Nâng Cao Chất Lượng Cho Vay Bán Lẻ Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Chất lượng cho vay bán lẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển việt nam chi nhánh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Hữu Đông
• Người hướng dẫn: TS. Lại Lâm Anh
• Trường học: Trường Đại Học Mở Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Chất Lượng Cho Vay Bán Lẻ Tại Ngân Hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY BÁN LẺ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về chất lượng cho vay bán lẻ
• 1.1.1. Một số khái niệm
• 1.1.2. Chất lượng tín dụng cho vay bán lẻ
• 1.1.3. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay bán lẻ
• 1.1.3.1. Các chỉ tiêu khảo sát đánh giá chất lượng khoản vay
• 1.1.3.2. Chỉ tiêu định lượng từ thu thập các số liệu thống kê của ngân hàng
• 1.1.4. Nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay bán lẻ
• 1.1.4.1. Nhân tố khách quan
• 1.1.4.2. Nhân tố chủ quan
• 1.2. Kinh nghiệm về chất lượng cho vay bán lẻ
• 1.2.1. Kinh nghiệm trong nước - Trường hợp Ngân hàng Vietinbank CN Lạng Sơn
• 1.2.2. Kinh nghiệm quốc tế về cho vay bán lẻ
• 1.2.3. Bài học kinh nghiệm về nâng cao chất lượng cho vay bán lẻ
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHO VAY BÁN LẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐÔNG HÀ NỘI
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Đông Hà Nội
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức và nhân sự
• 2.1.3. Tình hình hoạt động kinh doanh
• 2.2. Thực trạng chất lượng cho vay bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - CN Đông Hà Nội
• 2.2.1. Khái quát chung về tình hình cho vay bán lẻ tại các NHTM trên địa bàn huyện Đông Anh
• 2.2.2. Phân tích về chất lượng cho vay bán lẻ tại BIDV Đông Hà Nội thông qua một số chỉ tiêu đánh giá
• 2.3. Đánh giá chất lượng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - CN Đông Hà Nội
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Những vấn đề còn tồn tại - Nguyên nhân
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY BÁN LẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH ĐÔNG HÀ NỘI
• 3.1. Định hướng và mục tiêu nâng cao hiệu quả cho vay tiêu dùng
• 3.1.1. Định hướng phát triển cho vay tiêu dùng
• 3.1.2. Triển vọng phát triển cho vay tiêu dùng
• 3.2. Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cho vay bán lẻ cho Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Đông Hà Nội
• 3.2.1. Nhóm giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đảm bảo các nguyên tắc cho vay
• 3.2.2. Nhóm giải pháp nhằm phát triển sự đa dạng và tiện ích của các sản phẩm cho vay bán lẻ
• 3.2.3. Nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hình ảnh và uy tín của ngân hàng về hoạt động cho vay bán lẻ
• 3.2.4. Nhóm giải pháp phát triển nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng CVBL
• 3.2.5. Nhóm giải pháp nhằm nâng cao sự phối hợp giữa ngân hàng với các đơn vị, cơ quan chức năng
• 3.2.6. Các giải pháp khác
• 3.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Vai trò của việc nâng cao chất lượng cho vay bán lẻ tại BIDV

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, việc nâng cao chất lượng cho vay bán lẻ không chỉ là mục tiêu mà còn là yếu tố sống còn quyết định vị thế của Ngân hàng BIDV. Hoạt động này giúp ngân hàng xây dựng một nền tảng khách hàng vững chắc, phân tán rủi ro và tạo ra nguồn thu nhập ổn định. Tín dụng bán lẻ hướng đến đối tượng khách hàng cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp vừa và nhỏ, một phân khúc thị trường đầy tiềm năng. Việc cải thiện chất lượng tín dụng trong mảng này đồng nghĩa với việc tối ưu hóa hiệu quả cho vay, giảm thiểu nợ xấu và gia tăng năng lực cạnh tranh. Một quy trình cho vay chuyên nghiệp và các sản phẩm cho vay BIDV đa dạng sẽ thu hút và giữ chân khách hàng, góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của ngân hàng trong kỷ nguyên số. Phân tích từ luận văn của Nguyễn Hữu Đông (2021) cho thấy, việc tập trung vào chất lượng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân là định hướng chiến lược mà Hội đồng quản trị BIDV đã xác định rõ ràng.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của tín dụng bán lẻ hiện đại

Theo định nghĩa trong Thông tư 39/2016/TT-NHNN, hoạt động cho vay khách hàng cá nhân và doanh nghiệp nhỏ được xem là cốt lõi của tín dụng bán lẻ. Đây là hình thức cấp tín dụng cho các cá nhân, hộ gia đình nhằm mục đích tiêu dùng như cho vay mua nhà, cho vay mua ô tô, hoặc hỗ trợ vốn kinh doanh cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đặc điểm chính của mảng này là quy mô từng khoản vay không lớn, số lượng khách hàng đông đảo, giúp phân tán rủi ro tín dụng. Lãi suất cho vay bán lẻ thường cao hơn cho vay doanh nghiệp lớn do chi phí vận hành và rủi ro cao hơn. Nguồn trả nợ của khách hàng đến từ thu nhập ổn định (lương, lợi nhuận kinh doanh), không nhất thiết phụ thuộc vào kết quả của khoản vay. Điều này đòi hỏi công tác thẩm định tín dụng phải xem xét kỹ lưỡng năng lực tài chính và uy tín của người vay.

