BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ------------------- TRẦN THỊ THÁI MINH ĐÁNH GIÁ NGHÈO ĐA CHIỀU CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ------------------- TRẦN THỊ THÁI MINH ĐÁNH GIÁ NGHÈO ĐA CHIỀU CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH VIỆT NAM Chuyên ngành : Kinh tế Phát triển Mã số : 60310105 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN HỮU DŨNG TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, không sao chép từ các công trình nghiên cứu của tổ chức hay cá nhân nào. Các số liệu thu thập đảm bảo tính khách quan, các nguồn trích dẫn trong luận án được chú thích nguồn gốc rõ ràng, trung thực. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu có sự tranh chấp hay bị phát hiện có hành vi không trung thực liên quan đến nội dung đề tài nghiên cứu này. Học viên thực hiện Trần Thị Thái Minh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các từ viết tắt Danh mục các bảng biểu Danh mục các hình vẽ MỞ ĐẦU . Mục tiêu nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Cấu trúc đề tài . 4 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ ĐO LƯỜNG NGHÈO .1 Một số quan điểm về nghèo .2 Chuẩn nghèo theo thu nhập/chi tiêu .2 Phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều .3 Các phương pháp đo lường nghèo . Phương pháp nghèo đếm đầu .2 Phương pháp tính HPI .3 Phương pháp tính MPI . 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các kết quả nghiên cứu liên quan đến các chiều và chỉ số nghèo . 18 CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN NGHIÊN CỨU . Định nghĩa các chiều & chỉ tiêu . Điều kiện sống . Điều kiện kinh tế. Trích lọc các chỉ tiêu . Bộ dữ liệu.2 Phân bố dữ liệu .3 Tình trạng nghèo theo chuẩn nghèo .3 Giữa các khu vực . 42 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU NGHÈO ĐA CHIỀU Ở VIỆT NAM .1 Nghèo đa chiều theo từng chỉ tiêu .1 Chỉ tiêu 1: Tuổi từ 18 chưa học hết THCS.2 Chỉ tiêu 2: tuổi từ 6 đến 18 tuổi chưa từng đi học.3 Chỉ tiêu 3: không có bảo hiểm y tế .4 Chỉ tiêu 4: không có đủ tiền chi trả viện phí .5 Chỉ tiêu 5: có bệnh mãn tính .6 Chỉ tiêu 6: không có điện sinh hoạt . 51 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.7 Chỉ tiêu 7: không có hố xí hợp vệ sinh .8 Chỉ tiêu 8: không có nước uống sạch .9 Chỉ tiêu 9 & chỉ tiêu 10: không có điện thoại cố định và thiết bị giải trí cơ bản .11: diện tích nhỏ hơn 7m2/người .11 Chỉ tiêu 12: Tiếp cận tín dụng ưu đãi người nghèo .12 Chỉ tiêu 13: thu nhập dưới chuẩn nghèo .13 Chỉ tiêu 14, chỉ tiêu 15: chủ hộ thất nghiệp hoặc không có lương hưu.2 Nghèo đa chiều theo từng chiều .3 Nghèo đa chiều tổng thể MPI .1 Chỉ số nghèo đếm đầu (H) .2 Cường độ thiếu hụt trung bình (A) .3 Chỉ số nghèo tổng thể MPI . 68 CHƯƠNG 4: CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . Các kết quả chính .3 Nhận xét và hướng nghiên cứu mới của đề tài .1 Điểm mới và hạn chế của đề tài .2 Hướng nghiên cứu mới của đề tài . 