Mô Hình Trưởng Thành và Ứng Dụng Trong Hoạt Động Sản Xuất Phần Mềm Tại Công Ty CT IN

Tài liệu chuyên sâu Mô Hình Trưởng Thành Trong Sản Xuất Phần Mềm: Tái Sử Dụng và Ứng Dụng Thực Tiễn, phân tích đa chiều, cung cấp kiến thức nền tảng

• Tác giả: Nguyễn Hoài Nam
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Vỵ
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thông Tin
• Đề tài: Mô Hình Trưởng Thành Trong Sản Xuất Phần Mềm: Tái Sử Dụng và Ứng Dụng Thực Tiễn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: Mô hình trưởng thành khả năng cho phần mềm - CMM
• 1.1. Tổ chức phần mềm chưa trưởng thành và trưởng thành
• 1.2. Các khái niệm cơ bản trên khía cạnh trưởng thành tiến trình
• 1.3. Năm mức trưởng thành tiến trình phần mềm
• 1.4. Đặc tính cư xử của các mức trưởng thành
• 1.5. Năng lực tiến trình và dự báo hiệu năng
• 1.6. Bỏ qua các mức trưởng thành
• 1.7. Định nghĩa theo kiểu hoạt động của mô hình CMM
• 1.8. Cấu trúc bên trong của các mức trưởng thành
• 2. CHƯƠNG 2: Các mức trưởng thành
• 2.1. Các mức trưởng thành
• 2.2. Các vùng tiến trình then chốt
• 2.3. Các đặc điểm chung
• 2.4. Các thực hành then chốt
• 2.5. Tương lai của CMM
• 3. CHƯƠNG 3: Tiến trình sử dụng lại được và các mức tăng trưởng của nó trong một tổ chức (RMM)
• 3.1. Khía cạnh hiện nay: Kỹ nghệ tiến trình
• 3.2. Mô hình tăng trưởng tái sử dụng (RMM)
• 3.3. Các nhân tố tái sử dụng
• 3.4. Các hoạt động tái sử dụng
• 3.5. Áp dụng CMM, RMM vào hoạt động thực tiễn sản xuất phần mềm tại công ty CT-IN
• 4. CHƯƠNG 4: Xây dựng công cụ trợ giúp quản lý tiến trình
• 4.1. Mô tả phần mềm
• 4.2. Nhận xét
• KẾT LUẬN
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Mô Hình Trưởng Thành Khả Năng cho Phần Mềm CMM

Mô hình trưởng thành khả năng cho phần mềm, hay còn gọi là CMM (Capability Maturity Model), là một khung lý thuyết được phát triển nhằm cải thiện quy trình sản xuất phần mềm. CMM giúp các tổ chức phần mềm nhận diện và quản lý các quy trình phát triển, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm. Mô hình này được chia thành năm mức trưởng thành, từ mức khởi đầu đến mức tối ưu hóa. Mỗi mức đều có các tiêu chí và mục tiêu cụ thể, giúp tổ chức đánh giá và cải tiến quy trình của mình. Việc áp dụng CMM không chỉ giúp tổ chức cải thiện năng suất mà còn tạo ra một môi trường làm việc ổn định và hiệu quả hơn. Theo SEI, việc áp dụng CMM có thể giúp các doanh nghiệp phần mềm tạo lợi thế cạnh tranh trong thị trường toàn cầu.

1.1. Các Mức Trưởng Thành

CMM được chia thành năm mức trưởng thành: (1) Khởi tạo, (2) Lặp lại được, (3) Được xác định, (4) Quản lý, và (5) Tối ưu hóa. Mỗi mức có những đặc điểm riêng, từ việc không có quy trình rõ ràng ở mức khởi tạo cho đến việc tối ưu hóa quy trình ở mức cao nhất. Các tổ chức cần phải đạt được các tiêu chí của từng mức trước khi tiến lên mức tiếp theo. Điều này không chỉ giúp cải thiện quy trình mà còn tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

1.2. Đặc Tính Cư Xử của Các Mức Trưởng Thành

Mỗi mức trưởng thành có những đặc tính cư xử riêng, phản ánh khả năng quản lý và cải tiến quy trình của tổ chức. Ở mức khởi đầu, tổ chức thường gặp khó khăn trong việc duy trì quy trình ổn định. Trong khi đó, ở mức lặp lại được, các quy trình bắt đầu được tài liệu hóa và tuân thủ. Mức đã được xác định cho thấy tổ chức có khả năng quản lý quy trình một cách hiệu quả, trong khi mức tối ưu hóa cho thấy tổ chức đã đạt được sự cải tiến liên tục và có khả năng thích ứng với thay đổi.

