Luận văn UEH: Tác động cấu trúc sở hữu đến hiệu quả công ty niêm yết HOSE

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh tác động của cấu trúc sở hữu đến hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết trên sở giao dịch, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Võ Khánh Uyên
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Cấu Trúc Sở Hữu Đến Hiệu Quả Hoạt Động Của Các Công Ty Niêm Yết Trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Lý do chọn đề tài
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa của đề tài
• 1.7. Kết cấu đề tài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY VỀ CẤU TRÚC SỞ HỮU VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY
• 2.1. Hiệu quả hoạt động của công ty
• 2.1.1. Khái niệm về hiệu quả hoạt động của công ty
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của cấu trúc sở hữu đến hiệu quả hoạt động

Cấu trúc sở hữu là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu này nhằm phân tích mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết, từ đó đưa ra những nhận định và khuyến nghị cho các nhà quản lý và nhà đầu tư.

1.1. Khái niệm cấu trúc sở hữu và hiệu quả hoạt động

Cấu trúc sở hữu đề cập đến cách thức mà quyền sở hữu và quyền kiểm soát được phân bổ trong một công ty. Hiệu quả hoạt động được đo lường qua các chỉ số như ROA và ROE, phản ánh khả năng sinh lời của công ty.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu cấu trúc sở hữu

Nghiên cứu cấu trúc sở hữu giúp hiểu rõ hơn về cách mà các cổ đông ảnh hưởng đến quyết định quản trị và hiệu quả hoạt động của công ty, từ đó có thể đưa ra các chính sách phù hợp.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu cấu trúc sở hữu

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về tác động của cấu trúc sở hữu đến hiệu quả hoạt động, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề và thách thức cần giải quyết. Các yếu tố như sự đa dạng trong cấu trúc sở hữu và sự khác biệt trong cách thức quản lý có thể tạo ra những kết quả không đồng nhất.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động

Các yếu tố như tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn, sở hữu nhà nước và sở hữu tổ chức có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực đến hiệu quả hoạt động của công ty.

2.2. Thách thức trong việc đo lường hiệu quả hoạt động

Việc đo lường hiệu quả hoạt động không chỉ dựa vào các chỉ số tài chính mà còn cần xem xét các yếu tố phi tài chính như sự hài lòng của khách hàng và chất lượng sản phẩm.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của cấu trúc sở hữu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng để phân tích mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính và báo cáo quản trị của các công ty.

3.1. Quy trình nghiên cứu và thu thập dữ liệu

Quy trình nghiên cứu bao gồm việc xác định mẫu nghiên cứu, thu thập dữ liệu từ các nguồn đáng tin cậy và phân tích dữ liệu bằng phần mềm thống kê.

3.2. Mô hình hồi quy và phân tích dữ liệu

Mô hình hồi quy được xây dựng để kiểm tra mối quan hệ giữa các biến độc lập (cấu trúc sở hữu) và biến phụ thuộc (hiệu quả hoạt động).

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sở hữu của tổ chức và cổ đông lớn có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động, trong khi tỷ lệ sở hữu cá nhân lại có tác động tiêu cực. Những phát hiện này có thể giúp các công ty niêm yết điều chỉnh cấu trúc sở hữu để nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.1. Phân tích kết quả hồi quy

