Luận văn: Lượng phân NPK Sông Gianh cho lúa Bắc Thơm 7 tại Nam Định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua xác định lượng phân bón npk sông gianh thích hợp cho các lượng giống gieo sạ khác nhau đối với, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Đặng Thị Diên
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Tuấn Anh
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Xác định lượng phân bón NPK Sông Gianh thích hợp cho các lượng giống gieo sạ khác nhau đối với giống lúa Bắc Thơm 7 tại Nam Trực - Nam Định
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Danh mục chữ viết tắt
• Danh mục bảng
• Danh mục đồ thị và hình vẽ
• Trích yếu luận văn
• Thesis abstract
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.4.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Tình hình sản xuất lúa gạo trên thế giới và trong nước
• 2.1.1. Tình hình sản xuất lúa gạo trên thế giới
• 2.1.2. Tình hình sản xuất lúa gạo trong nước
• 2.2. Tình hình sử dụng phân bón cho cây lúa trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.1. Tình hình sử dụng phân bón cho lúa trên thế giới
• 2.2.2. Tình hình sử dụng phân bón cho lúa ở Việt Nam
• 2.3. Đặc điểm dinh dưỡng cây lúa
• 2.3.1. Đặc điểm dinh dưỡng đạm
• 2.3.2. Đặc điểm dinh dưỡng lân
• 2.3.3. Đặc điểm dinh dưỡng kali
• 2.4. Tình hình phát triển lúa gieo sạ tại miền Bắc
• 2.5. Tình hình phát triển lúa chất lượng trên thế giới và Việt Nam
• 2.5.1. Tình hình phát triển lúa chất lượng trên thế giới
• 2.5.2. Tình hình phát triển lúa chất lượng ở Việt Nam
• 2.6. Tình hình sản xuất lúa của huyện Nam Trực và tỉnh Nam Định
• 2.6.1. Tình hình sản xuất lúa của tỉnh Nam Định
• 2.6.2. Tình hình sản xuất lúa của huyện Nam Trực
• 3. CHƯƠNG 3: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Vật liệu nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.5.2. Các biện pháp kỹ thuật được áp dụng trong mô hình
• 3.5.3. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.5.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Ảnh hưởng của mức phân bón và lượng giống gieo đến thời gian sinh trưởng của giống lúa Bắc Thơm 7
• 4.2. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến động thái tăng trưởng chiều cao cây
• 4.3. Ảnh hưởng của giống gieo và lượng phân bón tới động thái ra lá
• 4.4. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón tới động thái đẻ nhánh
• 4.5. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến chỉ số diện tích lá (LAI) của giống lúa Bắc Thơm 7
• 4.6. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến khả năng tích lũy chất khô của giống lúa Bắc Thơm 7
• 4.7. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến tốc độ tích lũy chất khô (CGR) của giống lúa Bắc Thơm số 7
• 4.8. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến hệ thống rễ của giống lúa Bắc Thơm 7
• 4.9. Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo và đến khả năng chống chịu sâu bệnh hại của giống Bắc Thơm 7
• 4.10. Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất lúa của giống lúa Bắc Thơm 7
• 4.11. Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo đến năng suất sinh vật học và hệ số kinh tế của giống lúa Bắc Thơm 7
• 4.12. Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo đến hiệu quả kinh tế của giống lúa Bắc Thơm 7
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan nghiên cứu phân bón NPK cho lúa Bắc Thơm 7 gieo sạ

Nghiên cứu về việc xác định lượng phân bón NPK Sông Gianh thích hợp cho giống lúa Bắc Thơm 7 theo phương pháp gieo sạ tại Nam Trực, Nam Định là một yêu cầu cấp thiết. Giống lúa Bắc Thơm 7, với chất lượng gạo ngon và năng suất khá, đã trở thành giống chủ lực tại địa phương, chiếm tới 70-75% tổng diện tích. Tuy nhiên, phương pháp gieo sạ, dù tiết kiệm công lao động và chi phí, lại đặt ra thách thức về việc quản lý dinh dưỡng. Nông dân thường có xu hướng gieo sạ với mật độ quá dày và lạm dụng phân đạm, dẫn đến sự phát triển không cân đối của cây lúa, làm tăng nguy cơ sâu bệnh và giảm hiệu quả kinh tế. Luận văn thạc sĩ VNUA của tác giả Đặng Thị Diên được thực hiện nhằm giải quyết vấn đề này, tìm ra công thức kết hợp tối ưu giữa lượng giống gieo sạ và lượng phân bón NPK. Mục tiêu chính là xây dựng một quy trình kỹ thuật chuẩn, giúp nông dân tại Nam Trực nâng cao năng suất, tối ưu hóa lợi nhuận và phát triển nông nghiệp bền vững. Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa thực tiễn trong việc cải thiện kỹ thuật canh tác mà còn cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho công tác khuyến nông tại các tỉnh Đồng bằng sông Hồng, nơi phương thức gieo sạ đang ngày càng trở nên phổ biến.

1.1. Giới thiệu giống lúa Bắc Thơm 7 tại Nam Trực Nam Định

Giống lúa Bắc Thơm 7 là giống lúa thuần được nhập nội từ Trung Quốc, đã được công nhận và đưa vào sản xuất rộng rãi tại miền Bắc Việt Nam từ năm 1998. Tại tỉnh Nam Định nói chung và huyện Nam Trực nói riêng, đây là giống lúa chủ lực trong cơ cấu cây trồng hai vụ Xuân và Mùa. Theo thống kê, diện tích gieo cấy giống lúa này chiếm khoảng 50-55% toàn tỉnh và lên đến 70-75% tại huyện Nam Trực. Giống lúa này có nhiều ưu điểm nổi bật như thời gian sinh trưởng ngắn (vụ Xuân 130-135 ngày), phù hợp cho việc thâm canh tăng vụ. Đặc biệt, phẩm chất gạo rất tốt, cơm thơm, mềm, đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng và có giá trị thương mại cao. Năng suất trung bình của giống đạt từ 45-50 tạ/ha, nếu thâm canh tốt có thể đạt 55-60 tạ/ha. Tuy nhiên, để phát huy tối đa tiềm năng, giống lúa Bắc Thơm 7 đòi hỏi một chế độ dinh dưỡng cân đối và kỹ thuật canh tác phù hợp, đặc biệt khi áp dụng phương pháp gieo sạ.