II. Mô Hình Tăng Trưởng Tái Sử Dụng RMM

Mô hình tăng trưởng tái sử dụng (RMM) được phát triển nhằm tối ưu hóa việc tái sử dụng phần mềm trong quy trình phát triển. RMM giúp các tổ chức nhận diện các cơ hội tái sử dụng, từ đó giảm thiểu chi phí và thời gian phát triển. Mô hình này cũng được chia thành năm mức, tương tự như CMM, với các tiêu chí rõ ràng cho từng mức. Việc áp dụng RMM không chỉ giúp cải thiện năng suất mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm thông qua việc sử dụng lại các thành phần đã được kiểm chứng.

2.1. Các Mức Tăng Trưởng Tái Sử Dụng

RMM cũng được chia thành năm mức: (1) Khởi tạo, (2) Được giám sát, (3) Được phối hợp, (4) Được lên kế hoạch, và (5) Sâu sát. Mỗi mức có những yêu cầu và tiêu chí riêng, giúp tổ chức đánh giá khả năng tái sử dụng của mình. Việc đạt được các mức này không chỉ giúp tổ chức tối ưu hóa quy trình phát triển mà còn tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

2.2. Lợi Ích của Việc Tái Sử Dụng

Việc tái sử dụng phần mềm mang lại nhiều lợi ích cho tổ chức, bao gồm việc giảm thiểu chi phí phát triển, rút ngắn thời gian phát triển và nâng cao chất lượng sản phẩm. Tái sử dụng cũng giúp tổ chức kiểm soát rủi ro kỹ thuật và cải thiện khả năng tương tác giữa các hệ thống. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, nơi mà chất lượng và hiệu quả là yếu tố quyết định thành công.

III. Ứng Dụng Thực Tiễn tại Công Ty CT IN

Công ty CT-IN đã áp dụng thành công các mô hình CMM và RMM trong quy trình phát triển phần mềm của mình. Việc áp dụng này không chỉ giúp công ty cải thiện năng suất mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm xuất khẩu. Các quy trình quản lý dự án, quản lý yêu cầu và đảm bảo chất lượng đã được cải tiến đáng kể nhờ vào việc áp dụng các mô hình này. Công ty cũng đã xây dựng các công cụ hỗ trợ quản lý tiến trình, giúp tối ưu hóa quy trình phát triển và bảo trì phần mềm.

3.1. Quản Lý Dự Án và Yêu Cầu

Quản lý dự án tại CT-IN đã được cải thiện thông qua việc áp dụng các quy trình rõ ràng và có hệ thống. Các yêu cầu phần mềm được quản lý chặt chẽ, đảm bảo rằng sản phẩm cuối cùng đáp ứng được nhu cầu của khách hàng. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn tạo ra sự hài lòng cho khách hàng.

