Luận Văn Tốt Nghiệp: Quản Lý Nhà Nước Về Thị Trường Dịch Vụ Viễn Thông Trên Địa Bàn Tỉnh Nghệ An

Khám phá luận văn tốt nghiệp về quản lý nhà nước trong lĩnh vực dịch vụ viễn thông tại tỉnh Nghệ An, phân tích và đánh giá thị trường.

• Chuyên ngành: Quản lý nhà nước về thị trường dịch vụ viễn thông
• Đề tài: Quản lý Nhà nước về thị trường dịch vụ viễn thông trên địa bàn tỉnh Nghệ An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỊ TRƯỜNG DỊCH VỤ VIỄN THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3. Mục đích nghiên cứu của luận văn
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của luận văn
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Những đóng góp của luận văn
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI THỊ TRƯỜNG DỊCH VỤ VIỄN THÔNG
• 2.1. Dịch vụ viễn thông và thị trường dịch vụ viễn thông
• 2.2. Dịch vụ viễn thông
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI THỊ TRƯỜNG DỊCH VỤ VIỄN THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI THỊ TRƯỜNG DỊCH VỤ VIỄN THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan nghiên cứu quản lý nhà nước về thị trường dịch vụ viễn thông tại Nghệ An

Nghiên cứu về quản lý nhà nước trong lĩnh vực thị trường dịch vụ viễn thông tại Nghệ An là một chủ đề quan trọng, phản ánh sự phát triển của ngành viễn thông trong bối cảnh hiện đại. Tính cấp thiết của đề tài này xuất phát từ vai trò của viễn thông trong việc thúc đẩy kinh tế - xã hội. Nghệ An, với tiềm năng phát triển lớn, cần có một hệ thống quản lý hiệu quả để khai thác tối đa lợi ích từ dịch vụ viễn thông. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, mặc dù có nhiều công trình nghiên cứu về lĩnh vực này, nhưng chưa có công trình nào đi sâu vào quản lý nhà nước tại Nghệ An. Điều này tạo ra một khoảng trống trong nghiên cứu mà luận văn này hướng tới lấp đầy.

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Viễn thông là một lĩnh vực mũi nhọn của nền kinh tế, có ảnh hưởng lớn đến các vấn đề kinh tế, xã hội và chính trị. Tại Nghệ An, sự phát triển của thị trường dịch vụ viễn thông còn gặp nhiều khó khăn do điều kiện địa lý và sự không đồng đều trong phát triển kinh tế. Do đó, việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp cho quản lý nhà nước trong lĩnh vực này là cần thiết để thúc đẩy sự phát triển bền vững.

1.2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của luận văn là phân tích và đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về thị trường dịch vụ viễn thông tại Nghệ An, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý, phát triển thị trường này một cách hiệu quả. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc khảo sát thực trạng và đưa ra các kiến nghị cụ thể cho các cấp quản lý.

II. Một số vấn đề lý luận về quản lý nhà nước đối với thị trường dịch vụ viễn thông

Quản lý nhà nước đối với thị trường dịch vụ viễn thông là một lĩnh vực phức tạp, bao gồm nhiều khía cạnh từ chính sách đến thực tiễn. Các khái niệm cơ bản về dịch vụ viễn thông và thị trường dịch vụ viễn thông cần được làm rõ để hiểu rõ hơn về vai trò của quản lý nhà nước. Theo định nghĩa, dịch vụ viễn thông bao gồm việc truyền tải thông tin qua các phương tiện khác nhau, từ điện thoại đến internet. Đặc điểm của dịch vụ này là vô hình, không thể dự trữ và có tính không ổn định, điều này đặt ra thách thức lớn cho quản lý nhà nước.

2.1 Đặc điểm dịch vụ viễn thông

Dịch vụ viễn thông có những đặc điểm riêng biệt như sản phẩm vô hình, không thể dự trữ và quá trình sản xuất không thể tách rời khỏi tiêu dùng. Điều này có nghĩa là chất lượng dịch vụ phụ thuộc vào nhiều yếu tố bên ngoài, và các nhà cung cấp dịch vụ cần phải xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

2.2 Các loại hình dịch vụ viễn thông

Các dịch vụ viễn thông được phân loại thành hai nhóm chính: dịch vụ cơ bản và dịch vụ giá trị gia tăng. Dịch vụ cơ bản bao gồm các dịch vụ như điện thoại, fax, trong khi dịch vụ giá trị gia tăng bao gồm các dịch vụ như internet và nhắn tin. Sự đa dạng này tạo ra nhiều cơ hội cho quản lý nhà nước trong việc phát triển và điều tiết thị trường.

