CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU CHUNG Ước tính chi phí cho các dự án xây dựng luôn luôn là một thách thức trong ngành công nghiệp xây dựng. Bởi vì công việc này thường được thực hiện trong một môi trường đầy biến động. Bản chất của ngành công nghiệp xây dựng được đặc trưng bởi sự biến đổi của tình hình kinh tế trong nước và quốc tế, áp lực để duy trì tiến độ thi công và chi phí ngày càng phức tạp, gây cản trở đến tính chính xác của quá trình dự báo chi phí xây dựng.
Do đó, có một lượng lớn các dự án xây dựng bị mất lợi nhuận vì vượt chi phí. Thông thường, các dự án xây dựng được thực hiện trong một khoảng thời gian dài. Thêm vào đó, giá của các nguồn vật tư xây dựng có thể gặp biến động đáng kể. Vì vậy, việc đối phó với vấn đề chi phí bị leo thang vẫn còn là một vấn đề lớn trong giai đoạn lập kế hoạch của một dự án.
Không cần phải nói, một khi chúng ta có khả năng dự báo chính xác mức leo thang của chi phí sẽ đem lại hiệu quả cho tất cả các bên tham gia dự án. Khả năng này có thể cho phép các nhà thầu kết hợp các biến động giá dự kiến vào chiến lược đấu thầu và mua sắm nguồn vật tư. Hơn nữa, chủ đầu tư cũng có thể sử dụng thông tin dự báo này để có kế hoạch chuẩn bị đầu tư tốt hơn. Để xác định chi phí cho dự án, người lập dự toán thường sử dụng đến chỉ số giá xây dựng (CCI).
Chỉ số này cung cấp thông tin về những thay đổi trong chi phí các ngành công nghiệp được gây ra bởi một sự kết hợp của các biến về giá nhân công, vật tư, thiết bị. Trong thực tế, việc dự báo CCI chính xác sẽ rất quan trọng trong quá trình quản lý dự án xây dựng. Vì đó là chỉ số quan trọng cho việc ước lượng chi phí xây dựng, chuẩn bị ngân sách trong giai đoạn hoạch định dự án xây dựng và đồng thời quản lý, kiểm soát chi phí trong suốt các giai đoạn xây dựng. Bằng cách ghi lại các biến của CCI và công nhận yếu tố ảnh hưởng lớn của chúng, các nhà quản lý xây dựng sẽ có được các kiến thức sâu hơn trong việc dự báo xu hướng của chỉ số CCI.
Sự hiểu biết đó có thể giúp các nhà quản lý thực hiện tốt các nhiệm vụ hoạch định chi phí cho dự án. Do vai trò quan trọng của CCI, việc nghiên cứu để có được một kiến thức cũng Trang 1 Luận văn thạc sĩ GVHD: TS. Đinh Công Tịnh như một công cụ tốt hơn để dự đoán về chỉ số CCI đã, đang và sẽ là những đề tài cấp thiết của những người làm công tác nghiên cứu. XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Chỉ số giá xây dựng có vai trò quan trọng trong nền kinh tế thị trường, chỉ số giá xây dựng được sử dụng để nhận biết xu hướng và định hướng thị trường xây dựng.
Chỉ số giá xây dựng còn dùng làm công cụ để xác định và điều chỉnh chỉ tiêu tổng mức đầu tư, dự toán chi phí xây dựng công trình, điều chỉnh giá hợp đồng, thanh quyết toán hợp đồng, quy đổi vốn đầu tư. Tuy nhiên, do đặc thù của những dự án xây dựng thường diễn ra trong thời gian dài nên việc điều chỉnh các vấn đề liên quan đến ngân sách, chi phí nhiều khi vẫn chưa thực sự hợp lý và chưa có khả năng dự báo được những biến động về chi phí trong tương lai gần. Do đó, vấn đề nghiên cứu ở đây sẽ là tìm ra một mô hình có khả năng dự báo được những biến động của chỉ số giá xây dựng dựa vào những biến động của điều kiện kinh tế-xã hội. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Các mục tiêu được hướng đến của nghiên cứu: • Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số giá xây dựng tại TP.HCM • Xây dựng một mô hình để dự đoán sự biến động của chỉ số giá xây dựng công trình dân dụng tại TP.HCM dựa vào dữ liệu trong quá khứ thông qua phương pháp LS-SVM và DE.
• Áp dụng mô hình và so sánh với số liệu chỉ số giá xây dựng thực tế tại TP. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU • Địa điểm thực hiện: Thành Phố Hồ Chí Minh • Đối tượng nghiên cứu: Ðối tượng nghiên cứu là chỉ số giá xây dựng và các chỉ số kinh tế xã hội khác. Trang 2 Luận văn thạc sĩ GVHD: TS. Đinh Công Tịnh • Thời gian thực hiện trong nghiên cứu : Các chỉ số giá xây dựng và các chỉ số kinh tế xã hội từ năm 2007 đến 2014.
ĐÓNG GÓP DỰ KIẾN CỦA NGHIÊN CỨU Về mặt thực tiễn: Nghiên cứu đóng góp cho các nhà quản lý dự án xây dựng có một công cụ tốt hơn để có thể chuẩn bị và lên kế hoạch về tài chính cho tất cả các bên liên quan trong các dự án xây dựng. Về mặt lý luận: Nghiên cứu này đóng góp thêm một tài liệu bổ ích về việc quản lý dự án xây dựng. Cung cấp một mô hình dự đoán chỉ số giá số giá xây dựng thông qua sự biến đổi của các chỉ tiêu kinh tế - xã hội có liên quan. Trang 3 Luận văn thạc sĩ GVHD: TS.