3.2. Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm

Quy trình đảm bảo chất lượng tại CT-IN đã được cải tiến thông qua việc áp dụng các tiêu chuẩn và quy trình kiểm thử nghiêm ngặt. Điều này giúp phát hiện và khắc phục các lỗi phần mềm trước khi sản phẩm được phát hành. Nhờ đó, chất lượng sản phẩm được nâng cao, giảm thiểu rủi ro và tăng cường uy tín của công ty trên thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành công nghiệp phần mềm ngày càng phát triển mạnh mẽ, việc nâng cao chất lượng và hiệu quả sản xuất phần mềm trở thành một yêu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp. Theo báo cáo của ngành, tỷ lệ dự án phần mềm thất bại hoặc vượt ngân sách vẫn chiếm khoảng 30-40%, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và lợi nhuận của doanh nghiệp. Luận văn tập trung nghiên cứu mô hình trưởng thành năng lực (Capability Maturity Model - CMM) và mô hình trưởng thành tái sử dụng (Reuse Maturity Model - RMM) nhằm cải thiện quy trình sản xuất phần mềm tại Công ty CT-IN, một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực gia công phần mềm xuất khẩu. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2004-2006, tại CT-IN, với mục tiêu cụ thể là đánh giá và áp dụng hiệu quả hai mô hình trên để nâng cao năng lực quản lý tiến trình và tăng cường tái sử dụng phần mềm, từ đó cải thiện chất lượng sản phẩm và rút ngắn thời gian phát triển. Việc áp dụng CMM và RMM không chỉ giúp CT-IN đáp ứng các yêu cầu khắt khe từ đối tác nước ngoài mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Các chỉ số quan trọng được theo dõi bao gồm mức độ trưởng thành tiến trình phần mềm, tỷ lệ tái sử dụng thành phần phần mềm, thời gian hoàn thành dự án và chất lượng sản phẩm cuối cùng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai mô hình lý thuyết chính: Mô hình trưởng thành năng lực (CMM) và mô hình trưởng thành tái sử dụng (RMM). CMM được phát triển bởi Viện Kỹ Thuật SEI, gồm 5 mức trưởng thành: Khởi tạo, Lặp lại được, Được xác định, Được quản lý và Tối ưu hóa. Mỗi mức thể hiện sự tiến bộ trong việc kiểm soát và cải tiến quy trình phát triển phần mềm, từ trạng thái lộn xộn đến quy trình chuẩn hóa và liên tục cải tiến. Các khái niệm chính bao gồm năng lực tiến trình, hiệu năng tiến trình, vùng tiến trình then chốt (Key Process Areas - KPA) như quản lý yêu cầu, lập kế hoạch dự án, quản lý cấu hình, đảm bảo chất lượng và kiểm tra phần mềm.

Mô hình RMM tập trung vào việc đánh giá mức độ trưởng thành trong tái sử dụng phần mềm, cũng gồm 5 mức: Khởi đầu lộn xộn, Được giám sát, Được phối hợp, Được lên kế hoạch và Sâu sắc. RMM phân tích ba nhân tố chính ảnh hưởng đến tái sử dụng: cấu trúc kho lưu trữ, kiến trúc phát triển phần mềm và quản lý hành chính. Các yếu tố này được đánh giá qua các hành động cụ thể như cách biểu diễn thông tin, kỹ thuật phân lớp, công cụ quản lý kho lưu, kiến trúc phần mềm, kỹ thuật kiểm thử và động lực thúc đẩy tái sử dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích định tính kết hợp định lượng dựa trên dữ liệu thu thập từ hoạt động thực tiễn tại Công ty CT-IN trong giai đoạn 2004-2006. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các dự án phần mềm được triển khai tại CT-IN trong khoảng thời gian này, với hơn 30 dự án được đánh giá chi tiết. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu toàn bộ (census) nhằm đảm bảo tính đại diện và toàn diện của dữ liệu.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm tài liệu quy trình nội bộ, báo cáo đánh giá năng lực tiến trình phần mềm, số liệu về tỷ lệ tái sử dụng thành phần phần mềm, thời gian hoàn thành dự án, và kết quả kiểm thử chất lượng sản phẩm. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp so sánh mức độ trưởng thành trước và sau khi áp dụng CMM và RMM, sử dụng các chỉ số định lượng như tỷ lệ hoàn thành đúng hạn, tỷ lệ lỗi phần mềm, và tỷ lệ tái sử dụng thành phần. Ngoài ra, phương pháp phân tích nội dung được áp dụng để đánh giá các chính sách, quy trình và thực hành quản lý dự án.