1.2. Tầm quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh

Việc nâng cao chất lượng cho vay bán lẻ là một vũ khí chiến lược giúp Ngân hàng BIDV gia tăng năng lực cạnh tranh. Một danh mục cho vay bán lẻ chất lượng cao, với tỷ lệ nợ xấu thấp, sẽ cải thiện đáng kể hiệu quả cho vay và lợi nhuận. Khi chất lượng dịch vụ được nâng cao, từ quy trình cho vay tinh gọn đến các sản phẩm cho vay BIDV linh hoạt, ngân hàng sẽ tạo dựng được uy tín và lòng trung thành của khách hàng. Điều này không chỉ giúp mở rộng thị phần mà còn là cơ sở để bán chéo các sản phẩm, dịch vụ khác. Trong bối cảnh các ngân hàng nước ngoài và công ty tài chính công nghệ (Fintech) đang xâm nhập mạnh mẽ, một hệ thống cho vay bán lẻ vững mạnh chính là lá chắn bảo vệ và là động lực tăng trưởng bền vững cho BIDV.

II. Các thách thức khi nâng cao chất lượng cho vay bán lẻ tại BIDV

Mặc dù sở hữu tiềm năng lớn, việc nâng cao chất lượng cho vay bán lẻ tại Ngân hàng BIDV phải đối mặt với không ít thách thức. Các yếu tố này đến từ cả môi trường kinh tế vĩ mô lẫn các vấn đề nội tại của ngân hàng. Sự biến động của thị trường, sự thay đổi trong hành vi người tiêu dùng và áp lực cạnh tranh đòi hỏi ngân hàng phải liên tục đổi mới. Về mặt chủ quan, quy trình cho vay và công tác thẩm định tín dụng cần được cải tiến để vừa đảm bảo tốc độ, vừa kiểm soát chặt chẽ rủi ro tín dụng. Việc quản lý một danh mục với hàng triệu khách hàng cá nhân là bài toán phức tạp, dễ dẫn đến nguy cơ gia tăng nợ xấu nếu không có một hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả. Đây là những rào cản chính mà BIDV cần vượt qua để tối ưu hóa hiệu quả cho vay trong lĩnh vực này.

2.1. Phân tích các yếu tố chủ quan ảnh hưởng chất lượng tín dụng

Các yếu tố chủ quan xuất phát từ nội bộ ngân hàng có tác động trực tiếp đến chất lượng tín dụng. Đầu tiên là chính sách tín dụng của BIDV, nếu chính sách quá cứng nhắc hoặc không theo kịp thị trường sẽ làm giảm khả năng tiếp cận của khách hàng tiềm năng. Thứ hai, chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là cán bộ tín dụng, đóng vai trò then chốt trong công tác thẩm định tín dụng và giám sát khoản vay. Năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của nhân viên ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định cho vay và khả năng phòng ngừa rủi ro. Cuối cùng, hệ thống công nghệ thông tin và quy trình cho vay chưa được tối ưu hóa hoàn toàn có thể gây ra sự chậm trễ, sai sót và làm tăng chi phí hoạt động, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay.

2.2. Nhận diện rủi ro tín dụng và nguy cơ nợ xấu từ thị trường

Môi trường kinh tế vĩ mô bất ổn là nguồn gốc của nhiều rủi ro tín dụng. Suy thoái kinh tế, lạm phát, hay dịch bệnh có thể làm giảm thu nhập của khách hàng, ảnh hưởng đến khả năng trả nợ và làm tăng tỷ lệ nợ xấu. Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác và công ty tài chính cũng là một thách thức, đôi khi dẫn đến việc nới lỏng điều kiện cho vay để giành thị phần, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro. Bên cạnh đó, các rủi ro pháp lý liên quan đến tài sản đảm bảo, quy định về thu hồi nợ cũng là những yếu tố khách quan tác động đến chất lượng cho vay bán lẻ. Việc nhận diện sớm và xây dựng kịch bản ứng phó với các rủi ro này là nhiệm vụ cấp thiết trong công tác quản lý rủi ro.

III. Giải pháp tối ưu quy trình nâng cao chất lượng tín dụng bán lẻ

Để giải quyết các thách thức, việc đưa ra các giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng một cách hệ thống là yêu cầu bắt buộc. Trọng tâm của các giải pháp này là hoàn thiện quy trình cho vay, từ khâu tiếp nhận hồ sơ đến khi tất toán khoản vay. Một quy trình được chuẩn hóa và tự động hóa không chỉ rút ngắn thời gian xử lý mà còn giảm thiểu sai sót do con người, nâng cao tính minh bạch. Việc cải tiến công tác thẩm định tín dụng bằng các mô hình chấm điểm tín dụng (credit scoring) hiện đại sẽ giúp đánh giá khách hàng chính xác hơn. Đồng thời, việc xây dựng một cơ chế quản lý rủi ro và thu hồi nợ chuyên nghiệp là yếu tố then chốt để kiểm soát tỷ lệ nợ xấu và đảm bảo hiệu quả cho vay cho Ngân hàng BIDV.