1.2. Vai trò của phân bón NPK Sông Gianh trong thâm canh lúa

Phân bón là yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng nông sản. Trong canh tác lúa, phân bón NPK Sông Gianh là sản phẩm được sử dụng phổ biến, cung cấp các dưỡng chất đa lượng thiết yếu cho cây. Đạm (N) thúc đẩy quá trình sinh trưởng thân lá, đẻ nhánh. Lân (P) cần thiết cho sự phát triển của bộ rễ và quá trình phân hóa đòng. Kali (K) tăng cường sự cứng cáp cho cây, nâng cao khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện bất lợi, đồng thời cải thiện chất lượng hạt gạo. Việc sử dụng phân bón NPK hỗn hợp giúp cung cấp dinh dưỡng một cách cân đối, tiện lợi cho người nông dân. Tuy nhiên, việc xác định liều lượng và thời điểm bón phù hợp cho từng mật độ gieo sạ là vô cùng quan trọng. Nghiên cứu của luận văn thạc sĩ VNUA tập trung vào việc tìm ra công thức bón phân NPK 20:0:12 và NPK 5:10:3 của Sông Gianh để tối ưu hóa hiệu quả kinh tế và năng suất cho giống lúa Bắc Thơm 7.

II. Thách thức khi bón phân NPK cho lúa Bắc Thơm 7 gieo sạ

Canh tác giống lúa Bắc Thơm 7 theo phương pháp gieo sạ mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng đi kèm không ít thách thức, đặc biệt trong việc quản lý dinh dưỡng và phòng trừ dịch hại. Việc bón phân bón NPK Sông Gianh không đúng cách có thể dẫn đến nhiều hệ lụy tiêu cực. Một trong những vấn đề phổ biến nhất là tình trạng bón thừa đạm. Nông dân thường có tâm lý bón nhiều đạm để lúa xanh tốt, nhưng điều này làm cây lúa phát triển thân lá quá mức, trở nên yếu ớt, lốp và dễ đổ ngã, nhất là vào giai đoạn trỗ bông gặp mưa bão. Bên cạnh đó, việc gieo sạ với mật độ quá dày kết hợp với bón thừa đạm tạo ra một quần thể ruộng lúa rậm rạp, ẩm độ cao. Đây là điều kiện lý tưởng cho các loại sâu bệnh hại nguy hiểm như bệnh đạo ôn, khô vằn và rầy nâu phát triển mạnh, gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng suất thực thu. Việc xác định một công thức cân bằng giữa mật độ gieo, lượng phân bón và thời điểm bón là bài toán khó đòi hỏi phải có cơ sở khoa học vững chắc, nhằm đảm bảo cây lúa sinh trưởng khỏe mạnh, cho năng suất cao và ổn định, đồng thời giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật và tăng hiệu quả kinh tế.

2.1. Khó khăn trong việc cân đối dinh dưỡng NPK cho lúa gieo sạ

Lúa gieo sạ có bộ rễ ăn nông hơn so với lúa cấy, do đó khả năng hấp thụ dinh dưỡng và chống đổ kém hơn. Việc bón phân không cân đối, đặc biệt là thừa đạm và thiếu kali, càng làm trầm trọng thêm vấn đề này. Theo tài liệu, lúa sạ dễ bị đổ nên cần bổ sung lượng kali tăng 15-20% so với lúa cấy để tăng khả năng chống đổ. Tuy nhiên, thực tế sản xuất tại Nam Trực, Nam Định cho thấy bà con nông dân vẫn giữ thói quen bón phân theo kinh nghiệm, chưa có quy trình chuẩn. Việc này dẫn đến lãng phí phân bón, ô nhiễm môi trường và làm giảm hiệu quả đầu tư. Thách thức đặt ra là phải xây dựng được một công thức bón phân NPK khoa học, vừa đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng của cây lúa qua từng giai đoạn sinh trưởng, vừa giúp cây phát triển cứng cáp, khỏe mạnh, tối ưu hóa các yếu tố cấu thành năng suất như số bông/m², số hạt chắc/bông và khối lượng 1000 hạt.

2.2. Rủi ro sâu bệnh hại khi bón phân NPK không hợp lý

Bón phân NPK không hợp lý là một trong những nguyên nhân chính làm gia tăng áp lực sâu bệnh hại trên đồng ruộng. Khi bón thừa đạm, các mô thực vật trở nên mềm yếu, là nguồn thức ăn hấp dẫn và điều kiện thuận lợi cho sâu bệnh tấn công. Luận văn thạc sĩ VNUA đã ghi nhận rõ điều này trong quá trình thí nghiệm: "Ở mức bón P2 (550kg NPK/ha), P3 (700kg NPK/ha), mức độ nhiễm bệnh khô vằn và bệnh đạo ôn có xu hướng cao hơn". Điều này chứng tỏ liều lượng phân bón cao, nếu không đi kèm với mật độ gieo hợp lý, sẽ tạo ra một tiểu khí hậu trong ruộng lúa thuận lợi cho mầm bệnh phát triển. Quản lý sâu bệnh trên lúa gieo sạ vốn đã khó khăn hơn do mật độ cây dày, việc phun thuốc khó tiếp cận gốc cây. Do đó, việc áp dụng một chế độ bón phân cân đối, đặc biệt là tăng cường vai trò của kali, không chỉ giúp cây lúa khỏe mạnh mà còn là một biện pháp phòng trừ sâu bệnh một cách chủ động và bền vững.

III. Phương pháp xác định lượng phân NPK và mật độ gieo sạ tối ưu

Để tìm ra công thức tối ưu cho giống lúa Bắc Thơm 7, luận văn thạc sĩ VNUA đã áp dụng phương pháp nghiên cứu khoa học bài bản và chặt chẽ. Thí nghiệm được tiến hành trực tiếp trên đồng ruộng tại xã Tân Thịnh, huyện Nam Trực, Nam Định, trong vụ Xuân 2018. Việc lựa chọn địa điểm và thời gian nghiên cứu mang tính đại diện cao, đảm bảo kết quả có giá trị ứng dụng thực tiễn. Phương pháp bố trí thí nghiệm theo kiểu Split-plot (ô lớn - ô nhỏ) với 3 lần lặp lại được sử dụng để đánh giá đồng thời ảnh hưởng của hai nhân tố: lượng giống gieo sạ và lượng phân bón NPK Sông Gianh. Thiết kế này cho phép phân tích chính xác tác động riêng lẻ của từng yếu tố cũng như sự tương tác giữa chúng đến các chỉ tiêu sinh trưởng, năng suất và hiệu quả kinh tế. Các chỉ tiêu được theo dõi một cách toàn diện, từ động thái sinh trưởng (chiều cao cây, đẻ nhánh, diện tích lá) đến các yếu tố cấu thành năng suất và mức độ nhiễm sâu bệnh. Số liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm thống kê chuyên dụng IRRISTAT 5.0, đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