Timeline nghiên cứu kéo dài 24 tháng, bao gồm giai đoạn khảo sát hiện trạng, áp dụng mô hình, thu thập và phân tích dữ liệu, và tổng hợp kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nâng cao mức độ trưởng thành tiến trình phần mềm: Sau khi áp dụng mô hình CMM, CT-IN đã nâng mức trưởng thành từ mức 1 (Khởi tạo) lên mức 2 (Lặp lại được) trong vòng 18 tháng. Tỷ lệ dự án hoàn thành đúng hạn tăng từ khoảng 45% lên 75%, đồng thời chi phí vượt ngân sách giảm 30%.

2. Tăng cường tái sử dụng phần mềm: Áp dụng mô hình RMM giúp CT-IN cải thiện mức độ tái sử dụng thành phần phần mềm từ mức B (Được giám sát) lên mức D (Được lên kế hoạch). Tỷ lệ tái sử dụng các thành phần mã nguồn và giao diện người dùng tăng từ 20% lên 55%, góp phần giảm thời gian phát triển trung bình của dự án xuống 25%.

3. Cải thiện chất lượng sản phẩm: Tỷ lệ lỗi phần mềm phát hiện trong giai đoạn kiểm thử giảm 40% so với trước khi áp dụng các mô hình. Các quy trình quản lý yêu cầu và kiểm tra được chuẩn hóa giúp phát hiện sớm và xử lý lỗi hiệu quả hơn.

4. Tăng cường quản lý dự án: Việc xây dựng quy trình quản lý cấu hình và đảm bảo chất lượng phần mềm theo chuẩn CMM giúp CT-IN kiểm soát tốt hơn các thay đổi yêu cầu và tài liệu dự án, giảm thiểu rủi ro phát sinh trong quá trình phát triển.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng đồng bộ mô hình CMM và RMM mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao năng lực quản lý tiến trình và tái sử dụng phần mềm tại CT-IN. Việc chuyển từ mức trưởng thành 1 lên mức 2 của CMM giúp tổ chức thiết lập các chính sách quản lý dự án cơ bản, tạo nền tảng ổn định cho các hoạt động phát triển phần mềm. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trong ngành cho thấy mức độ trưởng thành tiến trình có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả dự án.

Mức độ tái sử dụng phần mềm được cải thiện nhờ vào việc xây dựng kho lưu trữ thành phần phần mềm có cấu trúc rõ ràng, áp dụng kỹ thuật phân lớp và công cụ quản lý tự động. Điều này giúp giảm thiểu công sức phát triển lại và tăng tốc độ phát triển dự án mới. So sánh với các doanh nghiệp cùng ngành, CT-IN đã đạt được mức tái sử dụng thành phần cao hơn trung bình ngành khoảng 15-20%.

Việc chuẩn hóa quy trình quản lý yêu cầu và kiểm thử giúp giảm thiểu lỗi phần mềm và tăng độ tin cậy sản phẩm, đồng thời nâng cao sự hài lòng của khách hàng nước ngoài. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ lỗi và thời gian hoàn thành dự án trước và sau áp dụng mô hình có thể minh họa rõ nét sự cải thiện này.

Tuy nhiên, việc áp dụng CMMi phiên bản mới hơn và đầu tư thêm vào đào tạo nhân lực vẫn là những bước cần thiết để CT-IN tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh trong tương lai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Đào tạo chuyên sâu về CMMi và các kỹ thuật tái sử dụng phần mềm cho đội ngũ quản lý và kỹ sư phần mềm nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng thực thi quy trình. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban nhân sự phối hợp với phòng kỹ thuật.

2. Xây dựng và duy trì kho lưu trữ thành phần phần mềm chuẩn hóa: Phát triển hệ thống quản lý kho lưu trữ với các công cụ tự động đánh chỉ số, phân lớp và khôi phục thành phần để tăng hiệu quả tái sử dụng. Thời gian thực hiện: 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng phát triển phần mềm và phòng quản lý dự án.

3. Áp dụng mô hình CMMi phiên bản mới: Nâng cấp quy trình quản lý tiến trình phần mềm theo chuẩn CMMi để phù hợp với quy mô và yêu cầu phát triển hiện đại, đồng thời chuẩn bị cho các đánh giá năng lực chính thức. Thời gian thực hiện: 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo và nhóm cải tiến quy trình.

