Luận văn thạc sĩ tình hình mắc một số bệnh thường gặp và áp dụng các biện pháp phòng trị trên đàn lợn thịt tại trại tân thái đồng hỷ thái nguyên

Luận văn thạc sĩ phân tích tình hình mắc bệnh thường gặp và biện pháp phòng trị hiệu quả trên đàn lợn thịt tại trại Tân Thái, Đồng Hỷ, Thái Nguyên.

• Tác giả: Bùi Thị Thảo
• Người hướng dẫn: ThS. Cù Thị Thúy Nga
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình hình mắc một số bệnh thường gặp và áp dụng các biện pháp phòng trị trên đàn lợn thịt tại trại Tân Thái - Đồng Hỷ - Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. ĐIỀU TRA CƠ BẢN
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1.2. Điều kiện khí hậu, thuỷ văn
• 1.1.1.3. Đất đai
• 1.1.1.4. Giao thông, thuỷ lợi
• 1.1.1.5. Điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội
• 1.1.1.5.1. Tình hình dân cư xung quanh trại
• 1.1.1.5.2. Cơ cấu tổ chức của trại
• 1.1.1.6. Cơ sở vật chất kỹ thuật
• 1.1.1.6.1. Hệ thống chuồng trại
• 1.1.1.6.2. Các công trình khác
• 1.1.2. Tình hình sản xuất
• 1.1.2.1. Tình hình sản xuất ngành chăn nuôi
• 1.1.2.2. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt
• 1.1.3. Đánh giá chung
• 1.1.3.1. Thuận lợi
• 1.1.3.2. Khó khăn
• 1.2. NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.2.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.2.2. Phương pháp tiến hành
• 1.2.3. Kết quả phục vụ sản xuất
• 1.2.3.1. Công tác chăn nuôi
• 1.2.3.2. Công tác thú y tại trại giống lợn Tân Thái
• 1.2.3.3. Công tác điều trị
• 1.2.3.4. Công tác vệ sinh
• 1.2.4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 2. PHẦN 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 2.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2.2. Mục tiêu của đề tài
• 2.3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.3.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.3.2. Một số hiểu biết của quá trình sinh bệnh
• 2.3.3. Một số hiểu biết về vi khuẩn - virut
• 2.3.4. Một số bệnh thường gặp trên đàn lợn thịt tại trại Tân Thái
• 2.3.5. Những hiểu biết về thuốc sử dụng trong đề tài
• 2.3.6. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.3.6.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.3.6.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2.4. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.4.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.4.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.4.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.5. Các chỉ tiêu theo dõi
• 2.4.6. Phương pháp tính toán các chỉ tiêu
• 2.4.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 2.5.1. Kết quả điều tra cơ cấu đàn lợn của trại
• 2.5.2. Điều tra tình hình mắc bệnh trên đàn lợn của trại
• 2.5.3. Một số bệnh thường gặp ở đàn lợn thịt tại trại
• 2.5.4. Ứng dụng một số phác đồ điều trị đối với đàn lợn mắc bệnh
• 2.5.5. Kết quả thử nghiệm một số phác đồ điều trị
• 2.5.6. Tỷ lệ lợn chết do mắc bệnh tại trại Tân Thái
• 2.6. KẾT LUẬN TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ của Bùi Thị Thảo tập trung vào tình hình bệnh thường gặp trên lợn thịt và các biện pháp phòng trị tại trại Tân Thái, Đồng Hỷ, Thái Nguyên. Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng dịch bệnh, nguyên nhân, và đề xuất các giải pháp hiệu quả để nâng cao sức khỏe đàn lợn. Luận văn sử dụng phương pháp điều tra, phân tích số liệu, và thử nghiệm các phác đồ điều trị, mang lại giá trị thực tiễn cao cho ngành chăn nuôi lợn.

1.1. Mục tiêu và tính cấp thiết

Nghiên cứu nhằm xác định các loại bệnh thường gặp trên đàn lợn thịt tại trại Tân Thái, đồng thời đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng trị. Tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ tình hình dịch bệnh lợn ngày càng phức tạp, ảnh hưởng đến năng suất và kinh tế của ngành chăn nuôi.

1.2. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra thực địa, thu thập số liệu về tình hình chăn nuôi lợn và thực trạng bệnh lợn. Các phương pháp chẩn đoán bệnh và thử nghiệm phác đồ điều trị được áp dụng để đánh giá hiệu quả. Số liệu được xử lý bằng các công cụ thống kê để đưa ra kết luận chính xác.

II. Tình hình bệnh thường gặp trên đàn lợn thịt

Nghiên cứu chỉ ra rằng đàn lợn thịt tại trại Tân Thái thường mắc các bệnh như viêm phổi, hội chứng tiêu chảy, và sưng phù đầu. Các bệnh này chủ yếu do vi khuẩn và virus gây ra, với tỷ lệ mắc bệnh cao vào mùa mưa do điều kiện khí hậu nóng ẩm. Nguyên nhân bệnh lợn bao gồm vệ sinh chuồng trại kém, quản lý thức ăn không đảm bảo, và thiếu các biện pháp an toàn sinh học.

2.1. Các loại bệnh phổ biến

Các bệnh thường gặp bao gồm viêm phổi, hội chứng tiêu chảy, và sưng phù đầu. Viêm phổi thường xảy ra do nhiễm khuẩn đường hô hấp, trong khi hội chứng tiêu chảy liên quan đến chất lượng sữa mẹ và thức ăn. Sưng phù đầu thường do nhiễm độc tố từ vi khuẩn.

