Khóa luận dịch tễ học bệnh giun đũa lợn tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên và biện pháp phòng trị

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh giun đũa lợn tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên, đề xuất biện pháp phòng trị hiệu quả.

• Tác giả: Âu Đức Toàn
• Người hướng dẫn: Ths. La Văn Công
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun đũa lợn tại một số xã thuộc huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu và yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm sinh học của giun đũa ký sinh ở lợn
• 2.2.1. Đặc điểm hình thái, kích thước của giun đũa lợn
• 2.2.2. Vòng đời của giun đũa lợn
• 2.2.3. Sức đề kháng của giun đũa lợn
• 2.3. Dịch tễ học
• 2.4. Cơ chế sinh bệnh
• 2.5. Triệu chứng và bệnh tích giun đũa lợn
• 2.6. Chẩn đoán bệnh giun đũa lợn
• 2.7. Phòng bệnh giun đũa
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, vật liệu, thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm, thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Tình hình nhiễm giun đũa lợn tại một số xã thuộc huyện Đồng Hỷ
• 3.3.2. Nghiên cứu sự ô nhiễm trứng giun đũa lợn ở ngoại cảnh
• 3.3.3. Nghiên cứu bệnh giun đũa lợn (Ascariosis)
• 3.3.4. Biện pháp phòng trị bệnh giun đũa cho lợn
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp lấy mẫu
• 3.4.2. Phương pháp xét nghiệm mẫu
• 3.4.3. Phương pháp theo dõi các biểu hiện lâm sàng của lợn bị giun đũa
• 3.4.4. Phương pháp xác định bệnh tích đại thể
• 3.4.5. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.4.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.4.7. Một số tham số thống kê
• 3.4.8. Một số công thức tính tỷ lệ (%)
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa lợn ở một số xã thuộc huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
• 4.2. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa theo tuổi lợn
• 4.3. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa theo giống lợn
• 4.4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa lợn theo tình trạng vệ sinh thú y
• 4.5. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa lợn theo tháng trong năm
• 4.6. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa lợn theo phương thức chăn nuôi
• 4.7. Sự ô nhiễm trứng giun đũa lợn ở nền chuồng nuôi, xung quanh chuồng và vườn bãi trồng cây thức ăn cho lợn
• 4.8. Biểu hiện lâm sàng của lợn nhiễm giun đũa
• 4.9. Bệnh tích đại thể của lợn nhiễm giun đũa
• 4.10. Hiệu lực của một số thuốc tẩy giun đũa cho lợn
• 4.11. Đề xuất quy trình phòng bệnh giun đũa cho lợn
• 4.12. Tẩy giun đũa cho lợn
• 4.13. Xử lý phân để diệt trứng giun đũa
• 4.14. Vệ sinh chuồng nuôi lợn
• 4.15. Tăng cường chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ

Tóm tắt

I. Đặc điểm dịch tễ bệnh giun đũa lợn tại huyện Đồng Hỷ Thái Nguyên

Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ của bệnh giun đũa lợn tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên cho thấy tỷ lệ nhiễm cao ở lợn từ 2-6 tháng tuổi. Điều kiện khí hậu nóng ẩm và thói quen chăn nuôi truyền thống là yếu tố thuận lợi cho sự phát triển của trứng giun. Dịch tễ học chỉ ra rằng bệnh lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa, khi lợn nuốt phải trứng giun từ thức ăn, nước uống hoặc môi trường bị ô nhiễm. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc cải thiện vệ sinh chuồng trại và quản lý phân thải để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm.

1.1. Tỷ lệ nhiễm giun đũa lợn theo tuổi và giống

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm giun đũa lợn cao nhất ở lợn từ 2-6 tháng tuổi, đạt 48%. Lợn con dưới 2 tháng tuổi có tỷ lệ nhiễm thấp hơn (39.2%), trong khi lợn trưởng thành trên 8 tháng tuổi chỉ nhiễm 24.9%. Sự khác biệt này liên quan đến hệ miễn dịch chưa hoàn thiện của lợn con và thói quen ăn uống. Ngoài ra, giống lợn cũng ảnh hưởng đến tỷ lệ nhiễm, với lợn nuôi theo phương thức truyền thống có tỷ lệ nhiễm cao hơn so với lợn nuôi công nghiệp.

1.2. Ảnh hưởng của phương thức chăn nuôi

Phương thức chăn nuôi truyền thống, sử dụng rau sống và bèo làm thức ăn, làm tăng nguy cơ nhiễm giun đũa lợn. Trong khi đó, lợn nuôi theo phương pháp công nghiệp, với thức ăn được kiểm soát chặt chẽ, có tỷ lệ nhiễm thấp hơn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc bón phân tươi cho cây trồng làm tăng sự ô nhiễm trứng giun trong môi trường, từ đó tăng nguy cơ lây nhiễm cho đàn lợn.

II. Biện pháp phòng trị bệnh giun đũa lợn

Nghiên cứu đề xuất các biện pháp phòng bệnh hiệu quả, bao gồm tẩy giun định kỳ, xử lý phân thải và cải thiện vệ sinh chuồng trại. Điều trị bệnh giun đũa được thực hiện bằng các loại thuốc tẩy giun như Albendazole và Ivermectin, với hiệu quả lên đến 95%. Ngoài ra, việc tăng cường chăm sóc và dinh dưỡng cho đàn lợn cũng giúp nâng cao sức đề kháng, giảm thiểu tác hại của bệnh.

2.1. Hiệu quả của thuốc tẩy giun

Các loại thuốc tẩy giun như Albendazole và Ivermectin được đánh giá có hiệu quả cao trong việc điều trị bệnh giun đũa lợn, với tỷ lệ diệt giun lên đến 95%. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc sử dụng thuốc định kỳ 3-4 tháng một lần giúp kiểm soát tốt sự lây nhiễm trong đàn lợn. Tuy nhiên, cần lưu ý về liều lượng và thời gian sử dụng để tránh tình trạng kháng thuốc.