4. Tăng cường giám sát và đánh giá định kỳ: Thiết lập hệ thống đánh giá nội bộ định kỳ về mức độ tuân thủ quy trình và hiệu quả tái sử dụng, từ đó đưa ra các biện pháp điều chỉnh kịp thời. Thời gian thực hiện: liên tục hàng quý. Chủ thể thực hiện: Phòng đảm bảo chất lượng và nhóm SEPG.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Doanh nghiệp phần mềm nhỏ và vừa: Có thể áp dụng các mô hình CMM và RMM để nâng cao năng lực quản lý tiến trình và tái sử dụng phần mềm, từ đó cải thiện chất lượng sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

2. Nhà quản lý dự án phần mềm: Nắm bắt các phương pháp quản lý tiến trình và tái sử dụng hiệu quả, giúp lập kế hoạch, giám sát và kiểm soát dự án một cách khoa học, giảm thiểu rủi ro và chi phí.

3. Chuyên gia cải tiến quy trình phần mềm: Sử dụng luận văn như tài liệu tham khảo để xây dựng hoặc nâng cấp các quy trình phát triển phần mềm theo chuẩn quốc tế, đồng thời áp dụng các mô hình trưởng thành phù hợp với đặc thù tổ chức.

4. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Công nghệ Thông tin: Tìm hiểu sâu về các mô hình quản lý tiến trình phần mềm và tái sử dụng, phục vụ cho việc học tập, nghiên cứu và phát triển đề tài luận văn, luận án.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình CMM có phù hợp với doanh nghiệp nhỏ không?
   Mô hình CMM có thể được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với quy mô doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt khi áp dụng theo cách tiếp cận liên tục (Continuous). Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đầu tư thời gian và nguồn lực để xây dựng nền tảng quản lý tiến trình vững chắc.

2. Làm thế nào để đánh giá mức độ tái sử dụng phần mềm trong tổ chức?
   Mức độ tái sử dụng được đánh giá dựa trên các nhân tố như cấu trúc kho lưu trữ, kiến trúc phát triển phần mềm và quản lý hành chính, thông qua các hành động cụ thể như phân lớp, đánh chỉ số thành phần và kế hoạch tái sử dụng.

3. Việc áp dụng CMM và RMM có giúp giảm chi phí phát triển phần mềm không?
   Có, việc chuẩn hóa quy trình và tăng cường tái sử dụng thành phần phần mềm giúp giảm thiểu công sức phát triển lại, rút ngắn thời gian dự án và giảm chi phí tổng thể.

4. CT-IN đã áp dụng mô hình này trong bao lâu để thấy hiệu quả?
   CT-IN đã áp dụng mô hình CMM và RMM trong khoảng 18-24 tháng và ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về tiến độ dự án, chất lượng sản phẩm và tỷ lệ tái sử dụng phần mềm.

5. Có những khó khăn nào khi triển khai mô hình CMM và RMM?
   Khó khăn chính bao gồm việc thay đổi văn hóa tổ chức, đào tạo nhân lực, đầu tư tài chính cho công cụ và đánh giá, cũng như duy trì sự cam kết lâu dài từ lãnh đạo và nhân viên.

Kết luận

• Luận văn đã trình bày chi tiết hai mô hình trưởng thành năng lực (CMM) và trưởng thành tái sử dụng (RMM) cùng các khái niệm, thuật ngữ và vùng tiến trình then chốt.
• Việc áp dụng đồng bộ CMM và RMM tại Công ty CT-IN đã nâng cao mức độ trưởng thành tiến trình phần mềm từ mức 1 lên mức 2, đồng thời cải thiện mức độ tái sử dụng phần mềm từ mức B lên mức D.
• Các chỉ số về thời gian hoàn thành dự án, tỷ lệ lỗi phần mềm và chi phí phát triển đều được cải thiện rõ rệt, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của CT-IN trên thị trường quốc tế.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tiếp tục nâng cao năng lực quản lý tiến trình và tái sử dụng phần mềm, bao gồm đào tạo, xây dựng kho lưu trữ, áp dụng CMMi phiên bản mới và giám sát định kỳ.
• Các bước tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 12-18 tháng, đồng thời chuẩn bị cho các đánh giá năng lực chính thức nhằm khẳng định vị thế doanh nghiệp trên thị trường gia công phần mềm toàn cầu.

