Luận văn ThS Đoàn Ngọc Sơn: Ứng dụng Blockchain trong thanh toán di động

Luận văn thạc sĩ VNU UET nghiên cứu ứng dụng công nghệ blockchain trong thanh toán di động, góp phần nâng cao hiệu quả giao dịch tài chính.

• Tác giả: Đoàn Ngọc Sơn
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Ngọc Hóa
• Trường học: Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Công nghệ Thông tin
• Đề tài: Nghiên cứu, Ứng dụng Công nghệ Blockchain trong Thanh toán Di động
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN
• 1.1. Giới thiệu Blockchain (chuỗi khối)
• 1.2. Nền tảng lý thuyết
• 1.2.1. Hàm băm
• 1.2.2. Khái niệm hàm băm
• 1.2.3. Đặc tính của hàm băm
• 1.2.4. Ứng dụng của hàm băm
• 1.2.5. Khái niệm chữ ký số
• 1.2.6. Ứng dụng của chữ ký số
• 1.3. Các kỹ thuật chính
• 1.3.1. Cấu trúc phi tập chung
• 1.3.2. Tính toán tin cậy
• 1.3.3. Bằng chứng công việc
• 1.4. Tính chất của Blockchain
• 1.5. Phân loại các hệ thống Blockchain
• 1.6. Các ứng dụng điển hình của công nghệ Blockchain
• 1.6.1. Ứng dụng Blockchain trong tiền số
• 1.6.2. Ứng dụng Blockchain trong hợp đồng thông minh (Smart Contracts)
• 1.6.3. Một số ứng dụng nổi bật khác
• 1.7. Kết luận chương
• 2. CHƯƠNG 2: THANH TOÁN DI ĐỘNG VÀ TIỀN SỐ
• 2.1. Thanh toán di động
• 2.2. Thanh toán trên Apple Store
• 2.3. Thanh toán trên Google Play
• 2.4. Mô hình tiền số Bitcoin
• 2.5. Độ an toàn của tiền số
• 2.6. Tiềm năng phát triển của tiền số
• 2.7. Kết luận chương
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TRONG THANH TOÁN DI ĐỘNG
• 3.1. Bài toán đặt ra
• 3.2. Cách tiếp cận và giải pháp
• 3.3. Xây dựng hệ thống tiền số và ứng dụng mua bán sách điện tử
• 3.3.1. Kiến trúc hệ thống
• 3.3.2. Đặc tả chức năng
• 3.3.3. Cài đặt hệ thống tiền số TYM
• 3.3.4. Xây dựng các API thao tác với hệ thống tiền số
• 3.4. Thực nghiệm và đánh giá
• 3.4.1. Môi trường phát triển và công cụ
• 3.4.2. Kết quả thử nghiệm
• 3.4.3. Đánh giá kết quả
• 3.5. Kết luận chương
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về công nghệ Blockchain trong thanh toán di động

Công nghệ blockchain đã trở thành một trong những xu hướng nổi bật trong lĩnh vực thanh toán di động. Với khả năng cung cấp một hệ thống giao dịch an toàn và minh bạch, blockchain hứa hẹn sẽ cách mạng hóa cách thức thanh toán hiện tại. Luận văn thạc sĩ tại VNU UET đã nghiên cứu sâu về ứng dụng của công nghệ này trong lĩnh vực thanh toán di động, nhằm giải quyết các vấn đề về bảo mật và hiệu quả trong giao dịch.

1.1. Khái niệm và nguyên lý hoạt động của Blockchain

Blockchain là một cơ sở dữ liệu phân cấp, nơi các giao dịch được lưu trữ trong các khối thông tin liên kết với nhau. Mỗi khối chứa thông tin về thời gian và dữ liệu giao dịch, giúp đảm bảo tính toàn vẹn của thông tin. Nguyên lý hoạt động của blockchain dựa trên các hàm băm và chữ ký số, tạo ra một hệ thống bảo mật cao cho các giao dịch.

