1 trong 3 kÝch th th­­íc cã s½n trªn thanh Menu , hoÆc ! Më View trªn thanh Menu, Chän Zoom to ! Chän tû lÖ cã s½n trong hép kÝch th th­­íc muèn,, NhÊn OK hoÆc tù ®iÒn tû lÖ theo ý muèn Chóc b¹n hµi lßng víi nh÷ng th«ng tin ®®­­îc cung cÊp ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP TRẦN BÍCH NGỌC NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG HỆ ĐIỀU KHIỂN TRUYỀN ĐỘNG XE HÀN CỦA MÁY HÀN TỰ ĐỘNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT Chuyên ngành: Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa Thái Nguyên - 2015 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP TRẦN BÍCH NGỌC NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG HỆ ĐIỀU KHIỂN TRUYỀN ĐỘNG XE HÀN CỦA MÁY HÀN TỰ ĐỘNG Chuyên ngành: Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa Mã số: 60.16 LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT KHOA CHUYÊN MÔN NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TRƢỞNG KHOA PGS. VÕ QUANG LẠP PHÒNG ĐÀO TẠO Thái Nguyên - 2015 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ MỤC LỤC Mục lục……………………………………………………………………………………………i Lời cam đoan:…………………………………………………………………………….………vi Danh mục ký hiệu và chữ viết tắt……………………………………………………….vii Mục lục hình vẽ ………….viii Lời cảm ơn:…………………………………………………………………………….ix Lời nói đầu……………………………………………………………………………………….…02 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MÁY HÀN TỰ ĐỘNG ….Công dụng của máy hàn tự động ………………………………………. Giới thiệu các chuyển động của máy hàn tự động……………………………. Chuyển động đẩy que hàn vào vùng hàn………………………………………….

Chuyển động lắc que hàn………………………………………………….3 Giới thiệu các thông số và các yêu cầu máy hàn tự động. Các phƣơng án điều khiển ổn định tốc độ xe hàn ………………….Tìm hiểu máy hàn tự động trong chƣơng trình KC.1 Sự ra đời của mày hàn này ……………….2 Yêu cầu rô bôt và các thông số kỹ thuật .3 Các chuyển động điều khiển, các chuyển động của robot hàn tự động ………………………. Thiết kế, chế tạo, lắp ráp hệ thống điều khiển ………………………………………….5 Xây dựng phần mềm tính toán và điều khiển robot.16 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.6 Module vào ra số liệu. Giới thiệu hệ thống chuyển động đƣợc ứng dụng.8 Cơ cấu robot tự hành ……………………….19 Chƣơng II KHẢO SÁT & TÍNH TOÁN HỆ TRUYỀN ĐỘNG ĐIỀU KHIỂN TRUYỀN ĐỘNG XE HÀN MÁY HÀN TỰ ĐỘNG……….1 Xây dựng sơ đồ khối hệ truyền động …………………….1 Động cơ điện xoay chiều 3 pha………………………….1 Động cơ điện xoay chiều 3 pha………………………….1 Khối động lực………………………….2 Các phƣơng pháp điều khiển …………….1 Xây dựng hệ điều khiển vector ……………………….1 Khái niệm về vector không gian …………….2 Trạng thái của van và các vectơ biên chuẩn ……….3 Tổng hợp vector không gian từ các vectơ biên …….3 TỔNG QUAN VỀ PLC S7-300…………………….1 Cấu trúc của trạm SIMATIC PLC S7-300.2 Module điều khiển PID ………………………………….3 Thiết bị tín hiệu tốc độ …………….2 PHÂN TÍCH VÀ CHỌN PHƢƠNG PHÁP ĐIỀU KHIỂN HỆ TRUYỀN ĐỘNG BIẾN TẦN – ĐỘNG CƠ ĐIỆN KĐB 3 PHA………………………………….39 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.1 Các phƣơng pháp điều khiển hệ truyền động biến tần động cơ điện xoay chiều 3 pha …….1 Điều khiển vectơ ( FOC …….

Điều khiển trực tiếp mômen ( DTC)…….1 Quy đổi các đại lƣợng điện của động cơ không đồng bộ từ hệ tọa độ vector không gian (a,b,c) về hệ tọa độ cố định trên stato (α,β) ……………………………………….2 Quy đổi các đại lƣợng điện của động cơ KĐB 3 pha từ hệ tọa độ cố định trên stato (α,β) về hệ tọa độ tựa từ thông rotor (d,q)…………………………………………………….3 Sự biến đổi năng lƣợng và mômen điện từ………………………………………….4 Cơ sở định hƣớng từ thông trong hệ tọa độ tựa theo từ thông rotor (d,q)………. TỔNG HỢP HỆ TRUYỀN ĐỘNG BIẾN TẦN ĐỘNG CƠ ĐIỆN XOAY CHIỀU 3 PHA ĐIỀU KHIỂN BỞI PLC S7-300……………………………………………………….Xây dựng sơ đồ cấu trúc hệ truyền động điện điều khiển vector biến tần II.Tổng hợp bộ điều chỉnh dòng điện……………………………………………………. Tổng hợp bộ điều chỉnh tốc độ. Mô phỏng trên phần mềm Matlab – Simulink……………………………………….1 Sơ đồ mô phỏng toàn hệ thống.3 Khối điều khiển vector……….4 Khối điều khiển tốc độ……………….5 Tính toán gần đúng các thông số……………………………………………………….1 Tính toán gần đúng các thông số ghi trên nhãn động cơ……………………………….