Hành động ngay hôm nay: Các doanh nghiệp phần mềm và nhà quản lý dự án nên nghiên cứu và áp dụng các mô hình trưởng thành này để nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng sản phẩm, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Mô hình trưởng thành khả năng cho phần mềm - CMM. Sau hàng thập kỷ với những thất bại trong việc cải thiện năng suất và chất lượng từ việc áp dụng các phương pháp luận và công nghệ mới trong việc sản xuất phần mềm, các doanh nghiệp phần mềm nhận ra rằng vấn đề cơ bản là việc không thể quản lý được các tiến trình làm phần mềm. Trong rất nhiều doanh nghiệp, các dự án thường rất muộn và vượt quá ngân sách cho phép, và những lợi ích của việc áp dụng các phương pháp và công cụ tiên tiến thường không được nhận thấy nếu áp dụng cho một dự án không tuân theo các quy định chặt chẽ.

Vào tháng 11 năm 1986, học viện Kỹ Nghệ Phần Mềm (SEI), với sự trợ giúp của tập đoàn Mitre, đã bắt đầu phát triển một mô hình trưởng thành tiến trình nhằm giúp cho các công ty cải thiện chất lươngh làm phần mềm. Tháng 9 năm 1987, SEI đã đưa ra một miêu tả ngắn gọn cho mô hình trưởng thành tiến trình. Hai phuơng pháp là đánh giá tiến trình phần mềm và đánh giá khả năng của phần mềm và một phương pháp đặt câu hỏi trưởng thành được phát triển để đánh giá sự trưởng thành của tiến trình phần mềm. Sau bốn năm kinh nghiệm phát triển mô hình trưởng thành tiến trình phần mềm và phiên bản khởi đầu của mô hình đặt câu hỏi trưởng thành, SEI đã kết hợp mô hình trưởng thành vào trong Mô Hình Trưởng Thành Năng Lực cho Phần Mềm (CMM).

CMM thể hiện các tập các thực tế được gợi ý trong nhiều vùng tiến trình chính (KPA) được sử dụng để cải thiện năng lực phần mềm. CMM được dựa trên kiến thức từ việc đánh giá các tiến trình phần mềm và các phản hồi rộng lớn từ cả phía các nghành công nghiệp và chính phủ. Mô hình trưởng thành năng lực cho phần mềm cung cấp các hướng dẫn cho các công ty phần mềm làm thế nào để kiểm soát được các tiến trình phát triển và bảo dưỡng phần mềm và làm sao để phát triển theo đúng hướng kỹ nghệ phần mềm và quản lý tốt của tương lai. CMM được thiết kế nhằm hướng dẫn các công ty phần mềm trong việc lựa chọn các chiến lược cải tiến quy trình bằng việc quyết định mô hình trưởng thành tiến trình hiện tại và xác định một số vấn đề quan trọng nhất cho chất lượng phần mềm và cải tiến quy trình.

z 8 Bằng việc tập trung vào một số hoạt động giới hạn và làm việc nghiêm tức để đạt được chúng, một công ty có thể dễ dàng cải tiến tiến trình làm phần mềm trong phạm vi rộng khắp cho phép sự trưởng thành liên tục của năng lực tiến trình phần mềm. Phiên bản đầu tiên của CMM, v 1.0, được đưa ra và sử dụng bởi cộng đồng phần mềm trong khoảng thời gian 1991, 1992. Một hội nghị được tổ chức vào tháng 4 năm 1992 để bản về CMM v 1.0 với sự tham gia của hơn 200 chuyên gia phần mềm. Phiên bản hiện nay của CMM, v 1.1 là kết quả của những phản hồi từ hội nghị đó và các phản hồi tiếp tục về sau này của cộng đồng phần mềm.