2.2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân chính bao gồm vệ sinh chuồng trại kém, quản lý thức ăn không đảm bảo, và thiếu các biện pháp an toàn sinh học. Yếu tố nguy cơ cao vào mùa mưa do điều kiện khí hậu nóng ẩm, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và virus phát triển.

III. Biện pháp phòng trị bệnh trên đàn lợn thịt

Nghiên cứu đề xuất các biện pháp phòng bệnh cho lợn như tiêm phòng vaccine, tăng cường sức đề kháng, và áp dụng các biện pháp an toàn sinh học. Đối với điều trị bệnh lợn, các phác đồ điều trị bằng kháng sinh và thuốc đặc hiệu được thử nghiệm và đánh giá hiệu quả. Kết quả cho thấy tỷ lệ khỏi bệnh cao khi áp dụng đúng phác đồ và tuân thủ quy trình vệ sinh.

3.1. Phòng bệnh

Các biện pháp phòng bệnh bao gồm tiêm phòng vaccine định kỳ, tăng cường sức đề kháng bằng cách cải thiện chế độ dinh dưỡng, và áp dụng các biện pháp an toàn sinh học như vệ sinh chuồng trại và quản lý thức ăn nghiêm ngặt.

3.2. Điều trị bệnh

Các phác đồ điều trị được thử nghiệm bao gồm sử dụng kháng sinh như Ernofloxaxin, Norphacoli, và Bio-Colistin. Kết quả cho thấy tỷ lệ khỏi bệnh cao khi áp dụng đúng phác đồ và tuân thủ quy trình vệ sinh. Điều trị kịp thời giúp giảm tỷ lệ tử vong và thiệt hại kinh tế.

IV. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu kết luận rằng việc áp dụng các biện pháp phòng trị hiệu quả có thể giảm thiểu tình hình dịch bệnh lợn và nâng cao sức khỏe đàn lợn. Các đề xuất bao gồm tăng cường quản lý trại lợn, cải thiện điều kiện vệ sinh, và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong chăn nuôi lợn. Nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn cao, góp phần phát triển bền vững ngành chăn nuôi.

4.1. Kết luận

Nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc áp dụng các biện pháp phòng trị hiệu quả để giảm thiểu tình hình dịch bệnh lợn và nâng cao sức khỏe đàn lợn. Các phác đồ điều trị và biện pháp phòng bệnh được đề xuất đã chứng minh hiệu quả trong thực tế.

4.2. Đề xuất

Các đề xuất bao gồm tăng cường quản lý trại lợn, cải thiện điều kiện vệ sinh, và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong chăn nuôi lợn. Nghiên cứu cũng khuyến nghị tiếp tục nghiên cứu và phát triển các giải pháp phòng trị bệnh hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam, đáp ứng nhu cầu thực phẩm ngày càng tăng của xã hội. Việc phát triển chăn nuôi theo mô hình trang trại tập trung và khép kín là xu hướng nhằm chủ động về con giống, thức ăn và thị trường tiêu thụ, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng thịt thương phẩm. Tuy nhiên, hoạt động chăn nuôi lợn thịt quy mô trang trại cũng chịu nhiều thách thức từ sự biến động giá cả vật tư, thức ăn, con giống, cùng với diễn biến phức tạp của các loại dịch bệnh, hiện tượng vi khuẩn kháng thuốc và sự bùng phát của các hội chứng bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Để đánh giá thực trạng dịch bệnh và nâng cao hiệu quả kỹ thuật thú y tại cơ sở, đề tài "Tình hình mắc một số bệnh thường gặp và áp dụng các biện pháp phòng trị trên đàn lợn thịt tại trại Tân Thái - Đồng Hỷ - Thái Nguyên" được thực hiện bởi sinh viên Bùi Thị Thảo (ngành Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên), dưới sự hướng dẫn của ThS. Cù Thị Thúy Nga.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm hai nhiệm vụ:

1. Nắm được tình hình dịch bệnh nói chung và một số bệnh thường gặp nói riêng trên đàn lợn thịt nuôi tại Trại giống lợn Tân Thái.
2. Xây dựng và thử nghiệm các phác đồ điều trị một số bệnh thường gặp đạt hiệu quả điều trị cao cho đàn lợn tại trại.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn thịt và các nhóm lợn nuôi tại trại (lợn nái chửa, lợn nái đẻ, lợn con theo mẹ, lợn sau cai sữa, lợn hậu bị), tập trung vào các cá thể mắc hội chứng tiêu chảy, hội chứng hô hấp, bệnh sưng phù đầu, viêm da, viêm khớp và bệnh ghẻ.
• Phạm vi không gian: Trại giống lợn Tân Thái (thuộc Trung tâm khuyến nông giống và kỹ thuật nông lâm nghiệp tỉnh Thái Nguyên), đóng tại xóm Tân Thái, xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Đề tài hoàn thành và nghiệm thu vào tháng 11 năm 2013, trong khuôn khổ khóa đào tạo đại học chính quy giai đoạn 2009 - 2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và cơ sở khoa học

Khóa luận xây dựng nội dung dựa trên các nguyên lý cơ bản của dịch tễ học thú y, vi sinh vật học và bệnh lý học chuyên khoa:

• Quy luật sinh dịch tễ: Quá trình phát sinh và truyền lây dịch bệnh gồm ba khâu liên hoàn: nguồn bệnh (động vật ốm, động vật mang trùng), nhân tố trung gian truyền lây (thức ăn, nước uống, chất độn chuồng, không khí, dụng cụ chăn nuôi, con người) và động vật cảm thụ (phụ thuộc vào trạng thái miễn dịch đặc hiệu qua tiêm phòng vaccine và miễn dịch tự nhiên).
• Cơ chế tác động của mầm bệnh vi sinh vật: Tác động của vi khuẩn qua nội độc tố (như nội độc tố của trực khuẩn Gram âm), ngoại độc tố (có tính kháng nguyên cao, hướng thần kinh), khả năng hình thành giáp mô bảo vệ; cùng tính chất hướng mô bào và gây suy giảm miễn dịch của các chủng virus đường ruột, đường hô hấp.
• Bệnh lý các bệnh thường gặp:
  • Hội chứng tiêu chảy: Do vi khuẩn đường ruột họ Enterobacteriaceae (đặc biệt là Escherichia coli), các loại virus (Rotavirus, Coronavirus, Pestivirus) hoặc do sai sót chăm sóc nuôi dưỡng, nhiệt độ và ẩm độ môi trường bất lợi.
  • Bệnh đường hô hấp và viêm phổi: Do vi khuẩn Actinobacillus pleuropneumoniae (gây viêm phổi - màng phổi), Pasteurella multocida (gây tụ huyết trùng và viêm phổi), Streptococcus suis, virus PRRS (Lelystad virus thuộc họ Togaviridae) và ký sinh trùng đường thở (Metastrongylus, ấu trùng Ascaris suum).
  • Bệnh sưng phù đầu (Edema Disease): Do các chủng vi khuẩn E. coli dung huyết bám dính niêm mạc ruột non tiết độc tố gây tổn thương thành mạch máu, phù thũng tổ chức đầu mặt, mi mắt và não bộ ở lợn giai đoạn trước và sau cai sữa.
  • Bệnh viêm da và ngoại ký sinh trùng: Bệnh viêm da tiết dịch do tụ cầu khuẩn Staphylococcus hyicus và bệnh ghẻ do ký sinh trùng Sarcoptes suis.
• Dược lý học thú y ứng dụng: Cơ chế tác động của kháng sinh nhóm Macrolid (Tylosin base gắn tiểu phân 50S ribosome), Beta-lactam thế hệ mới (Ceftiofur ức chế tổng hợp thành tế bào vi khuẩn), Aminoglycoside (Neomycin), Kaolin bao phủ niêm mạc ruột; cùng các thuốc hạ sốt, kháng viêm (Analgin C, Diclofenac 2,5%), thuốc giãn phế quản, long đờm (Bromhexin) và thuốc bổ trợ nâng cao thể trạng (B.complex, Vitamin C, Fe-Dextran B12).

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp điều tra cơ bản: Thu thập, xử lý số liệu về điều kiện địa lý, khí hậu thủy văn huyện Đồng Hỷ, hiện trạng cơ sở vật chất, hệ thống chuồng trại, cơ cấu tổ chức và năng suất chăn nuôi của Trại giống lợn Tân Thái.
• Phương pháp theo dõi và chẩn đoán lâm sàng: Trực tiếp quan sát đàn lợn hàng ngày tại tất cả các ô chuồng, kiểm tra thân nhiệt, tần số hô hấp, tính chất phân, tổn thương da, mắt, khớp để phát hiện sớm triệu chứng bất thường; kết hợp chẩn đoán dịch tễ và mổ khám bệnh tích đại thể ở các ca bệnh nặng hoặc lợn chết.
• Phương pháp can thiệp và thử nghiệm phác đồ điều trị: Áp dụng các quy trình dùng thuốc kháng sinh kết hợp hộ lý, thuốc trợ lực, trợ sức trên các nhóm lợn mắc bệnh; theo dõi diễn biến hồi phục và ghi nhận tỷ lệ khỏi bệnh.
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê mô tả, tính toán tỷ lệ phần trăm (%) để so sánh hiệu quả giữa các phác đồ và các biện pháp thú y can thiệp.

Nguồn dữ liệu

• Số liệu khí tượng thủy văn huyện Đồng Hỷ do Nhà khí tượng thủy văn thành phố Thái Nguyên cung cấp.
• Số liệu quản lý sản xuất, cơ cấu đàn và nhật ký theo dõi dịch bệnh tại Trại giống lợn Tân Thái.
• Dữ liệu thu thập trực tiếp trong quá trình tham gia lao động phục vụ sản xuất và thực hiện chuyên đề tại trại.