Xác định các thông số của máy phát tốc………………………………………………57 II.3 Tính toán thông số bộ điểu chỉnh dòng điện Ri(p) ………………………………….4 Tính toán các thông số bộ điều chỉnh tốc độ Rω(p)) ……………………………….6 Quá trình mô phỏng………………………………………………………………….…58 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.1 Động cơ làm việc không tải tần số 50 Hz……………………………………………….2 Động cơ làm việc có tải ở tần số 50 Hz…………….3 Động cơ làm việc có tải ở tần số 15Hz …………………………………………………. Nhận xét…………………………………………………………………………………63 II.1 Giới thiệu bài thí nghiệm………………………………………………………………….2 Xây dựng hệ mô hình thực nghiệm………….3 Nguyên lý làm việc…………………………………………………………………………65 II.4 Trƣờng hợp thí nghiệm với bộ điều khiển P trong S7-300……………………….5 Trƣờng hợp thí nghiệm với bộ điều khiển PI trong S7-300……………………………….6 So sánh đánh giá kết quả thí nghiệm với lý thuyết tính toán………………………………68 CHƢƠNG III. KHẢO SÁT TÍNH TOÁN HỆ ĐIỀU KHIỂN TRUYỀN ĐỘNG ỔN ĐỊNH VỊ TRÍ XE HÀN………………………………………………………………………………….1 Khảo sát và tính toán với hệ điều khiển tuyến tính…………………………………………69 III.1 Xây dựng sơ đồ cấu trúc hệ ổn định tốc độ BT ĐC KĐB xoay chiều 3 pha…………….2 Xây dựng hàm số hệ truyền động BT ĐCKĐB ~ 3 pha ổn định tốc độ…………………70 III.3 Tổng hợp bộ điều chỉnh vị trí…………………………………………………………….4 Tổng hợp mạch vòng điều khiển vị trí……………………………………………………71 III.5 Mô phỏng đánh giá chất lƣợng của hệ điều khiển chuyển động xe hàn khi dùng bộ điều khiển PID………………………………………………………………………………………………72 III.2 Nâng cao chất lƣợng hệ điều khiển chuyển động xe hàn……………………………….2 Ứng dụng bộ điều khiển mờ trong mạch vòng vị trí………………………………….1 Sơ đồ khối của bộ điều khiển mờ………………………………………………………74 III. Các bộ điều khiển mờ…………………………………………………………………75 III.1 Phƣơng pháp tổng hợp kinh điển…………………………………………………….2 Bộ điều khiển mờ tĩnh……………………………………………………………….3 Bộ điều khiển mờ động………………………………………………………………76 III.3 Bộ điều khiển mờ lai PID…………………………………………………………………76 III.1 Giới thiệu chung……………………………………………………………………….2 Bộ điều khiển mờ lai chỉnh định mờ tham số bộ điều khiển PID………………………80 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.3 Tổng hợp hệ thống với bộ điều khiển PID kết hợp với bộ điều khiển mờ cho truyền động để điều khiển chuyển động cho xe hàn máy hàn tự động…………………………………81 III.1 Xây dựng bộ điều khiển mờ III.2 Mô phỏng hệ với bộ điều khiển mờ mắc nối tiếp….3 SƠ ĐỒ MÔ PHỎNG SO SÁNH CHẤT LƢỢNG BỘ ĐIỀU KHIỂN PID VÀ BỘ ĐIỀU KHIỂN MỜ LAI NỐI TIẾP CHO ĐIỀU KHIỂN CHUYỂN ĐỘNG XE HÀN……….1 Mô phỏng với lƣợng đặt là = 10 V III.2 Mô phỏng với lƣợng đặt là hàm điều hòa tuần hoàn: y = Asin(ωt)……………………………………………………………………90 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ…………………………………………………………………96 IV.

Kiến nghị………………………………………………………………………………… Tài liệu tham khảo Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ LỜI CAM ĐOAN Tên tôi là: Trần Bích Ngọc Sinh ngày: 02 tháng 11 năm 1988 Học viên lớp cao học khóa K15 - Tự động hóa - Trƣờng Đại học kỹ thuật công nghiệp - Đại học Thái Nguyên. Hiện đang công tác tại: Công ty TNHH SamSung Electro – Mechanics Việt Nam Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận văn là trung thực. Những kết luận trong luận văn chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào.

