Chương 1. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ VÀ CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ TRONG LĨNH VỰC VIỄN THÔNG, CÔNG NGHỆ THÔNG TIN 1.1 Các công trình nghiên cứu đã thực hiện về chất lượng dịch vụ và chất lượng dịch vụ trong lĩnh vực viễn thông, công nghệ thông tin 1.1 Một số luận văn Về chất lượng dịch vụ công nghệ thông tin hiện tại chưa có một luận văn nào nghiên cứu chi tiết về vấn đề này, tuy nhiên trong lĩnh chất lượng dịch vụ ngành công nghệ thông tin viễn thông đã có khá nhiều luận văn tiến hành nghiên cứu chi tiết các vấn đề liên quan. Các công trình nghiên cứu liên quan đề tài bao gồm một số đề tài sau: a) Lê Hoàng Hải(2009), “Đánh giá một số giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ thông tin di động của công ty Viễn Thông Viettel”, luận văn thạc sỹ -Đại Học Bách Khoa Hà Nội Luận văn này có đề cập đến các phương pháp đo lường đánh giá chất lượng dịch vụ gồm các phương pháp tiếp cận nghiên cứu chất lượng dịch vụ dựa trên Marketing-mix dịch vụ, 05 thước đo chất lượng dịch vụ, đưa ra 02 nhóm chỉ tiêu để đánh giá chất lượng dịch vụ thông tin di động là nhóm chỉ tiêu chất lượng kỹ thuật và nhóm chỉ tiêu chất lượng dịch vụ khách hàng. Luận văn chỉ liệt kê tên các chỉ tiêu, đánh giá chất lượng thông qua các số liệu đã thu thập được từ nhiều nguồn khác nhau.
Luận văn chưa có sự phân tích tổng hợp để xác định một cách chính xác nhất về thực trạng chất lượng dịch vụ của công ty viễn thông Viettel b) Nguyễn Thị Hiền Thu(2009), “Đánh giá chất lượng dịch vụ và một số biện pháp nâng cao chất lượng dịch vụ viễn thông của EVN Telecom”, luận văn thạc sỹ Đại học Bách Khoa Hà Nội Tác giả luận văn đã tìm hiểu nhận xét của khách hàng về chất lượng dịch vụ thông tin di động, thông qua các cuộc điều tra các khách hàng đang sử dụng dịch vụ của công ty, kết quả điều tra chưa được phân tích sâu để tìm ra những nguyên nhân chưa tạo được sự thỏa mãn của khách hàng với dịch vụ của EVN Telecom. Các giải pháp tác giả đưa ra như nâng cao chất lượng đội ngũ lao 5 động, hoàn thiện hệ thống cơ sở vật chất, thực hiện tốt công tác chăm sóc khách hàng, áp dụng hệ thống quản lý chất lượng toàn diện chưa được phân tích một cách cụ thể. c) Nguyễn Thành Công(2010), “Một số giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ Internet tại công ty kiểm toán và truyền số liệu VDC”, luận văn thạc sỹ, Đại Học Kinh Tế Quốc Dân Tác giả luận văn đã giới thiệu các dịch vụ cũng như hệ thống các kênh phân phối dịch vụ internet, giá dịch vụ, thị trường cũng như thị phần dịch vụ Internet của công ty VDC. Tác giả đưa ra những đánh giá phân tích và kết quả về chất lượng dịch vụ của công ty theo các tiêu chuẩn: Theo các chỉ tiêu về chất lượng kỹ thuật của công ty, theo các chỉ tiêu về chất lượng phục vụ của công ty từ các thông tin này đánh giá được những chỉ tiêu nào chưa đạt yêu cầu cần cải thiện trong thời gian tới.