3.1. Hoàn thiện công tác thẩm định tín dụng và quản lý rủi ro

Công tác thẩm định tín dụng là lá chắn đầu tiên để ngăn ngừa rủi ro tín dụng. Cần xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng tự động dựa trên dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) để đánh giá toàn diện khách hàng, thay vì chỉ dựa vào tài sản đảm bảo. Việc này giúp nhận diện sớm các khách hàng có nguy cơ vỡ nợ. Về quản lý rủi ro, cần thiết lập các giới hạn tín dụng phù hợp cho từng phân khúc khách hàng và từng loại sản phẩm như cho vay tiêu dùng hay cho vay mua nhà. Đồng thời, phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát sau cho vay để phát hiện kịp thời các dấu hiệu bất thường và có biện pháp xử lý sớm, tránh để khoản vay chuyển thành nợ xấu.

3.2. Nâng cao hiệu quả quy trình thu hồi nợ và xử lý nợ xấu

Một quy trình cho vay hiệu quả phải đi đôi với một quy trình thu hồi nợ chuyên nghiệp. Cần phân loại các khoản nợ quá hạn theo mức độ rủi ro để áp dụng các biện pháp thu hồi phù hợp, từ nhắc nhở tự động, gọi điện, đến các hành động pháp lý. Việc ứng dụng công nghệ để theo dõi và quản lý các khoản nợ sẽ giúp tăng hiệu quả và giảm chi phí. Đối với các khoản nợ xấu đã phát sinh, ngân hàng cần có chính sách xử lý dứt khoát như cơ cấu lại nợ cho khách hàng có thiện chí, hoặc khởi kiện, phát mại tài sản đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật. Việc xử lý nợ xấu kịp thời không chỉ giúp thu hồi vốn mà còn làm lành mạnh hóa bảng cân đối tài sản của Ngân hàng BIDV.

IV. Top cách đa dạng sản phẩm và chuyển đổi số cho vay bán lẻ

Bên cạnh việc tối ưu quy trình, việc đổi mới sản phẩm và ứng dụng công nghệ là đòn bẩy để nâng cao chất lượng cho vay bán lẻ. Trong thời đại số, khách hàng yêu cầu các dịch vụ nhanh chóng, tiện lợi và được cá nhân hóa. Do đó, chuyển đổi số trong ngân hàng không còn là lựa chọn mà là xu thế tất yếu. Ngân hàng BIDV cần tập trung phát triển các sản phẩm cho vay BIDV mới, đáp ứng các nhu cầu đa dạng của thị trường như cho vay mua ô tô điện hay các gói vay linh hoạt cho người làm việc tự do. Việc số hóa toàn bộ hành trình của khách hàng, từ lúc nộp hồ sơ trực tuyến đến lúc giải ngân, sẽ mang lại trải nghiệm vượt trội và nâng cao đáng kể hiệu quả cho vay và năng lực cạnh tranh.

4.1. Phát triển các sản phẩm cho vay BIDV theo nhu cầu thị trường

Để gia tăng dư nợ cho vay bán lẻ, Ngân hàng BIDV cần liên tục nghiên cứu thị trường để tung ra các gói sản phẩm phù hợp. Thay vì các sản phẩm truyền thống, cần phát triển các gói vay chuyên biệt như cho vay mua nhà dự án liên kết với chủ đầu tư, cho vay mua ô tô với lãi suất ưu đãi khi hợp tác với các hãng xe, hoặc các sản phẩm cho vay tiêu dùng không tài sản đảm bảo dựa trên xếp hạng tín dụng. Việc cá nhân hóa sản phẩm, cho phép khách hàng lựa chọn kỳ hạn, phương thức trả nợ linh hoạt sẽ là một lợi thế cạnh tranh lớn. Sự đa dạng hóa này không chỉ thu hút thêm khách hàng mới mà còn giúp phân tán rủi ro cho danh mục tín dụng bán lẻ.

4.2. Ứng dụng chuyển đổi số trong ngân hàng để tối ưu trải nghiệm

Quá trình chuyển đổi số trong ngân hàng là chìa khóa để cách mạng hóa hoạt động cho vay khách hàng cá nhân. Cần xây dựng nền tảng cho vay trực tuyến (Digital Lending Platform), cho phép khách hàng nộp hồ sơ, xác thực e-KYC, và ký hợp đồng điện tử ngay trên ứng dụng di động. Việc này giúp giảm tải công việc giấy tờ cho nhân viên, rút ngắn thời gian phê duyệt từ vài ngày xuống còn vài giờ. Hơn nữa, việc phân tích dữ liệu khách hàng sẽ giúp BIDV đưa ra các đề nghị cho vay được cá nhân hóa, đúng thời điểm, tăng tỷ lệ chuyển đổi và cải thiện hiệu quả cho vay. Đây là hướng đi tất yếu để nâng cao chất lượng cho vay bán lẻ một cách bền vững.

V. Thực trạng chất lượng cho vay bán lẻ tại BIDV Đông Hà Nội

Nghiên cứu điển hình tại chi nhánh BIDV Đông Hà Nội giai đoạn 2016-2020 cung cấp một cái nhìn thực tiễn về chất lượng cho vay bán lẻ. Luận văn của Nguyễn Hữu Đông (2021) đã chỉ ra những kết quả tích cực mà chi nhánh đạt được, đồng thời cũng bóc tách các vấn đề còn tồn tại. Việc phân tích số liệu cụ thể về dư nợ cho vay bán lẻ, cơ cấu sản phẩm và tỷ lệ nợ xấu giúp đánh giá chính xác hiệu quả cho vay tại một đơn vị cơ sở. Qua đó, có thể rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu và nhận diện các nguyên nhân cốt lõi ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng. Những phát hiện này là cơ sở thực tiễn quan trọng để xây dựng các giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng không chỉ cho chi nhánh mà còn có thể nhân rộng ra toàn hệ thống Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam.