77 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 78 PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com PHẦN PHỤ LỤC Phụ lục 3.1: Kết quả phân tích phương sai về thu nhập bình quân đầu người giữa các vùng trên cả nước Phụ lục 3.2: Số hộ nghèo theo các chỉ tiêu khi thiếu hụt 20% tổng số các chỉ tiêu Phụ lục 3.3: Kết quả phân tích giá trị trung bình của quy mô hộ theo hai nhóm sắc tộc Phụ lục 3.4: Sự chênh lệch về tỷ lệ hộ nghèo đếm đầu theo phương pháp tiền tệ và chỉ tiêu thu nhập trong phương pháp nghèo đa chiều Phụ lục 3.5: Kết quả phân tích giá trị trung bình của thu nhập bình quân theo hai nhóm sắc tộc Phụ lục 3.6: Sự thay đổi cường độ thiếu hụt trung bình ở các nhóm đối tượng theo sự gia tăng giới hạn thiếu hụt Phụ lục 3.7: So sánh chỉ số nghèo đa chiều các tỉnh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT TCTK-NHTG Tổng cục Thống kê – Ngân hàng Thế giới VHLSS Bộ dữ liệu Khảo sát mức sống dân cư LĐTBXH Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội CTMTQG-GN Chương trình mục tiêu quốc gia – giảm nghèo QĐ-TTg Quyết định Thủ tướng THCS Trung học cơ sở TD&MN Trung du và miền núi BTB&DH Bắc Trung Bộ và duyên hải ĐB Đồng bằng BHYT Bảo hiểm y tế TIẾNG ANH Ý NGHĨA TIẾNG VIỆT MPI Multidimensional Poverty Index Chỉ số nghèo đa chiều United Nations Economic and Ủy ban Kinh tế và Xã hội ESCAP Social Commission for Asia and châu Á-Thái Bình Dương the Pacific Association of Southeast Asian Hiệp hội các Quốc gia Đông ASEAN Nations Nam Á HDR Human Development Report Báo cáo phát triển con người Viện nghiên cứu vấn đề Oxford Poverty and Human nghèo đói và sáng kiến phát OPHI Development Initiative triển con người của đại học Oxford LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com United Nations Development Chương trình Phát triển Liên UNDP Programme Hiệp Quốc HPI Human poverty index Chỉ số nghèo khổ tổng hợp cutoff Mức giới hạn thiếu hụt UPS Urban Poverty Survey Điều tra nghèo đô thị UNICEF United Nations Children's Fund Quỹ nhi đồng liên hợp quốc United Nations Fund for UNPFA Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc Population Activities LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1.1: Chuẩn nghèo phân theo lượng calo tiêu dùng hàng ngày tối thiểu .2: Chuẩn nghèo của Chính phủ qua các giai đoạn .3: Tổng hợp các nghiên cứu về nghèo đa chiều.1: Bảng tổng hợp các chiều, chỉ số, cutoff và trọng số của MPI .2: Bảng tổng hợp quá trình trích lọc biến từ bộ dữ liệu VHLSS 2010 .3: Bảng phân bố mẫu theo khu vực và 6 vùng địa lý .4: Tổng hợp các mức thiếu hụt theo các chỉ tiêu .1: Tỷ lệ nghèo theo các chỉ tiêu khi thiếu hụt 20% tổng số các chỉ tiêu .2: Tổng hợp nghèo theo các chiều ở các mức thiếu hụt 20% và 33,3% .3: Tổng hợp nghèo đa chiều ở các mức thiếu hụt 20% và 33,3% .4: Sự thay đổi của chỉ số nghèo tổng thể và cường độ thiếu hụt trung bình ở các nhóm đối tượng theo sự gia tăng giới hạn thiếu hụt. 70 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1.1: Tỷ lệ nghèo tính theo chuẩn nghèo của TCTK-NHTG và Bộ LĐTBXH .2: Biểu đồ các chiều của nghèo theoAlkire and Santos .1: Thiếu hụt 20% các chỉ tiêu .2: Thiếu hụt 33,3% các chỉ tiêu .3: Tỷ lệ hộ nghèo thiếu hụt các chỉ tiêu ở mức giới hạn 20% .4: Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo và nghèo MPI ở khu vực nông thôn – thành thị (mức giới hạn 20%) .5: Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo và nghèo MPI ở nhóm dân tộc Kinh/Hoa – dân tộc khác (mức giới hạn 20%) .6: Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo và nghèo MPI ở 6 vùng (mức giới hạn 20%). 