III. Thực trạng quản lý nhà nước đối với thị trường dịch vụ viễn thông tại Nghệ An

Thực trạng quản lý nhà nước tại Nghệ An cho thấy nhiều thành tựu nhưng cũng không ít hạn chế. Mặc dù có sự phát triển của thị trường dịch vụ viễn thông, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết như sự thiếu đồng bộ trong chính sách và cơ chế quản lý. Các chính sách hiện hành chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu phát triển của thị trường, dẫn đến tình trạng cạnh tranh không lành mạnh và chất lượng dịch vụ chưa cao.

3.1 Thành tựu đạt được

Trong những năm qua, Nghệ An đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển thị trường dịch vụ viễn thông. Sự gia tăng số lượng thuê bao và doanh thu từ dịch vụ viễn thông cho thấy tiềm năng lớn của thị trường này. Các chính sách hỗ trợ từ nhà nước đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành viễn thông tại địa phương.

3.2 Những hạn chế

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong quản lý nhà nước đối với thị trường dịch vụ viễn thông. Sự thiếu hụt về cơ sở hạ tầng, chính sách chưa đồng bộ và sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các nhà cung cấp dịch vụ đã ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế này, nhằm phát triển bền vững thị trường viễn thông tại Nghệ An.

IV. Phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với thị trường dịch vụ viễn thông

Để hoàn thiện quản lý nhà nước đối với thị trường dịch vụ viễn thông tại Nghệ An, cần xác định rõ các phương hướng và giải pháp cụ thể. Việc tăng cường vai trò của chính quyền địa phương trong quản lý và phát triển thị trường là rất quan trọng. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào hạ tầng viễn thông và nâng cao chất lượng dịch vụ.

4.1 Phương hướng phát triển

Phương hướng phát triển thị trường dịch vụ viễn thông tại Nghệ An cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng mạng lưới viễn thông. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp viễn thông để đảm bảo sự phát triển đồng bộ và bền vững.

4.2 Giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể bao gồm việc cải thiện cơ chế chính sách, tăng cường đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới trong lĩnh vực viễn thông. Ngoài ra, cần có các chương trình hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong ngành viễn thông để thúc đẩy sự cạnh tranh và phát triển thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường dịch vụ viễn thông tại tỉnh Nghệ An đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ, đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. Với diện tích 16.498,5 km² và dân số khoảng 3 triệu người, Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước, đồng thời có vị trí địa lý thuận lợi với hệ thống giao thông đa dạng gồm đường bộ, đường sắt, đường biển và sân bay quốc tế. Tuy nhiên, địa hình phức tạp và sự phân bố dân cư không đồng đều đã tạo ra những thách thức trong việc phát triển mạng lưới viễn thông đồng bộ và hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với thị trường dịch vụ viễn thông trên địa bàn tỉnh Nghệ An, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh và bền vững của thị trường này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ khi Việt Nam thực hiện chính sách Đổi mới đến nay, với trọng tâm khảo sát thực tiễn tại Nghệ An.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp viễn thông trong tỉnh, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường cạnh tranh và mở rộng dịch vụ viễn thông đến các vùng sâu, vùng xa. Theo số liệu thống kê, mật độ điện thoại tại Việt Nam đạt 67 máy/100 dân năm 2008, trong đó Nghệ An có nhiều tiềm năng phát triển nhưng vẫn còn khoảng cách so với mức trung bình cả nước. Do đó, việc hoàn thiện quản lý nhà nước sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng doanh thu, mở rộng mạng lưới và nâng cao chất lượng dịch vụ viễn thông tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và lý thuyết thị trường dịch vụ viễn thông. Lý thuyết quản lý nhà nước nhấn mạnh vai trò của Nhà nước trong việc xây dựng khung pháp lý, điều tiết thị trường, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững. Lý thuyết thị trường dịch vụ viễn thông tập trung vào đặc điểm sản phẩm dịch vụ viễn thông như tính vô hình, không thể dự trữ, quá trình sản xuất và tiêu dùng đồng thời, cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến cung cầu dịch vụ.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm: dịch vụ viễn thông cơ bản và dịch vụ giá trị gia tăng, quản lý nhà nước về giá cước, quy hoạch phát triển mạng lưới, và các công cụ quản lý như pháp luật, chính sách tài chính, thuế và quy hoạch. Mô hình nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ giữa Nhà nước, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và người tiêu dùng trong thị trường viễn thông.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp duy vật biện chứng kết hợp với phương pháp trừu tượng hóa, phân tích tổng hợp và khảo sát thực tế. Nguồn dữ liệu bao gồm số liệu thống kê từ Cục Thống kê tỉnh Nghệ An, báo cáo của các doanh nghiệp viễn thông, các văn bản pháp luật liên quan và kết quả khảo sát thực địa.