5.1. Phân tích kết quả đạt được về dư nợ và hiệu quả cho vay

Theo số liệu được phân tích trong luận văn, dư nợ cho vay bán lẻ tại BIDV Đông Hà Nội đã có sự tăng trưởng ổn định trong giai đoạn 2016-2020. Điều này cho thấy định hướng tập trung vào mảng tín dụng bán lẻ của chi nhánh là đúng đắn và đã phát huy hiệu quả. Cơ cấu cho vay cũng dần đa dạng hóa với sự tăng trưởng của các sản phẩm chủ lực như cho vay mua nhà và cho vay sản xuất kinh doanh. Hiệu quả cho vay, được đo lường qua lợi nhuận từ hoạt động tín dụng, cũng ghi nhận những kết quả khả quan. Những thành công này đến từ nỗ lực của đội ngũ nhân viên trong việc tiếp cận và tư vấn khách hàng, cũng như việc triển khai các chính sách tín dụng của BIDV một cách linh hoạt tại địa bàn.

5.2. Các tồn tại và nguyên nhân dẫn đến rủi ro nợ xấu

Bên cạnh những kết quả tích cực, nghiên cứu cũng chỉ ra một số tồn tại. Tỷ lệ nợ xấu trong lĩnh vực cho vay bán lẻ dù được kiểm soát nhưng vẫn còn tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt ở các khoản cho vay tiêu dùng tín chấp. Nguyên nhân chính được xác định bao gồm công tác thẩm định tín dụng đôi khi còn chưa sâu sát, đặc biệt là việc xác minh nguồn thu nhập ngoài lương của khách hàng. Công tác giám sát sau vay chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến việc không phát hiện kịp thời khi khách hàng gặp khó khăn tài chính. Ngoài ra, một số quy trình cho vay và thu hồi nợ còn thủ công, tốn nhiều thời gian, làm giảm hiệu quả quản lý rủi ro. Đây là những điểm cần khắc phục để nâng cao chất lượng tín dụng một cách toàn diện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu hướng hiện đại hóa hệ thống tài chính, cho vay bán lẻ đang là động lực tăng trưởng cốt lõi với mức tăng trưởng bình quân khoảng 15% đến 20% mỗi năm trong cơ cấu tín dụng của toàn hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam. Hoạt động này vừa mang lại nguồn thu ổn định, phân tán rủi ro danh mục tài sản, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh cho từng tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, tại khu vực ba huyện trọng điểm phía Bắc Thủ đô gồm Đông Anh, Mê Linh và Sóc Sơn, hoạt động cho vay bán lẻ của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Đông Hà Nội trong giai đoạn 2016 - 2020 vẫn chưa thực sự tương xứng với tiềm năng kinh tế và vị thế thương hiệu của chi nhánh.

Nghiên cứu của học viên Nguyễn Hữu Đông chuyên ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Mở Hà Nội tập trung giải quyết bài toán nâng cao chất lượng cho vay bán lẻ trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân và ngân hàng nước ngoài trên cùng địa bàn. Mục tiêu trọng tâm của đề tài là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích đa chiều bức tranh thực trạng tín dụng giai đoạn 2016 - 2020, từ đó nhận diện những điểm nghẽn rủi ro tiềm ẩn. Luận văn hướng đến việc đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện nhằm kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng 2%, giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới 1,5%, đồng thời tối ưu hóa khả năng sinh lời của nguồn vốn tín dụng bán lẻ đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung lý thuyết tín dụng ngân hàng hiện đại kết hợp với mô hình tín dụng tiêu dùng của Thomas (2004) và phương pháp đo lường áp lực nợ của Gianni Betti cùng các cộng sự (2007). Khung phân tích tập trung vào ba khái niệm cốt lõi: tín dụng bán lẻ, chất lượng cho vay và rủi ro tín dụng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại Thông tư số 39/2016/TT-NHNN và Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN.

Chất lượng cho vay bán lẻ được đánh giá toàn diện qua hai hệ thống chỉ tiêu:

• Nhóm chỉ tiêu định lượng: Tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu (bao gồm nợ nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5), hệ số hiệu suất sử dụng vốn trên nguồn huy động H1, hệ số hiệu suất sử dụng vốn trên tổng tài sản có H2 (với ngưỡng an toàn tiêu chuẩn từ 70% đến 80%), tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tín dụng (dao động từ 0% đến 5% tùy mức độ rủi ro danh mục) và tỷ lệ tổn thất nợ xóa dưới 2%.
• Nhóm chỉ tiêu định tính: Mức độ khách hàng sử dụng vốn đúng mục đích theo quy định tại Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN, tính kỷ luật trong việc hoàn trả gốc và lãi đúng hạn, mức độ đa dạng và tiện ích của sản phẩm, hình ảnh uy tín thương hiệu cũng như tính chuyên nghiệp trong thái độ phục vụ của nhân viên ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích mối quan hệ nhân quả giữa các nhân tố quản trị nội bộ với môi trường kinh tế vĩ mô. Phương pháp thống kê so sánh chuỗi thời gian được lựa chọn làm phương pháp chủ đạo nhằm phản ánh chân thực xu hướng biến động của các chỉ tiêu tài chính qua từng năm trong suốt giai đoạn 5 năm từ 2016 đến 2020, khắc phục hạn chế về sự thiếu hụt số liệu bình quân ngành tại địa phương.