2.2. Quản lý phân thải và vệ sinh chuồng trại

Việc xử lý phân thải bằng phương pháp ủ nhiệt sinh học giúp tiêu diệt trứng giun, giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm. Nghiên cứu khuyến nghị sử dụng vôi bột hoặc hóa chất để khử trùng chuồng trại định kỳ. Đồng thời, cần tăng cường vệ sinh máng ăn, nước uống và khu vực chăn nuôi để hạn chế sự phát tán của trứng giun trong môi trường.

III. Ý nghĩa và ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu cung cấp thông tin khoa học quan trọng về đặc điểm dịch tễ và biện pháp phòng trị bệnh giun đũa lợn tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn cao, giúp cải thiện hiệu quả chăn nuôi và giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh gây ra. Đề tài cũng góp phần nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về tầm quan trọng của công tác phòng bệnh và quản lý vệ sinh chuồng trại.

3.1. Đóng góp khoa học

Nghiên cứu làm sáng tỏ các đặc điểm dịch tễ của bệnh giun đũa lợn, bao gồm tỷ lệ nhiễm, yếu tố nguy cơ và cơ chế lây lan. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để xây dựng các biện pháp phòng trị hiệu quả. Nghiên cứu cũng cung cấp dữ liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực thú y và chăn nuôi.

3.2. Ứng dụng trong thực tiễn

Kết quả nghiên cứu được áp dụng rộng rãi trong thực tiễn chăn nuôi tại huyện Đồng Hỷ, giúp giảm tỷ lệ nhiễm giun đũa lợn và nâng cao năng suất chăn nuôi. Các biện pháp phòng trị được đề xuất đã được triển khai tại nhiều trang trại, mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể. Nghiên cứu cũng góp phần nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của công tác phòng bệnh và vệ sinh chuồng trại.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Bệnh giun đũa lợn do tuyến trùng Ascaris suum ký sinh tại ruột non là một trong những bệnh lý truyền lây qua đất (soil-transmitted helminthiasis) phổ biến nhất trong ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam và trên thế giới. Dù hiếm khi gây chết đột ngột ở thể mãn tính, A. suum gây tổn thương cơ giới nghiêm trọng, chiếm đoạt chất dinh dưỡng, tiết độc tố làm giảm chỉ số chuyển hóa thức ăn (FCR), khiến lợn còi cọc, chậm lớn và suy giảm miễn dịch nghiêm trọng. Quá trình di hành ấu trùng (gan – phổi – ruột) phá hủy nhu mô gan, gây xuất huyết phổi và làm tăng độc lực của hội chứng hô hấp phức hợp (PRDC) cũng như bệnh suyễn lợn (Mycoplasma hyopneumoniae) lên gấp 10 lần.

Tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên—khu vực trung du miền núi phía Bắc với địa hình xen kẽ đồi gò và thung lũng thấp trũng—phương thức chăn nuôi nông hộ truyền thống vẫn chiếm tỷ lệ lớn. Tập quán sử dụng phân tươi bón cho cây thức ăn xanh, chuồng trại ẩm thấp và chưa áp dụng quy trình tẩy giun định kỳ là các nguyên nhân cốt lõi khiến mầm bệnh lưu hành dai dẳng. Đề tài "Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun đũa lợn tại một số xã thuộc huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị" được thực hiện nhằm giải quyết dứt điểm khoảng trống dữ liệu dịch tễ học thực địa và xác lập phác đồ trị liệu chuẩn hóa cho địa phương.

                  +----------------------------------------------+
                  |         Chu kỳ sinh học Ascaris suum        |
                  +----------------------------------------------+
                                         |
     [Trứng theo phân ra ngoài] ---------> [Phát triển thành ấu trùng L2 trong trứng]
                 ^                                      |
                 |                                      v
    [Ruột non: Giun trưởng thành]             [Lợn nuốt trứng gây nhiễm]
                 ^                                      |
                 | (Nuốt dịch hầu họng)                 v
           [Khí quản - Phổi] <====== [Tuần hoàn máu - Gan] <====== [Xuyên qua niêm mạc ruột]
           (Ấu trùng L3: Gây ho)     (Ấu trùng L2: Gan đốm trắng)

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Xác định tỷ lệ ($P%$) và cường độ nhiễm (EPG) của giun đũa lợn phân bố theo địa bàn, lứa tuổi, giống lợn, tình trạng vệ sinh thú y (VSTY), mùa vụ và phương thức chăn nuôi tại 3 xã đại diện (Khe Mo, Hóa Thượng, Linh Sơn).
2. Định lượng mức độ ô nhiễm trứng A. suum tại môi trường ngoại cảnh (nền chuồng, đất xung quanh chuồng và vườn bãi trồng thức ăn xanh).
3. Đánh giá biến đổi bệnh lý lâm sàng và bệnh tích đại thể thông qua mổ khám bệnh phẩm ruột non, gan và phổi.
4. Thử nghiệm lâm sàng so sánh hiệu lực tẩy sạch và tính an toàn của 3 hoạt chất: Levamisole ($7.5\text{ mg/kg TT}$), Ivermectin (Hanmectin-25, $0.3\text{ mg/kg TT}$) và Doramectin (Dextomax, $0.3\text{ mg/kg TT}$).
5. Đề xuất quy trình quản lý dịch bệnh tổng hợp (IPM - Integrated Parasite Management) kết hợp công nghệ ủ phân nhiệt sinh học ($55 - 60^\circ\text{C}$).

Phạm vi nghiên cứu: 366 mẫu phân lợn, 386 mẫu ngoại cảnh và 102 cá thể lợn thí nghiệm điều trị tại huyện Đồng Hỷ từ tháng 01/2015 đến tháng 06/2015.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại địa bàn khảo sát, công tác kiểm soát ký sinh trùng đường tiêu hóa gặp nhiều thách thức do sự đối lập giữa hai hình thức chăn nuôi và thói quen canh tác nông hộ.

