Mở đầu: Giới thiệu lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, giới hạn nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa của đề tài. Chương 2 – Cơ sở lý thuyết: Giới thiệu tình hình ngập lụt, một số nghiên cứu liên quan, lý thuyết trò chơi, mô hình nghiên cứu đề xuất. Chương 3 – Mô hình khuyến khích cộng đồng chia sẻ dữ liệu dựa vào lý thuyết trò chơi: Xác định các yếu tố, cơ chế trò chơi, xây dựng trò chơi. Chương 4 – Kết quả nghiên cứu: mô tả mẫu, kiểm định thang đo, phân tích hồi quy, áp dụng lý thuyết trò chơi.
Chương 5 – Kết luận: kết quả nghiên cứu, hạn chế của nghiên cứu, kiến nghị. 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Giới thiệu tình hình ngập lụt hiện nay tại thành phố Hồ Chí Minh. Hiện nay, tình hình ngập lụt, triều cường ở Thành phố Hồ Chí Minh rất nghiêm trọng, điển hình là những trận mưa, triều cường gần đây và đặc biệt là trận mưa ngày 25/11/2018 vừa qua. Ngày 9/10/2018 triều cường làm nhiều tuyến đường như Trần xuân soạn, Huỳnh Tấn Phát, Nguyễn Văn Linh (Quận 7), Nguyễn Tất Thành (Quận 4) ngập sâu như hình 2.1 Ngập nước do triều cường ngày 9/10/2018 [3] Sáng ngày 26/11/2018 nhiều tuyến đường ở Thành phố Hồ Chí Minh vẫn còn ngập lụt rất sâu như hình 2.2 Ngập nước do mưa sáng ngày 26/11/2018 [4] Hình 2.3 Ngập nước ở đường Phan Huy Ích quận Gò Vấp [5] 6 Một số hình ảnh ở trên cho thấy tình hình ngập lụt, triều cường ở Thành phố Hồ Chí Minh còn rất nhiều tuyến đường bị ngập và tình hình này vẫn còn diễn ra liên tục và lâu dài.
Tình hình ngập nước, triều cường sau trận mưa ngày 25/11/2018 toàn Thành phố xảy ra ngập tại 102 tuyến đường (chi tiết ở phần phụ lục 7), chiều sâu ngập từ 10 cm đến 70 cm và rạng sáng ngày 26/11/2018 xuất hiện đỉnh triều nên địa bàn Thành phố còn 32 tuyến đường ngập (chi tiết phần phụ lục 7), chiều sâu ngập từ 10 cm đến 40 cm. Thông tin do Trung tâm điều hành chương trình chống ngập nước TPHCM báo cáo. Hiện tại, Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang thực hiện rất nhiều công trình, dự án nhằm cải thiện tình hình ngập lụt, triều cường, kẹt xe như: - Hồ điều tiết chống ngập đầu tiên tại Việt Nam theo công nghệ Nhật Bản. - Dự án chống ngập 10.000 tỷ được khởi công xây dựng từ năm 2016 – 2018.
- Hệ thống cảnh báo ngập lụt tự động: lắp đặt các cảm biến áp suất tại các điểm ngập trên địa bàn như Quận 2, Quận 9, Quận Thủ Đức, Quận Gò Vấp, … - Hệ thống camera giao thông trực tuyến của Sở giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh. - Ứng dụng UDI Maps trên smartphone do Công ty TNHH MTV Thoát nước Đô thị TPHCM xây dựng. - Cầu Thủ Thiêm 2 nối giữa quận 1 và quận 2, được khởi xây dựng từ tháng 3 năm 2015 dự kiến đến tháng 4 năm 2018 hoàn thành. - Hầm chui An Sương khởi công xây dựng từ đầu năm 2017 dự kiến đến tháng 8/2018 hoàn thành.
Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang thực hiện rất nhiều dự án nhưng vẫn chưa cải thiện được tình hình. Vì vậy, chính quyền cần phải có những giải pháp làm giảm những thiệt hại do triều cường, ngập lụt gây ra cho người dân và cần phải làm quyết liệt hơn nữa trong việc giải quyết ngập lụt, triều cường.1 Một số nghiên cứu liên quan. Ngày nay, dữ liệu được cộng đồng chia sẻ có nguồn gốc rõ ràng đã thu hút rất nhiều sự quan tâm, nghiên cứu của nhiều tác giả. Trong đó một số đề tài đã được nghiên cứu: - Nghiên cứu về chia sẻ kiến thức trong Công ty [6] nhóm tác giả sử dụng lý thuyết game để phân tích tìm ra điểm cân bằng trong quá trình chia sẻ kiến thức.
Nhóm tác giả dựa trên những nghiên cứu liên quan đưa ra một số biến của mô hình và đưa ra mô hình cây khuyến khích chia sẻ kiến thức trong công ty được thể hiện với dạng hình mô tả cây trò chơi (Hình 2. Ở đây, tác giả xét trường hợp trò chơi có hai người chơi. Trong đó, người chơi một lựa chọn đi trước và có hai chiến lược để đi đó là chiến lược chia sẻ và không chia sẻ. Sau khi người chơi một đi xong, người chơi hai đi và có bốn chiến lược để đi và được thể hiện như hình 2.4 mô tả cây trò chơi giữa hai người chơi.4: Hình mô tả cây trò chơi giữa hai người chơi Trong đó, tác giả đưa ra một số yếu tố như sau: A: là biến mô tả sự thỏa mãn khi chia sẻ kiến thức.
Bs: là biến mô tả về lợi ích của việc chia sẻ kiến thức. Bo: là biến mô tả về lợi ích của nhận kiến thức từ người chia sẻ khác. R1: là biến mô tả về phần thưởng của việc chia sẻ dữ liệu. Phần thưởng này được mô tả như đánh giá cao 8 bởi những người khác hay được cộng đồng xã hội công nhận sự đóng góp.
R2: là biến mô tả hình phạt của xã hội cho việc không chia sẻ kiến thức. C: là biến mô tả chi phí chia sẻ. Khi chia sẻ tốn thời gian và nổ lực cần thiết để chia sẻ. - Trong nghiên cứu [7], [8] nhóm tác giả sử dụng lý thuyết trò chơi để phân tích, tìm điểm cân bằng và thiết kế những chiến lược của những người chơi tham gia trong quá trình chia sẻ kiến thức, dữ liệu trong Công ty.
Từ đó, Tác giả xây dựng mô hình khuyến khích chia sẻ kiến thức. Trong [7], tác giả đưa ra một số yếu tố để khuyến khích người chơi tham gia vào việc chia sẻ kiến thức như: yếu tố phần thưởng nội tại khi chia sẻ kiến thức (phần thưởng này giống như điểm dang tiếng), chi phí chia sẻ,… - Trong những nghiên cứu [9], [10] nhóm tác giả cũng sử dụng lý thuyết trò chơi để phân tích những chiến lược của những người chơi trong mạng xã hội. Để xây dựng được các cơ chế khuyến khích những người chơi quan tâm, tham gia nhiều vào các trò chơi, tác giả đưa ra một số yếu tố như lợi ích của người khi tham gia, các chi phí khi tham gia (chi phí rõ ràng hay chi phí trong quá trình tham gia) để phân tích. Ngoài ra, tác giả còn xây dựng mô hình khuyến khích người dùng chia sẻ thông tin dữ liệu bằng chi phí [11].
Ở đây, tác giả đưa ra cơ chế để người dùng lựa chọn khi tham gia, những lựa chọn đó sao cho mang lại lợi ích cho mình tốt nhất. - Trong Nghiên cứu [11], nhóm tác giả nghiên cứu về vấn đề chia sẻ điểm truy cập (AP) wifi của mình với những người dùng khác (Hình 2. Ở đây, tác giả dựa trên chi phí để khuyến khích người sử dụng chia sẻ AP của mình. Tác giả đưa ra hai cơ chế cho người dùng tham gia vào hệ thống lựa chọn: Linus: người dùng chia sẻ AP của mình miễn phí mà không nhận tiền doanh thu tại AP của mình từ nhà 9 điều hành và có thể được sử dụng miễn phí truy cập vào AP của người khác khi đi khỏi nhà.