1.2. Lợi ích của Blockchain trong thanh toán di động

Việc áp dụng công nghệ blockchain trong thanh toán di động mang lại nhiều lợi ích, bao gồm giảm thiểu chi phí giao dịch, tăng cường bảo mật và tạo ra sự minh bạch trong các giao dịch. Điều này giúp người dùng yên tâm hơn khi thực hiện các giao dịch tài chính qua điện thoại di động.

II. Thách thức trong việc ứng dụng Blockchain vào thanh toán di động

Mặc dù công nghệ blockchain có nhiều ưu điểm, nhưng việc ứng dụng vào thanh toán di động vẫn gặp phải một số thách thức. Các vấn đề như tốc độ giao dịch, khả năng mở rộng và sự chấp nhận của người dùng là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Tốc độ giao dịch và khả năng mở rộng

Một trong những thách thức lớn nhất của blockchain là tốc độ giao dịch. So với các hệ thống thanh toán truyền thống, blockchain có thể gặp khó khăn trong việc xử lý một lượng lớn giao dịch trong thời gian ngắn. Điều này có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng trong các ứng dụng thanh toán di động.

2.2. Sự chấp nhận của người dùng và thị trường

Sự chấp nhận của người dùng đối với công nghệ blockchain trong thanh toán di động cũng là một thách thức lớn. Nhiều người vẫn còn e ngại về tính bảo mật và độ tin cậy của các giao dịch dựa trên blockchain. Việc giáo dục người dùng về lợi ích và cách thức hoạt động của công nghệ này là rất cần thiết.

III. Phương pháp nghiên cứu ứng dụng Blockchain trong thanh toán di động

Luận văn thạc sĩ đã áp dụng nhiều phương pháp nghiên cứu để phân tích và đánh giá khả năng ứng dụng của công nghệ blockchain trong thanh toán di động. Các phương pháp này bao gồm phân tích lý thuyết, thực nghiệm và khảo sát thực tế.

3.1. Phân tích lý thuyết về Blockchain và thanh toán di động

Phân tích lý thuyết giúp xác định các khái niệm cơ bản và nguyên lý hoạt động của blockchain, từ đó đưa ra các ứng dụng cụ thể trong lĩnh vực thanh toán di động. Nghiên cứu này cũng xem xét các mô hình thanh toán hiện tại và cách mà blockchain có thể cải thiện chúng.

3.2. Thực nghiệm và khảo sát thực tế

Nghiên cứu thực nghiệm được thực hiện để đánh giá hiệu quả của các giải pháp blockchain trong thanh toán di động. Khảo sát thực tế cũng được tiến hành để thu thập ý kiến từ người dùng về sự chấp nhận và trải nghiệm của họ khi sử dụng công nghệ này.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn của Blockchain

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng công nghệ blockchain có thể cải thiện đáng kể quy trình thanh toán di động. Các ứng dụng thực tiễn đã được triển khai, cho thấy tính khả thi và hiệu quả của công nghệ này trong việc nâng cao trải nghiệm người dùng.

4.1. Các ứng dụng thực tiễn của Blockchain trong thanh toán di động

Nhiều ứng dụng đã được phát triển dựa trên công nghệ blockchain, cho phép người dùng thực hiện giao dịch một cách nhanh chóng và an toàn. Các ứng dụng này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn tăng cường tính bảo mật cho người dùng.

4.2. Đánh giá kết quả và tiềm năng phát triển

Đánh giá kết quả cho thấy rằng việc ứng dụng blockchain trong thanh toán di động không chỉ mang lại lợi ích cho người dùng mà còn cho các doanh nghiệp. Tiềm năng phát triển của công nghệ này trong tương lai là rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh ngày càng nhiều người sử dụng điện thoại di động để thực hiện giao dịch.

V. Kết luận và định hướng nghiên cứu tiếp theo

Luận văn đã chỉ ra rằng công nghệ blockchain có thể mang lại nhiều lợi ích cho lĩnh vực thanh toán di động. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết. Định hướng nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung vào việc cải thiện tốc độ giao dịch và mở rộng khả năng của blockchain.