Kết quả hồi quy cho thấy mối quan hệ tích cực giữa sở hữu tổ chức và hiệu quả hoạt động, điều này cho thấy vai trò quan trọng của các cổ đông tổ chức trong việc giám sát và quản lý công ty.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Các công ty niêm yết có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách sở hữu, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và thu hút thêm đầu tư.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng cấu trúc sở hữu có tác động đáng kể đến hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết. Các nhà nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng nghiên cứu này để xem xét các yếu tố khác ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Các phát hiện chính cho thấy rằng sở hữu tổ chức và cổ đông lớn có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động, trong khi sở hữu cá nhân có tác động tiêu cực.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích tác động của các yếu tố phi tài chính đến hiệu quả hoạt động của công ty niêm yết.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE), đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn 2009-2018 với hơn 275 công ty niêm yết và khoảng 2750 quan sát dữ liệu được thu thập. Cấu trúc sở hữu của các công ty niêm yết ngày càng đa dạng với sự tham gia của nhiều thành phần như sở hữu nhà nước, sở hữu tổ chức, cổ đông lớn, cá nhân và các hình thức sở hữu khác. Mỗi thành phần sở hữu theo đuổi mục tiêu lợi ích riêng và có ảnh hưởng khác nhau đến hiệu quả hoạt động của công ty. Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc phân tích tác động của cấu trúc sở hữu đến hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết trên HOSE nhằm làm rõ mối quan hệ này trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang nỗ lực nâng cấp từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là đánh giá tác động của các thành phần cấu trúc sở hữu như sở hữu nhà nước, sở hữu tổ chức, sở hữu cổ đông lớn, sở hữu cá nhân và sở hữu khác đến hiệu quả hoạt động của công ty, đồng thời đề xuất các hàm ý ứng dụng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 275 công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2009-2018, sử dụng dữ liệu bảng không cân bằng với 2750 quan sát. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ góp phần làm phong phú kho tàng học thuật về cấu trúc sở hữu và hiệu quả hoạt động tại Việt Nam mà còn cung cấp cơ sở thực tiễn giúp các công ty niêm yết điều chỉnh cấu trúc sở hữu phù hợp để nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết đại diện và lý thuyết cấu trúc sở hữu. Lý thuyết đại diện (Jensen & Meckling, 1976) tập trung vào chi phí đại diện phát sinh từ mâu thuẫn lợi ích giữa cổ đông và nhà quản trị, ảnh hưởng đến cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động. Lý thuyết cấu trúc sở hữu phân loại các thành phần sở hữu theo mức độ tập trung (tập trung hoặc phân tán) và theo đặc điểm chủ sở hữu (nhà nước, tổ chức, cá nhân, cổ đông lớn, sở hữu khác). Các khái niệm chính bao gồm:

• Hiệu quả hoạt động công ty: Được đo lường bằng các chỉ số ROA (lợi nhuận trên tổng tài sản), ROE (lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) và Tobin’s Q (giá trị thị trường trên giá trị sổ sách).
• Cấu trúc sở hữu: Bao gồm tỷ lệ sở hữu của các cổ đông lớn (OC), sở hữu nhà nước (SOP), sở hữu tổ chức (FOP), sở hữu cá nhân (IOP) và sở hữu khác (INOP).
• Biến kiểm soát: Quy mô công ty (SIZE), đòn bẩy tài chính (LEV), và tỷ lệ thanh toán hiện hành (CR).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với mẫu gồm 275 công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2009-2018, tổng cộng 2750 quan sát dữ liệu bảng không cân bằng. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán, báo cáo quản trị và báo cáo thường niên của các công ty.

Phân tích dữ liệu sử dụng mô hình hồi quy đa biến với ba biến phụ thuộc ROA, ROE và Tobin’s Q. Các biến độc lập là các tỷ lệ sở hữu thuộc cấu trúc sở hữu, cùng với các biến kiểm soát. Ba phương pháp hồi quy được áp dụng gồm Pooled OLS, Fixed Effects Model (FEM) và Random Effects Model (REM). Kiểm định F-test và Hausman được sử dụng để lựa chọn mô hình phù hợp nhất, kết quả chọn FEM. Kiểm định Wooldridge và Wald được thực hiện để phát hiện hiện tượng tự tương quan và phương sai thay đổi, sau đó phương pháp Feasible Generalized Least Squares (FGLS) được áp dụng để khắc phục các vi phạm này.

Quy trình nghiên cứu gồm các bước: thống kê mô tả, phân tích tương quan, hồi quy mô hình, kiểm định mô hình và xử lý các vi phạm giả định.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của sở hữu tổ chức (FOP): Tỷ lệ sở hữu tổ chức có tương quan dương và có ý nghĩa thống kê với hiệu quả hoạt động công ty qua các chỉ số ROA, ROE và Tobin’s Q. Kết quả hồi quy FGLS cho thấy hệ số tác động tích cực, khẳng định vai trò giám sát và hỗ trợ quản trị của các nhà đầu tư tổ chức.

2. Tác động của sở hữu cổ đông lớn (OC): Tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn cũng có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hoạt động với mức ý nghĩa 5% cho ROA, ROE và 1% cho Tobin’s Q. Điều này cho thấy cổ đông lớn góp phần nâng cao hiệu quả thông qua quyền kiểm soát và ảnh hưởng đến chính sách công ty.