Quy trình nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phân tích dữ liệu thứ cấp và điều tra thực địa:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo quản trị tín dụng và thống kê nội bộ của BIDV Đông Hà Nội từ năm 2016 đến 2020.
• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát thực tế được triển khai từ tháng 02/2019 đến tháng 08/2019 với cỡ mẫu 120 phiếu khảo sát hợp lệ. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng kết hợp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng, bao gồm 40 cán bộ tín dụng trực tiếp thẩm định món vay và 80 khách hàng cá nhân, hộ kinh doanh đang có dư nợ tại chi nhánh.
• Phương pháp chuyên gia: Thực hiện phỏng vấn sâu 10 chuyên gia đầu ngành gồm ban giám đốc chi nhánh và trưởng các phòng nghiệp vụ nhằm kiểm chứng, hiệu chỉnh các kết luận định tính về rủi ro vận hành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Hoạt động cho vay bán lẻ tại BIDV Đông Hà Nội giai đoạn 2016 - 2020 đã ghi nhận những kết quả tăng trưởng tích cực nhưng cũng bộc lộ những thách thức đáng lưu ý:

• Tăng trưởng quy mô ấn tượng: Tổng dư nợ cho vay bán lẻ duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 16,8% mỗi năm. Tỷ trọng dư nợ bán lẻ trên tổng dư nợ tín dụng của chi nhánh tăng từ mức 38,2% năm 2016 lên mức 47,5% vào cuối năm 2020, đóng góp trên 45% vào tổng thu nhập lãi thuần.
• Hiệu suất khai thác nguồn vốn: Hệ số sử dụng vốn H1 đạt mức bình quân 84,2%, hệ số H2 duy trì ở mức 72,1%, phản ánh khả năng cân đối nguồn vốn huy động tại chỗ để tài trợ cho vay cá nhân đạt hiệu quả cao, bảo đảm thanh khoản an toàn.
• Kỷ luật hoàn trả và chất lượng nợ: Kết quả điều tra thực nghiệm chỉ ra 94,5% khách hàng sử dụng vốn đúng mục đích cam kết. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ quá hạn có xu hướng tăng nhẹ trong năm 2020, chạm mốc 2,8% tổng dư nợ bán lẻ do tác động tiêu cực của dịch bệnh và biến động kinh tế.
• Trải nghiệm khách hàng và danh mục sản phẩm: Khoảng 78,5% khách hàng đánh giá cao các tiện ích của gói vay mua nhà ở và mua ô tô. Dẫu vậy, vẫn có 21,5% khách hàng phản hồi rằng thời gian phê duyệt các khoản vay sản xuất kinh doanh có tài sản thế chấp còn kéo dài từ 5 đến 7 ngày làm việc.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm có thể được mô tả trực quan thông qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng tăng trưởng dư nợ gắn liền với bảng phân tích cơ cấu nợ theo 5 nhóm rủi ro tín dụng. Sự biến động của tỷ lệ nợ quá hạn bắt nguồn từ nguyên nhân chủ quan là khâu giám sát dòng tiền sau cho vay của cán bộ tín dụng đối với các hộ kinh doanh cá thể chưa thực sự liên tục. Về mặt khách quan, chu kỳ kinh doanh của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn huyện Đông Anh chịu ảnh hưởng lớn từ các đợt giãn cách xã hội và biến động giá cả vật tư.

Khi so sánh với bài học thực tiễn tại Vietinbank Chi nhánh Lạng Sơn và nghiên cứu tại Agribank Chi nhánh Mê Linh, tốc độ mở rộng mạng lưới khách hàng cá nhân của BIDV Đông Hà Nội cao hơn khoảng 2,5% đến 3,0%. Tuy nhiên, mức độ số hóa các quy trình cấp tín dụng tiêu dùng vi mô tại chi nhánh vẫn còn chậm hơn so với mức trung bình của các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn Hà Nội. Việc phụ thuộc nhiều vào tài sản bảo đảm là bất động sản tại các vùng nông thôn đang đô thị hóa khiến chi nhánh đối mặt với rủi ro biến động giá trị tài sản khi thị trường nhà đất điều chỉnh.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng tín dụng bán lẻ và mở rộng thị phần bền vững, BIDV Đông Hà Nội cần thực thi đồng bộ 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

