Luận văn thạc sĩ: Biện pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng

Bài viết chia sẻ giải pháp cải thiện quản lý tài chính hiệu quả tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng, giúp tối ưu chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

• Tác giả: Ngô Quang Trọng
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Mỵ
• Trường học: Đại học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Biện pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH THEO CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI CÁC BỆNH VIỆN CÔNG
• 1.1. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính bệnh viện công
• 1.2. Quản lý tài chính bệnh viện công
• 1.3. Cơ chế tự chủ tài chính đối với bệnh viện công
• 1.4. Nội dung quản lý tài chính bệnh viện công theo cơ chế tự chủ tài chính
• 1.5. Lập dự toán thu-chi
• 1.6. Tổ chức thực hiện dự toán thu-chi
• 1.7. Thanh tra, kiểm tra, đánh giá tài chính
• 1.8. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính bệnh viện công
• 1.8.1. Yếu tố bên ngoài
• 1.8.2. Yếu tố bên trong
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN TRẺ EM HẢI PHÒNG
• 2.1. Giới thiệu về Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.2. Quá trình hình thành
• 2.3. Cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.4. Những thuận lợi và khó khăn
• 2.5. Thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.5.1. Đặc điểm quản lý tài chính của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.5.2. Thực trạng khai thác các nguồn tài chính của bệnh viện
• 2.5.3. Thực trạng sử dụng các nguồn tài chính của bệnh viện
• 2.5.4. Thực trạng công tác tổ chức quản lý tài chính của bệnh viện
• 2.5.5. Kết quả công tác quản lý tài chính
• 2.5.6. Đánh giá chung về công tác quản lý tài chính
• 2.5.7. Những thành công trong công tác quản lý tài chính và từng bước theo cơ chế tự chủ tài chính
• 2.5.8. Những hạn chế trong công tác quản lý tài chính
• 2.5.9. Nguyên nhân dẫn đến hạn chế quản lý tài chính tại bệnh viện
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH THEO CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN TRẺ EM HẢI PHÒNG
• 3.1. Định hướng phát triển Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 3.2. Định hướng phát triển chung của ngành y tế
• 3.3. Định hướng phát triển Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 3.4. Một số biện pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng theo cơ chế tự chủ tài chính
• 3.4.1. Biện pháp khai thác nguồn thu
• 3.4.2. Biện pháp sử dụng nguồn thu
• 3.4.3. Biện pháp về quyết toán
• 3.4.4. Biện pháp về kiểm tra tài chính
• 3.4.5. Kiến nghị với ngành Y tế
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính bệnh viện công

Quản lý tài chính tại các bệnh viện công, đặc biệt là Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ y tế. Quản lý tài chính không chỉ đơn thuần là việc kiểm soát thu chi mà còn bao gồm việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và đánh giá các hoạt động tài chính. Theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP, cơ chế tự chủ tài chính đã được áp dụng, cho phép các bệnh viện có quyền tự quyết trong việc huy động và sử dụng các nguồn tài chính. Điều này không chỉ giúp bệnh viện tăng cường khả năng tài chính mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Mục tiêu của quản lý tài chính là duy trì cân đối thu chi, huy động nguồn thu hợp pháp và cải thiện chất lượng dịch vụ. Việc thực hiện các nguyên tắc quản lý tài chính như công khai, minh bạch và hiệu quả là rất cần thiết để đảm bảo sự công bằng trong chăm sóc sức khỏe.

1.1. Khái niệm và mục tiêu quản lý tài chính

Quản lý tài chính bệnh viện công được hiểu là sự tác động lên các đối tượng và hoạt động tài chính thông qua quá trình lập kế hoạch và tổ chức thực hiện các kế hoạch tài chính. Mục tiêu chính của quản lý tài chính là duy trì sự cân đối giữa thu và chi, đồng thời đảm bảo các nguồn lực tài chính được sử dụng một cách hiệu quả. Đặc biệt, trong bối cảnh cải thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng, việc huy động và sử dụng các nguồn tài chính một cách hợp lý là rất quan trọng. Điều này không chỉ giúp bệnh viện thực hiện tốt các chức năng nhiệm vụ mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cho trẻ em. Các yếu tố như chất lượng dịch vụ, sự hài lòng của bệnh nhân và hiệu quả tài chính đều là những chỉ tiêu quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả của quản lý tài chính.