3. Tác động của sở hữu nhà nước (SOP): Sở hữu nhà nước có tương quan dương với hiệu quả hoạt động, phù hợp với giả thuyết và các nghiên cứu trước đây. Sở hữu nhà nước giúp công ty dễ dàng huy động vốn và tận dụng các ưu đãi chính sách, góp phần cải thiện hiệu quả.

4. Tác động của sở hữu cá nhân (IOP): Tỷ lệ sở hữu cá nhân có tương quan âm với hiệu quả hoạt động, phản ánh thực tế các nhà đầu tư cá nhân thường không tham gia sâu vào quản trị và có ảnh hưởng hạn chế đến chiến lược công ty.

5. Tác động của sở hữu khác (INOP): Các hình thức sở hữu khác nhau trong cơ cấu sở hữu có ảnh hưởng phức tạp, tuy nhiên kết quả cho thấy tương quan âm với hiệu quả hoạt động, gợi ý các công ty cần lựa chọn cấu trúc sở hữu phù hợp để tránh xung đột lợi ích và khó khăn trong quản trị.

Ngoài ra, quy mô công ty (SIZE) có tương quan ngược chiều với hiệu quả hoạt động, cho thấy các công ty lớn có thể gặp khó khăn trong việc thích ứng nhanh với thay đổi thị trường.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết đại diện khi các thành phần sở hữu có khả năng giám sát và quản lý tốt hơn như tổ chức và cổ đông lớn sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động công ty. Sự tham gia của nhà nước cũng mang lại lợi thế về nguồn lực và chính sách hỗ trợ, góp phần cải thiện hiệu quả. Ngược lại, sở hữu cá nhân và các hình thức sở hữu khác có thể làm tăng chi phí đại diện và giảm hiệu quả do thiếu sự giám sát chặt chẽ.

So sánh với các nghiên cứu trong và ngoài nước, kết quả này đồng nhất với nhiều nghiên cứu cho thấy sở hữu tổ chức và cổ đông lớn có tác động tích cực, trong khi sở hữu cá nhân thường có tác động tiêu cực hoặc không rõ ràng. Tuy nhiên, sự khác biệt về tác động của sở hữu nhà nước phản ánh đặc thù chính sách và môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ cột thể hiện hệ số hồi quy của từng loại sở hữu đối với các chỉ số ROA, ROE và Tobin’s Q, cùng bảng hệ số tương quan và kiểm định đa cộng tuyến để minh họa tính ổn định của mô hình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường vai trò của nhà đầu tư tổ chức: Khuyến khích các công ty niêm yết tăng tỷ lệ sở hữu của các nhà đầu tư tổ chức nhằm nâng cao hiệu quả giám sát và quản trị, qua đó cải thiện hiệu quả hoạt động. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo công ty và cơ quan quản lý thị trường.

2. Khuyến khích sự tham gia của cổ đông lớn có trách nhiệm: Xây dựng chính sách hỗ trợ và minh bạch để thu hút cổ đông lớn có năng lực quản trị và cam kết dài hạn, giúp công ty ổn định và phát triển bền vững. Thời gian: 2 năm; Chủ thể: Công ty niêm yết, nhà đầu tư.

3. Tối ưu hóa vai trò sở hữu nhà nước: Cải thiện cơ chế quản lý và minh bạch trong các công ty có sở hữu nhà nước, tận dụng lợi thế về nguồn lực và chính sách để nâng cao hiệu quả hoạt động. Thời gian: 3 năm; Chủ thể: Nhà nước, các cơ quan quản lý.

4. Giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực của sở hữu cá nhân và sở hữu khác: Tăng cường công tác quản trị công ty, minh bạch thông tin và nâng cao năng lực quản lý để hạn chế các tác động tiêu cực từ các nhóm cổ đông nhỏ lẻ hoặc sở hữu chéo. Thời gian: 1-2 năm; Chủ thể: Ban giám đốc công ty, cơ quan quản lý.

5. Định kỳ đánh giá và điều chỉnh cấu trúc sở hữu: Các công ty nên thường xuyên rà soát và điều chỉnh cấu trúc sở hữu phù hợp với chiến lược phát triển và điều kiện thị trường nhằm tối ưu hóa hiệu quả hoạt động. Thời gian: Hàng năm; Chủ thể: Hội đồng quản trị, Ban điều hành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và Hội đồng quản trị các công ty niêm yết: Giúp hiểu rõ tác động của cấu trúc sở hữu đến hiệu quả hoạt động, từ đó xây dựng chiến lược sở hữu phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển bền vững.