---

Nội dung chính theo từng phần và chương

Phần 1: Công tác phục vụ sản xuất

1. Điều tra cơ bản tại Trại giống lợn Tân Thái

• Vị trí và điều kiện tự nhiên: Trại nằm tại xóm Tân Thái, xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ; cách thị trấn Chùa Hang 2 km về phía Bắc. Khí hậu mang đặc trưng trung du miền núi phía Bắc: nhiệt độ không khí trung bình năm đạt 22,71°C (cao nhất tháng 7 đạt 28,5°C, thấp nhất tháng 1 đạt 14,5°C), lượng mưa trung bình 116,94 mm/tháng (tập trung từ tháng 4 đến tháng 9 với tổng lượng mưa 1.726 mm), ẩm độ không khí trung bình 82%.
• Mặt bằng và hạ tầng: Tổng diện tích tự nhiên của trại là 50.000 m2; trong đó đất trồng cây ăn quả chiếm 23.000 m2, đất xây dựng chiếm 11.090 m2, ao hồ chứa nước và nuôi cá chiếm 10.000 m2. Khu chuồng nuôi có tổng diện tích 1.000 m2, được chia thành các dãy chuồng lồng nền bê tông cho nái chửa/nái chờ phối và chuồng lồng nền sàn nhựa cho nái đẻ, lợn con, lợn cai sữa; trang bị hệ thống núm uống tự động và máy bơm cao áp.
• Cơ cấu tổ chức: Trại có 20 cán bộ công nhân viên (3 lao động gián tiếp, 8 người thuộc tổ chăn nuôi, 3 người thuộc tổ trồng trọt, 4 người thuộc tổ thủy sản và 2 bảo vệ).
• Chức năng sản xuất: Nuôi giữ, nhân giống và chọn lọc đàn lợn ông bà giống ngoại để sản xuất đàn giống bố mẹ, cung cấp lợn nái hậu bị và lợn đực giống phục vụ lai kinh tế và nhân thuần nuôi thịt trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

2. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất

Tác giả đã trực tiếp tham gia các công đoạn kỹ thuật chăn nuôi và thú y:

• Công tác giống và sinh sản: Tiến hành thụ tinh nhân tạo cho 15 lợn nái đạt tỷ lệ thụ thai 100%; đỡ đẻ thành công 20 ca lợn nái với số con sơ sinh bình quân đạt trên 10,5 con/lứa.
• Thao tác thú sản: Bấm nanh, cắt đuôi, cho uống Baytril phòng tiêu chảy cho 180 lợn con sơ sinh; tiêm bổ sung sắt (Fe-Dextran B12 10% liều 1 ml/con), bấm số tai và thiến lợn đực thương phẩm cho 180 con đạt độ an toàn 100%.
• Tiêm phòng định kỳ: Triển khai tiêm 8 loại vaccine phòng bệnh theo lịch quy định cho đàn lợn thịt, lợn hậu bị và lợn nái (vaccine Suyễn, Viêm da sưng thận, Dịch tả lợn, Lở mồm long móng, Phó thương hàn, Tụ huyết trùng, Phân trắng lợn con, Khô thai Leptospira) với tổng số hàng trăm lượt cá thể, đạt tỷ lệ an toàn 100%.
• Vệ sinh chuồng trại: Định kỳ phun thuốc sát trùng (Han-Iodin, Formon 5%), rắc vôi bột và quét nước vôi 20% tường rào, hành lang, cống rãnh chuồng nuôi.

---

Phần 2: Chuyên đề nghiên cứu khoa học

1. Tổng quan tình hình bệnh truyền nhiễm trên đàn lợn

Khóa luận tổng hợp các nghiên cứu trong nước và quốc tế về các hội chứng bệnh phổ biến:

• Hội chứng tiêu chảy ở các lứa tuổi lợn, phân tích vai trò của E. coli và các yếu tố môi trường (nhiệt độ lạnh, ẩm độ cao vụ đông xuân).
• Đặc điểm giải phẫu bệnh lý của bệnh viêm phổi - màng phổi do A. pleuropneumoniae (phổi gan hóa, viêm dính màng phổi, tích dịch xoang ngực) và bệnh tụ huyết trùng do P. multocida (sưng phổi, viêm phế mạc, ổ bã đậu).
• Cơ chế sinh độc tố của E. coli gây bệnh sưng phù đầu lợn con, giải thích hiện tượng lợn to béo nhất đàn thường phát bệnh cấp tính và tỷ lệ tử vong cao do phù não và trụy mạch.

2. Kết quả nghiên cứu và phác đồ điều trị ứng dụng

Tác giả khảo sát tình hình nhiễm bệnh và áp dụng các phác đồ điều trị chuyên biệt cho từng thể bệnh:

Tên bệnh / Hội chứng	Thuốc điều trị chính	Thuốc trợ lực, hộ lý	Liều lượng & Cách dùng
Hội chứng tiêu chảy	QM-Neolin (Neomycin 0,7% + Kaolin 20%) hoặc Norphacoli / Bio-Colistin	Điện giải, Glucose 5%, dung dịch truyền xoang phúc mạc	Cho uống 3 - 5 ml/con/12h hoặc tiêm bắp 1 ml/20 kg thể trọng, dùng 3 - 5 ngày liên tục
Hội chứng hô hấp / Viêm phổi	Tylosin 200 Injection (Tylosin base 200 mg/ml) hoặc Hanceft (Ceftiofur 50 mg/ml)	Analgin C, Bromhexin, B.complex, Vitamin C	Tiêm bắp Tylosin (0,5 ml/10 kg) hoặc Hanceft (1 ml/10 kg), kết hợp Bromhexin giãn phế quản, dùng 3 - 5 ngày
Bệnh viêm khớp	Hanclamox	Diclofenac 2,5%	Tiêm bắp Hanclamox (1 ml/20 kg) + Diclofenac (1,5 ml/10 kg), dùng 3 - 5 ngày
Bệnh viêm da do tụ cầu	Dung dịch Casstellanil bôi ngoài	Vệ sinh da, sát trùng chuồng	Bôi dung dịch trực tiếp lên vùng da viêm (không quá 1/3 diện tích cơ thể)
Bệnh ghẻ	Hantox hoặc Hamectin 2,5%	Cách ly, cọ rửa chuồng	Hantox đổ dọc sống lưng hoặc tiêm bắp Hamectin liều 1 ml/12 - 15 kg thể trọng