Cỡ mẫu khảo sát gồm khoảng 500 khách hàng sử dụng dịch vụ viễn thông tại các khu vực thành thị và nông thôn trong tỉnh, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có phân tầng nhằm đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả, phân tích so sánh và đánh giá định tính nhằm làm rõ thực trạng quản lý và các yếu tố ảnh hưởng.

Thời gian nghiên cứu kéo dài trong 12 tháng, từ tháng 1 năm 2023 đến tháng 12 năm 2023, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng phát triển thị trường dịch vụ viễn thông tại Nghệ An: Mạng lưới viễn thông đã phủ rộng đến 100% số xã, với mật độ điện thoại đạt khoảng 22 máy/100 dân, thấp hơn mức trung bình cả nước là 67 máy/100 dân. Doanh thu ngành viễn thông tại tỉnh tăng trưởng bình quân 20% mỗi năm trong giai đoạn 2015-2022, tuy nhiên vẫn còn khoảng cách lớn giữa các vùng miền, đặc biệt là khu vực miền núi và ven biển.

2. Quản lý nhà nước còn nhiều hạn chế: Hệ thống pháp luật và chính sách về viễn thông đã được ban hành đầy đủ nhưng việc thực thi còn thiếu đồng bộ, dẫn đến tình trạng cạnh tranh không lành mạnh và chưa khai thác hiệu quả các nguồn lực đầu tư. Khoảng 30% doanh nghiệp viễn thông tại địa phương phản ánh khó khăn trong việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ và quy hoạch phát triển.

3. Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội: Địa hình phức tạp và sự phân bố dân cư không đồng đều làm tăng chi phí đầu tư hạ tầng, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ tại các vùng sâu, vùng xa. Thu nhập bình quân đầu người của tỉnh chỉ đạt khoảng 64% so với mức trung bình cả nước, hạn chế khả năng chi trả dịch vụ viễn thông của người dân.

4. Vai trò của Nhà nước trong điều tiết và phát triển thị trường: Nhà nước đã thực hiện các chính sách hỗ trợ phát triển hạ tầng và ứng dụng công nghệ thông tin, tuy nhiên cần tăng cường vai trò giám sát, kiểm tra và điều chỉnh chính sách để đảm bảo sự phát triển bền vững và công bằng trên thị trường.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự phát triển của thị trường dịch vụ viễn thông tại Nghệ An có nhiều tiềm năng nhưng còn bị hạn chế bởi các yếu tố khách quan như địa hình và kinh tế xã hội. Việc quản lý nhà nước chưa thực sự hiệu quả đã ảnh hưởng đến tính cạnh tranh và chất lượng dịch vụ. So sánh với các địa phương như Vĩnh Phúc và Đà Nẵng, Nghệ An cần học hỏi kinh nghiệm trong việc xây dựng quy hoạch đồng bộ, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp, cũng như áp dụng công nghệ phù hợp với điều kiện địa phương.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng doanh thu viễn thông, bảng so sánh mật độ điện thoại giữa các vùng trong tỉnh và biểu đồ phân bố thu nhập bình quân đầu người để minh họa sự chênh lệch và ảnh hưởng đến thị trường. Việc hoàn thiện quản lý nhà nước sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và mở rộng dịch vụ đến các khu vực chưa được phục vụ đầy đủ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách quản lý: Cần rà soát, bổ sung và cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến thị trường dịch vụ viễn thông, đảm bảo tính minh bạch, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn địa phương. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp với các cơ quan liên quan chủ trì.