2. Nhà đầu tư tổ chức và cá nhân: Cung cấp thông tin tham khảo về vai trò và ảnh hưởng của từng nhóm cổ đông trong công ty, hỗ trợ quyết định đầu tư hiệu quả và quản lý rủi ro.

3. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán và chính sách: Là cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách quản lý, giám sát và phát triển thị trường chứng khoán, đặc biệt trong việc điều chỉnh cấu trúc sở hữu nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả thị trường.

4. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm và mô hình nghiên cứu về mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và hiệu quả hoạt động công ty tại thị trường mới nổi như Việt Nam, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Cấu trúc sở hữu ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả hoạt động của công ty?
   Cấu trúc sở hữu ảnh hưởng qua việc các nhóm cổ đông khác nhau có vai trò giám sát và quản lý khác nhau. Ví dụ, sở hữu tổ chức và cổ đông lớn thường nâng cao hiệu quả nhờ khả năng giám sát tốt hơn, trong khi sở hữu cá nhân có thể làm giảm hiệu quả do thiếu sự tham gia quản trị sâu sắc.

2. Tại sao sở hữu nhà nước lại có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động trong nghiên cứu này?
   Sở hữu nhà nước giúp công ty dễ dàng huy động vốn và tận dụng các ưu đãi chính sách, đồng thời có thể hỗ trợ phát triển thị trường và mở rộng quy mô, từ đó cải thiện hiệu quả hoạt động.

3. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để phân tích dữ liệu?
   Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy đa biến trên dữ liệu bảng không cân bằng, áp dụng các phương pháp Pooled OLS, FEM, REM và lựa chọn FEM là mô hình phù hợp nhất, đồng thời sử dụng FGLS để xử lý các vi phạm giả định.

4. Các chỉ số nào được dùng để đo lường hiệu quả hoạt động công ty?
   Ba chỉ số chính là ROA (lợi nhuận trên tổng tài sản), ROE (lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) và Tobin’s Q (giá trị thị trường trên giá trị sổ sách), phản ánh hiệu quả hoạt động theo các góc độ kế toán và thị trường.

5. Làm thế nào các công ty có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả hoạt động?
   Các công ty nên điều chỉnh cấu trúc sở hữu nhằm tăng tỷ lệ sở hữu của các nhà đầu tư tổ chức và cổ đông lớn có năng lực quản trị, đồng thời cải thiện quản trị công ty để giảm thiểu tác động tiêu cực từ các nhóm cổ đông nhỏ lẻ hoặc sở hữu chéo.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định rõ tác động tích cực của sở hữu tổ chức, cổ đông lớn và sở hữu nhà nước đến hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2009-2018.
• Sở hữu cá nhân và các hình thức sở hữu khác có tác động tiêu cực hoặc không rõ ràng đến hiệu quả hoạt động.
• Phương pháp nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu bảng không cân bằng với 275 công ty và 2750 quan sát, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.
• Kết quả nghiên cứu góp phần làm phong phú kho tàng học thuật về cấu trúc sở hữu và hiệu quả hoạt động tại Việt Nam, đồng thời cung cấp cơ sở thực tiễn cho các công ty và nhà quản lý.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động dựa trên cấu trúc sở hữu, đồng thời mở rộng nghiên cứu sang các thị trường khác và các yếu tố quản trị công ty liên quan.