II. Thực trạng công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng

Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đã chuyển sang hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính từ năm 2018. Tuy nhiên, thực trạng quản lý tài chính tại bệnh viện vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Các nguồn thu chủ yếu từ ngân sách nhà nước và viện phí chưa đáp ứng đủ nhu cầu chi tiêu của bệnh viện. Việc khai thác các nguồn tài chính còn hạn chế, dẫn đến tình trạng thiếu hụt kinh phí cho các hoạt động khám chữa bệnh. Đặc biệt, việc sử dụng các nguồn tài chính chưa được tối ưu hóa, gây lãng phí và không hiệu quả. Đánh giá chung cho thấy, mặc dù bệnh viện đã có những thành công nhất định trong việc cải thiện quản lý tài chính, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong công tác tổ chức và quản lý. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu sự đồng bộ trong các quy trình quản lý và sự chưa đầy đủ trong việc áp dụng các quy định của pháp luật về quản lý tài chính.

2.1. Đặc điểm và khó khăn trong quản lý tài chính

Đặc điểm của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng là bệnh viện công loại 1, có quy mô lớn và nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho trẻ em. Tuy nhiên, bệnh viện đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trong quản lý tài chính. Các nguồn thu từ ngân sách nhà nước thường không ổn định và không đủ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu. Hơn nữa, việc quản lý chi phí còn nhiều bất cập, dẫn đến tình trạng lãng phí và không hiệu quả. Đặc biệt, trong bối cảnh cải thiện quản lý tài chính, bệnh viện cần phải tìm ra các biện pháp hiệu quả để tối ưu hóa việc sử dụng các nguồn lực tài chính. Việc áp dụng các công nghệ thông tin trong quản lý tài chính có thể là một giải pháp hữu hiệu để nâng cao hiệu quả công tác quản lý tài chính tại bệnh viện.

III. Phương hướng và biện pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính

Để cải thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng, cần thiết phải xác định rõ các phương hướng và biện pháp cụ thể. Trước hết, bệnh viện cần tăng cường công tác lập kế hoạch tài chính, đảm bảo rằng các nguồn thu được dự đoán và sử dụng một cách hợp lý. Việc tổ chức thực hiện dự toán thu chi cũng cần được chú trọng, nhằm đảm bảo rằng các khoản chi được kiểm soát chặt chẽ và hiệu quả. Bên cạnh đó, bệnh viện cũng cần thực hiện các biện pháp kiểm tra tài chính thường xuyên để đánh giá hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính. Đặc biệt, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý tài chính là rất quan trọng, giúp họ có thể áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và hiệu quả hơn. Cuối cùng, việc xây dựng một hệ thống thông tin quản lý tài chính hiện đại sẽ giúp bệnh viện theo dõi và đánh giá tình hình tài chính một cách chính xác và kịp thời.