Tiêu chí so sánh	Phương pháp dân gian / Thảo dược	Thuốc hóa dược đơn lẻ không kiểm soát	Quy trình kiểm soát dịch tễ tích hợp (Đề tài)
Hoạt chất / Kỹ thuật	Hạt cau ($5-10\text{g}$), vỏ rễ xoan (Melia azedarach), lá đu đủ	Tẩy giun tự phát bằng Piperazine hoặc Levamisole không đúng liều	Sàng lọc EPG + Doramectin/Levamisole + Ủ phân nhiệt sinh học
Hiệu lực triệt để	$40.0 - 60.0%$ (Không ổn định)	$70.0 - 85.0%$ (Dễ kháng thuốc)	$92.59 - 100.0%$ (Đã kiểm chứng lâm sàng)
Kiểm soát ngoại cảnh	Không có cơ chế diệt trứng ngoài môi trường	Bỏ qua mầm bệnh ở nền chuồng và vườn bãi	Diệt triệt để trứng giun ở $55-60^\circ\text{C}$ qua ủ phân sinh học
Tính an toàn	Nguy cơ ngộ độc cao (vỏ xoan chứa toosendanin)	Dễ quá liều gây run rẩy, co giật thần kinh	Định liều chính xác theo khối lượng cơ thể ($\text{mg/kg TT}$)

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  Ma trận yêu cầu hệ thống IPM (MoSCoW)                  |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Must Have]                                                             |
| - Kỹ thuật Fülleborn & buồng đếm McMaster xác định EPG.                  |
| - Phác đồ tẩy giun 2 giai đoạn (Cai sữa ~2 tháng & 4 tháng tuổi).       |
| - Quy trình ủ phân nổi/chìm trát bùn 10cm đạt nhiệt độ >=55°C.          |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Should Have]                                                           |
| - Lịch tẩy giun định kỳ cho lợn nái trước đẻ 2 tuần.                    |
| - Tiêu độc khử trùng chuồng trại định kỳ bằng vôi bột hoặc xút NaOH 2%. |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Could Have]                                                            |
| - Xét nghiệm ELISA/IFAT phát hiện kháng thể kháng ấu trùng di hành.     |
| - Xây dựng hầm Biogas khép kín thay thế ủ phân thủ công.                |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Won't Have]                                                            |
| - Sử dụng hóa chất độc hại nồng độ cao gây ô nhiễm nguồn nước ngầm.     |
+-------------------------------------------------------------------------+

Thiết kế hệ thống

graph TD
    A["Mẫu phân tươi (20-30g)"] --> B["Xét nghiệm Fülleborn (NaCl bão hòa d=1.2)"]
    B -->|Dương tính| C["Định lượng McMaster (Buồng đếm kép)"]
    C --> D["Phân loại cường độ (EPG)"]
    D -->|Nhiễm nhẹ: <=400| E["Lô theo dõi & Vệ sinh"]
    D -->|Trung bình - Nặng: >400| F["Phác đồ hóa trị liệu can thiệp"]
    F --> G1["Lô 1: Levamisole 7.5mg/kg TT"]
    F --> G2["Lô 2: Hanmectin-25 0.3mg/kg TT"]
    F --> G3["Lô 3: Dextomax 0.3mg/kg TT"]
    G1 & G2 & G3 --> H["Kiểm tra lại sau 15 ngày"]
    H --> I["Đánh giá Hiệu lực triệt để (%) & An toàn sinh học"]

Ngăn xếp kỹ thuật và tiêu chuẩn xét nghiệm:

• Dung dịch nổi Fülleborn: NaCl hòa tan bão hòa tỷ trọng $d = 1.18 - 1.20\text{ g/cm}^3$.
• Kỹ thuật định lượng McMaster: Buồng đếm 2 ngăn (thể tích $0.15\text{ ml}$ mỗi ngăn), độ phóng đại kính hiển vi $100\times$.
• Hệ thống xử lý phân nhiệt sinh học: Tỷ lệ phối trộn phân chuồng + lá xanh + vôi bột + tro bếp, trát lớp bùn dày $10\text{ cm}$, duy trì nhiệt độ yếm khí/hiếu khí $55 - 60^\circ\text{C}$ làm đông vón protein và phá hủy vỏ kitin 4 lớp của trứng giun.

Methodology

Nghiên cứu áp dụng phương pháp dịch tễ học mô tả cắt ngang kết hợp thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng (Randomized Controlled Trial - RCT).

                                 TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN DỰ ÁN
===================================================================================
Tháng 01/2015: Khảo sát dịch tễ, chọn điểm nghiên cứu (Khe Mo, Hóa Thượng, Linh Sơn)
Tháng 02 - 04/2015: Thu thập 366 mẫu phân & 386 mẫu môi trường; Xét nghiệm Coprology
Tháng 05/2015: Thử nghiệm lâm sàng 3 phác đồ thuốc tẩy giun trên 102 lợn nhiễm bệnh
Tháng 06/2015: Xử lý thống kê sinh học (Biostatistics), hoàn thiện quy trình IPM
===================================================================================