Tổ chức phần mềm chưa trưởng thành và trưởng thành Việc đặt ra các mục tiêu cơ bản cho cải tiến việc cải tiến quy trình đòi hỏi một mức hiểu biết về sự khác nhau giữa tổ chức phần mềm chưa trưởng thành và trưởng thành. Trong một tổ chức phần mềm chưa trưởng thành, các quy trình phần mềm nói chung được tùy biến bởi các những người thực hiện và sự quản lý của họ trong quá trình làm dự án. Thậm chí nếu một quy trình phần mềm đã được xác định, nó không được mọi người làm theo có hiệu quả. Các hoạt động trong một tổ chức phần mềm chưa trưởng thành được ví như là làm lấy lệ, và các nhà quản lý thường tập trung vào giải quyết các vấn đề tức thời (ví như dập tắt các ngọn lửa bùng phát mà không giải quyết tận gốc).

Kế hoạch và tài chính của phần mềm thì thường xuyên bị vượt quá, vì chúng không được dựa trên các ước lượng thực tế. Khi mà hạn định kết thúc cận kề, chức năng và chất lượng của sản phẩm được dàn xếp để đạt hoạch định. Trong một tổ chức phần mềm chưa trưởng thành, không có cơ sở mục tiêu cho việc điều chỉnh chất lượng sản phẩm hay cho việc giải quyết vấn đề về sản phẩm hay tiến trình. Do vậy, chất lượng sản phẩm rất khó đoán.

Các hoạt động nhằm cải tiến chất lượng như là xem xét hay kiểm thử thường bị bỏ qua hay rất hạn chế khi dự án chưa bị thúc ép. Một mặt khác, một tổ chức phần mềm trưởng thành sở hữu một khả năng rộng khắp tổ chức cho việc quản lý phát triển phần mềm và bảo trì tiến trình. Một tiến trình phần mềm thường được trao đổi một cách thường xuyên và thích hợp giữa các nhân viên hiện thời và những nhân viên mới vào và các hoạt động công việc được thực hiện theo tiến trình đã được lên kế hoạch từ trước. Tiến trình thực hiện rất có ích và phù hợp với cách mà công việc thực z 9 tế được thực hiện.

Những tiến trình đã được định nghĩa này sẽ được cập nhật khi cần thiết, và sự cải tiến được phát triển thông qua các việc kiểm thử trước có điều khiển và/hoặc các việc phân tích về lợi ích tài chính. Vai trò và trách nhiệm trong một tiến trình xác định là rất rõ ràng trong dự án và trong tổ chức. Trong một tổ chức trưởng thành, các nhà quản lý giám sát chât lượng sản phẩm và tiến trình tạo ra chúng. Có cơ sở về mục tiêu, lượng hóa cho việc điều chỉnh chất lượng sản phẩm và phân tích vấn đề với sản phẩm và tiến trình.

Lịch làm việc và ngân sách thường được dựa trên các năng lực từ quá khứ và rất thực tế; kết quả mong muốn về giá cả, khung thời gian, chức năng, và chất lượng sản phẩm thường xuyên đạt được. Nói chung, một tiến trình cơ bản được tuân theo một cách thống nhất bởi vì tất cả mọi người tham gia đều hiểu giá trị của việc làm như vậy, và tồn tại một cấu trúc hạ tầng thích hợp để hỗ trợ các tiến trình đó. Các khái niệm cơ bản trên khía cạnh trưởng thành tiến trình Một tiến trình phần mềm được định nghĩa là một tập các hành động, phương thức, các trải nghiệm thực tế và các biến đổi mà con người sử dụng để phát triển và bảo trì phần mềm và các sản phẩm liên quan (như kế hoạch dự án, tài liệu thiết kế, mã, ca kiểm thử, hướng dẫn sử dụng…) Khi một tổ chức trưởng thành, tiến trình phần mềm được xác định tốt hơn và được thực hiện chuẩn xác và nhất quán hơn xuyên suốt tổ chức đó. Khả năng tiến trình phần mềm miêu tả một dải các kết quả mong muốn có thể đạt được bằng việc tuân theo tiến trình phần mềm.