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả định lượng

Kết quả công tác tiêm phòng và điều trị bệnh thực nghiệm tại trại được tổng hợp trong bảng số liệu sau:

Nội dung công việc	Số lượng theo dõi (con)	Số lượng đạt / khỏi (con)	Tỷ lệ thành công (%)
Tiêm phòng vaccine (An toàn)
Vaccine Dịch tả lợn (Colapes)	364	364	100,00
Vaccine Lở mồm long móng	285	285	100,00
Vaccine Suyễn (Reppisure)	278	278	100,00
Vaccine Viêm da sưng thận (Circo)	246	246	100,00
Vaccine Phó thương hàn (PTH)	213	213	100,00
Vaccine Tụ huyết trùng	206	206	100,00
Vaccine Khô thai, Leptospira (Parowsure B)	80	80	100,00
Vaccine Phân trắng lợn con (LTC)	70	70	100,00
Kết quả điều trị bệnh (Khỏi)
Bệnh ghẻ	68	68	100,00
Bệnh viêm da do tụ cầu	85	84	98,88
Hội chứng tiêu chảy	112	104	92,85
Hội chứng hô hấp (viêm phổi)	123	111	90,24
Bệnh viêm khớp	72	64	88,88
Công tác kỹ thuật thú sản (Đạt)
Thụ tinh nhân tạo nái	15	15	100,00
Đỡ đẻ lợn nái	20	20	100,00
Thao tác sơ sinh (bấm nanh, cắt đuôi, tiêm sắt, thiến)	180	180	100,00

Giải pháp và kiến nghị đề xuất

Trên cơ sở phân tích thực tế sản xuất tại trại Tân Thái, tác giả đưa ra các kiến nghị kỹ thuật:

• Thực hiện nghiêm ngặt quy trình cách ly ngay những cá thể lợn mới chớm xuất hiện triệu chứng ốm khỏi đàn nuôi chung để ngăn ngừa mầm bệnh lây lan sang các ô chuồng lân cận.
• Chấn chỉnh quy trình quản lý xác lợn chết do bệnh; tổ chức khu vực chôn lấp, tiêu hủy khử trùng đúng quy chuẩn vệ sinh thú y, tránh làm phát tán mầm bệnh ra môi trường xung quanh.
• Duy trì công tác tiêu độc khử trùng chuồng nuôi định kỳ thường xuyên thay vì chỉ thực hiện cục bộ khi có dịch bệnh xuất hiện.
• Tăng cường đầu tư trang thiết bị thú y hiện đại, quản lý và sử dụng cơ sở vật chất hợp lý nhằm tiết giảm chi phí sản xuất.

Đóng góp của đề tài

• Cung cấp dữ liệu thực nghiệm về tỷ lệ mắc và hiệu quả can thiệp điều trị của các loại kháng sinh chuyên biệt (Tylosin, Hanceft, QM-Neolin) trên đàn lợn ngoại nuôi tại vùng trung du miền núi Thái Nguyên.
• Hoàn thiện tài liệu thực tế phục vụ trực tiếp cho Trại giống lợn Tân Thái trong việc chuẩn hóa quy trình tiêm phòng và kiểm soát dịch bệnh thường gặp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế ghi nhận trong văn bản

• Điều kiện cơ sở vật chất: Nguồn kinh phí đầu tư cho công tác thú y tại trại còn hạn hẹp, trang thiết bị chuyên dụng còn thiếu và chưa có sự đồng bộ.
• Vành đai an toàn sinh học: Vị trí trại nằm xen kẽ khu vực dân cư nông nghiệp tương đối đông đúc, thời tiết diễn biến phức tạp giữa mùa mưa và mùa khô khiến vành đai phòng dịch chưa thực sự triệt để.
• Quy trình cách ly và xử lý gia súc chết: Trại chưa bố trí được chuồng cách ly riêng biệt cho lợn ốm, công tác quản lý giết mổ và chôn xác gia súc mắc bệnh còn một số điểm bất cập.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng phân lập vi sinh vật và thực hiện kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm đối với các chủng E. coli, Actinobacillus pleuropneumoniae và Pasteurella multocida lưu hành tại trại để đánh giá mức độ nhạy cảm và kháng thuốc chính xác.
• Nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của các dòng vaccine hô hấp đa giá trên đàn lợn thịt nuôi thương phẩm.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo thực tế cho:

• Sinh viên ngành Thú y, Chăn nuôi - Thú y: Tham khảo về cấu trúc một báo cáo khóa luận lâm sàng kết hợp phục vụ sản xuất; quy trình thu thập dữ liệu dịch tễ cơ bản tại trang trại.
• Kỹ thuật viên thú y và quản lý trang trại chăn nuôi lợn:
  • Tham khảo chi tiết lịch tiêm phòng 8 loại vaccine cho từng nhóm lợn (lợn thịt, lợn hậu bị, lợn nái chửa, nái sau đẻ) theo ngày tuổi cụ thể.
  • Vận dụng các phác đồ điều trị kết hợp căn nguyên và triệu chứng đối với hội chứng tiêu chảy, viêm phổi, viêm khớp và bệnh ngoài da với tỷ lệ khỏi bệnh trên 90%.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Lịch tiêm phòng vaccine cho đàn lợn thịt và hậu bị tại Trại giống lợn Tân Thái được bố trí như thế nào theo ngày tuổi?