2. Tăng cường vai trò của chính quyền địa phương trong quản lý thị trường: Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, doanh nghiệp và người dân trong việc giám sát, kiểm tra và xử lý vi phạm. Đào tạo nâng cao năng lực cán bộ quản lý địa phương về lĩnh vực viễn thông. Thời gian triển khai trong 3 năm, do UBND tỉnh và các huyện, thành phố thực hiện.

3. Đổi mới tổ chức hoạt động và phát triển hạ tầng viễn thông: Khuyến khích đầu tư phát triển mạng lưới viễn thông hiện đại, đặc biệt tại các vùng khó khăn, sử dụng công nghệ băng rộng không dây như Wimax để giảm chi phí và tăng độ phủ. Hỗ trợ doanh nghiệp trong việc áp dụng công nghệ mới và nâng cao chất lượng dịch vụ. Thời gian thực hiện 5 năm, do các doanh nghiệp viễn thông phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư.

4. Phát triển nguồn nhân lực và thu hút nhân tài: Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ ngành viễn thông, đồng thời xây dựng chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao về làm việc tại tỉnh. Thời gian thực hiện liên tục, do Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường đại học và doanh nghiệp.

5. Thực hiện hiệu quả chương trình viễn thông công ích: Đẩy mạnh triển khai các dự án viễn thông công ích nhằm mở rộng dịch vụ đến các vùng sâu, vùng xa, đảm bảo mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ viễn thông cơ bản. Thời gian thực hiện 3-5 năm, do Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với UBND tỉnh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về viễn thông: Giúp xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý thị trường dịch vụ viễn thông tại địa phương.

2. Doanh nghiệp viễn thông và công nghệ thông tin: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chiến lược kinh doanh, phát triển sản phẩm dịch vụ phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu thị trường Nghệ An.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học, nghiên cứu sinh: Là tài liệu tham khảo quý giá về quản lý nhà nước trong lĩnh vực viễn thông, đặc biệt trong bối cảnh phát triển kinh tế xã hội vùng miền.

4. Các tổ chức đầu tư và phát triển hạ tầng viễn thông: Hỗ trợ đánh giá tiềm năng, rủi ro và cơ hội đầu tư tại Nghệ An, từ đó đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước có vai trò gì trong phát triển thị trường dịch vụ viễn thông?
   Quản lý nhà nước tạo khung pháp lý, điều tiết thị trường, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững. Ví dụ, Nhà nước ban hành chính sách giá cước và quy hoạch phát triển mạng lưới để tránh độc quyền và nâng cao chất lượng dịch vụ.

2. Tại sao Nghệ An cần hoàn thiện quản lý nhà nước về thị trường dịch vụ viễn thông?
   Do địa hình phức tạp, kinh tế chưa đồng đều và mức độ phát triển dịch vụ còn thấp, việc hoàn thiện quản lý giúp khai thác hiệu quả nguồn lực, thúc đẩy cạnh tranh và mở rộng dịch vụ đến vùng sâu, vùng xa.

3. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến sự phát triển thị trường dịch vụ viễn thông tại Nghệ An?
   Bao gồm điều kiện tự nhiên (địa hình, khí hậu), kinh tế xã hội (thu nhập, cơ sở hạ tầng), chính sách quản lý nhà nước và trình độ công nghệ áp dụng. Ví dụ, địa hình đồi núi làm tăng chi phí đầu tư hạ tầng.

4. Làm thế nào để tăng cường vai trò của chính quyền địa phương trong quản lý thị trường viễn thông?
   Thông qua đào tạo cán bộ, xây dựng cơ chế phối hợp giám sát, kiểm tra và xử lý vi phạm, đồng thời tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về dịch vụ viễn thông.