Mọi thông tin trích dẫn trong luận văn đều chỉ rõ nguồn gốc. Tác giả luận văn Trần Bích Ngọc Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Diễn giải nội dung đầy đủ 1 BTKĐB~3 pha Biến tần không đồng bộ xoay chiều ba pha 2 ADC Analog Digital Convert 3 DAC Digital Analog Convert 4 PID Proportional Intergal Derivative 5 PI Proportional Intergal 6 PD Proportional Derivative 7 Ucđ Điện áp chủ đạo 8 Ki , K p Hệ số biến đổi của bộ điều khiển số dòng điện 9 Kω Hệ số của khâu lấy tín hiệu tốc độ Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ Hình 1.1 Sơ đồ hệ truyền động dịch cực……………………………………………….2 Sơ đồ khối hệ truyền động cho xe hàn…………………………………….3 Sơ đồ động học rôbot hàn tự động………………………………………….4 Sơ đồ khối tổng thể hệ thống điều khiển vị trí các trục……………………… 13 Hình 1.5 Lƣu sơ đồ chức năng chƣơng trình…………………………………….6 Cơ cấu hệ thống điều khiển Servo robot hàn tự hành 4 trục……………….7 Mô hình cơ cấu robot hàn tự hành………………………………………… 19 Hình 1.8 Cơ cấu chuyển động của các khớp robot hàn……………………………….9 Cơ cấu chuyển động của khớp robot……………………………………….10 Sơ đồ cấu trúc hệ thống truyền động……………………………………… 23 Hình 2.1: Sơ đồ khối hệ truyền động biến tần động cơ……………………………….a: Đặc tính cơ khi thay đổi tần số, điện áp không đổi……………………….b Đặc tính cơ khi thay đổi tần số, điện áp (U/f = const)…………………….3 Sơ đồ nghịch lƣu độc lập nguồn áp 3 pha………………………………….4 Biểu đồ sóng điện áp ra biến tần khi điều khiển theo phƣơng pháp PWM Hình 2.5 Vector không gian và vector biên chuẩn…………………………………… 30 Hình 2.6 Trạm PLC máy gạt phôi…………………………………………………….7 Sơ đồ cấu trúc module điều khiển PID……………………………………… Hình 2.8 Thuật toán điều khiển PID………………………………………………….9 Đặc tính đo máy phát tốc 1 chiều………………………………………….10 Mạch đo tốc độ bằng máy phát tốc xoay chiều 3 pha……………………. 11 Sơ đồ điều khiển vector của hệ truyền động BT KĐC ~ 3pha…………….12 Sơ đồ khối hệ BT KĐB ~ 3 pha điều khiển trƣc tiếp momen…………….13 Hệ tọa độ vector không gian (a,b,c) và hệ tọa độ cố định trên stator (α,β).14 Hệ tọa độ quy đổi (α,β) tựa theo từ thông rotor (d,q)……………………… 43 Hình 2.15 Sơ đồ nguyên lý hệ thống điều khiển vector động cơ KĐB bằng thiết bị biến tần………………………………………………………………………………… 46 Hình 2.16 Sơ đồ cấu trúc hệ thống truyền động điện sử dụng biến tần và động cơ KĐB…… 47 Hình 2.17 Sơ đồ cấu trúc đơn giản hóa hệ thống điện sử dụng biến tần và động cơ KĐB…………………………………………………………………………………….18 Sơ đồ cấu trúc rút gọn hệ thống điện sử dụng biến tần và động cơ KĐB…. Sơ đồ cấu trúc mạch vòng điều chỉnh dòng điện………………………… 49 Hình 2.

Sơ đồ cấu trúc mạch vòng điều chỉnh tốc độ……………………………… Hình 2. Sơ đồ khối mạch vòng điều chỉnh tốc độ ………………………………… 51 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.22 Cấu trúc mô phỏng hệ thống BĐBT – ĐCKĐB…………………………….23 Khối động cơ xoay chiều 3 pha…………………………………………… 54 Hình 2.24 Cấu trúc khối điều khiển vector…………………………………………… 55 Hình 2.25 Cấu trúc khối điều khiển tốc độ…………………………………………… Hình 2.26 Điện áp tức thời của biến tần ở tần số 50 Hz……………………………… 57 Hình 2.27 Tốc độ động cơ ở tần số 50 Hz…………………………………………….28 Mômen điện từ ở tần số 50 Hz…………………………………………….29 Tốc độ động cơ ở tần số 50 Hz…………………………………………….30 Điện áp đặt vào động cơ ở tần số 50 Hz có tải…………………………….31 Tốc độ đặt vào động cơ ở tần số 50 Hz có tải…………………………….32 Mômen đặt vào động cơ ở tần số 50 Hz có tải…………………………….

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