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình định lượng mật độ trứng giun đũa ($EPG$) trên mẫu phân tươi được chuẩn hóa bằng thuật toán và công thức tính toán trên buồng đếm McMaster:

$$\text{EPG} = \frac{\sum \text{Số trứng trong 2 buồng đếm} \times 60}{4}$$

Thuật toán tự động hóa tính toán thống kê dịch tễ được cài đặt như sau:

import numpy as np

def calculate_epg(chamber1_eggs: int, chamber2_eggs: int) -> float:
    """Tính số lượng trứng giun đũa trong 1 gam phân (EPG)."""
    total_eggs = chamber1_eggs + chamber2_eggs
    return (total_eggs * 60.0) / 4.0

def classify_intensity(epg: float) -> str:
    """Phân loại mức độ nhiễm Ascaris suum dựa trên chỉ số EPG."""
    if epg <= 400:
        return "Nhiễm nhẹ (+)"
    elif 400 < epg <= 700:
        return "Nhiễm trung bình (++)"
    elif 700 < epg <= 1000:
        return "Nhiễm nặng (+++)"
    else:
        return "Nhiễm rất nặng (++++)"

def evaluate_efficacy(pre_tested: int, cured_after_15d: int) -> float:
    """Tính hiệu lực tẩy sạch triệt để (%) của hoạt chất."""
    return (cured_after_15d / pre_tested) * 100.0

# Dữ liệu nghiệm thu lâm sàng thực tế của đề tài
drugs_trial = {
    "Levamisole": {"tested": 25, "cured": 24, "pre_epg": 917.50, "post_epg": 123.75},
    "Hanmectin-25": {"tested": 27, "cured": 25, "pre_epg": 934.60, "post_epg": 115.00},
    "Dextomax": {"tested": 26, "cured": 26, "pre_epg": 911.70, "post_epg": 0.00}
}

for drug, data in drugs_trial.items():
    cure_rate = evaluate_efficacy(data["tested"], data["cured"])
    print(f"Hoạt chất: {drug:<12} | Hiệu lực triệt để: {cure_rate:.2f}% | EPG sau 15 ngày: {data['post_epg']}")

Testing và validation

Khảo sát toàn diện $N = 366$ cá thể lợn tại 3 xã thuộc huyện Đồng Hỷ đã thu được các số liệu định lượng chi tiết:

1. Tỷ lệ và cường độ nhiễm theo địa bàn

• Tổng quan: Tỷ lệ nhiễm chung đạt $21.31%$ ($78/366$ con).
• Linh Sơn: Địa hình thấp trũng, nhiều ao hồ ghi nhận tỷ lệ cao nhất $30.13%$ ($44/146$ con), có $4.55%$ nhiễm rất nặng ($>1000\text{ EPG}$).
• Hóa Thượng: Tỷ lệ nhiễm $21.29%$ ($23/108$ con).
• Khe Mo: Vùng đồi gò cao, khô ráo có tỷ lệ nhiễm thấp nhất $9.82%$ ($11/112$ con), $100%$ ca nhiễm ở mức nhẹ và trung bình.

2. Phân bố theo yếu tố dịch tễ học

Yếu tố dịch tễ	Phân nhóm khảo sát	Số kiểm tra ($n$)	Tỷ lệ nhiễm ($P%$)	Cường độ chủ yếu
Lứa tuổi lợn	$\le 2$ tháng tuổi	85	$7.06%$	Nhiễm nhẹ ($83.33%$)
	$> 2 - 4$ tháng tuổi	157	$30.57%$	Nhiễm nặng & rất nặng chiếm $10.42%$
	$> 4 - 6$ tháng tuổi	98	$21.43%$	Nhiễm nhẹ ($85.71%$)
	$> 6$ tháng tuổi	26	$11.54%$	Nhiễm nhẹ ($100.0%$)
Giống lợn	Lợn lai (F1 Móng Cái x Ngoại)	212	$26.89%$	Nhiễm nặng ($5.30%$), rất nặng ($1.70%$)
	Lợn nội (Móng Cái)	97	$15.46%$	Nhiễm nhẹ ($73.33%$)
	Lợn ngoại (Landrace, Yorkshire)	57	$10.53%$	$100%$ nhiễm nhẹ
Tình trạng VSTY	Vệ sinh Tốt	168	$8.33%$	$92.86%$ nhiễm nhẹ
	Vệ sinh Trung bình	132	$13.64%$	$77.77%$ nhiễm nhẹ
	Vệ sinh Kém	66	$69.70%$	$21.70%$ nhiễm vừa đến rất nặng
Phương thức nuôi	Công nghiệp (Cám viên)	235	$10.21%$	$91.67%$ nhiễm nhẹ, $0%$ nặng
	Truyền thống (Ăn rau sống, bèo)	131	$41.22%$	Nhiễm nặng ($7.41%$), rất nặng ($3.70%$)

3. Ô nhiễm trứng giun đũa ngoại cảnh và bệnh tích

• Ngoại cảnh ($n=386$ mẫu): Nền chuồng ô nhiễm cao nhất $10.56%$ ($17/161$ mẫu); đất xung quanh chuồng nhiễm $7.32%$ ($9/123$ mẫu); đất vườn/bãi trồng rau nhiễm $3.92%$ ($4/102$ mẫu).
• Triệu chứng lâm sàng ($n=78$ lợn nhiễm): $23.16%$ bộc lộ triệu chứng rõ rệt gồm gầy còm, da khô lông xù, niêm mạc nhợt nhạt, ho khan khi vận động, phân táo lỏng xen kẽ.
• Bệnh tích mổ khám ($n=15$ ca): Số giun ký sinh trung bình $5 - 12\text{ con/ruột non}$. Ghi nhận gan có các điểm hoại tử trắng ("đốm sữa" - milk spots), phổi xuất huyết từng đám do ấu trùng L3 xuyên mạch, niêm mạc ruột viêm cata tăng sinh dịch nhầy.