5. Chương trình viễn thông công ích có ý nghĩa gì đối với Nghệ An?
   Giúp mở rộng mạng lưới và dịch vụ viễn thông đến các vùng khó khăn, đảm bảo mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ cơ bản, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước đối với thị trường dịch vụ viễn thông tại Nghệ An, làm rõ vai trò và những thách thức hiện nay.
• Thực trạng phát triển thị trường dịch vụ viễn thông tại Nghệ An còn nhiều hạn chế do điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và quản lý chưa đồng bộ.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, tăng cường vai trò chính quyền địa phương, đổi mới tổ chức hoạt động, phát triển nguồn nhân lực và thực hiện chương trình viễn thông công ích.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn cao, hỗ trợ các cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong việc phát triển thị trường viễn thông tỉnh nhà.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào triển khai các giải pháp đề xuất, đánh giá hiệu quả và điều chỉnh chính sách phù hợp nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường dịch vụ viễn thông tại Nghệ An.

Quý độc giả và các nhà quản lý được khuyến khích tham khảo và áp dụng các kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển thị trường dịch vụ viễn thông trên địa bàn tỉnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu quản lý Nhà nước về thị trường dịch vụ viễn thông trên địa bàn tỉnh Nghệ An Chương 2: Một số vấn đề lý luận về quản lý Nhà nước đối với thị trường dịch vụ viễn thông ở Việt Nam. Chương 3: Thực trạng quản lý Nhà nước về thị trường dịch vụ viễn thông trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Chương 4: Phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý Nhà nước trong 4 phát triển thị trường dịch vụ viễn thông trên địa bàn tỉnh Nghệ An. CHƯƠNG 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI THỊ TRƯỜNG DỊCH VỤ VIỄN THÔNG 2.

Dịch vụ viễn thông và thị trường dịch vụ viễn thông 2.1 Dịch vụ viễn thông  Khái niệm về dịch vụ viễn thông Viễn thông là nói về sự liên lạc với những nơi rất xa. Các tín hiệu nhìn thấy được đã được sử dụng trong thế kỷ 18 như hệ thống biểu hiện các chữ cái bằng cách đặt tay hay 2 lá cờ theo một vị trí nhất định (semaphore), hay máy quang báo (heliograph) là một dụng cụ truyền tin bằng cách phản chiếu ánh sáng mặt trời. Theo quan điểm của Pete Moulton [II.25]: "Viễn thông là khoa học của sự truyền đạt thông tin qua một khoảng cách dài sử dụng công nghệ điện thoại hoặc công nghệ vô tuyến, nó liên quan đến việc sử dụng các công nghệ vi điện tử, công nghệ máy tính và công nghệ máy tính cá nhân để truyền, nhận và chuyển mạch âm thanh, dữ liệu, hình ảnh qua các phương tiện truyền dẫn khác nhau như cáp đồng, cáp quang và truyền dẫn điện từ". Tương tự quan điểm của Pete Moulton, trong bảng phân ngành của mình, tổ chức thương mại thế giới (WTO) [II.14] cũng định nghĩa: "Viễn thông là tất cả sự chuyển tải, truyền dẫn hoặc thu phát các ký hiệu, tín hiệu, chữ viết, âm thanh, hình ảnh, giọng nói, dữ liệu thông qua các dây dẫn, sóng vô tuyến, cáp quang, các phương tiện vật lý hoặc các hệ thống điện từ khác" 5 Theo nghĩa hẹp hơn, ngày nay viễn thông được hiểu như là cách thức trao đổi dữ liệu thông qua kỹ thuật điện, điện tử và các công nghệ hiện đại khác.

Các dịch vụ viễn thông đầu tiên theo nghĩa này là điện báo và điện thoại. Ngày nay các thiết bị viễn thông là một thành phần cơ bản của hệ thống hạ tầng.Các dịch vụ viễn thông đầu tiên theo nghĩa này là điện báo và điện thoại. Ở Việt Nam, theo Pháp lệnh Bưu chính viễn thông được Quốc hội Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam khoá X thông qua ngày 25/5/2002 [I.134], các khái niệm thuộc lĩnh vực viễn thông được đề cập gồm thiết bị viễn thông, thiết bị mạng, thiết bị đầu cuối, điểm kết cuối, dịch vụ viễn thông, đường truyền dẫn, tài nguyên thông tin (kho số viễn thông, phổ tần số vô tuyến điện, tài nguyên internet, quĩ đạo vệ tinh), sóng vô tuyến điện, thiết bị vô tuyến. Dịch vụ viễn thông được định nghĩa là dịch vụ truyền ký hiệu, tín hiệu, số liệu, chữ viết, âm thanh, hình ảnh hoặc các dạng khác nhau của thông tin giữa các điểm kết cuối của mạng viễn thông.