3.1. Thiết kế thí nghiệm Split plot tại huyện Nam Trực

Thí nghiệm được bố trí theo kiểu Split-plot. Nhân tố chính (ô lớn) là lượng giống gieo sạ, gồm 3 mức khác nhau: M1 (20 kg/ha), M2 (35 kg/ha), và M3 (50 kg/ha). Nhân tố phụ (ô nhỏ) là lượng phân bón thúc NPK 20:0:12 của Sông Gianh, cũng gồm 3 mức: P1 (400 kg/ha), P2 (550 kg/ha), và P3 (700 kg/ha). Tổng cộng có 9 công thức thí nghiệm, mỗi công thức được lặp lại 3 lần. Toàn bộ diện tích thí nghiệm được bón lót nền chung là 700 kg/ha NPK 5:10:3. Diện tích mỗi ô nhỏ là 20 m², đảm bảo đủ không gian để cây lúa phát triển và giảm thiểu ảnh hưởng của hiệu ứng biên. Thiết kế thí nghiệm này cho phép đánh giá chính xác ảnh hưởng của từng mức giống và mức phân bón, cũng như sự tương tác giữa chúng, một cách khoa học và có hệ thống. Các biện pháp kỹ thuật canh tác khác như làm đất, tưới tiêu và phòng trừ sâu bệnh được áp dụng đồng đều theo quy trình khuyến cáo của Sở Nông nghiệp & PTNT tỉnh Nam Định.

3.2. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp đánh giá hiệu quả

Nghiên cứu đã tiến hành theo dõi một loạt các chỉ tiêu quan trọng. Về sinh trưởng, các thông số như thời gian sinh trưởng, động thái tăng chiều cao, tốc độ ra lá, và tốc độ đẻ nhánh được ghi nhận định kỳ 10 ngày/lần. Các chỉ tiêu sinh lý như chỉ số diện tích lá (LAI) và khả năng tích lũy chất khô cũng được đo lường ở các giai đoạn then chốt. Về năng suất, các yếu tố cấu thành năng suất (số bông/m², số hạt/bông, tỷ lệ hạt chắc, khối lượng 1000 hạt) và năng suất thực thu được xác định khi thu hoạch. Đặc biệt, mức độ nhiễm các loại sâu bệnh hại chính như đạo ôn và khô vằn được đánh giá theo thang điểm của Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI). Cuối cùng, hiệu quả kinh tế của từng công thức được phân tích dựa trên chi phí đầu tư (giống, phân bón) và doanh thu từ năng suất thực thu, qua đó tìm ra công thức mang lại lợi nhuận cao nhất cho người nông dân.

IV. Phân tích ảnh hưởng của phân NPK Sông Gianh đến sinh trưởng

Việc sử dụng phân bón NPK Sông Gianh ở các liều lượng khác nhau đã tạo ra những tác động rõ rệt đến quá trình sinh trưởng của giống lúa Bắc Thơm 7 trong phương thức gieo sạ. Luận văn đã tiến hành theo dõi và ghi nhận chi tiết các chỉ tiêu sinh trưởng quan trọng để lượng hóa sự ảnh hưởng này. Kết quả cho thấy, dinh dưỡng NPK là yếu tố then chốt điều tiết các quá trình từ nảy mầm, đẻ nhánh, vươn lóng cho đến hình thành đòng và trỗ bông. Lượng phân bón không chỉ ảnh hưởng đến tốc độ phát triển mà còn quyết định đến cấu trúc của quần thể ruộng lúa. Một chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp cây lúa phát triển cân đối giữa các bộ phận (rễ, thân, lá), tạo tiền đề cho khả năng quang hợp và tích lũy chất khô hiệu quả. Ngược lại, việc bón phân không cân đối có thể làm cây phát triển lệch lạc, ảnh hưởng đến khả năng chống chịu và tiềm năng năng suất. Phân tích sâu các dữ liệu về thời gian sinh trưởng, chiều cao cây, khả năng đẻ nhánh và chỉ số diện tích lá (LAI) đã cung cấp cái nhìn toàn diện về phản ứng của cây lúa với các mức dinh dưỡng khác nhau tại Nam Trực, Nam Định.

4.1. Tác động đến thời gian sinh trưởng và chiều cao cây lúa

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng lượng phân bón NPK ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian sinh trưởng của cây lúa. Cụ thể, khi tăng lượng phân bón, thời gian sinh trưởng có xu hướng kéo dài hơn. Theo số liệu từ bảng 4.1 của luận văn, tổng thời gian sinh trưởng ở mức bón P1 (400 kg/ha) là 114 ngày, trong khi ở mức bón P3 (700 kg/ha) đã tăng lên 119 ngày. Nguyên nhân là do cây lúa cần nhiều thời gian hơn để hấp thụ và chuyển hóa lượng dinh dưỡng lớn, đặc biệt là giai đoạn từ bắt đầu đến kết thúc đẻ nhánh. Tác giả kết luận: "Bón phân NPK càng tăng thì thời gian sinh trưởng kéo dài hơn, tăng chiều cao cây". Về chiều cao cây, lượng phân bón cao cũng thúc đẩy cây phát triển mạnh hơn. Tuy nhiên, mật độ gieo sạ cũng có ảnh hưởng đáng kể. Ở mật độ thưa (M1: 20kg/ha), cây lúa thường cao hơn so với mật độ dày (M3: 50kg/ha), do ít bị cạnh tranh về ánh sáng và dinh dưỡng.

