Luận văn thạc sĩ quản trị rủi ro tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại tnhh mtv đại dương

Luận văn thạc sĩ phân tích quản trị rủi ro tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TM TNHH MTV Đại Dương, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Thị Phương Lan
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Thu Hiền
• Trường học: Trường Đại học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Quản trị rủi ro tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Đại Dương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những hoạt động quan trọng nhất của ngân hàng thương mại. Hoạt động này không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản mà còn đảm bảo sự ổn định trong hoạt động kinh doanh. Quản trị rủi ro tín dụng bao gồm việc nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình cấp tín dụng cho khách hàng doanh nghiệp. Theo đó, ngân hàng cần xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả, từ việc phân tích hồ sơ vay vốn đến việc theo dõi tình hình tài chính của khách hàng. Việc này không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu tổn thất mà còn nâng cao chất lượng tín dụng. Rủi ro tín dụng có thể phát sinh từ nhiều yếu tố, bao gồm tình hình kinh tế, khả năng tài chính của khách hàng và các yếu tố bên ngoài khác. Do đó, việc phân tích và đánh giá rủi ro là rất cần thiết để đưa ra quyết định cho vay hợp lý.

1.1. Hoạt động tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại

Hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho khách hàng doanh nghiệp. Ngân hàng thương mại thực hiện cấp tín dụng thông qua nhiều hình thức như cho vay, chiết khấu, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ khác. Tín dụng doanh nghiệp không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh mà còn tạo ra cơ hội đầu tư mới. Tuy nhiên, việc cấp tín dụng cho doanh nghiệp cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro tín dụng do sự biến động của thị trường và khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Do đó, ngân hàng cần có quy trình thẩm định chặt chẽ để đánh giá khả năng tài chính và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp trước khi quyết định cấp tín dụng.

1.2. Quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại

Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại bao gồm nhiều bước quan trọng như nhận diện, đánh giá và kiểm soát rủi ro. Ngân hàng cần xây dựng các chính sách và quy trình rõ ràng để quản lý rủi ro tín dụng. Chính sách tín dụng cần được thiết lập dựa trên các tiêu chí cụ thể, bao gồm khả năng tài chính của khách hàng, lịch sử tín dụng và các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Việc áp dụng các công cụ phân tích rủi ro như mô hình định lượng và định tính sẽ giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính của khách hàng. Hơn nữa, việc theo dõi và đánh giá thường xuyên tình hình tài chính của khách hàng cũng là một phần quan trọng trong quản lý rủi ro.

II. Thực trạng về quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cấp tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TM TNHH MTV Đại Dương

Ngân hàng TM TNHH MTV Đại Dương đã có những bước tiến trong việc quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Thực trạng hiện tại cho thấy ngân hàng đã áp dụng nhiều biện pháp để giảm thiểu rủi ro tín dụng, nhưng vẫn còn tồn tại một số hạn chế trong quy trình thẩm định và kiểm soát rủi ro. Việc đánh giá khả năng tài chính của khách hàng chưa được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Điều này dẫn đến việc một số khoản vay có nguy cơ trở thành nợ xấu. Ngân hàng cần cải thiện quy trình thẩm định và tăng cường công tác theo dõi sau cho vay để đảm bảo rằng các khoản vay được sử dụng đúng mục đích và có khả năng thu hồi.

2.1. Giới thiệu về Ngân hàng TM TNHH MTV Đại Dương

Ngân hàng TM TNHH MTV Đại Dương, hay còn gọi là OceanBank, là một trong những ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Ngân hàng đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm qua, đặc biệt trong lĩnh vực cấp tín dụng cho khách hàng doanh nghiệp. OceanBank đã xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro tín dụng tương đối hoàn chỉnh, tuy nhiên, vẫn cần cải thiện để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Ngân hàng cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng dịch vụ và cải thiện quy trình cấp tín dụng để thu hút thêm khách hàng.

2.2. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TM TNHH MTV Đại Dương

Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại OceanBank cho thấy ngân hàng đã có những nỗ lực trong việc kiểm soát rủi ro. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số vấn đề như quy trình thẩm định chưa chặt chẽ, thiếu thông tin về khách hàng và chưa có hệ thống đánh giá rủi ro hiệu quả. Ngân hàng cần cải thiện quy trình này để giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng tín dụng. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý rủi ro cũng là một giải pháp cần thiết để nâng cao hiệu quả công tác quản trị rủi ro tín dụng.

III. Giải pháp quản trị rủi ro tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TM TNHH MTV Đại Dương

Để nâng cao chất lượng quản trị rủi ro tín dụng, Ngân hàng TM TNHH MTV Đại Dương cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần hoàn thiện quy trình thẩm định tín dụng, bao gồm việc thu thập đầy đủ thông tin về khách hàng và đánh giá khả năng tài chính một cách chính xác. Thứ hai, ngân hàng nên áp dụng các công nghệ mới trong quản lý rủi ro, như hệ thống thông tin quản lý rủi ro tín dụng, để theo dõi và đánh giá tình hình tài chính của khách hàng một cách hiệu quả. Cuối cùng, ngân hàng cần tăng cường đào tạo cho đội ngũ cán bộ tín dụng để nâng cao năng lực phân tích và đánh giá rủi ro.