Tác giả cũng đề cập đến hệ thống quản trị chất lượng ISO 9000 đang được xây dựng và áp dụng đối với hệ thống chất lượng tại VDC. Các giải pháp tác giả đưa ra để nâng cao chất lượng dịch vụ internet tác giả mới đề cập đến các yếu tố về tiêu chuẩn chất lượng như hoàn thiện tiêu chuẩn ISO 9001 mà chưa phân tích các yếu tố quan trọng khác cũng ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ như cơ sở hạ tầng kỹ thuật, chất lượng nguồn nhân lực, quy trình hỗ trợ khách hàng. d) Nguyễn Thị Phương Linh(2011), “Áp dụng mô hình SERVPERF để đánh giá chất lượng và nâng cao chất lượng dịch vụ thông tin di động của công ty viễn thông Vinaphone”, luận văn thạc sỹ, Đại Học Kinh Tế Quốc Dân Trong cơ sở lý thuyết của mình tác giả đã trình bày chi tiết mô hình SERVPERF trong đánh giá chất lượng thông tin di động, chỉ tiêu chất lượng được phân làm 02 loại chỉ tiêu chất lượng kỹ thuật và chỉ tiêu chất lượng phục vụ. Trình bày chi tiết mô hình đánh giá chất lượng dịch: mô hình khoảng cách chất lượng, mô hình Servqual, và biến thể Servperf.
Tác giả đã có những nghiên cứu khá chi tiết về việc xây dựng các thang đo về chất lượng dịch vụ và thang đo sự thỏa mãn khách hàng, từ kết quả này đưa ra những đánh giá về chất lượng dịch vụ thông tin của Vinaphone, đánh giá mức độ thỏa mãn của khách hàng với dịch vụ của Vinaphone. Trong phần giải pháp tác giả mới chỉ tập trung nghiên 6 cứu các giải pháp về nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng mạng lưới, chất lượng nguồn nhân lực, chính sách chăm sóc khách hàng, cần có thêm một số định hướng về các tiêu chuẩn đánh giá khác về chất lượng dịch vụ thông tin di động nói chung.2 Các bài báo, hội thảo và các nghiên cứu khác a) TS Nguyễn Trọng, nguyên chánh văn phòng ban chỉ đạo quốc gia về công nghệ thông tin, “ Dịch vụ công nghệ thông tin, hướng đi của Việt Nam” Tác giả đã phân tích thị trường dịch vụ công nghệ thông tin trên thế giới cũng như tại Việt Nam, đưa ra các khái niệm chi tiết về dịch vụ công nghệ thông tin, hướng phát triển cho ngành công nghệ thông tin Việt Nam b) Bộ Thông Tin & Truyền Thông: “Tọa đàm góp ý cho dự thảo nghị định về dịch vụ công nghệ thông tin” do hội tin học Việt Nam và hiệp hội phần mềm và dịch vụ công nghệ thông tin đồng tổ chức. Các đại biểu trong cơ quan có thẩm quyền, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin viễn thông đã đưa ra những nhận định về các nội dung của dự thảo nghị định về dịch vụ công nghệ thông tin. Điều này chứng tỏ mối quan tâm lớn từ phía các cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước tới việc ban hành nghị định về dịch vụ công nghệ thông tin lần này, có thể coi đây là một dấu hiệu tốt cho một nền công nghệ thông tin đang phát triển trong nước.
Ghi nhận những ý kiến đóng góp thẳng thắn từ cộng đồng doanh nghiệp, Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Minh Hồng cho biết dự thảo nghị định về dịch vụ công nghệ thông tin là văn bản do Bộ soạn thảo đã nhận được sự quan tâm từ cộng đồng doanh nghiệp lớn nhất từ trước tới nay. Bộ TT&TT vẫn đang tiếp tục lắng nghe các ý kiến đóng góp cho dự thảo Nghị định về dịch vụ công nghệ thông tin và sẵn sàng tiếp thu để hoàn thiện dự thảo này. Mong cộng đồng công nghệ thông tin coi đây là sản phẩm chung nhằm thúc đẩy sự phát triển dịch vụ công nghệ thông tin tại Việt Nam trong thời gian tới. c) Bộ Thông Tin & Truyền Thông: “Hội thảo và triển lãm: Sản phẩm và dịch vụ công nghệ thông tin thương hiệu Việt Nam” Bộ Thông tin và Truyền thông triển khai nhiệm vụ thúc đẩy ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin đưa Việt Nam sớm trở thành quốc gia mạnh về công 7 nghệ thông tin.