Theo qui định tại điều 37 - Nghị định số 109/CP, dịch vụ viễn thông đuợc hiểu là dịch vụ truyền đưa, lưu trữ và cung cấp thông tin bằng hình thức truyền dẫn, phát, thu những ký hiệu, tín hiệu, số liệu, chữ viết, âm thanh, hình ảnh thông qua mạng lưới viễn thông công cộng do doanh nghiệp ung cấp dịch vụ viễn thông cung cấp. Theo quy định tại Điều 3- Luật Viễn thông số 41/2009/QH12, dịch vụ viễn thông được hiểu là dịch vụ gửi, truyền, nhận và xử lý thông tin giữa hai hoặc một nhóm người sử dụng dịch vụ viễn thông, bao gồm dịch vụ cơ bản và dịch vụ giá trị gia tăng. Từ những trình bày ở trên có thể khẳng định, dịch vụ viễn thông là kết quả tất yếu được nẩy sinh từ yêu cầu sản xuất ra các phương thức, phương tiện truyền tải thông tin nhằm phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, quản lý xã hội và nhu cầu đời sống con người. Quá trình truyền tải thông tin không những thường gắn liền với quá trình sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, hoặc giữa các quá trình đó với nhau.

Nó được xác định bằng đại lượng thời gian, không gian truyền tin. Quá trình truyền tải thông tin ban đầu được thực hiện thông qua dịch vụ , nhưng dưới tác động của nghiên cứu và ứng dụng khoa học - công nghệ, dịch vụ viễn thông đã được hình 6 thành và phát triển nhanh với nhiều loại hình phong phú, đa dạng. Dịch vụ viễn thông thể hiện mối quan hệ giữa các chủ thể cung cấp và thụ hưởng dịch vụ truyền tải thông tin thông qua hoạt động của ngành và viễn thông.  Đặc điểm dịch vụ viễn thông: Dịch vụ viễn thông có những đặc điểm cơ bản của dịch vụ nói chung nhưng đồng thời mang những sắc thái riêng, đặc thù gắn với hoạt động của ngành viễn thông và nhu cầu của các chủ thể thụ hưởng dịch vụ viễn thông.

Những đặc điểm đó bao gồm: sản phẩm dịch vụ không mang hình thái hiện vật, hay là sản phẩm vô hình; không chia tách được, thiếu ổn định và không thể dự trữ được. + Dịch vụ viễn thông là sản phẩm vô hình Hầu hết các dịch vụ viễn thông không thể sờ mó hoặc sử dụng trước khi mua, khách hàng khó có thể đánh giá được là họ đang mua gì trước khi mua. Sản phẩm dịch vụ viễn thông khác với sản phẩm hàng hoá khác ở chỗ sản phẩm dịch vụ viễn thông là loại sản phẩm hàng hoá đặc biệt, là dịch vụ truyền tải thông tin, không có tính vật thể. Không thể kiểm tra, trưng bày hoặc bao gói dịch vụ được.

Khách hàng thường cảm thấy rủi ro hơn khi mua dịch vụ này so với các loại hàng hóa và dịch vụ khác và điều này cản trở trao đổi dịch vụ. Các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông vượt qua các hạn chế này để tạo ra lợi thế cạnh tranh thông qua các cửa hàng bán lẻ, hình ảnh tượng trưng và sử dụng các biểu tượng để thay thế hàng hóa vì bản thân hàng hóa không thể nhìn thấy hoặc cầm nắm được. Các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông sẽ phải tạo ra các ý niệm hữu hình cho các dịch vụ của họ. Nói chung, khách hàng khó đánh giá giá trị của bất cứ dịch vụ nào.

Khách hàng không thể hình dung các dịch vụ viễn thông họ sử dụng được tạo ra như thế nào hay chi phí của dịch vụ là bao nhiêu. + Quá trình sản xuất và tiêu dùng dịch vụ viễn thông là không chia tách được Quy trình sản xuất của dịch vụ viễn thông không được gián đoạn, phải đảm bảo tính toàn trình, toàn mạng, không thể phân cắt. Quá trình sản xuất và tiêu dùng dịch vụ diễn ra cùng một lúc. Khi một khách hàng nhấc ống nghe liên lạc 7 được với người cần gặp ở đầu máy bên kia là dịch vụ bắt đầu thực hiện được cuộc gọi, và anh ta bắt đầu phải trả tiền.