3.1. Hoàn thiện chiến lược chính sách quản trị rủi ro tín dụng

Ngân hàng cần xây dựng một chiến lược quản trị rủi ro tín dụng rõ ràng và cụ thể. Chính sách này cần được cập nhật thường xuyên để phù hợp với tình hình thực tế và yêu cầu của thị trường. Việc xây dựng các tiêu chí đánh giá rủi ro cụ thể sẽ giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính của khách hàng và đưa ra quyết định cho vay hợp lý.

3.2. Tăng cường hoạt động quản lý thẩm quyền phê duyệt cấp tín dụng

Ngân hàng cần thiết lập một quy trình phê duyệt tín dụng chặt chẽ hơn, đảm bảo rằng tất cả các khoản vay đều được xem xét kỹ lưỡng trước khi phê duyệt. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao chất lượng tín dụng. Ngân hàng cũng nên xem xét việc phân cấp thẩm quyền phê duyệt để tăng cường tính linh hoạt trong quá trình cấp tín dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Hoạt động tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm ngân hàng thương mại Hiện nay có rất nhiều định nghĩa về ngân hàng thương mại có thể kể đến như ở Mỹ định nghĩa ngân hàng thương mại như sau: “Ngân hàng thương mại là công ty kinh doanh tiền tệ, chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành công nghiệp dịch vụ tài chính”. Như vậy, với khái niệm này có thể thấy, ngân hàng thương mại cũng là một loại hình công ty hay còn gọi là một loại hình doanh nghiệp mà theo đó doanh nghiệp này có ngành nghề kinh doanh chính là kinh doanh tiền tệ, cung cấp các dịch vụ tài chính cho nền kinh tế. Khái niệm ngân hàng thương mại được nhắc đến theo Luật ngân hàng của Pháp (1941) là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác, hoặc dưới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính. Bên cạnh đó, tại Việt Nam cũng tồn tại định nghĩa về ngân hàng thương mại (Pháp lệnh số 38-LCT/HDDNN8 ngày 23 tháng 5 năm 1990) là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền ký gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán.

Tuy nhiên, trong nghiên cứu, luận văn sử dụng khái niệm ngân hàng thương mại được định nghĩa theo khoản 3, điều 4, Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 ngày 16/06/2010 như sau: “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. ` 6 Hoạt động của ngân hàng thương mại (theo điều 98 Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 ngày 16/06/2010) bao gồm: - Nhận tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm và các loại tiền gửi khác. - Phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu, trái phiếu để huy động vốn trong nước và nước ngoài. - Cấp tín dụng dưới các hình thức: Cho vay; Chiết khấu, tái chiết khấu công cụ chuyển nhượng và giấy tờ có giá khác;Bảo lãnh ngân hàng; Phát hành thẻ tín dụng; Bao thanh toán trong nước; bao thanh toán quốc tế đối với các ngân hàng được phép thực hiện thanh toán quốc tế;) Các hình thức cấp tín dụng khác sau khi được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận.

- Mở tài khoản thanh toán cho khách hàng. - Cung ứng các phương tiện thanh toán. - Cung ứng các dịch vụ thanh toán sau đây: Thực hiện dịch vụ thanh toán trong nước bao gồm séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thư tín dụng, thẻ ngân hàng, dịch vụ thu hộ và chi hộ; Thực hiện dịch vụ thanh toán quốc tế và các dịch vụ thanh toán khác sau khi được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận. Như vậy qua những hoạt động của ngân hàng thương mại mà Luật Tổ chức tín dụng 47/2010/QH12 cho phép có thể thấy, ngân hàng thương mại về cơ bản có ba chức năng đó là: Chức năng trung gian tín dụng, chức năng thanh toán và chức năng tạo tiền, trong đó chức năng trung gian tín dụng có thể được xem là chức năng quan trọng nhất.2 Tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại Theo quy định tại khoản 14, điều 4, Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 ngày 16/06/2010 thì: Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác.