Khả năng tiến trình phần mềm của một tổ chức cung cấp một công cụ dự đoán chính xác các công việc cần làm và các kết quả sẽ đạt được của dự án tiếp theo mà tổ chức đang chuẩn bị thực hiện. Hiệu năng tiến trình phần mềm thể hiện kết quả thực tế đạt được nhờ việc tuân theo tiến trình phần mềm. Do vây, hiệu năng tiến trình phần mềm tập trung vào kết quả đạt được, trong khi khả năng tiến trình phần mềm tập trung vào kết quả mong muốn và kế hoạch dự kiến. Sự trưởng thành tiến trình phần mềm là một kết quả mà khi một tiến trình nhất định được xác định, quản lý, đo đạc, điểu khiển rõ ràng và hiệu quả.

Trưởng thành ngụ ý tiềm z 10 năng phát triển của tổ chức về mặt năng lực tổ chức và quản lý và chỉ ra cả sự đầy đủ của tiến trình phần mềm được lập kế hoạch và sự thống nhất trong việc áp dụng trong các dự án xuyên suốt tổ chức. Khi một tổ chức phần mềm đạt được sự trưởng thành trong tiến trình phần mềm, nó sẽ kết hợp tiến trình phần mềm của nó thông qua các chính sách, chuẩn mực, và cấu trúc tổ chức. Sự kết hợp này bao gồm việc xây dựng cơ sở hạ tầng và văn hóa doanh nghiệp mà hỗ trợ các phương thức, thực hành, và các thủ tục của doanh nghiệp do đó chúng tồn tại mãi mãi sau khi người thiết lập nên chúng đã ra đi. Năm mức trưởng thành tiến trình phần mềm Việc cải tiến tiến trình liên tiếp được dựa trên rất nhiều các bước nhỏ, tiến hóa hơn là một sáng tạo tiến hóa.

Cấu trúc theo từng giai đoạn của CMM được đưa ra theo nguyên tắc chất lượng sản phẩm đưa ra bởi Walter Shewart, W. Edwards Deming, Joseph Juran và Philip Crosby. CMM cung cấp một bộ khung để sắp xếp các bước tiến hóa này thành năm mức trưởng thành mà dựa trên cơ sở thành công cho việc cải tiên tiến trình liên tiếp. Năm mức trưởng thành này xác định một thước đo thứ tự để đo đạc mức độ trưởng thành của tiến trình phần mềm của tổ chức và cho việc đánh giá năng lực tiến trình phần mềm của tổ chức đó.

Các mức này cũng giúp cho một tổ chức thu xếp mức độ ưu tiên những cố gắng cải tiến của nó. Một mức trưởng thành là một trạng thái ổn định mang tính tiến hóa được định nghĩa đầy đủ hướng tới việc đạt được tiến trình phần mềm trưởng thành. Mỗi một mức trưởng thành bao gồm một tập các mục tiêu tiến trình mà khi nó được thỏa mãn, sẽ làm ổn định một thành phần quan trọng của tiến trình phần mềm. Đạt tới một mức của khung trưởng thành sẽ tạo ra các thành phần khác nhau trong tiến trình phần mềm, và kết quả là làm tăng khả năng tiến trình của tổ chức.

Việc tổ chức CMM thành năm mức được thể hiện trong hình 2.1 sắp xếp ưu tiên các hành động cải tiến cho việc tăng cường sự trưởng thành tiến trình phần mềm. Các mũi tên được gán nhãn trong hình 2.1 thể hiện kiểu khả năng tiến trình được kết hợp lại bởi tổ chức tại mỗi bước của khung trưởng thành. Đặc tính cư xử của các mức trưởng thành Các mức trưởng thành từ 2 đến 5 có thể được phân biệt thông qua các hành động thực hiện mà tổ chức đưa ra hoặc cải tiến tiến trình phần mềm, bằng các hành động thực hiện trong mỗi dự án và bằng khả năng tiến trình đạt được thông qua các dự án. Đặc tính cư xử của một mức đưa ra một cơ sở cho việc so sánh việc cải tiến tiến trình ở mức độ trưởng thành cao hơn.