3.1. Đề xuất biện pháp cải thiện quản lý tài chính

Một số biện pháp cụ thể để cải thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng bao gồm: Tăng cường công tác lập dự toán thu chi, đảm bảo tính chính xác và khả thi của các kế hoạch tài chính. Cần thiết phải tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ quản lý tài chính, giúp họ nắm vững các quy định và phương pháp quản lý tài chính hiện đại. Bệnh viện cũng nên áp dụng các công nghệ thông tin trong quản lý tài chính, giúp nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong việc theo dõi và đánh giá tình hình tài chính. Cuối cùng, việc xây dựng một cơ chế kiểm tra và đánh giá định kỳ sẽ giúp bệnh viện kịp thời phát hiện và khắc phục các vấn đề trong quản lý tài chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đang chuyển đổi mạnh mẽ theo cơ chế tự chủ tài chính, việc quản lý tài chính tại các bệnh viện công trở thành vấn đề cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ y tế. Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng, một bệnh viện đa khoa nhi hạng I với quy mô hơn 600 cán bộ và 735 giường bệnh, đã bắt đầu áp dụng cơ chế tự chủ tài chính từ năm 2018. Giai đoạn nghiên cứu từ 2013 đến 2017 cho thấy nguồn ngân sách nhà nước chiếm khoảng 22%-30% tổng chi hoạt động, trong khi nguồn thu từ viện phí và bảo hiểm y tế chiếm 55%-65%, với tốc độ tăng trưởng nguồn thu viện phí và BHYT đạt 10%-13% mỗi năm. Tuy nhiên, bệnh viện vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như cơ sở vật chất xuống cấp, trang thiết bị thiếu hụt và áp lực cân đối thu chi trong bối cảnh tự chủ tài chính hoàn toàn.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng, xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất các biện pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, đảm bảo cân đối thu chi, phát triển bền vững bệnh viện trong giai đoạn tự chủ tài chính. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quản lý các nguồn thu - chi ngân sách nhà nước và thu - chi sự nghiệp thường xuyên, không bao gồm quản lý tài sản cố định. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ bệnh viện thích ứng với cơ chế tự chủ tài chính, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý tài chính trong bệnh viện công theo cơ chế tự chủ tài chính, tập trung vào:

• Quản lý tài chính bệnh viện công: Định nghĩa tài chính bệnh viện là sự vận động của đồng tiền nhằm thực hiện mục tiêu phúc lợi chăm sóc sức khỏe, vừa đảm bảo công bằng y tế vừa hướng tới hiệu quả tài chính. Quản lý tài chính là quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, quyết toán và kiểm tra tài chính nhằm cân đối thu chi, huy động và sử dụng nguồn lực hiệu quả.

• Cơ chế tự chủ tài chính: Theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP, bệnh viện công được giao quyền tự chủ trong huy động và sử dụng các nguồn tài chính ngoài ngân sách nhà nước, bao gồm thu viện phí, bảo hiểm y tế, vay vốn, liên doanh liên kết, với mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ.

• Nguyên tắc quản lý tài chính: Thu - chi đúng pháp luật, tăng nguồn thu hợp pháp, sử dụng tiết kiệm, công khai minh bạch, bảo đảm hài hòa lợi ích Nhà nước, bệnh viện và người bệnh, đồng thời thực hiện hạch toán chi phí và giá thành khám chữa bệnh.

Các khái niệm chính bao gồm: dự toán thu chi, tổ chức thực hiện dự toán, quyết toán tài chính, thanh tra kiểm tra tài chính, và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính như chính sách nhà nước, trình độ phát triển kinh tế xã hội, khoa học công nghệ, đội ngũ nhân lực, quy mô và chất lượng bệnh viện.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu tài chính, báo cáo thu chi, dự toán ngân sách, báo cáo quyết toán của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng giai đoạn 2013-2017; tài liệu pháp luật liên quan; khảo sát, phỏng vấn cán bộ quản lý tài chính và nhân viên bệnh viện.

• Phương pháp phân tích: Thống kê mô tả, phân tích xu hướng tăng giảm các nguồn thu chi, so sánh tỷ trọng các khoản chi theo nhóm; phân tích SWOT về công tác quản lý tài chính; sử dụng biểu đồ, bảng biểu để minh họa số liệu.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Toàn bộ số liệu tài chính của bệnh viện trong 5 năm được thu thập và phân tích; phỏng vấn 21 cán bộ phòng Tài chính Kế toán và một số lãnh đạo các khoa phòng nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý số liệu trong năm 2017-2018, phân tích và đề xuất biện pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính cho giai đoạn tiếp theo (2019-2020).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn ngân sách nhà nước chiếm tỷ trọng giảm dần: Tỷ lệ nguồn NSNN cấp cho bệnh viện giảm từ khoảng 30% năm 2013 xuống còn khoảng 22% năm 2017, trong khi tổng chi ngân sách nhà nước dao động quanh mức 29-31 tỷ đồng/năm. Kinh phí sự nghiệp chiếm 65%-78% tổng NSNN cấp, chủ yếu dùng cho chi thường xuyên.