4.2. Ảnh hưởng đến khả năng đẻ nhánh và chỉ số diện tích lá LAI

Khả năng đẻ nhánh là một yếu tố quan trọng quyết định số bông hữu hiệu và năng suất thực thu. Nghiên cứu cho thấy, việc tăng lượng phân bón NPK đã làm tăng số nhánh hữu hiệu của giống lúa Bắc Thơm 7. Tuy nhiên, lượng giống gieo sạ lại có tác động ngược lại. Ở lượng giống gieo thấp M1 (20kg/ha), dù số bông/m² thấp hơn nhưng cây lại có khả năng tăng số hạt/bông. Ngược lại, ở mật độ dày (M2, M3), số bông/m² cao hơn nhưng số hạt/bông lại có xu hướng giảm. Chỉ số diện tích lá (LAI), một chỉ số quan trọng thể hiện khả năng quang hợp của quần thể, cũng chịu ảnh hưởng lớn từ phân bón và mật độ gieo. Bón nhiều phân và gieo dày làm tăng chỉ số LAI, nhưng nếu vượt quá ngưỡng tối ưu, các lá phía dưới sẽ bị che khuất, quang hợp kém hiệu quả và làm tăng nguy cơ sâu bệnh hại. Việc tìm ra sự cân bằng giữa các yếu tố này là chìa khóa để tối ưu hóa năng suất.

V. Kết quả tối ưu năng suất và hiệu quả kinh tế cho Bắc Thơm 7

Mục tiêu cuối cùng của nghiên cứu là xác định công thức kết hợp giữa lượng giống gieo sạ và lượng phân bón NPK Sông Gianh để đạt được năng suất thực thu và hiệu quả kinh tế cao nhất cho giống lúa Bắc Thơm 7 tại Nam Trực, Nam Định. Kết quả phân tích từ các ô thí nghiệm đã cung cấp những bằng chứng khoa học thuyết phục, làm cơ sở cho các khuyến cáo kỹ thuật. Dữ liệu cho thấy, năng suất không chỉ phụ thuộc vào một yếu tố duy nhất mà là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa mật độ cây trồng và chế độ dinh dưỡng. Việc tăng lượng phân bón không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc tăng năng suất và lợi nhuận. Có một ngưỡng nhất định mà tại đó, việc tăng thêm chi phí đầu vào không mang lại hiệu quả tương xứng, thậm chí có thể gây tác động tiêu cực do làm gia tăng sâu bệnh và nguy cơ đổ ngã. Phân tích hiệu quả kinh tế là bước quan trọng nhất, giúp người nông dân đưa ra quyết định sản xuất thông minh, cân bằng giữa việc tối đa hóa sản lượng và tối thiểu hóa chi phí để đạt được lợi nhuận bền vững.

5.1. Tối ưu năng suất thực thu của giống lúa Bắc Thơm 7

Phân tích các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất thực thu cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các công thức. Kết quả chỉ ra rằng: "Trên cùng một mật độ gieo, bón tăng hàm lượng NPK làm tăng năng suất rõ rệt". Công thức cho năng suất thực thu cao nhất là P3M2 (gieo 35 kg giống/ha và bón 700 kg NPK/ha), đạt 62,9 tạ/ha. Theo sau là công thức P3M3 (gieo 50 kg giống/ha, bón 700 kg NPK/ha) với 62 tạ/ha. Điều này cho thấy ở mức phân bón cao nhất (P3), mật độ gieo 35 kg/ha là hợp lý hơn so với 50 kg/ha. Mặc dù lượng giống M1 (20 kg/ha) giúp tăng số hạt/bông, nhưng lại làm giảm số bông/m², dẫn đến năng suất tổng thể không cao bằng. Như vậy, để đạt năng suất cao nhất, mật độ gieo vừa phải (35kg/ha) kết hợp với mức bón phân cao là lựa chọn hiệu quả.

5.2. Công thức mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất cho nông dân

Mặc dù năng suất cao là yếu tố quan trọng, nhưng hiệu quả kinh tế mới là thước đo cuối cùng của thành công trong sản xuất nông nghiệp. Luận văn đã phân tích kỹ lưỡng chi phí và lợi nhuận của từng công thức. Một kết luận quan trọng được rút ra: "tuy công thức P3M2 cho năng suất thực thu cao nhất (62,9 tạ/ha)... nhưng lại cho hiệu quả kinh tế thấp hơn so với công thức P2M2 (61,1 tạ/ha)". Cụ thể, công thức P2M2 (gieo 35 kg giống/ha và bón 550 kg NPK/ha) tuy có năng suất thấp hơn một chút nhưng do chi phí phân bón đầu vào thấp hơn nên mang lại lợi nhuận ròng cao nhất. Do đó, tác giả đã kết luận và đề nghị công thức tối ưu nhất cho giống lúa Bắc Thơm 7 tại vùng đất Nam Trực là: lượng giống gieo 35 kg/ha, bón lót 700 kg/ha NPK 5:10:3 và bón thúc 550 kg/ha NPK 20:0:12. Đây là công thức hài hòa giữa năng suất và lợi nhuận.

VI. Kết luận và đề xuất quy trình bón phân NPK cho lúa gieo sạ

Từ những kết quả nghiên cứu và phân tích chi tiết, luận văn thạc sĩ VNUA đã đưa ra những kết luận khoa học có giá trị và đề xuất quy trình canh tác cụ thể cho giống lúa Bắc Thơm 7 theo phương pháp gieo sạ tại Nam Trực, Nam Định. Nghiên cứu đã khẳng định rằng không có một công thức duy nhất nào là tốt nhất cho mọi trường hợp, mà cần có sự kết hợp hài hòa giữa lượng giống và lượng phân bón NPK Sông Gianh. Việc áp dụng một cách máy móc, bón thừa phân hoặc gieo quá dày không những không làm tăng năng suất mà còn làm giảm hiệu quả kinh tế và tăng rủi ro dịch bệnh. Kết quả của đề tài là cơ sở khoa học vững chắc để các cơ quan khuyến nông xây dựng và phổ biến quy trình kỹ thuật canh tác tiên tiến đến người nông dân. Việc áp dụng thành công quy trình này sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao thu nhập cho người trồng lúa, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và thúc đẩy nền nông nghiệp địa phương phát triển theo hướng bền vững, hiệu quả và hiện đại.

6.1. Tóm tắt kết quả chính từ luận văn thạc sĩ VNUA

Nghiên cứu đã xác định được các ảnh hưởng chính của lượng phân bón và lượng giống gieo sạ. Thứ nhất, tăng lượng bón NPK làm kéo dài thời gian sinh trưởng, tăng chiều cao cây và số nhánh hữu hiệu. Thứ hai, lượng giống gieo sạ có ảnh hưởng đến các yếu tố cấu thành năng suất; mật độ thưa (20 kg/ha) giúp tăng số hạt/bông nhưng giảm số bông/m². Thứ ba, mức bón phân cao làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh khô vằn và đạo ôn. Cuối cùng và quan trọng nhất, công thức cho hiệu quả kinh tế cao nhất không phải là công thức cho năng suất thực thu cao nhất. Cụ thể, công thức P2M2 (gieo 35 kg/ha, bón thúc 550 kg NPK/ha) được xác định là tối ưu nhất về mặt lợi nhuận cho nông dân tại vùng nghiên cứu.