Hành động ngay hôm nay: Các công ty niêm yết và nhà đầu tư nên xem xét lại cấu trúc sở hữu hiện tại, áp dụng các khuyến nghị nghiên cứu để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động và nâng cao giá trị doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÕ KHÁNH UYÊN TÁC ĐỘNG CỦA CẤU TRÚC SỞ HỮU ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2020 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÕ KHÁNH UYÊN TÁC ĐỘNG CỦA CẤU TRÚC SỞ HỮU ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Hướng đào tạo: Hướng ứng dụng Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hoa TP. Hồ Chí Minh – Năm 2020 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hoa. Các nội dung nghiên cứu, kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây. Những số liệu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính Tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi rõ nguồn trong tài liệu. Ngoài ra, trong luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu của các tác giả khác, cơ quan tổ chức khác đều có trích dẫn và chú thích nguồn gốc. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung luận văn của mình. HCM, Ngày 30 tháng 03 năm 2020 Tác giả thực hiện đề tài VÕ KHÁNH UYÊN LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG TÓM TẮT ABSTRACT CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU . Vấn đề nghiên cứu . Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Ý nghĩa của đề tài . Kết cấu đề tài nghiên cứu .6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY VỀ CẤU TRÚC SỞ HỮU VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY . Hiệu quả hoạt động của công ty . Lý thuyết đại diện . Tổng quan các nghiên cứu liên quan . Cấu trúc sở hữu và hiệu quả hoạt động công ty . Các nghiên cứu tại Việt Nam .16 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Quy trình nghiên cứu .20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thống kê mô tả . Phân tích tương quan . Lựa chọn phương pháp xử lý dữ liệu . Xây dựng mô hình nghiên cứu . Dữ liệu nghiên cứu . Xác định mẫu nghiên cứu . Nguồn dữ liệu nghiên cứu . Quy trình thực hiện nghiên cứu thực nghiệm .29 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN . Kiểm định tác động của cấu trúc sở hữu tới hiệu quả hoạt động của công ty niêm yết . Thống kê mô tả . Phân tích tương quan giữa các biến. Kết quả ước lượng mô hình . Tổng hợp kết quả hồi quy .43 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo .47 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3-1: Kỳ vọng dấu của các biến sở hữu tác động tới hiệu quả hoạt động của công ty .27 Bảng 3-2: Định nghĩa các biến trong mô hình .27 Bảng 3-3: Nguồn dữ liệu cho các biến .29 Bảng 4-1: Kết quả thống kê mô tả các biến trong mẫu nghiên cứu .32 Bảng 4-2: Hệ số tương qua giữa các biến .34 Bảng 4-3: Kết quả kiểm định hệ số VIF .35 Bảng 4-4: Kết quả hồi quy bằng FGLS kiểm định tác động của FOP tới ROA, ROE và TQ .36 Bảng 4-5: Kết quả hồi quy bằng FGLS kiểm định tác động của OC tới ROA, ROE và TQ .38 Bảng 4-6: Kết quả hồi quy bằng FGLS kiểm định tác động của SOP tới ROA, ROE và TQ .39 Bảng 4-7: Kết quả hồi quy bằng FGLS kiểm định tác động của IOP tới ROA, ROE và TQ .40 Bảng 4-8: Kết quả hồi quy bằng FGLS kiểm định tác động của INOP tới ROA, ROE và TQ .41 Bảng 4-9: Kết quả hồi quy tổng hợp .43 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Bài nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu là phân tích ảnh hưởng của cấu trúc sở hữu lên hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết ở sàn chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE). Tác giả sử dụng dữ liệu của các công ty niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn từ 2009-2018. Bên cạnh đó tác giả sử dụng các phương pháp hồi quy dữ liệu bảng để lựa chọn được phương pháp tối ưu nhất để đánh giá mối quan hệ này. Kết quả cho thấy tỷ lệ sở hữu của tổ chức, tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn và tỷ lệ sở hữu nhà nước có tương quan dương với hiệu quả hoạt động của công ty, bên cạnh đó thì tỷ lệ sở hữu cá nhân và tỷ lệ sở hữu khác có tương quan âm với hiệu quả hoạt động của công ty. Từ Khóa: Cấu trúc sở hữu, hiệu quả hoạt động, các công ty niêm yết, đòn bẩy tài chính … LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT The study was conducted with the objective of analyzing the impact of ownership structure on the performance of listed companies on the Ho Chi Minh Stock Exchange (HOSE). The author