2. Nguồn thu viện phí và bảo hiểm y tế tăng trưởng mạnh: Thu viện phí và BHYT tăng từ 70 tỷ đồng năm 2013 lên gần 110 tỷ đồng năm 2017, chiếm 55%-65% tổng nguồn thu hoạt động. Tỷ lệ thực hiện dự toán thu BHYT và viện phí luôn vượt trên 100%, với tốc độ tăng trung bình 10%-13% mỗi năm.

3. Cơ cấu chi tiêu chưa tối ưu: Chi cho con người (lương, phụ cấp) chiếm 55%-65% tổng chi NSNN, chi quản lý hành chính chiếm 9%-12%, chi nghiệp vụ chuyên môn chiếm 13%-25%, chi mua sắm sửa chữa tài sản cố định chiếm 8%-12%. Trong khi đó, từ nguồn thu viện phí và BHYT, chi nghiệp vụ chuyên môn chiếm tới 55%-60%, nhưng chi mua sắm, sửa chữa tài sản cố định chỉ chiếm 3%-6%, thấp so với nhu cầu phát triển.

4. Công tác tổ chức quản lý tài chính còn hạn chế: Phòng Tài chính Kế toán có 21 cán bộ, nhưng nhân lực còn mỏng và chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu chuyên môn trong bối cảnh quy mô và tính phức tạp của công tác tài chính ngày càng tăng. Việc phân bổ dự toán và kiểm soát chi tiêu chưa thực sự linh hoạt, chưa phát huy tối đa hiệu quả nguồn lực.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên là do nguồn ngân sách nhà nước có xu hướng giảm, trong khi bệnh viện phải tự chủ tài chính hoàn toàn từ năm 2018, tạo áp lực lớn trong cân đối thu chi. Việc chi tiêu tập trung nhiều vào lương và chi phí hành chính làm giảm khả năng đầu tư cho trang thiết bị và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. So với các nghiên cứu trong ngành y tế, tình trạng này phổ biến ở nhiều bệnh viện công tại Việt Nam, phản ánh sự chuyển đổi khó khăn từ mô hình bao cấp sang tự chủ tài chính.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ trọng các nguồn thu và chi theo từng năm, bảng so sánh mức tăng trưởng thu viện phí và BHYT, cũng như bảng phân bổ chi tiêu theo nhóm chi để minh họa rõ ràng xu hướng và điểm nghẽn trong quản lý tài chính.

Việc nâng cao năng lực quản lý tài chính, cải tiến quy trình lập dự toán, tổ chức thực hiện và kiểm tra quyết toán là cần thiết để đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn lực, đồng thời phát huy vai trò của các quỹ phát triển, quỹ khen thưởng và quỹ phúc lợi nhằm tạo động lực cho cán bộ nhân viên.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực nhân sự quản lý tài chính

   • Đào tạo chuyên sâu về quản lý tài chính bệnh viện, kỹ năng phân tích tài chính và sử dụng phần mềm kế toán hiện đại.
   • Mục tiêu: Nâng cao trình độ chuyên môn cho 100% cán bộ phòng Tài chính trong vòng 12 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc phối hợp với các cơ sở đào tạo chuyên ngành.

2. Hoàn thiện quy trình lập dự toán và phân bổ ngân sách linh hoạt

   • Áp dụng phương pháp dự toán dựa trên kết quả hoạt động và nhu cầu thực tế, tăng cường tham vấn các khoa phòng.
   • Mục tiêu: Đảm bảo dự toán thu chi sát với thực tế, giảm sai lệch dưới 5% mỗi năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Tài chính Kế toán, Ban Giám đốc.

3. Tăng cường kiểm tra, giám sát và công khai tài chính

   • Thiết lập hệ thống kiểm tra nội bộ định kỳ, công khai báo cáo tài chính minh bạch cho các bên liên quan.
   • Mục tiêu: Phát hiện và xử lý kịp thời các sai sót, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực trong 6 tháng đầu năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Kiểm soát nội bộ, Phòng Tài chính.