Bill: người dùng phải trả phí sử dụng khi truy cập vào AP của người khác nhưng cũng có thể nhận lại một phần doanh thu tại AP của mình khi người khác truy cập vào từ nhà điều hành mạng. Trong mô hình chia sẻ điểm truy cập wifi tác giả giới thiệu như sau: Hình 2.5: Hình mô tả chia sẻ điểm truy cập wifi Trong mô hình này, tác giả còn đề cập đến người dùng Alien. Nghĩa là, người dùng Alien không sở hữu AP nên khi sử dụng truy cập bất cứ AP nào cũng phải thanh toán phí sử dụng. Quá trình xây dựng mô hình, tác giả chia làm hai giai đoạn: giai đoạn 1: lựa chọn các thành viên tham gia.
Giai đoạn 2: người dùng quyết định thời gian truy cập mạng của mình trên một AP. - Trong nghiên cứu [12], nhóm tác giả đã kết hợp lý thuyết game và cơ chế khuyến khích để đạt được hiệu quả cao trong quá trình chia sẻ kiến thức trong mạng xã hội. Trong bài báo này, tác giả đưa ra cơ chế khuyến khích dựa trên trò chơi tĩnh với thông tin hoàn hảo được thể hiện trong bảng sau: 10 Bảng 2.1: Chia sẻ kiến thức dựa trên lý thuyết game sharing not sharing sharing (b + s - c, b + s - c) (s - c, b) not sharing (b, s - c) (0,0) Trong đó, tác giả định nghĩa các biến như sau: b: là biến mô tả về lợi ích khi chia sẻ và b > 0. c: là biến mô tả về chi phí khi chia sẻ và c > 0.
s: là biến mô tả về chi phí khuyến khích để chia sẻ kiến thức. - Nghiên cứu [13], nhóm tác giả nghiên cứu về độ tin cậy, chính xác của dữ liệu từ cộng đồng cung cấp. Ở đây, tác giả nghiên cứu về tính chính xác, hợp lệ của dữ liệu do cộng đồng chia sẻ về sự cố gây tắc nghẽn trong giao thông đô thị (vị trí xảy ra sự cố, thời gian bắt đầu) và đưa ra công thức tính tổng số điểm đại diện cho độ danh tiếng (độ chính xác dữ liệu) của người dùng như sau: S = ωsRs + ωfRf + ωcRc + ωrRr Trong đó: S: tổng số điểm đại diện cho danh tiếng người dùng. Rs: đại diện tính tương tự cho thông tin được cung cấp của một người dùng với thông tin của người dùng khác cùng với vị trí gần đó và thời gian.
Rf: đại diện cho tần suất gửi báo cáo của người dùng. Rc: đại diện mức độ tin cậy của người dùng trong đám đông, dựa trên tính hợp lý của báo cáo của họ. Rr: đại diện cho phản hồi của người khác gửi đánh giá thông tin. 11 - Trong nghiên cứu [14], nhóm tác giả xây dựng mô hình khuyến khích các công dân trong thành phố tham gia thu thập, chia sẻ dữ liệu thời tiết trên nền tảng web.
Ở đây, tác giả nghiên cứu về những rào cản trong quá trình chia sẻ dữ liệu thời tiết của công dân trong thành phố. Mô hình được nhóm tác giả nghiên cứu dựa trên sự kết hợp của mô hình chia sẻ dữ liệu không gian (Hình 2.6, Wehn de Montalvo, 2003b) và các yếu tố dựa trên các cuộc phỏng vấn ở các nước Anh, Ý và Hà Lan.