Theo quy trình kỹ thuật tại trại:

• 4 - 6 ngày tuổi: Tiêm vaccine Suyễn (Reppisure one).
• 16 - 18 ngày tuổi: Tiêm vaccine Viêm da sưng thận (Circo).
• 28 ngày tuổi: Tiêm vaccine Dịch tả lợn (Colapes).
• 35 ngày tuổi: Tiêm vaccine Lở mồm long móng (LMLM).
• 42 ngày tuổi: Tiêm nhắc lại vaccine Dịch tả lợn (Colapes).
• 50 ngày tuổi: Tiêm vaccine Phó thương hàn (PTH) và Tụ huyết trùng.

2. Tác giả đã sử dụng các loại thuốc nào để điều trị hội chứng viêm phổi ở đàn lợn thịt?

Phác đồ điều trị viêm phổi được áp dụng gồm:

• Kháng sinh căn nguyên: Sử dụng Tylosin 200 Injection (tiêm bắp 0,5 ml/10 kg thể trọng/ngày) hoặc Hanceft (Ceftiofur 50 mg, tiêm bắp 1 ml/10 kg thể trọng/ngày), dùng liên tục 3 - 5 ngày.
• Thuốc điều trị triệu chứng: Bromhexin (long đờm, giãn phế quản, cắt cơn ho) và Analgin C (giảm đau, hạ sốt).
• Thuốc trợ sức: Bổ sung B.complex và Vitamin C nhằm tăng cường sức đề kháng và phục hồi biểu mô đường hô hấp.

3. Tỷ lệ điều trị khỏi các bệnh thường gặp trong đợt thực nghiệm tại trại đạt kết quả ra sao?

Trong tổng số các ca bệnh được phát hiện và điều trị:

• Bệnh ghẻ: Khỏi 68/68 con (đạt 100,00%).
• Bệnh viêm da do tụ cầu: Khỏi 84/85 con (đạt 98,88%).
• Hội chứng tiêu chảy: Khỏi 104/112 con (đạt 92,85%).
• Hội chứng hô hấp (viêm phổi): Khỏi 111/123 con (đạt 90,24%).
• Bệnh viêm khớp: Khỏi 64/72 con (đạt 88,88%).

4. Vi khuẩn Escherichia coli gây ra những bệnh lý nào trên đàn lợn tại cơ sở và cơ chế gây sưng phù đầu là gì?

Vi khuẩn E. coli tham gia gây ra hai bệnh lý chính: Hội chứng tiêu chảy (ở lợn sơ sinh, lợn con theo mẹ, lợn cai sữa) và Bệnh sưng phù đầu (ở lợn con giai đoạn trước và sau cai sữa). Trong bệnh sưng phù đầu, các chủng E. coli dung huyết bám dính vào thành ruột non, sinh sản và tiết độc tố thấm vào hệ tuần hoàn. Độc tố phá hủy thành mạch máu, gây thoát dịch dẫn đến hiện tượng phù nề mô dưới da vùng đầu mặt, mí mắt, tích dịch bao tim, phù phổi và tổn thương thần kinh trung ương.

5. Tác giả đã chỉ ra những hạn chế chính nào trong công tác thú y tại Trại giống lợn Tân Thái?

Khóa luận chỉ ra 3 hạn chế chính tại trại:

1. Lợn ốm chưa được cách ly kịp thời mà vẫn nuôi nhốt chung với lợn khỏe trong cùng ô chuồng.
2. Công tác quản lý giết mổ và tiêu hủy, chôn lấp xác lợn chết do bệnh còn nhiều bất cập, tiềm ẩn nguy cơ phát tán mầm bệnh.
3. Việc vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại chỉ được chú trọng khi có dịch bệnh xảy ra thay vì thực hiện định kỳ thường xuyên.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Bùi Thị Thảo đã phản ánh toàn diện tình hình dịch bệnh và thực trạng công tác thú y tại Trại giống lợn Tân Thái (Đồng Hỷ, Thái Nguyên). Đề tài ghi nhận kết quả điều trị thành công trên 90% đối với các hội chứng tiêu chảy, viêm phổi, viêm da và bệnh ghẻ thông qua việc ứng dụng các phác đồ kháng sinh kết hợp hộ lý trợ lực hợp lý. Các số liệu và kiến nghị trong văn bản cung cấp căn cứ thực tiễn có giá trị cho việc nâng cao hiệu quả an toàn sinh học và kiểm soát dịch bệnh trên đàn lợn nuôi tập trung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM BÙI THỊ THẢO TÊN ĐỀ TÀI: “TÌNH HÌNH MẮC MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP VÀ ÁP DỤNG CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ TRÊN ĐÀN LỢN THỊT TẠI TRẠI TÂN THÁI - ĐỒNG HỶ - THÁI NGUYÊN” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi thú y Khóa học : 2009 - 2014 Thái Nguyên, tháng 11 năm 2013 n ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM BÙI THỊ THẢO TÊN ĐỀ TÀI: “TÌNH HÌNH MẮC MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP VÀ ÁP DỤNG CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ TRÊN ĐÀN LỢN THỊT TẠI TRẠI TÂN THÁI - ĐỒNG HỶ - THÁI NGUYÊN” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi thú y Khóa học : 2009 - 2014 Giảng viên hướng dẫn : ThS. Cù Thị Thúy Nga Thái Nguyên, tháng 11 năm 2013 n LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi luôn nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ tận tình, tạo điều kiện và đóng góp ý kiến quý báu của cô giáo ThS. Cù Thị Thúy Nga để xây dựng và hoàn thiện khoá luận này. Tôi xin chân thành cảm ơn: Ban giám hiệu nhà trường, toàn thể các thầy cô giáo khoa chăn nuôi thú y trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, đặc biệt là cô giáo ThS.