4. Đa dạng hóa nguồn thu và tối ưu sử dụng các quỹ phát triển

   • Khai thác hiệu quả các dịch vụ y tế kỹ thuật cao, liên doanh liên kết, vận động tài trợ hợp pháp.
   • Tăng tỷ lệ chi cho đầu tư trang thiết bị và nâng cao chất lượng dịch vụ lên ít nhất 15% tổng chi trong 2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc, Phòng Kế hoạch Tổng hợp, Phòng Tài chính.

5. Xây dựng chính sách khuyến khích và cải thiện thu nhập cho cán bộ nhân viên

   • Áp dụng cơ chế thưởng theo hiệu quả công việc, tăng thu nhập từ 1-2,5 lần mức lương tối thiểu cho cá nhân có đóng góp xuất sắc.
   • Mục tiêu: Tăng động lực làm việc, giảm tỷ lệ nghỉ việc không lý do dưới 5% trong năm đầu tiên.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc, Phòng Tổ chức cán bộ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám đốc và quản lý cấp cao các bệnh viện công

   • Lợi ích: Hiểu rõ cơ chế tự chủ tài chính, áp dụng các biện pháp quản lý tài chính hiệu quả, nâng cao năng lực điều hành.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch tài chính phù hợp với chiến lược phát triển bệnh viện.

2. Phòng Tài chính Kế toán và nhân viên quản lý tài chính bệnh viện

   • Lợi ích: Nắm vững quy trình lập dự toán, tổ chức thực hiện, quyết toán và kiểm tra tài chính theo quy định.
   • Use case: Cải tiến quy trình làm việc, nâng cao hiệu quả quản lý nguồn thu chi.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về y tế và tài chính

   • Lợi ích: Đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại bệnh viện công, xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp.
   • Use case: Thiết kế các chương trình hỗ trợ tài chính và đào tạo cho bệnh viện.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh, quản lý y tế

   • Lợi ích: Tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và đề xuất giải pháp quản lý tài chính trong bệnh viện công.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn thạc sĩ hoặc tiến sĩ liên quan.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ chế tự chủ tài chính ảnh hưởng thế nào đến quản lý tài chính bệnh viện?
   Cơ chế tự chủ tài chính cho phép bệnh viện chủ động huy động và sử dụng nguồn thu ngoài ngân sách nhà nước, tăng tính linh hoạt trong quản lý tài chính, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về cân đối thu chi và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Ví dụ, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng phải tự đảm bảo chi phí hoạt động từ năm 2018.

2. Nguồn thu chính của bệnh viện công hiện nay là gì?
   Nguồn thu chính gồm ngân sách nhà nước cấp (chiếm khoảng 22%-30%) và thu viện phí, bảo hiểm y tế (chiếm 55%-65%). Ngoài ra còn có các nguồn thu khác như dịch vụ xã hội hóa, liên doanh liên kết. Tỷ lệ thu viện phí và BHYT tăng trung bình 10%-13% mỗi năm.

3. Những khó khăn lớn nhất trong quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng là gì?
   Khó khăn gồm nguồn ngân sách nhà nước giảm dần, áp lực cân đối thu chi trong cơ chế tự chủ, cơ sở vật chất xuống cấp, trang thiết bị thiếu hụt, và nhân lực quản lý tài chính còn hạn chế về số lượng và chuyên môn.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn tài chính tại bệnh viện?
   Cần hoàn thiện quy trình lập dự toán, tăng cường kiểm tra giám sát, đa dạng hóa nguồn thu, tối ưu hóa chi tiêu, đặc biệt tăng đầu tư cho trang thiết bị và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đồng thời nâng cao năng lực quản lý tài chính và minh bạch tài chính.

5. Vai trò của các quỹ phát triển và quỹ khen thưởng trong quản lý tài chính bệnh viện?
   Các quỹ này giúp bệnh viện đầu tư phát triển cơ sở vật chất, trang thiết bị, đào tạo nhân lực và tạo động lực cho cán bộ nhân viên thông qua chính sách thưởng. Việc sử dụng quỹ phải theo quy chế chi tiêu nội bộ và đảm bảo hiệu quả, minh bạch.