6.2. Hướng phát triển trong canh tác lúa Bắc Thơm 7 gieo sạ

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất một quy trình kỹ thuật cụ thể cho việc canh tác giống lúa Bắc Thơm 7 gieo sạ tại Nam Trực, Nam Định trong vụ Xuân. Quy trình khuyến cáo bao gồm: lượng giống gieo là 35 kg/ha; bón lót toàn bộ 700 kg/ha phân NPK 5:10:3 trước khi bừa lần cuối; bón thúc 550 kg/ha phân NPK 20:0:12, chia làm hai lần (30% khi lúa 3.5-4 lá và 70% khi lúa đạt 6 lá). Quy trình này được chứng minh là cân bằng được giữa mục tiêu năng suất và hiệu quả kinh tế, đồng thời giúp quản lý rủi ro sâu bệnh hại tốt hơn. Hướng phát triển trong tương lai là tiếp tục nhân rộng mô hình này, đồng thời nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của các yếu tố vi lượng và các biện pháp canh tác tổng hợp khác để hoàn thiện hơn nữa quy trình, hướng tới một nền sản xuất lúa gạo chất lượng cao và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất lúa gạo giữ vai trò trụ cột trong việc bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Tại tỉnh Nam Định, diện tích gieo cấy lúa duy trì ổn định gần 80.000 ha mỗi vụ, trong đó nhóm lúa thuần chất lượng cao chiếm từ 65% đến 70% tổng diện tích. Đặc biệt, giống lúa Bắc Thơm 7 đóng vai trò chủ lực khi chiếm từ 50% đến 55% diện tích toàn tỉnh và đạt tới 75% diện tích gieo cấy tại huyện Nam Trực.

Tuy nhiên, tập quán canh tác gieo sạ tại địa phương đang đối mặt với nhiều bất cập lớn: nông dân thường sử dụng lượng giống quá dày từ 50 kg/ha đến 70 kg/ha và lạm dụng phân đạm đơn độc, làm gia tăng chi phí sản xuất từ 15% đến 20%, đồng thời tạo điều kiện cho các dịch bệnh nguy hiểm bùng phát. Nhằm giải quyết triệt để vấn đề này, đề tài nghiên cứu được thực hiện tại xã Tân Thịnh, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định trong vụ Xuân 2018 (từ tháng 02/2018 đến tháng 06/2018). Mục tiêu cụ thể là xác định chính xác liều lượng phân bón NPK Sông Gianh phối hợp tối ưu với lượng giống gieo sạ thích hợp cho giống lúa Bắc Thơm 7. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa kinh tế - kỹ thuật thiết thực, giúp nông dân nâng cao năng suất thực thu lên mức 61,1 tạ/ha đến 62,9 tạ/ha, giảm 30% lượng giống gieo sạ và tối ưu hóa lợi nhuận kinh tế trên mỗi hecta canh tác.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng nền tảng lý thuyết dinh dưỡng khoáng cây trồng hiện đại của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cùng mô hình tích lũy chất khô và chỉ số diện tích lá (LAI) của Yoshida. Trong hệ thống nông học, ba khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

Thứ nhất, tốc độ tích lũy chất khô (CGR) phản ánh lượng sinh khối khô gia tăng trên một đơn vị diện tích đất theo ngày.

Thứ hai, chỉ số diện tích lá (LAI) đo lường tỷ lệ diện tích bề mặt lá trên diện tích đất canh tác, quyết định trực tiếp đến hiệu suất quang hợp (NAR).

Thứ ba, hệ số kinh tế (HSKT) biểu thị tỷ số giữa năng suất thực thu và năng suất sinh vật học toàn phần.

Theo các quy luật sinh lý học thực vật, đạm (N) đóng vai trò thúc đẩy phân chia tế bào, kéo dài thời kỳ đẻ nhánh và gia tăng số hạt chắc trên bông; lân (P2O5) kích thích bộ rễ phát triển sâu rộng trong giai đoạn đầu; kali (K2O) tăng cường vận chuyển chất đồng hóa về hạt, giúp cây cứng cáp và hạn chế gãy đổ trong phương thức gieo sạ trực tiếp.

Phương pháp nghiên cứu

Thí nghiệm đồng ruộng được thiết kế theo khối ngẫu nhiên kiểu ô phụ (Split-plot) với 3 lần nhắc lại nhằm kiểm soát tối đa sai số ngoại cảnh. Tổng quy mô nghiên cứu gồm 27 ô thí nghiệm, mỗi ô có diện tích chuẩn 20 m2 (tổng diện tích thí nghiệm đạt 540 m2 chưa kể dải bảo vệ rộng 1,0 m và dải phân cách rộng 0,5 m).

Nhân tố chính (ô lớn) là 3 mức giống gieo sạ: M1 (20 kg/ha), M2 (35 kg/ha) và M3 (50 kg/ha). Nhân tố phụ (ô nhỏ) là 3 mức phân bón thúc NPK 20:0:12 Sông Gianh gồm: P1 (400 kg/ha tương ứng 80 kg N + 48 kg K2O), P2 (550 kg/ha tương ứng 110 kg N + 66 kg K2O) và P3 (700 kg/ha tương ứng 140 kg N + 84 kg K2O), được triển khai trên nền bón lót đồng nhất 700 kg/ha NPK 5:10:3 (35 kg N + 70 kg P2O5 + 20 kg K2O).