uses the data of companies listed on the HOSE in the period from 2009-2018. Besides, the author uses the regression methods of table data to select the most optimal method to evaluate this relationship. The results show that the ownership ratio of the organization, the ownership ratio of large shareholders and the state ownership ratio are positively correlated with the performance of the company, in addition to that of individual ownership. and other ownership ratios are negatively correlated with the performance of the company. Keywords: Ownership structure, operational efficiency, the companies listed, Leverage LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Vấn đề nghiên cứu Thị trường chứng khoán ngày càng phát triển, số lượng công ty niêm yết ngày càng nhiều và cấu trúc sở hữu của các công ty niêm yết ngày càng đa dạng, phức tạp hơn. Bên cạnh các hình thức sở hữu Nhà nước, sở hữu tư nhân, nền kinh tế mở cửa còn ghi nhận vai trò quan trọng của hình thức sở hữu tổ chức, sở hữu nước ngoài. Mỗi thành phần sở hữu theo đuổi những mục tiêu lợi ích khác nhau và có những mối quan hệ khác nhau với chính phủ, ngân hàng và các đối tác chiến lược. Do đó mà mỗi thành phần sở hữu có ảnh hưởng khác nhau đến những quyết định của công ty và qua đó tác động đến hiệu quả hoạt động của công ty cũng khác nhau. Nhiều nghiên cứu đã tìm thấy tác động tích cực của sở hữu tổ chức đến hiệu quả hoạt động của công ty thông qua cơ chế giám sát chặt chẽ. Bởi vì các cổ đông tổ chức có kinh nghiệm trong thị trường tài chính và quản trị công ty nên việc sở hữu bởi các tổ chức sẽ làm công ty được giám sát tốt hơn, làm giảm chi phí đại diện và tăng hiệu quả hoạt động (Cornett et al., 2007; Chen et al., 2008; Elyasiani & Jia, 2010, Lin & Fu, 2017; Zhong et al. Tuy nhiên, một số nghiên cứu chỉ tìm thấy mối quan hệ tác động cùng chiều trong ngắn hạn (Wahal, 1996) hoặc ngược chiều (Pound, 1988; Hand, 1990), một số nghiên cứu khác thì lại không tìm thấy mối quan hệ giữa sở hữu tổ chức và hiệu quả hoạt động công ty (Karpoff, Malatesta & Walkling, 1996; Duggal & Millar, 1999; Edwards & Nibler, 2000). Cũng giống như sở hữu tổ chức, sở hữu nước ngoài thu hút nhiều sự chú ý cùng với tầm quan trọng ngày càng gia tăng trong thị trường chứng khoán tại các quốc gia mới nổi và đang phát triển. Nhiều nghiên cứu tập trung kiểm tra việc sở hữu bởi các nhà đầu tư nước ngoài ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả hoạt động. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các nhà đầu tư nước ngoài tham gia trực tiếp vào LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 việc quản trị công ty không những giúp công ty tăng vốn mà còn giúp cải thiện năng lực quản trị và cạnh tranh (Chhibber et al., 1999; Douma et al., 2006; Aydin et al 2007; Li et al., 2011; Ghahroudi, 2011; Wang & Wang, 2015). Tuy nhiên, một số nghiên cứu thực nghiệm cũng cho thấy không phải nhà đầu tư nước ngoài nào cũng đem lại những ảnh hưởng tích cực cho công ty mà họ đầu tư, bởi vì lí do thâu tóm (Afang et al., 2016) hoặc theo đuổi mục tiêu riêng (Phung & Mishra, 2016). Ngoài ra, trong tổng thể cơ chế quản trị công ty, các yếu tố thuộc cấu trúc và hoạt động của hội đồng quản trị cũng được nhiều nhà nghiên cứu kinh tế quan tâm. Các nghiên cứu gần đây về vấn đề cơ chế quản trị xem xét ảnh hưởng của hội đồng quản trị đến hiệu quả hoạt động của công ty, đặc biệt là các công ty niêm yết do quy định về công bố thông tin và minh bạch trên thị trường chứng khoán. Tóm lại, vấn đề nghiên cứu về cấu trúc sở hữu và hiệu quả hoạt động nhận được nhiều sự quan tâm, đặc biệt là tại các quốc gia mới nổi và đang phát triển. Tuy nhiên, các kết quả nghiên cứu thực nghiệm vẫn rất khác nhau. Luận văn này nghiên cứu về mối quan hệ giữa các yếu tố thuộc về cấu trúc sở hữu và hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết trên Sở giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 10 năm từ năm 2009 đến năm 2018. Nghiên cứu được thực hiện nhằm mục tiêu tìm hiểu mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết. Các nghiên cứu về chủ đề này ở Việt Nam đã được nhiều tác giả thực hiện trong những năm gần đây, nhưng nghiên cứu cho các công ty trên Sở giao dịch giao dịch Chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh vẫn chưa nhiều, trong khi đây là một trong những sàn chứng khoán hoạt động sôi nổi nhất hiện nay. Do vậy, đóng góp của nghiên cứu làm phong phú thêm kho tàng học thuật về chủ đề này tại Việt Nam.