Kết luận

• Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đã từng bước chuyển đổi theo cơ chế tự chủ tài chính, với nguồn thu viện phí và BHYT chiếm tỷ trọng lớn và tăng trưởng ổn định từ 2013-2017.
• Nguồn ngân sách nhà nước có xu hướng giảm, tạo áp lực cân đối thu chi và đòi hỏi nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.
• Cơ cấu chi tiêu hiện tại chưa tối ưu, đặc biệt tỷ lệ chi cho đầu tư trang thiết bị còn thấp so với nhu cầu phát triển.
• Công tác tổ chức quản lý tài chính cần được hoàn thiện, nâng cao năng lực nhân sự và minh bạch tài chính.
• Đề xuất các biện pháp cụ thể nhằm tăng cường đào tạo, hoàn thiện quy trình lập dự toán, kiểm tra giám sát, đa dạng hóa nguồn thu và cải thiện chính sách thu nhập cho cán bộ.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2019-2020, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả quản lý tài chính để điều chỉnh phù hợp. Các cơ quan quản lý và bệnh viện cần phối hợp chặt chẽ để hỗ trợ quá trình chuyển đổi và phát triển bền vững.

Call to action: Ban Giám đốc Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng và các đơn vị liên quan cần ưu tiên thực hiện các biện pháp hoàn thiện quản lý tài chính nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng yêu cầu tự chủ tài chính trong thời gian tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH THEO CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI CÁC BỆNH VIỆN CÔNG 1. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính bệnh viện công 1. Quản lý tài chính bệnh viện công 1. Khái niệm quản lý tài chính bệnh viện công Phạm trù tài chính của một tổ chức thường được quan niệm tương đồng với các quỹ tiền tệ và các loại vốn được sử dụng để thực hiện các hoạt động nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức đó.

Đối với bệnh viện công, tài chính bệnh viện là sự vận động của đồng tiền để thực hiện mục tiêu phúc lợi về chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân, hướng tới mục tiêu phát triển con người toàn diện. Nó vừa phải thực hiện mục tiêu công bằng trong y tế, vừa phải đảm bảo mục tiêu hiệu quả tài chính [11, tr9]. Đối với các tổ chức phi lợi nhuận như bệnh viện công, quản lý tài chính không nhằm mục tiêu lợi nhuận như các tổ chức kinh doanh, nhưng với cơ chế tự chủ tài chính thì các nhà quản lý của bệnh viện công phải quan tâm đến tài chính theo hướng tự thu, tự chi; huy động, tạo nguồn thu và sử dụng hợp lý, có hiệu quả các nguồn thu, bảo đảm cho bệnh viện thực hiện được các chức năng và mục tiêu của mình [11, tr9]. Quản lý tài chính bệnh viện công là sự tác động lên các đối tượng và hoạt động tài chính thông qua quá trình lập kế hoạch và tổ chức thực hiện các kế hoạch tài chính, quyết toán và kiểm tra tài chính tại bệnh viện nhằm xác định các nguồn thu và các khoản chi để phục vụ nhiệm vụ khám, chữa bệnh, đào tạo và nghiên cứu khoa học, đảm bảo đủ kinh phí và sử dụng kinh phí một cách hiệu quả và công bằng, góp phần thực hiện mục tiêu chung của bệnh viện công [11, tr10].

Mục tiêu của quản lý tài chính bệnh viện công - Duy trì cân đối thu chi: Đây là điều kiện bắt buộc và cần thiết nhất và cũng là tiêu chuẩn cho sự thành công trong cơ chế quản lý tài chính mới, tiến 5 tới hạch toán chi phí. - Huy động và tạo các nguồn thu một cách hợp pháp. - Đầu tư phát triển cơ sở vật chất, phát triển nguồn nhân lực. - Cải thiện chất lượng các hoạt động thông qua một số chỉ tiêu chuyên môn như: tỉ lệ tử vong, số lượng khám chữa bệnh thành công.