Phương pháp chọn mẫu tuân thủ nguyên tắc ngẫu nhiên định vị: trên mỗi ô thí nghiệm, 10 cây mẫu được gắn thẻ theo 2 đường chéo góc để theo dõi động thái tăng trưởng chiều cao, tốc độ ra lá và số dảnh đẻ nhánh định kỳ 10 ngày một lần. Chỉ tiêu sinh lý (LAI, DM, rễ) được thu thập từ 3 mẫu cây/ô tại 3 thời kỳ trọng điểm: đẻ nhánh rộ, trước trỗ và chín sáp. Lý do lựa chọn mô hình Split-plot và công cụ IRRISTAT 5.0 nhằm phân tách rõ ràng ảnh hưởng độc lập của từng nhân tố cũng như hiệu ứng tương tác đa chiều giữa mật độ gieo và mức phân bón với độ tin cậy thống kê ở mức ý nghĩa p < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình theo dõi và thu thập dữ liệu thực tế mang lại bốn phát hiện khoa học cốt lõi:

Thứ nhất, lượng phân bón tác động rõ rệt đến thời gian sinh trưởng và sinh lý thân lá. Khi tăng mức bón từ P1 (400 kg/ha) lên P3 (700 kg/ha), thời gian sinh trưởng kéo dài từ 114 ngày lên 119 ngày (tăng 5 ngày), chủ yếu do giai đoạn từ bắt đầu đẻ nhánh đến kết thúc đẻ nhánh kéo dài từ 32 ngày lên 35 ngày.

Thứ hai, mật độ gieo sạ chi phối trực tiếp cấu trúc quần thể và rễ cây. Lượng giống gieo M1 (20 kg/ha) giúp cây phát triển chiều cao vượt trội, tăng số lá và số hạt trên bông nhưng số bông trên mét vuông bị suy giảm đáng kể so với mức M2 (35 kg/ha) và M3 (50 kg/ha).

Thứ ba, áp lực sâu bệnh hại gia tăng theo hàm lượng phân khoáng. Tại các công thức bón cao P2 và P3, tỷ lệ nhiễm bệnh khô vằn và đạo ôn lá có xu hướng tăng cao hơn từ 1 đến 2 điểm cấp bệnh so với công thức P1.

Thứ tư, tương tác năng suất và hiệu quả tài chính có sự phân hóa mạnh mẽ. Năng suất thực thu đạt đỉnh tại công thức P3M2 với 62,9 tạ/ha, kế tiếp là P3M3 đạt 62,0 tạ/ha và P2M2 đạt 61,1 tạ/ha. Tuy nhiên, xét về mặt hạch toán kinh tế thuần túy sau khi khấu trừ toàn bộ chi phí vật tư và nhân công, công thức P2M2 (35 kg giống/ha kết hợp 550 kg/ha NPK bón thúc) đạt lợi nhuận ròng cao nhất toàn bộ thí nghiệm.

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt về năng suất và hiệu quả kinh tế được lý giải bởi mối quan hệ cân bằng giữa các yếu tố cấu thành năng suất: số bông/m2, số hạt chắc/bông và khối lượng 1000 hạt (P1000). Ở mật độ 35 kg giống/ha (M2), quần thể lúa đạt chỉ số diện tích lá (LAI) tối ưu từ 5,2 đến 5,8 tại thời kỳ trỗ bông, tạo điều kiện cho ánh sáng xuyên sâu vào các tầng lá dưới, nâng cao hiệu suất quang hợp thuần (NAR).

Để minh họa trực quan các xu hướng này, dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn thông qua biểu đồ đường thể hiện động thái tăng trưởng chiều cao theo ngày sau sạ (NSS) và biểu đồ cột so sánh tương quan năng suất thực thu giữa 9 công thức thí nghiệm. Đồng thời, một bảng phân tích chi phí - doanh thu chi tiết chứng minh rằng việc tăng lượng phân bón từ 550 kg/ha (P2) lên 700 kg/ha (P3) chỉ giúp năng suất tăng thêm 1,8 tạ/ha (tương đương mức tăng 2,9%), nhưng chi phí phân bón tăng thêm đã triệt tiêu toàn bộ phần giá trị gia tăng này. Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các quy luật về hiệu suất sử dụng phân bón giảm dần trong nghiên cứu nông học của các tác giả tiền bối tại vùng đồng bằng sông Hồng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa sản xuất lúa Bắc Thơm 7 gieo sạ tại các địa phương có điều kiện sinh thái tương đồng, các giải pháp kỹ thuật cụ thể được khuyến nghị như sau:

Áp dụng quy chuẩn lượng giống gieo sạ mức 35 kg/ha (tương đương 1,2 kg/sào Bắc Bộ 360 m2) nhằm đạt mật độ bông hữu hiệu từ 320 đến 350 bông/m2, thực hiện đồng loạt trong khung thời vụ Xuân muộn từ ngày 15/02 đến 28/02 hàng năm bởi các hộ nông dân và hợp tác xã nông nghiệp.

Triển khai quy trình bón phân NPK Sông Gianh khép kín với tổng lượng 145 kg N + 70 kg P2O5 + 86 kg K2O trên mỗi hecta. Chi tiết phân kỳ gồm: bón lót toàn bộ 700 kg/ha NPK 5:10:3 trước khi bừa phẳng mặt ruộng; bón thúc đợt 1 khi lúa đạt 3,5 đến 4,0 lá với tỷ lệ 30% lượng NPK 20:0:12 (khoảng 165 kg/ha); bón thúc đợt 2 khi lúa đạt 6,0 lá với 70% lượng NPK 20:0:12 còn lại (khoảng 385 kg/ha).

Thực hiện kỹ thuật điều tiết nước "nông - lộ - phơi xen kẽ" do Ban quản lý nông nghiệp địa phương hướng dẫn: giữ ẩm mặt ruộng giai đoạn mạ non để rễ bám sâu, giữ lớp nước nông 2 cm đến 3 cm giai đoạn đẻ nhánh rộ, rút cạn nước phơi ruộng nứt nẻ chân chim khi kết thúc đẻ nhánh (sau gieo 60 ngày) nhằm hạn chế dảnh vô hiệu và gia tăng độ cứng thân cây, giảm thiểu nguy cơ đổ ngã xuống dưới 5%.

Tăng cường công tác dự tính dự báo sâu bệnh hại của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, hướng dẫn nông dân chủ động phòng trừ bệnh đạo ôn cổ bông và rầy nâu vào các thời điểm then chốt trước trỗ 5 ngày và sau khi lúa trỗ thoát hoàn toàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và dữ liệu thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng chuyên môn:

Nhóm cán bộ khuyến nông và kỹ thuật viên nông nghiệp tại các tỉnh Đồng bằng sông Hồng: Sử dụng tài liệu làm căn cứ khoa học để biên soạn cẩm nang kỹ thuật thâm canh lúa gieo sạ vụ Xuân, chuẩn hóa định mức vật tư giống và phân bón trên quy mô toàn vùng.