Cù Thị Thúy Nga đã luôn động viên, giúp đỡ và hướng dẫn chỉ bảo tôi tận tình trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành khoá luận. Tôi xin chân thành cảm ơn các cán bộ công nhân viên Trại giống lợn Tân Thái, Trung tâm giống vật nuôi tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài. Để góp phần cho việc hoàn thành khoá luận đạt kết quả tốt, tôi luôn nhận được sự động viên, giúp đỡ của gia đình và bạn bè. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành trước mọi sự giúp đỡ quý báu đó.

Thái Nguyên, ngày … tháng … năm 2013 Sinh viên Bùi Thị Thảo n DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT cs : Cộng sự kg : Kilôgam km : Kilômét m2 : Mét vuông ml : Mililít mm : Milimét Nxb : Nhà xuất bản n DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1. Nhiệt độ, ẩm độ trung bình hàng năm của huyện Đồng Hỷ. Lịch tiêm phòng cho đàn lợn thịt, lợn hậu bị và lợn nái của trại Tân Thái. Kết quả công tác phục vụ sản xuất.

Cơ cấu đàn lợn của trại Tân Thái trong 3 năm gần đây. Tình hình dịch bệnh xảy ra ở đàn lợn thịt tại trại trong 3 năm gần đây. Các bệnh thường gặp ở đàn lợn thịt tại trại. Phác đồ điều trị một số bệnh thường gặp.

Kết quả điều trị bệnh viêm phổi ở đàn lợn thịt nuôi tại trại. Kết quả điều trị hội chứng tiêu chảy ở đàn lợn thịt nuôi tại trại. Kết quả điều trị bệnh sưng phù đầu ở đàn lợn thịt nuôi tại trại. Tỷ lệ lợn chết do mắc bệnh tại trại Tân Thái.

56 n MỤC LỤC Trang PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT. ĐIỀU TRA CƠ BẢN. Điều kiện tự nhiên. Vị trí địa lý.

Điều kiện khí hậu, thuỷ văn. Giao thông, thuỷ lợi. Điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội. Tình hình dân cư xung quanh trại.

Cơ cấu tổ chức của trại. Cơ sở vật chất kỹ thuật. Tình hình sản xuất. Tình hình sản xuất ngành chăn nuôi.

Tình hình sản xuất ngành trồng trọt. Đánh giá chung. NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ PHỤC VỤ SẢN XUẤT. Nội dung phục vụ sản xuất.

Phương pháp tiến hành. Kết quả phục vụ sản xuất. Công tác chăn nuôi. Công tác thú y tại trại giống lợn Tân Thái.

Công tác điều trị. Công tác vệ sinh. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. 15 PHẦN 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài.

Một số hiểu biết của quá trình sinh bệnh. Một số hiểu biết về vi khuẩn - virut. Một số bệnh thường gặp trên đàn lợn thịt tại trại Tân Thái. Những hiểu biết về thuốc sử dụng trong đề tài.

Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. Tình hình nghiên cứu trong nước. Tình hình nghiên cứu ngoài nước. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Các chỉ tiêu theo dõi. Phương pháp tính toán các chỉ tiêu. Phương pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

Kết quả điều tra cơ cấu đàn lợn của trại. Điều tra tình hình mắc bệnh trên đàn lợn của trại. Một số bệnh thường gặp ở đàn lợn thịt tại trại. Ứng dụng một số phác đồ điều trị đối với đàn lợn mắc bệnh.

Kết quả thử nghiệm một số phác đồ điều trị. Tỷ lệ lợn chết do mắc bệnh tại trại Tân Thái. KẾT LUẬN TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ. 58 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT. TÀI LIỆU DỊCH TỪ TIẾNG NƯỚC NGOÀI. TÀI LIỆU TIẾNG ANH. 61 n 1 PHẦN 1 CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT 1.

ĐIỀU TRA CƠ BẢN 1. Điều kiện tự nhiên 1. Vị trí địa lý Trại giống lợn Tân Thái là một đơn vị trực thuộc Trung tâm khuyến nông giống và kỹ thuật nông lâm Thái Nguyên, đóng trên địa bàn của xóm Tân Thái - xã Hoá Thượng - huyện Đồng Hỷ - tỉnh Thái Nguyên. Trại cách thị trấn Chùa Hang 2 km về phía Bắc, trên trục đường từ thị trấn đi xã Khe Mo.

Nhìn chung, đây là một vị trí khá thuận lợi để một trại chăn nuôi lợn phát triển do cách xa khu công nghiệp, khu dân cư, bệnh viện, trường học và đường giao thông chính nhưng vẫn thuận tiện cho việc giao thông vận tải và thông thương. Điều kiện khí hậu, thuỷ văn Theo phân vùng của nhà khí hậu thuỷ văn thành phố, trại giống lợn Tân Thái nằm trong khu vực có khí hậu đặc trưng của khu vực Trung du miền núi phía Bắc, đó là nóng ẩm, mưa nhiều và chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc. - Mùa mưa: - Nóng ẩm, mưa nhiều (từ tháng 4 đến tháng 9). - Nhiệt độ trung bình: 270C.