` 7 Như vậy, tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại được hiểu là việc thỏa thuận giữa ngân hàng thương mại và khách hàng pháp nhân để khách hàng đó sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác.3 Đặc điểm tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại Thứ nhất, cấp tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp có đối tượng khách hàng đa dạng vì các doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau; cấp tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp chứa đựng nhiều rủi ro vì môi trường kinh doanh của các doanh nghiệp chịu nhiều sự tác động bởi sự biến động của nền kinh tế và môi trường kinh doanh. Thứ hai, thủ tục và quy trình cấp tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp phức tạp hơn vì tính pháp lý của doanh nghiệp phức tạp hơn so với khách hàng cá nhân. Đối với khách hàng cá nhân, việc thu thập hồ sơ pháp lý khách hàng chỉ nằm ở việc xác định tư cách của cá nhân vay vốn nhưng đối với khách hàng doanh nghiệp, bên cạnh việc ngân hàng phải thu thập, đánh giá tư cách của người đại diện theo pháp luật, người được ủy quyền ngân hàng còn phải thu thập, đánh giá tư cách pháp lý, ngành nghề kinh doanh được phép của doanh nghiệp hoặc tính pháp lý liên quan đến ngành nghề kinh doanh có điều kiện,. Bên cạnh đó, đối với hồ sơ tài chính cũng phức tạp hơn do khách hàng doanh nghiệp có hệ thống kế toán với các loại báo cáo tài chính, không đơn thuần là chứng minh thu nhập như cấp tín dụng đối với khách hàng cá nhân.

Thứ ba, xét trên khía cạnh số khoản cấp tín dụng hay số lượng khách hàng doanh nghiệp chiếm tỷ trọng thường nhỏ so với khách hàng cá nhân tuy nhiên dư nợ cấp tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ cho vay của các ngân hàng thương mại. Do đó, khi rủi ro xảy ra từ cấp tín dụng doanh nghiệp thường gây ra tổn thất lớn cho ngân hàng thương mại.2 Quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động của ngân hàng thương mại Rủi ro là những sự kiện không mong muốn có khả năng xảy ra, đó là những nguy cơ tiềm ẩn không mang tính chắc chắn. Rủi ro luôn xuất hiện bất ngờ có thể dẫn đến thiệt hại về vật chất hoặc tinh thần. Trong quá trình hoạt động của ngân hàng thương mại thì hoạt động phải đối mặt với nhiều rủi ro nhất là rủi ro tín dụng.

Khi nghiên cứu về rủi ro tín dụng, đã có rất nhiều định nghĩa về rủi ro tín dụng như: Theo định nghĩa bởi Hiệp ước Basel ra đời năm 2010 và Rose (2002): Rủi ro tín dụng là khả năng mà ngân hàng sẽ mất một phần hoặc toàn bộ khoản vay từ những sự kiện đe dọa khả năng thanh toán của khách hàng. Các sự kiện không mong muốn này bao gồm phá sản của khách hàng hoặc sự cố tình từ chối thanh toán khoản nợ của khách hàng. Theo định nghĩa tại Thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 của Ngân hàng nhà nước Việt Nam về Quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thì “Rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng là tổn thất có khả năng xảy ra đối với nợ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình theo cam kết”. Theo Thông tư số 13/2018/TT-NHNN ngày 18/05/2018 của Ngân hàng nhà nước Việt Nam Quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thì “Rủi ro là khả năng xảy ra tổn thất (tổn thất tài chính, tổn thất phi tài chính) làm giảm thu nhập, vốn tự có dẫn đến làm giảm tỷ lệ an toàn vốn hoặc hạn chế khả năng đạt được mục tiêu kinh doanh của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài”.

` 9 Theo Thông tư số 01/VBHN-NHNN ngày 07/01/2019 của Ngân hàng nhà nước Việt Nam Quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thì: “Rủi ro tín dụng là rủi ro do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng hoặc thỏa thuận với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Trong đó khách hàng (bao gồm cả tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài) có quan hệ với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong việc nhận cấp tín dụng (bao gồm cả nhận cấp tín dụng thông qua ủy thác), nhận tiền gửi, phát hành trái phiếu doanh nghiệp”. Như vậy, rủi ro tín dụng có thể hiểu là khả năng xảy ra tổn thất đối với ngân hàng khi khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các nghĩa vụ theo cam kết đã ký. Theo quy định tại Thông tư số 13/2018/TT-NHNN ngày 18/05/2018 của Ngân hàng nhà nước Việt Nam: Quản trị rủi ro là việc nhận dạng, đo lường, theo dõi và kiểm soát rủi ro trong hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Như vậy, quản trị rủi ro tín dụng được hiểu là việc nhận dạng, đo lường, theo dõi và kiểm soát rủi ro trong hoạt động của ngân hàng.2 Nguyên tắc quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại Ủy ban Basel về giám sát ngân hàng là một ủy ban bao gồm các chuyên gia giám sát hoạt động ngân hàng được thành lập vào năm 1975 bởi các Thống đốc Ngân hàng Trung ương của nhóm G10. Ủy ban Basel về giám sát ngân hàng ngày nay đã trở thành cơ quan xây dựng và phát triển các chuẩn mực ngân hàng được quốc tế công nhận. Ủy ban Basel đã ban hành 17 nguyên tắc về quản lý rủi ro tín dụng, đảm bảo tính hiệu quả và an toàn trong hoạt động cấp tín dụng.