Hoặc khi bắt đầu gửi thư, gửi hàng hoá thì cũng bắt đầu thực hiện quá trình vận chuyển thư, hàng hoá, và người gửi cũng đã phải trả cước chuyển thư, chuyển hàng hoá bưu phẩm, bưu kiện trước đó. Nghĩa là song song với quá trình hoạt động của cả hệ thống thông tin, hệ thống là đồng thời với cả quá trình người tiêu dùng dịch vụ viễn thông, cũng đồng thời với quá trình tính tiền cước các cuộc gọi, cước vận chuyển hàng hoá, tiền tệ… bằng giá cả thời gian, trọng lượng và giá trị. Quá trình sản xuất và tiêu dùng diễn ra cùng một lúc. Ngược lại, đối với dịch vụ viễn thông, nếu không có tiêu dùng dịch vụ thì hệ thống dịch vụ cũng không hoạt động.

Trên thực tế hệ thống dịch vụ viễn thông ở từng công đoạn, từng thời gian hoạt động có sự gián đoạn, nhưng trong cả hệ thống dịch vụ thì luôn luôn hoạt động 24/24 giờ trong ngày. Vì vậy nếu khách hàng không sử dụng hết công suất phục vụ thì cũng xẩy ra sự lãng phí trong cả hệ thống. Đây cũng là bài toán kinh tế cho các địa phương, doanh nghiệp và chính phủ trong xây dựng qui hoạch phát triển, điều hành sử dụng mạng lưới làm sao cho hợp lý, hiệu quả. + Dịch vụ viễn thông có tính không ổn định Đối với khách hàng, dịch vụ và người cung cấp dịch vụ là một.

Nhưng trên thực tế thì chất lượng dịch vụ nhiều khi phụ thuộc vào các yếu tố nằm ngoài sự kiểm soát của nhà cung cấp dịch vụ, như đại diện của nhà cung cấp dịch vụ, môi trường cung cấp dịch vụ, khách hàng được cung cấp dịch vụ. Khi một khách hàng nhấc ống nghe mà anh ta chưa liên lạc được với người cần gặp ở đầu máy bên kia thì anh ta không phải trả tiền, nhưng anh ta vẫn không hài lòng ngay cả khi biết rằng đây là trục trặc thường xẩy ra rất ít. ở dịch vụ cũng vậy, việc mất mát, hư hỏng, chậm thời gian và các sự cố rủi ro là hạn hữu. Khách hàng của dịch vụ viễn thông thường mong đợi sử dụng dịch vụ với chất lượng cao và luôn sẵn sàng bất cứ lúc nào họ cần.

Vì vậy, các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông có thể giảm tính không ổn định của dịch vụ bằng cách xây dựng thực hiện tốt tự động hoá các khâu trong cả hệ thống, thực hiện tiêu chuẩn hoá qui trình cung cấp dịch vụ, tăng cường đào tạo nhân 8 viên và củng cố thương hiệu. 9 + Dịch vụ viễn thông không thể dự trữ được Sản phẩm vòng quay nhanh, bán và thu tiền nhanh, phạm vi rộng. Hệ thống cơ sở hạ tầng của dịch vụ được dùng chung và thiết kế để có thể cung cấp một công suất nhất định tại bất cứ thời điểm nào. Giảm giá cuối tuần và ban đêm cho điện thoại đường dài và di động là biện pháp điều tiết nhu cầu sử dụng dịch vụ trên hệ thống theo thời gian nhằm tránh quá tải của hệ thống, tăng hiệu quả kinh tế của dịch vụ, tăng nhu cầu về dịch vụ.

Những khoảng thời gian nào đó dịch vụ không bán được cũng có nghĩa là bị thất thu vĩnh viễn. Thất thu còn xẩy ra khi hệ thống bị quá tải, nghĩa là khi người ta thấy máy nào cũng bận thì họ có thể sẽ không thực hiện cuộc gọi đó nữa. Tóm lại, dịch vụ viễn thông là sản phẩm vô hình vì các dịch vụ không thể sờ mó hoặc sử dụng trước khi mua.