• Tái cấu trúc và chuẩn hóa quy trình thẩm định tín dụng: Ban Giám đốc và Phòng Quản lý rủi ro cần chủ trì triển khai hệ thống chấm điểm tín dụng tự động, rút ngắn thời gian phê duyệt khoản vay tiêu dùng xuống dưới 48 giờ đối với hồ sơ chuẩn, mục tiêu kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới 1,2% và nợ quá hạn dưới 1,5% trước quý IV/2023.
• Đa dạng hóa và số hóa sản phẩm cho vay bán lẻ: Phòng Khách hàng cá nhân phối hợp với bộ phận công nghệ triển khai các gói thấu chi tín chấp trực tuyến hạn mức từ 50 đến 100 triệu đồng trên ứng dụng ngân hàng số, phấn đấu tăng tỷ trọng thu ngoài lãi từ dịch vụ bán lẻ lên trên 25% trong giai đoạn 2023 - 2025.
• Nâng cao năng lực chuyên môn và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp: Phòng Tổ chức cán bộ tổ chức tối thiểu 4 đợt tập huấn chuyên sâu hàng năm cho 100% cán bộ tín dụng về kỹ năng nhận diện rủi ro tiềm ẩn, định giá tài sản và văn hóa ứng xử chuyên nghiệp, hoàn thành toàn bộ lộ trình đánh giá năng lực nhân sự trước năm 2024.
• Hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành xử lý tài sản bảo đảm: Bộ phận Pháp chế và Xử lý nợ chủ động thiết lập kênh trao đổi thông tin định kỳ với Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Đông Anh, cơ quan công an và tòa án địa phương, giảm 30% thời gian thực hiện thủ tục đăng ký giao dịch bảo đảm và đẩy nhanh tiến độ thu hồi nợ tồn đọng trong lộ trình 2024 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Lãnh đạo và cán bộ quản trị tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Tham khảo mô hình phân tích định lượng chỉ số H1, H2 và quy trình kiểm soát rủi ro danh mục bán lẻ để áp dụng cho các chi nhánh ngân hàng có điều kiện địa bàn tương đồng.
• Chuyên viên quan hệ khách hàng cá nhân: Nắm bắt các tiêu chí đánh giá khả năng trả nợ thực tế, kỹ thuật nhận diện dấu hiệu vi phạm mục đích sử dụng vốn và phương pháp tư vấn cấu trúc kỳ hạn nợ phù hợp cho từng hộ gia đình.
• Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh: Sử dụng làm tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa số liệu chuỗi thời gian 5 năm (2016 - 2020) và kỹ thuật khảo sát thực địa 120 mẫu.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Có thêm căn cứ thực tiễn để đánh giá tác động của Thông tư 39/2016/TT-NHNN và Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN ở cấp cơ sở, từ đó hoàn thiện hành lang pháp lý về an toàn hệ thống tín dụng bán lẻ.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ tiêu nào giữ vai trò quyết định trong đánh giá chất lượng cho vay bán lẻ tại BIDV Đông Hà Nội? Chỉ tiêu cốt lõi là tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu được phân loại theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN. Các khoản nợ thuộc nhóm 3 đến nhóm 5 phản ánh trực tiếp nguy cơ tổn thất vốn. Tại BIDV Đông Hà Nội, việc duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 2% trên tổng dư nợ là thước đo quan trọng nhất chứng minh chất lượng tín dụng an toàn và hiệu quả.

Luận văn sử dụng quy mô mẫu khảo sát như thế nào để bảo đảm tính đại diện? Tác giả đã tiến hành khảo sát thực địa với cỡ mẫu 120 đối tượng, bao gồm 40 cán bộ quản trị tín dụng nội bộ và 80 khách hàng vay vốn tại địa bàn huyện Đông Anh. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp phỏng vấn sâu trong giai đoạn tháng 02/2019 đến tháng 08/2019 giúp dữ liệu thu thập đạt độ tin cậy và phản ánh đa chiều thực trạng dịch vụ.

Ý nghĩa của việc duy trì hệ số hiệu suất sử dụng vốn H2 trong ngưỡng 70% đến 80% là gì? Hệ số H2 phản ánh tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tài sản có. Ngưỡng 70% đến 80% là tỷ lệ tối ưu giúp ngân hàng khai thác tối đa nguồn lực sinh lời từ hoạt động cho vay, đồng thời vẫn bảo đảm tỷ lệ dự phòng thanh khoản an toàn từ 20% đến 30% để sẵn sàng chi trả các khoản tiền gửi đến hạn của khách hàng.

Nguyên nhân chính khiến nợ quá hạn có xu hướng gia tăng cục bộ tại chi nhánh là gì? Nguyên nhân chủ yếu do biến động thu nhập của các hộ kinh doanh cá thể trong giai đoạn 2019 - 2020 chịu ảnh hưởng từ dịch bệnh. Bên cạnh đó, việc giám sát sau cho vay chưa kịp thời và thủ tục xử lý tài sản bảo đảm đất đai tại địa phương kéo dài cũng làm tỷ lệ nợ quá hạn tăng thêm khoảng 0,5% đến 1,0%.

Sự khác biệt căn bản giữa cho vay bán lẻ trực tiếp và cho vay bán lẻ gián tiếp là gì? Cho vay trực tiếp là hình thức ngân hàng làm việc trực tiếp với khách hàng vay, bảo đảm tính kiểm soát dòng tiền và chất lượng tín dụng cao hơn. Trong khi đó, cho vay gián tiếp thông qua các doanh nghiệp bán lẻ liên kết giúp mở rộng dư nợ nhanh hơn khoảng 20% nhưng đòi hỏi ngân hàng phải kiểm soát chặt chẽ rủi ro từ đơn vị đối tác bán hàng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tín dụng bán lẻ và xây dựng bộ chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng kết hợp định tính và định lượng.
• Công trình phản ánh khách quan thực trạng cho vay bán lẻ tại BIDV Đông Hà Nội giai đoạn 2016 - 2020 với mức tăng trưởng dư nợ bình quân 16,8%/năm và hệ số H2 an toàn ở mức 72,1%.
• Nhận diện chính xác các hạn chế về tỷ lệ nợ quá hạn 2,8% cũng như thời gian xử lý hồ sơ thế chấp bất động sản tại khu vực huyện Đông Anh.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi gắn liền với mục tiêu kiểm soát nợ xấu dưới 1,2% và số hóa sản phẩm trong lộ trình 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030.
• Đóng góp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn phong phú cho công tác quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam.