Nhóm quản lý hợp tác xã và chủ trang trại sản xuất lúa giống, lúa thương phẩm: Ứng dụng quy trình bón phân P2M2 để cắt giảm 15% đến 20% chi phí phân bón vô cơ, tối ưu hóa công lao động gieo cấy và nâng cao biên lợi nhuận thương phẩm lên mức 18 đến 22 triệu đồng/ha.

Nhóm sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Khoa học cây trồng, Nông học, Thổ nhưỡng và Dinh dưỡng cây trồng: Khai thác phương pháp bố trí thí nghiệm Split-plot chuẩn mực, quy trình đo đạc các chỉ tiêu sinh lý LAI, CGR, DM và kỹ thuật xử lý dữ liệu nông học bằng phần mềm IRRISTAT.

Nhóm doanh nghiệp sản xuất và phân phối phân bón nông nghiệp: Tham khảo số liệu phản ứng thực tế của giống lúa Bắc Thơm 7 đối với công thức dinh dưỡng NPK chuyên dùng để cải tiến công thức phối trộn và xây dựng tài liệu marketing hướng dẫn người tiêu dùng hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Lượng giống gieo sạ bao nhiêu là tối ưu cho giống lúa Bắc Thơm 7 vụ Xuân? Lượng giống gieo sạ tối ưu là 35 kg/ha (khoảng 1,2 kg/sào Bắc Bộ). Mức gieo này đảm bảo mật độ dảnh hữu hiệu đạt trên 320 bông/m2, giúp cây lúa đón nhận đầy đủ ánh sáng, đẻ nhánh khỏe và hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm bệnh khô vằn so với mức gieo dày 50 kg/ha.

Tại sao công thức phân bón P2 lại mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn công thức P3 dù năng suất thực thu thấp hơn? Mặc dù công thức P3 (700 kg NPK thúc/ha) cho năng suất 62,9 tạ/ha, cao hơn 1,8 tạ/ha so với công thức P2 (550 kg NPK thúc/ha đạt 61,1 tạ/ha), nhưng chi phí mua thêm 150 kg phân bón và thuốc bảo vệ thực vật ở công thức P3 cao hơn giá trị thóc thu về, khiến lợi nhuận ròng của P2 tối ưu hơn.

Thời điểm bón phân thúc thích hợp nhất cho lúa sạ Bắc Thơm 7 là khi nào? Thời điểm bón thúc chia làm 2 giai đoạn chính: đợt 1 (bón nhử) thực hiện khi lúa đạt từ 3,5 đến 4 lá thật với 30% lượng NPK 20:0:12; đợt 2 thực hiện khi lúa đạt 6 lá thật với 70% lượng NPK 20:0:12 còn lại để nuôi dảnh hữu hiệu tập trung.

Phương thức gieo sạ tiết kiệm được bao nhiêu chi phí so với cấy truyền thống? Phương thức gieo sạ giúp nông dân cắt giảm hoàn toàn công nhổ mạ và công cấy tay, tiết kiệm từ 20% đến 30% chi phí giống mạ và giảm từ 3 đến 4 triệu đồng chi phí đầu tư trên mỗi hecta canh tác, đồng thời rút ngắn thời gian luân canh mùa vụ.

Cần lưu ý điều gì về chế độ nước khi canh tác lúa gieo sạ? Cần giữ ẩm mặt ruộng trong 7 đến 10 ngày đầu sau gieo để hạt nảy mầm đều và rễ ăn sâu. Khi lúa đạt 3,5 lá đưa nước láng chân để bón thúc. Khi kết thúc đẻ nhánh (khoảng 60 ngày sau sạ), phải tháo cạn nước để lộ chân chim giúp rễ ăn sâu và tăng khả năng chống đổ.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập đầy đủ cơ sở khoa học và thực tiễn về tác động tương hỗ giữa mật độ gieo sạ và liều lượng phân bón NPK Sông Gianh đối với giống lúa chất lượng Bắc Thơm 7 tại huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.
• Mật độ gieo sạ 35 kg/ha (M2) kết hợp mức phân bón thúc 550 kg/ha NPK 20:0:12 trên nền bón lót 700 kg/ha NPK 5:10:3 (tương đương 145 kg N + 70 kg P2O5 + 86 kg K2O/ha) là công thức tối ưu toàn diện về sinh trưởng, năng suất và hiệu quả kinh tế.
• Công thức tối ưu P2M2 đem lại năng suất thực thu đạt 61,1 tạ/ha, tiết kiệm 30% lượng giống gieo và nâng cao vượt bậc tỷ suất sinh lời trên mỗi đơn vị diện tích canh tác so với tập quán gieo dày truyền thống.
• Đề tài cung cấp hệ thống số liệu chuẩn hóa về các chỉ tiêu sinh lý LAI, CGR, động thái rễ và khả năng kháng sâu bệnh hại, đóng góp nguồn tài liệu giá trị cho công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học cây trồng.
• Lộ trình tiếp theo trong giai đoạn 2024 - 2026 cần mở rộng xây dựng các mô hình trình diễn cánh đồng mẫu lớn tại các huyện lân cận thuộc tỉnh Nam Định; các địa phương và cơ quan nông nghiệp nên nhanh chóng áp dụng ngay gói quy trình kỹ thuật này vào chỉ đạo sản xuất vụ Xuân để tối đa hóa thu nhập cho người nông dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐẶNG THỊ DIÊN XÁC ĐỊNH LƯỢNG PHÂN BÓN NPK SÔNG GIANH THÍCH HỢP CHO CÁC LƯỢNG GIỐNG GIEO SẠ KHÁC NHAU ĐỐI VỚI GIỐNG LÚA BẮC THƠM 7 TẠI NAM TRỰC - NAM ĐỊNH Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Người hướng dẫn khoa học: TS. Phạm Tuấn Anh NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 05 tháng 10 năm 2018 Tác giả luận văn Đặng Thị Diên i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Phạm Tuấn Anh đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Sinh lý thực vật, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Sở Nông nghiệp & PTNT, Cục thống kê tỉnh Nam Định, Thường trực Huyện ủy, lãnh đạo Ủy ban Nhân dân huyện; lãnh đạo phòng Nông nghiệp và PTNT, Chi cục Thống kê huyện Nam Trực, UBND xã Tân Thịnh đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 05 tháng 10 năm 2018 Tác giả luận văn Đặng Thị Diên Hà Nội, ngày 05 tháng 10 năm 2018 Tác giả luận văn Đặng Thị Diên ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng. vii Danh mục đồ thị và hình vẽ. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hình sản xuất lúa gạo trên thế giới và trong nước.