- Ẩm độ trung bình: 83 %. - Tổng lượng mưa: 1726mm. - Mùa khô: - Thời tiết khô, rét, ít mưa (từ tháng 10 năm trước tới tháng 3 năm sau) - Nhiệt độ trung bình: 190C. - Ẩm độ trung bình: 80,8 %.

- Tổng lượng mưa: 299,2mm. - Thuỷ văn: - Trại Tân Thái có nguồn nước nước mặt và nguồn nước ngầm tương đối phong phú. - Nguồn nước dùng trong chăn nuôi được lấy từ giếng khoan. n 2 - Nguồn nước dùng trong trồng trọt được lấy từ ao nuôi cá.

Với điều kiện khí hậu, thuỷ văn như vậy nhìn chung là thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp cả về trồng trọt lẫn chăn nuôi. Tuy nhiên, cũng có những giai đoạn điều kiện khí hậu thay đổi thất thường như hạn hán, lũ lụt, mùa hè có ngày nhiệt độ rất cao (380C - 390C), mùa đông có ngày nhiệt độ rất thấp (dưới 100C), đã ảnh hưởng xấu đến sản xuất nông nghiệp. Nhiệt độ, ẩm độ trung bình hàng năm của huyện Đồng Hỷ Yếu tố khí hậu Nhiệt độ Lượng mưa Ẩm độ không Tháng không khí (oC) (mm) khí (%) 1 14,5 22,0 80 2 15,8 35,0 82 3 18,8 35,3 85 4 22,5 117,6 86 5 27,1 234,0 82 6 28,3 354,5 83 7 28,5 392,2 83 8 27,9 390,3 86 9 26,9 237,5 83 10 24,3 118,0 81 11 20,6 43,4 79 12 17,3 23,5 78 Trung bình 22,71 116,94 82 (Nguồn trích: Nhà khí tượng thuỷ văn thành phố Thái Nguyên) 1. Đất đai Trại giống lợn Tân Thái nằm trên địa bàn của khu vực trung du miền núi nhưng trại có địa bàn khá bằng phẳng với tổng diện tích là 50.

n 3 Trong đó: - Đất trồng cây ăn quả: 23.000 m2 - Đất xây dựng: 11.090 m2 - Ao hồ chứa nước và nuôi cá: 10. Giao thông, thuỷ lợi - Giao thông: Đồng Hỷ có hệ thống giao thông khá tốt, hầu hết các đường giao thông đều được rải nhựa và bê tông hoá. Trại Tân Thái ở vị trí khá thuận lợi về giao thông, nằm gần đường quốc lộ. Vì vậy, rất thuận lợi cho việc vận chuyển thức ăn, thuốc thú y cũng như tiêu thụ sản phẩm.

- Thuỷ lợi: Hệ thống thuỷ lợi tương đối rộng khắp và phần lớn đã được kiên cố hoá hệ thống kênh mương. Diện tích trồng trọt cuả trại sử dụng nguồn nước của hệ thống thuỷ lợi và những ao hồ chứa nước để phục vụ trồng trọt. Điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội 1. Tình hình dân cư xung quanh trại Trại Tân Thái thuộc địa bàn xã Hoá Thượng là một xã nông nghiệp của huyện Đồng Hỷ.

Cho nên, dân cư xung quanh trại chủ yếu làm nông nghiệp. Ngoài ra, còn một phần ít dân cư sống bằng nghề thủ công buôn bán nhỏ và một số gia đình viên chức nhà nước. Với tình hình dân cư, dân trí như vậy rất thuận lợi để tuyên truyền, khuyến khích người dân phát triển chăn nuôi, nhất là chăn nuôi lợn để cải thiện thêm mức thu nhập của người dân nơi đây và cũng phát huy hơn nữa vai trò cung cấp giống lợn ngoại của trại Tân Thái. Cơ cấu tổ chức của trại Trại có đội ngũ cán bộ khoa học, kỹ thuật giỏi, giàu kinh nghiệm thực tế, có ban lãnh đạo năng động, nhiệt tình và giàu năng lực.

Hơn nữa, trại có một đội ngũ công nhân giỏi, yêu nghề và đã có kinh nghiệm nhiều năm trong nghề. Trại gồm 20 cán bộ, trong đó có 4 cán bộ là đảng viên. n 4 - Lao động gián tiếp: 3 người - Trại trưởng: là kỹ sư chăn nuôi chịu trách nhiệm quản lý và điều hành sản xuất. - Trại phó: Là kỹ sư chăn nuôi.

- Kế toán kiêm cả thủ quỹ: 1 người. Cán bộ kế toán kiêm thủ quỹ có trình độ trung cấp tài chính kế toán, chịu trách nhiệm hạch toán ngân sách, quản lý thu chi. - Lao động trực tiếp: - Tổ chăn nuôi gồm 8 người: 2 kỹ sư chăn nuôi, 1 bác sỹ thú y chịu trách nhiệm về kỹ thuật và 5 công nhân. - Tổ trồng trọt: 3 người trong đó có 1 kỹ sư trồng trọt chịu trách nhiệm về kỹ thuật và 2 công nhân.