                      SO SÁNH HIỆU LỰC TRIỆT ĐỂ CỦA 3 HOẠT CHẤT
  100% +-------------------------------------------------------------+ 100.00%
       |                                                             |
   95% |           96.00%                                            |
       |          +-------+                                          |
   90% |          |       |                       92.59%             |
       |          |       |                      +-------+           |
   85% |          |       |                      |       |           |
       +----------+-------+----------------------+-------+-----------+
                 Levamisole                    Hanmectin-25       Dextomax (Doramectin)
               (7.5 mg/kg TT)                 (0.3 mg/kg TT)         (0.3 mg/kg TT)

Kết quả đạt được

Nghiên cứu lâm sàng trên 102 lợn nhiễm giun đũa chia 3 lô đã chứng minh:

• Dextomax (Doramectin $0.3\text{ mg/kg TT}$): Đạt hiệu lực sạch trứng tuyệt đối $100.00%$ ($26/26$ cá thể âm tính sau 15 ngày), chỉ số EPG giảm từ $911.70 \pm 28.90$ về $0$. Không gây phản ứng phụ.
• Levamisole ($7.5\text{ mg/kg TT}$): Hiệu lực triệt để đạt $96.00%$ ($24/25$ cá thể sạch trứng), EPG giảm từ $917.50 \pm 32.90$ xuống $123.75 \pm 11.30$.
• Hanmectin-25 (Ivermectin $0.3\text{ mg/kg TT}$): Hiệu lực triệt để đạt $92.59%$ ($25/27$ cá thể sạch trứng), EPG giảm từ $934.60 \pm 30.70$ xuống $115.00 \pm 11.30$.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Khái quát hóa mô hình dịch tễ cấp vi mô: Đề tài đã chỉ ra quy luật nhiễm theo tuổi đạt đỉnh ở giai đoạn $>2-4$ tháng tuổi ($30.57%$) do trùng khớp với thời gian hoàn thành chu kỳ sinh học gan - phổi - ruột ($54-62\text{ ngày}$) của A. suum kể từ khi lợn con tập ăn và cai sữa.
2. Chứng minh định lượng mối liên hệ ngoại cảnh - vật chủ: Xác lập bằng chứng khoa học rằng việc bón phân tươi làm tỷ lệ ô nhiễm đất vườn bãi đạt $3.92%$, là nguồn lây nhiễm vòng lặp nguy hiểm khi nuôi lợn bằng rau sống/dây khoai lang.
3. Chuẩn hóa phác đồ hóa trị liệu có căn cứ kinh tế: Xác định Levamisole nội địa là giải pháp tối ưu chi phí cho nông hộ nhỏ ($96%$ hiệu lực với giá thành rẻ), trong khi Doramectin (Dextomax) là lựa chọn cao cấp cho các trang trại giống công nghệ cao đòi hỏi độ sạch ký sinh trùng $100%$.
4. Cơ chế IPM khép kín: Đưa công nghệ ủ phân nhiệt sinh học ($55 - 60^\circ\text{C}$) thành mắt xích bắt buộc nhằm tiêu diệt trứng giun đũa có sức đề kháng cao (vốn tồn tại được 1-2 năm ngoài môi trường tự nhiên).

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

+-------------------------------------------------------------------------------+
|             LỘ TRÌNH QUẢN LÝ DỊCH TỄ GIUN ĐŨA LỢN TRANG TRẠI (IPM)            |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1: Dự phòng lợn mẹ                                                 |
| - Tẩy giun cho lợn nái trước khi phối giống và trước khi sinh 2 tuần.        |
| - Tắm rửa vệ sinh bầu vú lợn mẹ trước khi sinh để diệt trứng bám dính.        |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 2: Điều trị định kỳ lợn con & lợn thịt                              |
| - Mốc 1: Tẩy giun toàn đàn lúc cai sữa (khoảng 2 tháng tuổi).                |
| - Mốc 2: Tái tẩy lần 2 vào lúc 4 tháng tuổi (trước khi vào giai đoạn vỗ béo).|
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 3: An toàn sinh học & Vệ sinh môi trường                            |
| - Dọn phân chuồng hằng ngày; tuyệt đối không bón phân tươi cho rau ăn.       |
| - Định kỳ sát trùng nền chuồng bằng xút NaOH 2% hoặc nước vôi 10-20%.        |
| - Thu gom phân vào hố ủ nhiệt sinh học trát bùn kín tối thiểu 30-45 ngày.     |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Phân tích hiệu quả kinh tế (Cost-Benefit & ROI Analysis):

• Chi phí can thiệp thuốc: Chi phí Levamisole trung bình $\sim 1,500 - 2,500\text{ VNĐ/liều/lợn thịt}$; chi phí Dextomax $\sim 10,000 - 15,000\text{ VNĐ/liều}$.
• Lợi ích kinh tế: Loại bỏ giun đũa giúp tăng hiệu quả hấp thu thức ăn, tăng trọng bình quân thêm $12 - 18%$ ($3.5 - 5.0\text{ kg/con}$ trong toàn chu kỳ nuôi), rút ngắn thời gian xuất chuồng từ 10 - 15 ngày, giảm $100%$ nguy cơ mắc hội chứng suy hô hấp do ấu trùng di hành qua phổi. Tỷ suất hoàn vốn đầu tư (ROI) ước tính đạt $1 : 8.5$ đối với phác đồ Levamisole.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật: Phương pháp Fülleborn và McMaster phụ thuộc vào kỹ năng soi kính hiển vi quang học thủ công, chưa áp dụng kỹ thuật sinh học phân tử (PCR/qPCR) để phát hiện đột biến kháng thuốc trên gen $\beta$-tubulin.
• Hạn chế quy mô: Thử nghiệm giới hạn tại 3 xã của huyện Đồng Hỷ, chưa đánh giá biến động mùa mưa lũ lớn trong chu kỳ nhiều năm.
• Hướng phát triển:
  1. Ứng dụng thị giác máy tính (AI Computer Vision) nhận dạng tự động trứng ký sinh trùng trên lam kính hiển vi số hóa.
  2. Nghiên cứu công nghệ chiết xuất hoạt chất sinh học thảo dược chuẩn hóa (phân lập Tanin/Alkaloid an toàn) thay thế thuốc hóa học hướng tới chăn nuôi hữu cơ.
  3. Mở rộng mô hình hầm khí sinh học Biogas áp suất cao kết hợp ủ phân vi sinh công nghiệp quy mô lớn.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Kỹ sư Thú y: Cung cấp tài liệu thực chứng về phương pháp lấy mẫu phân chùm nhiều bậc, kỹ thuật đếm trứng McMaster và chẩn đoán phân biệt bệnh tích đại thể gan/phổi.
• Kỹ thuật viên & Bác sĩ Thú y cơ sở: Nắm bắt phác đồ liều lượng chính xác của Levamisole, Ivermectin và Doramectin trên lâm sàng.
• Chủ trang trại & Nông hộ chăn nuôi: Tiếp cận quy trình IPM toàn diện, nắm rõ lịch tẩy giun lúc 2 tháng và 4 tháng tuổi giúp giảm chi phí cám và tăng tốc độ tăng trọng đàn lợn.
• Cơ quan quản lý dịch tễ & Nghiên cứu sinh: Bộ dữ liệu nền tảng về dịch tễ học ký sinh trùng đường tiêu hóa vùng trung du Bắc Bộ làm cơ sở hoạch định chính sách vệ sinh an toàn thực phẩm.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật để thực hiện xét nghiệm McMaster tại trạm thú y cơ sở là gì?