Trong giai đoạn 2023 - 2025 và tầm nhìn 2030, các nhà quản trị ngân hàng cần khẩn trương số hóa quy trình thẩm định và tăng cường liên kết dữ liệu liên ngành để tối ưu hóa chất lượng cho vay bán lẻ. Hãy áp dụng ngay bộ tiêu chí đánh giá và các khuyến nghị từ công trình nghiên cứu này để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển kinh doanh tín dụng an toàn, bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lượng cho vay bán lẻ tại các ngân hàng thương mại. Chương 2: Phân tích thực trạng chất lượng cho vay bán lẻ tại Ngân hàng Thương Mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Đông Hà Nội. Chương 3: Định hướng phát triển và giải pháp nâng cao chất lượng cho vay bán lẻ tại Ngân hàng Thương Mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Đông Hà Nội. Do trình độ, thời gian nghiên cứu còn hạn chế và bị ảnh hưởng bời dịch 14 bệnh Covid-19 nên luận văn khó tránh khỏi những hạn chế và sai sót.

Tác giả luận văn rất mong nhận được sự góp ý của thầy giáo và các bạn để luận văn được hoàn thiện hơn. Tác giả luận văn xin trân trọng cảm ơn! 15 CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY BÁN LẺ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Một số vấn đề lý luận về chất lượng cho vay bán lẻ 1. Một số khái niệm 1.1 Khái niệm cho vay Cho vay là một hoạt động tín dụng bao gồm 3 giai đoạn là: (1) Giai đoạn cấp tín dụng hay còn gọi là cho vay, (2) Giai đoạn ưu đãi hay còn gọi là giai đoạn mà người đi vay được toàn quyền sử dụng vốn vay; (3) Giai đoạn hoàn trả hay còn gọi là giai đoạn mà người đi vay hoàn lại cả gốc lẫn lãi cho ngân hàng.

Bên cạnh nhiều nghiệp vụ ngân hàng thì hoạt động cho vay là một trong ba nghiệp vụ quan trọng của ngân hàng thương mại là (1) Nhận tiền gửi; (2) Cho vay hay còn gọi là cấp tín dụng; (3) Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ sau đây: (1) Nhận tiền gửi; (2) Cấp tín dụng; (3) Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Nếu hiểu theo cách hiểu thông thường trong lĩnh vực ngân hàng thì cho vay chính là quá trình mà một chủ thể này (người cho vay) chuyển nhượng một số tiền hay một tài sản cho người khác (người đi vay) để người đó có thể sử dụng số tiền hay tài sản đó trong một khoảng thời gian nhất định rồi sẽ hoàn trả lại người cho vay. Hiểu theo cách sống hằng ngày thì cái cho vay ở đây có thể bằng tiến hoặc bằng hiện vật.

Trong Khoản 16, Điều 4, Luật các Tổ chức tín dụng năm 2010 quy định rõ “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong 16 một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. Khái niệm này được tái khẳng đinh trong Điều 2, Khoản 1, Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 Quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng Cũng theo Thông tư 39/2016/TT-NHNN thì tổ chức tín dụng cho vay là tổ chức tín dụng được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng, bao gồm: (1) Ngân hàng thương mại; (2) Ngân hàng hợp tác xã; (3) Tổ chức tín dụng phi ngân hàng; (4) Tổ chức tài chính vi mô; (5) Quỹ tín dụng nhân dân; (6) Chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Như vậy có thể thấy, ngân hàng thương mại là một trong những chủ thể có thể thực hiện hoạt động cho vay. Khách hàng vay vốn tại tổ chức tín dụng là các pháp nhân, các cá nhân, bao gồm: (1) Pháp nhân được thành lập và hoạt động tại Việt Nam, pháp nhân được thành lập ở nước ngoài và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam; (2) Cá nhân có quốc tịch Việt Nam, cá nhân có quốc tịch nước ngoài.

Vậy có thể hiểu “Cho vay ở các ngân hàng thương mại là hình thức mà ngân hàng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng, một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. Khái niệm cho vay bán lẻ 17 Khái niệm về cho vay bán lẻ được hiểu một cách rất đa dạng. Cho vay bán lẻ ở đây có thể hiểu là một hình thức tín dụng đối với các cá nhân đi vay để thanh toán các chi phí cho mục đích tiêu dùng, sinh hoạt của cá nhân đó, gia đình của cá nhân đó như: Mua nhà nhà ở, mua phương tiện đi lại, mua tiện nghi sinh hoạt, học tập, đi du lịch, trả phí dịch vụ y tế. Thuy nhiên, hiểu theo cách rộng hơn khác thì cho vay bán lẻ là một hình thức tín dụng bán lẻ.

Tín dụng bán lẻ là hình thức cung cấp tín dụng của ngân hàng cho các khách hàng là cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tín dụng bán lẻ có ý nghĩa quan trọng đối với ngân hàng, các khách hàng và cả nền kinh tế (Anh Thư, 2020). Ở đây thì khai niệm cho vay bán lẻ sẽ được hiểu là cho vay không chỉ đối với các cá nhân và hộ gia đình mà còn có cả đối tượng khách hàng là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo Thông tư số 39/2016/TT-NHNN Quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng, thì cho vay được chia thành 02 nhóm: (1) Cho vay phục vụ nhu cầu đời sống là việc tổ chức tín dụng cho vay đối với khách hàng là cá nhân để thanh toán các chi phí cho mục đích tiêu dùng, sinh hoạt của cá nhân đó, gia đình của cá nhân đó như: Mua nhà nhà ở, mua phương tiện đi lại, mua tiện nghi sinh hoạt, học tập, đi du lịch, trả phí dịch vụ y tế.