5.1. Tóm tắt kết quả đạt được

Kết quả nghiên cứu đã chứng minh rằng blockchain có thể cải thiện đáng kể quy trình thanh toán di động, mang lại sự an toàn và minh bạch cho người dùng. Các ứng dụng thực tiễn đã cho thấy tính khả thi của công nghệ này.

5.2. Định hướng nghiên cứu trong tương lai

Định hướng nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung vào việc phát triển các giải pháp mới nhằm cải thiện tốc độ giao dịch và khả năng mở rộng của blockchain, từ đó nâng cao trải nghiệm người dùng trong thanh toán di động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ ĐOÀN NGỌC SƠN NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TRONG THANH TOÁN DI ĐỘNG LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN Hà Nội - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ ĐOÀN NGỌC SƠN NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TRONG THANH TOÁN DI ĐỘNG Ngành: Công nghệ Thông Tin Chuyên ngành: Hệ Thống Thông Tin Mã số: 60480104 LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS Nguyễn Ngọc Hóa Hà Nội - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên tôi xin gửi lời cảm ơn và lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo PGS.TS Nguyễn Ngọc Hóa (bộ môn Các hệ thống thông tin – trường Đại học Công Nghệ - Đại học Quốc Gia Hà Nội), người đã giúp tôi chọn đề tài, định hình hướng nghiên cứu, tận tình hướng dẫn và chỉ bảo tôi trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp. Tôi xin được gửi lời tri ân sâu sắc đến thầy giáo PGS.TS Trịnh Nhật Tiến, người đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như giai đoạn đầu của quá trình thực hiện luận văn. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn các thầy, cô giáo trong trường Đại học Công nghệ -Đại học Quốc gia Hà Nội. Các thầy, cô giáo đã dạy bảo và truyền đạt cho tôi rất nhiều kiến thức, giúp tôi có được một nền tảng kiến thức vững chắc sau những năm học tập tại trường Đại học Công Nghệ. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các bạn khóa K21 đã ủng hộ khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập tại trường. Cuối cùng, tôi muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến gia đình và bạn bè, đặc biệt là bố, mẹ, vợ và em trai – những người thân yêu luôn kịp thời động viên và giúp đỡ tôi vượt qua những khó khăn trong học tập cũng như trong cuộc sống. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Học viên Đoàn Ngọc Sơn ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu và thực hiện luận văn thực sự của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Ngọc Hóa. Mọi tham khảo từ các tài liệu, công trình nghiên cứu liên quan trong nước và quốc tế đều được trích dẫn rõ ràng trong luận văn. Mọi sao chép không hợp lệ, vi phạm quy chế hay gian trá tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và chịu mọi kỷ luật của Nhà Trường và ĐHQG Hà Nội. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Học viên Đoàn Ngọc Sơn iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN .ii LỜI CAM ĐOAN . iii MỤC LỤC . iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT . vi DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU - HÌNH VẼ .vii LỜI MỞ ĐẦU . GIỚI THIỆU CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN . Nền tảng lý thuyết . Khái niệm hàm băm . Đặc tính của hàm băm [1]. Ứng dụng của hàm băm . Khái niệm chữ ký số . Ứng dụng của chữ ký số . Các kỹ thuật chính . Cấu trúc phi tập chung . Tính toán tin cậy . Bằng chứng công việc [6] . Tính chất của Blockchain . Phân loại các hệ thống Blockchain . Các ứng dụng điển hình của công nghệ Blockchain . Ứng dụng Blockchain trong tiền số . Ứng dụng Blockchain trong hợp đồng thông minh (Smart Contracts) . Một số ứng dụng nổi bật khác . 