Cần trang bị cân tiểu ly chính xác $0.1\text{g}$, dung dịch NaCl bão hòa ($d \ge 1.18$), buồng đếm McMaster tiêu chuẩn 2 ngăn, pipet hút mẫu và kính hiển vi quang học có độ phóng đại $100\times$. Thời gian để lắng mẫu sau pha dung dịch là 5 phút trước khi đếm.

2. Ủ phân nhiệt sinh học diệt trứng giun đũa hoạt động theo nguyên lý nào?

Quá trình lên men yếm khí và hiếu khí của vi sinh vật sinh nhiệt nội sinh đẩy nhiệt độ đống ủ lên $55 - 60^\circ\text{C}$. Ở ngưỡng nhiệt này, protein của ấu trùng và 4 lớp vỏ bảo vệ (gồm lớp protein ngoài cùng và màng kitin bên trong) của trứng giun đũa bị phá hủy hoàn toàn trong vòng vài phút đến vài giờ.

3. Tại sao lợn dưới 2 tháng tuổi lại có tỷ lệ nhiễm giun đũa thấp nhất ($7.06%$)?

Lợn con dưới 2 tháng tuổi chủ yếu bú sữa mẹ (nhận kháng thể thụ động) và ăn thức ăn tập ăn công nghiệp sạch. Quan trọng hơn, chu kỳ sinh học của A. suum từ lúc lợn nuốt trứng đến khi giun trưởng thành đẻ trứng mất $54 - 62\text{ ngày}$, do đó trứng chưa xuất hiện trong phân ở giai đoạn này.

4. Xử lý như thế nào khi lợn có biểu hiện ngộ độc thuốc tẩy giun Levamisole do quá liều?

Triệu chứng quá liều gồm tăng tiết nước bọt, run cơ, thở gấp và co giật nhẹ. Cần lập tức ngừng thuốc, cho lợn uống nhiều nước đường glucose giải độc, tiêm Atropin Sulfate ($0.05 - 0.1\text{ mg/kg TT}$) để ức chế phó giao cảm và trợ sức bằng Vitamin C + Cafein.

5. Tại sao không nên dùng Dextomax (Doramectin) đại trà cho lợn thịt nông hộ?

Dù Dextomax cho hiệu lực sạch trứng $100%$, đây là dòng thuốc nhập ngoại có giá thành cao hơn từ 5 đến 7 lần so với Levamisole hoặc Ivermectin nội địa. Đối với lợn thịt nuôi thương phẩm nông hộ, Levamisole ($7.5\text{ mg/kg TT}$) với hiệu lực $96.00%$ mang lại hiệu quả kinh tế và tỷ suất lợi nhuận cao hơn rõ rệt.

---

Kết luận

Đề tài đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu, xác lập bức tranh dịch tễ học chi tiết về bệnh giun đũa lợn (Ascaris suum) tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên với tỷ lệ nhiễm bình quân $21.31%$. Nghiên cứu đã chứng minh bản chất dịch tễ phụ thuộc mật thiết vào địa hình (Linh Sơn cao nhất $30.13%$), lứa tuổi ($>2-4$ tháng tuổi cao nhất $30.57%$), tình trạng vệ sinh thú y (chuồng trại kém nhiễm $69.70%$) và phương thức chăn nuôi (truyền thống nhiễm $41.22%$).

Về mặt trị liệu, nghiên cứu đã khẳng định hiệu lực vượt trội của Doramectin ($100%$), Levamisole ($96.00%$) và Ivermectin ($92.59%$). Việc ứng dụng đồng bộ giải pháp quản lý dịch bệnh tổng hợp (IPM)—kết hợp tẩy giun chiến lược vào lúc 2 tháng và 4 tháng tuổi với ủ phân nhiệt sinh học $55-60^\circ\text{C}$—chính là chìa khóa then chốt để loại trừ mầm bệnh, bảo vệ sức khỏe đàn lợn và tối ưu hóa lợi nhuận cho người chăn nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, ngành chăn nuôi nước ta nói chung và của huyện Đồng Hỷ nói riêng đã có những bước phát triển mạnh mẽ. Các sản phẩm của ngành chăn nuôi không chỉ đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng mà còn thúc đẩy sự phát triển của các ngành khác. Điều này đòi hỏi sự nâng cao không ngừng về số lượng và chất lượng của gia súc, gia cầm đem lại nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Để thực hiện được điều đó, ngành chăn nuôi nước ta đã sớm áp dụng các tiến bộ của khoa học kỹ thuật vào sản xuất, việc chăm sóc và phòng bệnh cho gia súc, gia cầm có ý nghĩa quan trọng và quyết định đến thành quả của người chăn nuôi.