(2) Cho vay phục vụ hoạt động kinh doanh, hoạt động khác (sau đây gọi là hoạt động kinh doanh) là việc tổ chức tín dụng cho vay đối với khách hàng là pháp nhân, cá nhân nhằm đáp ứng nhu cầu vốn, bao gồm nhu cầu vốn của pháp nhân, cá nhân đó và nhu cầu vốn của hộ kinh doanh, doanh nghiệp tư nhân mà cá nhân đó là chủ hộ kinh doanh, chủ doanh nghiệp tư nhân. Nếu hiểu theo thông tư này thì có thể hiểu một cách hàm ý rằng cho vay bán lẻ là cho vay phục vụ nhu cầu đời sống với khách hàng là cá nhân để thanh 18 toán các chi phí cho mục đích tiêu dùng, sinh hoạt của cá nhân đó, gia đình của cá nhân đó. Tóm lại, cho vay bán lẻ tại các ngân hàng thương mại nên được hiểu theo nghĩa rộng “Cho vay bán lẻ là các hoạt động cho các khách hàng của ngân hàng vay tiền mà trong đó các khách hàng là cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp nhỏ và vừa”. Hiểu theo cách này thì cho vay bán lẻ sẽ được hiểu một cách khá rộng, sẽ bao gồm không chỉ hoạt động của cá nhân, hộ gia đình mà còn của cả các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tuy nhiên, khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng rất khác nhau nên có thể nói cho vay bán lẻ là hoạt động cho vay trong phạm vi rất rộng.1 Đặc điểm và lợi ích cho vay bán lẻ a) Đặc điểm của cho vay bán lẻ Cho vay bán lẻ (CVBL) có những đặc điểm riêng khác với tín dụng ngân hàng nói chung về đối tượng sử dụng vốn, về mục đích vay, lãi suất khoản vay và nguồn trả nợ. Cho vay bán lẻ có một số đặc điển chính sau: - Thứ nhất, trường hợp khách hàng vay là cá nhân hoặc gia đình thì: (1) Đối với cá nhân có thể vay để đáp ứng nhu cầu vốn của chính cá nhân đó, và chịu trách nhiệm trả nợ cho ngân hàng; (2) Trường hợp gia đình có nhu cầu vay vốn phục vụ đời sống, thì sẽ phải có một cá nhân đại diện gia đình đứng ra vay vốn ngân hàng, các thành viên còn lại trong gia đình (trên 18 tuổi) phải cùng có trách nhiệm liên đới trả nợ. Nội dung này được quy định tại Bộ luật Dân sự năm 2015, Thông tư 39 (khoản 3 Điều 2) quy định khách hàng vay vốn tại TCTD là pháp nhân, cá nhân. - Thứ hai, đối với CVBL để tiêu dùng cá nhân thì việc đi vay phải nhằm mục đích vay phục vụ nhu cầu tiêu dùng của cá nhân, gia đình của các cá nhân đó, không phải xuất phát từ mục đích kinh doanh.

Vì thế, khoản vay phụ thuộc 19 vào nhu cầu, tính cách của từng đối tượng khách hàng và chu kỳ kinh tế của người đi vay. Nhu cầu vay tiêu dùng khá đa dạng và thiết yếu đối với mọi gia đình, mọi cá nhân trong xã hội. Với mỗi khách hàng lại có một nhu cầu khác nhau nên đáp ứng yêu cầu của họ là rất đa dạng. Khách hàng xin vay vốn phải tự xem xét trước về khả năng trả nợ của mình, vốn tự có là bao nhiêu và khả năng trả được bao nhiêu tiền một tháng dựa trên thu nhập của bản thân để chnj sản phẩm cho phù hợp.

- Thứ ba, các khách hàng vay tiêu dùng (VTD) thường ít quan tâm đến lãi suất mà thường quan tâm đến số tiền họ phải thanh toán. Những khách hàng VTD tìm đến ngân hàng, họ sẽ đưa ra những thông tin như: mục đích vay vốn là gì, tổng nhu cầu vốn là bao nhiêu, vốn tự có tham gia vào phương án, thu nhập tích lũy của họ sau khi đã trừ đi các chi phí sinh hoạt, tài sản đảm bảo. Ngân hàng sẽ dựa trên những thông tin đó để tính toán cho khách hàng sẽ vay được bao nhiêu và trong khoảng thời gian là bao lâu để đảm bảo mỗi tháng khách hàng chi trả được số tiền gốc và lãi ổn định. Với hình thức VTD này, khách hàng quan tâm nhiều hơn đến số tiền họ phải thanh toán vì đó là số tiền mà họ dự kiến có thể chi trả được hàng tháng, hơn nữa với hình thức trả gốc và lãi, thì theo thời gian dư nợ giảm dần, tiền lãi trên dư nợ còn lại cũng sẽ giảm, do vậy theo thời gian, số tiền mà khách hàng phải trả hàng tháng sẽ giảm dần.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân mà khách hàng ít quan tâm đến lãi suất hơn. - Thứ tư, trong lĩnh vực CVBL thì CVTD và cho vay đối với các hoạt động của các DN nhỏ và vừa thường có quy mô không lớn (trừ những khoản vay để mua bất động sản), dẫn đến chi phí để cho vay cao, do vậy, lãi suất CVTD thường cao.