Đinh Công Tịnh CHƯƠNG 2. KHÁI NIỆM VÀ ĐỊNH NGHĨA 2. DỰ BÁO DỰA VÀO PHƯƠNG PHÁP LS-SVM VÀ DE Dự báo dựa vào phương pháp LS-SVM và DE đó là tiến hành dự báo căn cứ vào việc thu thập, xử lý số liệu trong quá khứ và hiện tại để xác định xu hướng vận động của các số liệu trong tương lai nhờ vào một số mô hình toán học (Định lượng). Phương pháp LS-SVM được sử dụng để phân chia các lớp dữ liệu của các yếu tố ảnh hưởng và chỉ số giá xây dựng.
DE giúp tìm ra các tham số tối ưu của LS- SVM. Mô hình dự báo dựa vào phương pháp LS-SVM, DE tương tự như sự kết hợp giữa mô hình hồi quy và mạng neural feedforward dùng để phân lớp theo xu hướng của dữ liệu. Phương pháp này rất phổ biến do nó có khả năng nhận ra được các xu hướng của dữ liệu và sắp xếp chúng vào các lớp như trong quá trình "huấn luyện" đã được học. Điều này là phù hợp với những biến động liên tục của các yếu tố kinh tế-xã hội.
• Ưu điểm: Phương pháp LS-SVM kết hợp DE là cho mô hình được đề xuất hoạt động một cách tự chủ vì nó loại việc thử - sai quá trình thiết lập các tham số của mô hình. • Nhược điểm: Phụ thuộc dữ liệu đầu vào và quá trình huấn luyện. Có thể dự báo không chính xác trong một khoảng thời gian dài do nhưng biến động bất thường của các yếu tố kinh tế - xã hội. CHỈ SỐ GIÁ XÂY DỰNG Chỉ số giá xây dựng công trình là chỉ tiêu phản ánh mức độ biến động của giá xây dựng công trình theo thời gian (Điều 2 - Thông tư 02/2011/TT/BXD).
Chỉ số giá xây dựng dùng để lập và điều chỉnh tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng công trình, dự toán gói thầu và giá dự thầu, điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng và quy đổi chi phí đầu tư xây dựng công trình. Trang 4 Luận văn thạc sĩ GVHD: TS. Đinh Công Tịnh Các chỉ số giá xây dựng được công bố bởi Sở Xây Dựng và được xác định theo nhóm công trình thuộc 5 loại công trình xây dựng (công trình dân dụng, công trình công nghiệp, công trình giao thông, công trình thủy lợi, công trình hạ tầng kỹ thuật) và bao gồm các loại chỉ số sau: • Chỉ số giá xây dựng công trình. • Các chỉ số giá theo cơ cấu chi phí bao gồm: - Chỉ số giá phần xây dựng.
- Chỉ số giá phần thiết bị. - Chỉ số giá phần chi phí khác. • Các chỉ số giá theo yếu tố chi phí bao gồm: - Chỉ số giá vật liệu xây dựng công trình. - Chỉ số giá nhân công xây dựng công trình.
- Chỉ số giá máy thi công xây dựng công trình. • Các chỉ số giá theo loại yếu tố đầu vào bao gồm: - Chỉ số giá theo loại vật liệu xây dựng chủ yếu. - Chỉ số giá theo loại nhân công xây dựng chủ yếu. - Chỉ số giá theo nhóm máy thi công xây dựng chủ yếu.
Giải thích một số thuật ngữ thường hay được sử dụng: Thời điểm gốc là thời điểm là thời diểm đuợc lựa chọn làm gốc để so sánh. Thời điểm so sánh là thời điểm cần xác dịnh chỉ số giá xây dựng so với thời điểm gốc. Giá xây dựng công trình tính tại năm 2006 được lấy làm gốc (được quy định là 100%) và giá của các thời kỳ khác được biểu thị bằng tỷ lệ phần trăm (%) so với giá thời kỳ gốc. Các chỉ số giá xây dựng liên hoàn là chỉ số giá xây dựng được tính bằng cách lấy chỉ số giá xây dựng của năm sau chia cho chỉ số giá xây dựng của năm trước.
Theo các tập chỉ số giá xây dựng đã được công bố thì CCI từ quý I năm 2008 đến quý IV năm 2009 lấy năm 2000 làm gốc và từ quý I năm 2010 đến nay thì lấy năm 2006 làm gốc. Trang 5 Luận văn thạc sĩ GVHD: TS. Đinh Công Tịnh Phương pháp xác định chỉ số giá xây dựng. Xác định chỉ số giá xây dựng công trình Chỉ số giá xây dựng công trình được xác định bằng tổng các tích của tỷ trọng bình quân của chi phí xây dựng, thiết bị, chi phí khác với các Chỉ số giá phần xây dựng, phần thiết bị, phần chi phí khác tương ứng của các công trình đại diện lựa chọn.
Chỉ số giá xây dựng công trình (I) được tính theo công thức sau: I = PXDIXD + PTBITB + PCPKICPK (1) Trong đó: PXD, PTB, PCPK - Tỷ trọng bình quân của chi phí xây dựng, thiết bị, chi phí khác của các công trình đại diện lựa chọn; Tổng các tỷ trọng bình quân nói trên bằng 1. IXD, ITB, ICPK - Chỉ số giá phần xây dựng, phần thiết bị, phần chi phí khác của công trình đại diện lựa chọn. Cách xác định các thành phần của công thức (1) như sau: - Chỉ số giá phần xây dựng, phần thiết bị, phần chi phí khác (IXD, ITB, ICPK) xác định theo hướng dẫn tại Mục 2 dưới đây.