Chương trình có mục đích là tạo thị trường cho các sản phẩm và dịch vụ công nghệ thông tin thương hiệu Việt, đẩy mạnh hoạt động quảng bá sản phẩm, dịch vụ công nghệ thông tin tuyền thông Việt Nam, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo cơ hội hợp tác đầu tư, thúc đẩy hoạt động kinh doanh. Chương trình năm nay sẽ bao gồm 03 chuyên đề sản phẩm phần mềm trong Y tế, Giáo dục. Sản phẩm phần mềm phục vụ công tác quản lý điều hành trong cơ quan nhà nước. Sản phẩm phần cứng, dịch vụ công nghệ thông tin và nội dung số thương hiệu Việt.
Triển lãm nhằm tôn vinh các doanh nghiệp sản xuất phần mềm, phần cứng và nội dung số tại Việt Nam, đồng thời mở ra cơ hội giao lưu hợp tác giữa các doanh nghiệp công nghệ thông tin Việt Nam với các doanh nghiệp công nghệ thông tin đến từ các quốc gia khác như: Malaysia, Singapore, Thái Lan.2 Đánh giá chung về các công trình đã đạt được Tất cả các công trình trên đã nghiên cứu về chất lượng dịch vụ trong một số lĩnh vực của ngành công nghệ thông tin, viễn thông có liên quan đến đề tài của luận văn mà tác giả đang thực hiện. Nhìn chung các nghiên cứu đã đề cập những vấn đề cốt lõi sau: - Tầm quan trọng của chất lượng dịch vụ công nghệ thông tin & Viễn Thông - Xây dựng các bộ tiêu chuẩn, thu thập số liệu về chất lượng dịch vụ mà doanh nghiệp cung cấp - Mối quan hệ giữa chất lượng dịch vụ, sự thỏa mãn và lòng trung thành của khách hàng - Các hoạt động nhằm đảm bảo và nâng cao chất lượng dịch vụ dịch vụ: nguồn nhân lực, cơ sở vật chất, vv - Khoảng cách giữa chất lượng mong đợi và chất lượng đạt được Mặc dù có khá nhiều công trình nghiên cứu về chất lượng dịch vụ, nhưng các công trình nghiên cứu này trong quá trình thực hiện cũng như kết quả vẫn còn những hạn chế nhất định như sau: - Không đánh giá chất lượng dịch vụ trên cả hai khía cạnh là chất lượng kỹ thuật và chất lượng phục vụ với đầy đủ các chỉ tiêu phản ánh. 8 - Các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ đưa ra chưa gắn với kết quả nghiên cứu, phần lớn vẫn dựa vào các hoạt động thực tế của doanh nghiệp. - Chưa áp dụng hoặc mới áp dụng một phần các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế.3 Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu và giải quyết Luận văn sẽ tiếp tục nghiên cứu chi tiết về dịch vụ công nghệ thông tin, các tiêu chí đánh giá chất lượng dịch vụ công nghệ thông tin.
Xác định các yếu tố ảnh hưởng, các hạn chế gặp phải của quá trình cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin của doanh nghiệp công nghệ thông tin nói chung và công ty FPT IS nói riêng. Đưa ra các giải pháp khắc phục các hạn chế mà doanh nghiệp đang gặp phải trong quá trình cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin hiện nay. Đưa ra các giải pháp phù hợp có thể vận dụng vào thực tiễn tại công ty FPT IS, giúp nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin, nâng cao khả năng cạnh tranh, chiếm lĩnh thị trường của doanh nghiệp. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN 2.1 Dịch vụ công nghệ thông tin 2.