Chăn nuôi lợn giữ vị trí quan trọng trong ngành nông nghiệp ở Việt Nam. Cung cấp phần lớn thực phẩm cho con người, phân bón cho sản xuất trồng trọt và các sản phẩm phụ: da, lông, mỡ. cho ngành công nghiệp chế biến. Chăn nuôi lợn còn góp phần rất lớn trong vấn đề giải quyết việc làm ở nông thôn, xóa đói giảm nghèo và cơ hội làm giàu cho nông dân.

Bên cạnh những bệnh truyền nhiễm có tính chất lây lan mạnh, gây thiệt hại lớn thì bệnh ký sinh trùng cũng gây thiệt hại không nhỏ cho ngành chăn nuôi. Bệnh ký sinh trùng nói chung và bệnh giun đũa lợn nói riêng không gây chết lợn ngay nhưng chúng làm cho lợn mắc bệnh trở nên còi cọc, chậm lớn,…ảnh hưởng đến sinh trưởng, sức sản xuất và chất lượng sản phẩm. Vì vậy, để góp phần hạn chế tác hại của bệnh giun đũa gây ra trên đàn lợn, xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn sản xuất trên cơ sở thừa kế kết quả của các tác giả trong và ngoài nước, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: n 2 “Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun đũa lợn tại một số xã thuộc huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị”. Mục tiêu nghiên cứu và yêu cầu của đề tài * Mục tiêu nghiên cứu - Xác định giun đũa lợn tại một số xã thuộc huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.

- Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ của bệnh giun đũa lợn ở một số xã thuộc huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. - Xác định hiệu lực của một số thuốc tẩy giun đũa lợn. * Yêu cầu của đề tài - Làm sáng tỏ những thông tin về bệnh giun đũa lợn, có cơ sở khoa học để đề xuất biện pháp phòng trị bệnh giun đũa lợn. Từ đó sử dụng các biện pháp điều trị.

Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa khoa học: Đề tài là thông tin khoa học về đặc điểm dịch tễ của bệnh giun đũa lợn tại một số xã thuộc huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Về một số đặc điểm bệnh lý lâm sàng ở lợn do giun đũa gây ra. - Ý nghĩa thực tiễn: Đề ra những biện pháp phòng và điều trị bệnh một cách hiệu quả, từ đó hạn chế những thiệt hại cho ngành chăn nuôi lợn. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài Bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa thường là những bệnh tiến triển thể thể mãn tính, triệu chứng không rõ, thường bị triệu chứng của các bệnh khác che lấp. Do đó chính những con vật bị nhiễm đã trở thành nguồn reo rắc mầm bệnh ra bên ngoài và lây ra các con khác làm cho bệnh càng có điều kiện phát triển mạnh ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của vật nuôi. Đặc điểm sinh học của giun đũa ký sinh ở lợn 2. Đặc điểm hình thái, kích thước của giun đũa lợn Nguyễn Thị Kim Lan và cs (2012) [6], giun đũa lợn thuộc họ Ascaridae, loài Ascaris suum ký sinh ở ruột non lợn: giun màu trắng sữa, hình ống, hai đầu hơi nhọn.

Đầu giun đũa có 3 môi bao bọc quanh miệng (1 môi ở phía lưng, 2 môi ở phía bụng). Trên rìa môi có một hàng răng cưa rất rõ, cấu tạo của răng này rất khác nhau giữa hai loài giun đũa. Giun đực dài 12 - 22cm, đường kính 2,7 - 3mm. Đoạn đuôi cong về phía bụng.

Trên mặt bụng ở mỗi bên có từ 69 - 75 gai thịt, có 7 gai thịt sau hậu môn, những gai thịt khác xếp trên một rồi trên hai hàng, một gai thịt lẻ ở trước hậu môn. Con cái dài từ 29 - 35cm, đường kính 4 - 5mm, đoạn sau thẳng. Đuôi mang hậu môn về phía bụng, hậu môn có hình dạng một cái khe ngang, bọc hai môi gồ lên, âm hộ có hình dáng một lỗ nhỏ, hình bầu dục ở về phía bụng khoảng 1/3 đoạn trước thân. Phân biệt giữa giun đực và giun cái là giun đực nhỏ, đuôi cong về mặt bụng, đuôi giun cái thẳng.

Giun đực có hai gai giao hợp dài bằng nhau, khoảng cách 1,2 - 2mm, không có túi giao hợp. n 4 Trứng giun đũa hình bầu dục hơi ngắn, kích thước từ 0,056 - 0,087mm x 0,046 - 0,067mm, vỏ dầy gồm 4 lớp vỏ, lớp ngoài cùng là protit, màu vàng cánh gián, nhấp nhô làn sóng. Vòng đời của giun đũa lợn Theo Phan Lục (2006) [12], giun đũa ký sinh ở ruột non. Sau khi thụ tinh, giun cái đẻ trứng, số lượng trứng từ 10.

Trứng theo phân ra môi trường ngoài, sau 2 - 3 tuần trong trứng phát triển thành ấu trùng gây nhiễm. Nếu lợn nuốt phải trứng có chứa ấu trùng gây nhiễm ở đường tiêu hoá, ấu trùng được giải phóng ra xuyên qua niêm mạc ruột, vào tĩnh mạch màng treo, theo tuần hoàn về tim, phổi. Ấu trùng được ho lên miệng, cùng niêm dịch viêm phổi trở lại đường tiêu hoá, lột xác thành giun trưởng thành, ký sinh ở ruột non và tiếp tục đẻ trứng sau 2 - 2,5 tháng. Nguyễn Thị Kim Lan và cs (2012) [6], cho biết: vòng di chuyển của giun đũa và vòng di chuyển từ gan - phổi - ruột.