65 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -1- PHẦN MỞ ĐẦU 1. Đặt vấn đề Nghèo đói được xem là vấn nạn không chỉ ở phạm vi một quốc gia mà còn là vấn nạn của cộng đồng quốc tế. Nghèo đói không chỉ là sự thiếu thốn về tiền bạc, các dịch vụ y tế, giáo dục, sức khỏe, nhà ở, nước/ vệ sinh môi trường, bảo trợ xã hội,… Nghèo còn ám chỉ đến sự nghèo nàn về tinh thần, làm cho con người mất dần niềm tin cuộc sống, thể hiện thái độ buông xuôi, thờ ơ, tuyệt vọng. Do đó, trong nhiều năm qua xóa đói và giảm nghèo đói là một trong những mục tiêu quan trọng của Đảng và Nhà nước song song với công cuộc phát triển kinh tế. Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được những thành tựu rõ rệt trong công tác xóa đói giảm nghèo, xóa đói giáp hạt. Tỷ lệ đói nghèo trên tổng số dân giảm liên tục trên cả nước và từng địa bàn, cụ thể như chỉ tính riêng từ năm 2008 đến năm 2012 tỷ lệ bình quân cả nước về giảm nghèo đạt mức 2%/năm và Việt Nam được công nhận là hoàn thành mục tiêu thiên niên kỷ về xóa nghèo cùng cực - sớm 2 năm so với dự kiến. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo quốc gia đã giảm từ gần 60% xuống còn 10%. Tuy đạt được những thách tích đáng kể nhưng Việt Nam vẫn đang đối mặt nhiều thách thức để duy trì và cải thiện kết quả giảm nghèo đã đạt được, đảm bảo tính bền vững của giảm nghèo. Khi đánh giá hiệu quả thực hiện của Việt Nam trong những năm gần đây, thực tế cho thấy cả chuẩn nghèo chính thức của Việt Nam và chuẩn nghèo ban đầu của TCTK-NHTG đều thấp so với chuẩn mực quốc tế, do xuất phát từ đo lường nghèo đói chủ yếu dựa vào thu nhập mà chưa tính đến các đối tượng khác tuy thu nhập trên chuẩn nghèo nhưng vẫn không tiếp cận được một số nhu cầu thiết yếu về y tế, giáo dục, nước sạch.; Mức độ nghèo phản ánh chưa chính xác nếu chỉ dựa vào đo lường nghèo đói dựa vào thu nhập; Thiếu công bằng trong thực hiện các chính sách giảm nghèo và an sinh xã hội, còn một bộ phận người dân chưa được hưởng các chính sách trợ giúp của Nhà nước do không phải là "hộ nghèo"; Thách LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -2- thức về tính bền vững trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo, tình trạng tái nghèo còn cao; một bộ phận nghèo kinh niên vẫn tồn tại; mức độ trầm trọng về tỷ lệ nghèo dân tộc thiểu số. Để đánh giá đúng tình hình nghèo của người dân cần phải dựa trên một phương pháp đo lường thích hợp. Có hai phương pháp đo lường nghèo, đó là phương pháp đơn chiều (tiếp cận tiền tệ) và phương pháp đa chiều. Phương pháp đơn chiều được xem là phương pháp truyền thống trong đánh giá tình hình nghèo dựa trên cơ sở mức thu nhập hoặc chi tiêu của hộ gia đình. Phương pháp này đã cho thấy nhiều bất cập trong việc đánh giá tình hình nghèo của người dân.
Luận văn thạc sĩ UEH: Đánh giá nghèo đa chiều của các hộ gia đình Việt Nam
Luận văn thạc sĩ UEH đánh giá nghèo đa chiều của các hộ gia đình Việt Nam, phân tích nguyên nhân và giải pháp cải thiện tình hình.
Trường đại học
Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí MinhChuyên ngành
Kinh tế Phát triểnNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sĩPhí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Trần Thị Thái Minh
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Dũng
Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
Chuyên ngành: Kinh tế Phát triển
Đề tài: Đánh giá nghèo đa chiều của các hộ gia đình Việt Nam
Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản: 2014
Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