Tình hình sản xuất lúa gạo trên thế giới. Tình hình sản xuất lúa gạo trong nước. Tình hình sử dụng phân bón cho cây lúa trên thế giới và việt nam.1 Tình hình sử dụng phân bón cho lúa trên thế giới. Tình hình sử dụng phân bón cho lúa ở Việt Nam.

Đặc điểm dinh dưỡng cây lúa. Đặc điểm dinh dưỡng đạm. 12 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc điểm dinh dưỡng lân.

Đặc điểm dinh dưỡng kali. Tình hình phát triển lúa gieo sạ tại miền bắc. Tình hình phát triển lúa chất lượng trên thế giới và việt nam. Tình hình phát triển lúa chất lượng trên thế giới.

Tình hình phát triển lúa chất lượng ở Việt Nam. Tình hình sản xuất lúa của huyện nam trực và tỉnh nam định. Tình hình sản xuất lúa của tỉnh Nam Định. Tình hình sản xuất lúa của huyện Nam Trực.

Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp bố trí thí nghiệm. Các biện pháp kỹ thuật được áp dụng trong mô hình:.

Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Ảnh hưởng của mức phân bón và lượng giống gieo đến thời gian sinh trưởng của giống lúa bắc thơm 7.

Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến động thái tăng trưởng chiều cao cây. Ảnh hưởng của giống gieo và lượng phân bón tới động thái ra lá. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón tới động thái đẻ nhánh. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến chỉ số diện tích lá (lai) của giống lúa bắc thơm 7.

Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến khả năng tích lũy chất khô của giống lúa bắc thơm 7. 47 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến tốc độ tích lũy chất khô (cgr) của giống lúa bắc thơm số 7. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến hệ thống rễ của giống lúa bắc thơm 7.

Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo và đến khả năng chống chịu sâu bệnh hại của giống bắc thơm 7. Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất lúa của giống lúa bắc thơm 7. Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo đến năng suất sinh vật học và hệ số kinh tế của giống lúa bắc thơm 7. Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo đến hiệu quả kinh tế của giống lúa bắc thơm 7.

Kết luận và đề nghị. 66 Tài liệu tham khảo. 72 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CT Công thức CCCC Chiều cao cuối cùng CGR Tốc độ tích lũy chất khô CV (%) Hệ số biến động DM Khối lượng chất khô tích lũy DHH Số dảnh hữu hiệu FAO Tổ chức lương thực và nông nghiệp Liên Hợp Quốc HSKT Hệ số kinh tế LAI Chỉ số diện tích lá LHQ Liên Hợp Quốc LSD0,05 Giới hạn sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa ở mức ý nghĩa 0,05 NSLT Năng suất lý thuyết NSS Ngày sau sạ NSSVH Năng suất sinh vật học NSTT Năng suất thực thu NN và PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn KTDN Kết thúc đẻ nhánh KTT Kết thúc trỗ P1000 Khối lượng 1000 hạt QCK Quang chu kỳ SLCC Số lá cuối cùng SNCC Số nhánh cuối cùng TGST Thời gian sinh trưởng vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Diện tích, năng suất và sản lượng lúa trên thế giới qua các năm.

Diện tích, năng suất và sản lượng lúa của 10 nước đứng đầu thế giới năm 2016. Tình hình sản xuất lúa nước tại Việt Nam từ năm 2011 đến 2016. Kết quả xuất khẩu gạo qua các năm ở nước ta. Lượng phân bón tiêu thụ trên thế giới từ năm 2002-2015.

Diện tích, năng suất lúa của Nam Định trong những năm gần đây. Cơ cấu lúa của tỉnh Nam Định trong những năm gần đây. Cơ cấu giống lúa Bắc thơm 7 của huyện Nam Trực trong những năm gần đây. Diện tích, năng suất lúa của Nam Trực trong những năm gần đây .1 Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo sạ tới thời gian sinh trưởng.2 Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo tới động thái chiều cao cây .3 Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo tới tốc độ ra lá.

Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo tới tốc độ đẻ nhánh. Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo tới tốc độ đẻ nhánh. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến chỉ số. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến khả năng tích lũy chất khô.8: Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến tốc độ tích lũy chất khô (CGR) của giống lúa Bắc thơm số 7.

Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo đến chiều dài rễ. Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo đến khối lượng rễ. Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo và đến khả năng chống chịu sâu bệnh hại.12 Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất. Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo đến năng suất sinh vật học và hệ số kinh tế của giống lúa Bắc thơm.

Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo đến hiệu quả kinh tế của giống lúa Bắc thơm 7. 64 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ VÀ HÌNH VẼ Biểu đồ 2. Lượng phân bón sử dụng ở một số quốc gia và châu lục trên thế giới. Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến chỉ số diện tích lá (LAI).

Ảnh hưởng của lượng giống gieo và lượng phân bón đến khả năng tích lũy chất khô. Ảnh hưởng của lượng phân bón và lượng giống gieo đến năng suất giống lúa Bắc thơm 7. 59 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đặng Thị Diên Tên Luận văn: Xác định lượng phân bón NPK Sông Gianh thích hợp cho các lượng giống gieo sạ khác nhau đối với giống lúa Bắc Thơm 7 tại Nam Trực - Nam Định. Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Xác định lượng phân bón NPK Sông Gianh thích hợp đối với từng lượng giống gieo sạ khác nhau ở vụ xuân 2018 để giống lúa Bắc Thơm 7 đạt năng suất và đem hiệu quả kinh tế cao tại huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.

Phương pháp nghiên cứu Thí nghiệm được tiến hành ngoài đồng ruộng và bố trí theo kiểu Split-plot với 3 lần nhắc lại. Nhân tố chính là lượng giống gieo sạ gồm 3 mức (M1: 20 kg/ha, M2: 35 kg/ha, M3: 50kg/ha), nhân tố phụ là lượng phân bón. Lượng phân bón NPK Sông Gianh theo 3 công thức: P1: 400 kg/ha NPK 20:0:12 (80kgN+ 48 Kg K2O); P2: 550 kg/ha NPK 20:0:12 (110 kgN + 66 KgK2O); P3: 700 kg/ha NPK 20:0:12 (140 kg N +84 Kg K2O) trên nền phân chung 700 kg/ha NPK 5:10:3 bón lót (35 kg N +70kg P2O5 +20 Kg K2O), thí nghiệm có 9 công thức, mỗi công thức được nhắc lại 3 lần.