Phân To,Ao pH Ascaris suum Trứng Ấu trùng (Ký sinh ở ruột non lợn) (Có sức gây bệnh) (Lợn nuốt trứng có sức gây bệnh) Phổi<- Gan<- Máu<- Niêm mạc ruột Ấu trùng n 5 Giun đũa hình thành vòng đời là 54 - 62 ngày, tuổi thọ của giun đũa không quá 7 - 10 tháng. Giun đũa lợn phát triển không cần ký chủ trung gian. Giun cái đẻ mỗi ngày 200.000 trứng, trung bình một giun cái đẻ 27 triệu trứng. Trứng theo phân ra ngoài, ở nhiệt độ khoảng 24oC và độ ẩm thích hợp, được hai tuần trong trứng có phôi thai, sau một tuần nữa thì phôi thai lột xác thành trứng có sức gây bệnh.

Lợn nuốt phải trứng này thì ấu trùng nở ở ruột, chui vào mạch máu niêm mạc, theo máu về gan. Một số ít chui vào ống lâm ba và màng treo ruột, vào tĩnh mạch màng treo ruột, vào gan. Sau khi nhiễm 4 - 5 ngày thì hầu hết ấu trùng di hành tới phổi, sớm nhất là sau 18 giờ muộn nhất là sau 12 ngày vẫn có ấu trùng vào phổi. Khi tới phổi ấu trùng lột xác thành ấu trùng kỳ III, ấu trùng này từ mạch máu phổi chui vào tế bào, qua khí quản và cùng với niêm dịch lên hầu, rồi được nuốt xuống ruột non, lột xác lần nữa và phát triển thành giun trưởng thành.

Thời gian ấu trùng di hành là 2 - 3 tuần, trong khi di hành một số ấu trùng có thể vào lách, tuyến giáp trạng, não. Giun đũa sống bằng chất dinh dưỡng của ký chủ, đồng thời tiết dịch tiêu hóa, phân giải ở tổ chức niêm mạc ruột và lấy tổ chức đó nuôi bản thân. Tuổi thọ của giun đũa không quá 7 - 10 ngày. Nhưng nếu điều kiện sống bất lợi (ký chủ sốt cao) thì tuổi thọ giun ngắn hơn.

Sức đề kháng của giun đũa lợn Theo Nguyễn Phước Tương (2002) [22], trứng giun đũa khi thải qua phân đã có phôi. Trứng tiếp tục phát triển phụ thuộc vào áp lực, oxy, nhiệt độ, ẩm độ, môi trường. Nuôi trong phòng thí nghiệm trứng phát triển thành phôi thai bình thường trong dụng dịch formol 2%. Dưới ánh sáng mặt trời trực tiếp trứng bị tiêu diệt trong một tuần.

Theo Phạm Chức (1980) [2], trứng giun đũa phát triển bình thường trong axit axetic và axit lactic 20% nhưng axit picric đặc có n 6 thể dung giải vỏ kitin. Trứng bị phá hủy trong NaOH 10% ở 70oC trong vòng 15 - 20 phút. Formalin 10% làm cho trứng không nở và ấu trùng trở nên không gây nhiễm. Theo Nguyễn Thị Kim Lan và cs (2012) [6], trứng giun đũa có sức đề kháng rất cao do có 4 lớp vỏ dày, trong điều kiện tự nhiên sống được 1 - 2 năm, có sức đề kháng mạnh đối với một số chất hóa học như formol 2%, creolin 3%, H2SO4 10%, NaOH 2%.

Ở nhiệt độ 45 - 50oC chết trong nửa giờ, nước nóng 60oC diệt trứng trong 5 phút, nước 70oC chỉ cần 1 - 10 giây. Vì vậy ủ phân theo phương pháp nhiệt sinh học sẽ diệt được trứng giun đũa. Dịch tễ học Theo Phạm Sỹ Lăng và cs (2006) [9], bệnh giun đũa lợn là bệnh phổ biến ở khắp nơi trên thế giới, đặc biệt các nước đang phát triển của châu Á và Châu Phi. Nguyên nhân bệnh giun đũa lợn rất phổ biến vì vòng đời của nó đơn giản, có thể truyền trực tiếp và có sức đề kháng cao.

- Tuổi mắc bệnh giun đũa: theo Chu Thị Thơm và cs (2006) [21], lợn nhiễm giun đũa với tỷ lệ cao và cường độ nặng là từ 3 - 5 tháng tuổi. Theo Bùi Quý Huy (2006) [4], lợn từ 2 - 6 tháng tuổi mắc bệnh với tỷ lệ cao, tuy nhiên mọi lứa tuổi đều mắc. Nhìn chung, lợn nhiễm giun đũa cao ở lứa tuổi 2 - 6 tháng tuổi, sau đó giảm dần. Nguyên nhân có tình trạng này là do điều kiện khí hậu nước ta nóng và ẩm, thuận lợi cho trứng giun phát triển.

Mặt khác công tác thú y ở các cơ sở chăn nuôi mặc dù đã được quan tâm nhưng chưa được thực hiện tốt, chưa ủ phân, còn bón phân tươi vào ruộng trồng cây thức ăn cho lợn. - Động vật cảm nhiễm: theo Phạm Sỹ Lăng và cs (2009) [11], lợn nhà và lợn rừng ở các lứa tuổi 1 - 4 tháng tuổi nhiễm giun đũa với tỷ lệ cao nhất và bị bệnh nặng hơn lợn trưởng thành. Lợn con dưới 2 tháng tuổi tỷ lệ nhiễm n 7 giun đũa 39,2%; 3 - 4 tháng tuổi tỷ lệ nhiễm là 48,0%; trên 8 tháng tuổi tỷ lệ nhiễm 24,9%. - Đường bài xuất mầm bệnh: lợn mắc bệnh thải trứng theo phân ra ngoại cảnh.