12 Kết luận chương . THANH TOÁN DI ĐỘNG VÀ TIỀN SỐ .1 Thanh toán di động . 15 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Thanh toán trên Apple Store .3 Thanh toán trên Google Play .2 Mô hình tiền số Bitcoin .3 Độ an toàn của tiền số .4 Tiềm năng phát triển của tiền số . 29 Kết luận chương . ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TRONG THANH TOÁN DI ĐỘNG .1 Bài toán đặt ra .2 Cách tiếp cận và giải pháp .2 Xây dựng hệ thống tiền số và ứng dụng mua bán sách điện tử .1 Kiến trúc hệ thống .2 Đặc tả chức năng.3 Cài đặt hệ thống tiền số TYM.4 Xây dựng các API thao tác với hệ thống tiền số.3 Thực nghiệm và đánh giá .1 Môi trường phát triển và công cụ .2 Kết quả thử nghiệm.3 Đánh giá kết quả . 46 Kết luận chương . 47 KẾT LUẬN CHUNG . 48 Các kết quả thu được trong luận văn . 48 Định hướng nghiên cứu tiếp theo. 48 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 49 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Tên viết tắt Tên đầy đủ Giải thích 1 API Application Programing Giao diện lập trình ứng dụng Interface 2 BTC Bitcoin Một loại tiền số 3 ECDSA Elliptic Curve Digital Thuật toán ký số đường cong Signature Algorithm Elliptic 4 HTTP HyperText Transfer Giao thức truyền tải siêu văn Protocol bản 5 JSON JavaScript Object Một kiểu định dạng dữ liệu Noattion 6 MD Message Digest Đại diện thông điệp 7 PoW Proof of Work Bằng chứng công việc 8 UTXO Unspent Transaction Các Output chưa được tiêu Output trong tiền số vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU - HÌNH VẼ Hình 1.1: Mô hình thực hiện chữ ký số .2: Cấu trúc dữ liệu của Blockchain[6] .3: Cấu trúc của block gốc trong blockchain .1: Số lượng ứng dụng trên các kho ứng dụng (tháng 3/2017) .2: Luồng thanh toán của Apple .3: Mô hình thanh toán có máy chủ web .4: Luồng thanh toán của Google .5: Biểu đồ chấp nhận BTC trên thế giới .6: Thông tin một block trong mạng bitcoin .7: Mô hình giao dịch của Bitcoin .8: Dữ liệu trong một Transaction .9: Tạo khóa để thực hiện giao dịch trong bitcoin.10: Danh sách các giao dịch trong một block [2] .11: So sánh tốc độ ký của ECDSA và RSA .12: Giá trị vốn hóa trên thị trường của một số đồng tiền điện tử (11/2017) .13: Tăng trưởng của đồng tiền số Bitcoin (BTC) .14: Tăng trưởng của đồng tiền số Ethereum (ETH).1: Mô hình giải pháp ứng dụng tiền số trong thanh toán di động .2: Mô hình sàn giao dịch mua bán tiền số.3: Kiến trúc tổng quan của hệ thống .4: Biểu đồ luồng của hệ thống .5: Tạo một giao dịch trong mạng blockchain .6: Hàm giải bài toán PoW [6] .7: Tạo một block mới .8: Thêm block vào blockchain .9: Xác nhận một giao dịch là hợp lệ .1: Các API của hệ thống tiền số .2: Cấu hình phần cứng .3: Các phần mềm sử dụng tiến hành thực nghiệm.10: Danh sách các sách đang bán .11: Thông tin cá nhân của người dùng.12: Giao diện xác nhận thanh toán .13: Các sách đã tải về .14: Số TYM còn lại sau khi thanh toán .15: Dữ liệu trả về của hệ thống tiền số khi giao dịch thành công .16: Hình ảnh blockchain sau khi block mới được thêm vào . 46 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI MỞ ĐẦU Internet xuất hiện không chỉ phục vụ cho việc gửi email hay tải phần mềm mà nó còn là động lực để phát triển nền kinh tế toàn cầu. Trong thực tế, Internet đã trở thành trình điều khiển của nền kinh tế. Sự xuất hiện của Internet và các mạng cục bộ đã giúp cho việc trao đổi thông tin trở nên nhanh chóng, dễ dàng hơn. Email cho phép chúng ta nhận hay gửi thư ngay trên máy tính của mình, E- business cho phép thực hiện giao dịch, buôn bán trên mạng… Cũng giống như Internet, blockchain xuất phát như một trào lưu với đồng tiền ảo Bitcoin. Sự phát triển của Internet cũng đồng hành với những tổn thất sau các cuộc tấn công mạng, gây ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế cũng như xã hội. Theo cuộc khảo sát của hãng phân tích Grant Thornton, khoản tiền mà doanh nghiệp mất vào tay tin tặc ở Châu Á-Thái Bình Dương lên tới 81,3 tỉ đô la trong vòng 12 tháng (tính đến cuối tháng 9/2015). Mức tổn thất từ các đợt tấn công mạng ở châu Á nhiều hơn Bắc Mỹ tới 20 tỉ USD và EU với con số tương tự, và chiếm đến hơn 25% tổng mức tổn thất của thế giới (315 tỉ USD). Tại Việt Nam cũng xảy ra tình trạng mất an toàn với các tài khoản gửi ngân hàng, điển hình như vụ tấn công vào Vietcombank. [15] Tháng 2/2016, thông tin về việc Ngân hàng Trung ương Bangladesh bị tin tặc đánh cắp 101 triệu USD gây chấn động thế giới là một bài học cho bất cứ tổ chức nào. Sự cố xảy ra được cho là do Ngân hàng nước này sử dụng bộ định tuyến cũ giá 10 USD mà không có bất cứ một hệ thống tường lửa nào. Số tiền tổn thất trong vụ này có thể lên đến hơn 1 tỷ USD nếu như tin tặc không viết sai lỗi chính tả. [15] Từ những rủi ro từ an ninh mạng nên các tổ chức tài chính cần những công nghệ mới, ví dụ như nền tảng của đồng tiền số Bitcoin, chính là Blockchain, được kì vọng không chỉ nhằm cắt giảm chi phí ngân hàng mà còn đảm bảo tính an toàn và xa hơn nữa là cách mạng hóa các giải pháp bảo mật. Với thực trạng đó, luận văn này có mục tiêu nghiên cứu, ứng dụng công nghệ Blockchain và công nghệ tiền số trong việc hỗ trợ thanh toán trên nền thiết bị di động. Mục tiêu này sẽ được tiến hanh với những nội dung chính gồm: Tìm hiểu tổng quan về công nghệ Blockchain, đồng tiền số nói chung và đồng tiền Bitcoin nói riêng. Một số lý thuyết toán học cơ bản, các kỹ thuật chính liên quan tới công nghệ Blockchain và cũng như tiềm năng ứng dụng thực tiễn cũng sẽ được nghiên cứu trong luận văn này. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đề xuất giải pháp ứng dụng của công nghệ Blockchain trong việc thanh toán của các ứng dụng điện thoại di động (In-app purchase). Xây dựng hệ thống thử nghiệm với khả năng thanh toán di động dựa trên công nghệ Blockchain và tiền số. Các kết quả của luận văn thu được sau khi thực hiện các nội dung nghiên cứu trên được tổng hợp trên bản thảo gồm 3 chương chính như sau: Chương 1: Giới thiệu công nghệ Blockchain Đưa ra cái nhìn tổng quan về công nghệ Blockchain [6]. Nêu ra các nền tảng lý thuyết và các kỹ thuật chính sử dụng trong công nghệ Blockchain. Đồng thời trong chương này, luận văn cũng chỉ ra một số ứng dụng điển hình của Blockchain đang được áp dụng ở thời điểm hiện tại như tiền số, hợp đồng thông minh (smart contract [6])… Chương 2: Thanh toán di động và tiền số Trong chương này, luận văn sẽ trình bày về mô hình thanh toán di động truyền thống đang được sử dụng rộng rãi ở thời điểm hiện tại.