- Công bằng y tế cho các đối tượng phục vụ. - Nâng cao đời sống cán bộ công nhân viên, cải thiện điều kiện và phương tiện làm việc của bệnh viện. - Sử dụng các nguồn tài chính một cách có hiệu quả, đem lại giá trị gia tăng cho bệnh viện và các đối tượng có liên quan. Để thực hiện được các mục tiêu quản lý tài chính theo định hướng mục tiêu chung của bệnh viện, thì quản lý tài chính trong bệnh viện công phải đảm bảo các yêu cầu sau: + Nâng cao chất lượng công tác kế hoạch của bệnh viện, kế hoạch hoạt động chuyên môn phải gắn với kế hoạch đảm bảo vật chất, hậu cần, với dự toán tài chính của bệnh viện, xác lập chính xác các ưu tiên trong điều kiện các nguồn lực đầu tư luôn bị hạn chế.

+ Đảm bảo duy trì hoạt động thường xuyên về chuyên môn của bệnh viện, đồng thời tập trung kinh phí để từng bước giải quyết những hoạt động ưu tiên đã được xác lập trong kế hoạch ngắn hạn và dài hạn của bệnh viện. + Quản lý chặt chẽ thu - chi tài chính; thực hành tốt công tác kế toán, phân tích hoạt động kinh tế; xác lập vai trò của công tác tài chính - kế toán là công cụ đắc lực để quản lý kinh tế bệnh viện [2], [3], [4], [5]. Nguyên tắc quản lý tài chính bệnh viện công Cơ chế tự chủ tài chính cho phép bệnh viện chủ động, linh hoạt để có thể huy động, tạo đủ các nguồn thu và sử dụng chúng một cách hiệu quả trong khuôn khổ luật pháp, đem lại lợi ích cho cả xã hội và bệnh viện. Để quản lý hiệu quả và công bằng, cần thực hiện các nguyên tắc sau: - Tiến hành thu - chi theo đúng pháp luật, đúng nguyên tắc của Nhà nước 6 và các quy định của bệnh viện về quản lý tài chính.

- Tăng nguồn thu hợp pháp, quản lý các nguồn kinh phí NSNN cấp và các nguồn khác như viện phí, bảo hiểm y tế, viện trợ… theo đúng quy định của Nhà nước; sử dụng các khoản chi có hiệu quả, tiết kiệm, chống lãng phí. - Thực hiện chính sách ưu đãi và cải thiện tính công bằng trong khám, chữa bệnh cho các đối tượng ưu đãi và người nghèo. - Bảo đảm hài hoà lợi ích của Nhà nước, bệnh viện và bệnh nhân. - Công khai chi phí phải trả cho các loại dich vụ khám chữa bệnh.

Từng bước hạch toán chi phí và giá thành khám chữa bệnh [6], [7], [13]. Cơ chế tự chủ tài chính đối với bệnh viện công Những đổi mới trong quản lý tài chính đối với bệnh viện công theo cơ chế tự chủ tài chính: Nghị định 16/2015/NĐ-CP (ngày 14/2/2015) thì tự chủ tài chính bệnh viện công là yêu cầu cấp thiết và quan trọng của đổi mới tài chính y tế nhằm làm cho bệnh viện công thực hiện các chức năng nhiệm vụ của mình tốt hơn, phát triển và hiệu quả hơn. Về mở rộng quyền cho bệnh viện công - Bệnh viện được phép huy động và sử dụng các nguồn tài chính ngoài nhà nước để đầu tư phát triển bệnh viện. - Được thực hiện các dịch vụ khám chữa bệnh tự nguyện và sử dụng thu nhập do dịch vụ này mang lại để nâng cao đời sống cán bộ nhân viên.

- Ngoài nguồn kinh phí Nhà nước cấp còn được phép vay tín dụng ngân hàng hoặc quỹ hỗ trợ phát triển để mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động, cung ứng dịch vụ và tự chịu trách nhiệm trả nợ vay theo quy định pháp luật. - Số tiền trích khấu hao tài sản cố định và số tiền thu do thanh lý tài sản thuộc nguồn NSNN, bệnh viện công được phép sử dụng tại đơn vị để đầu tư tăng cường cơ sở vật chất, đổi mới trang thiết bị cho bệnh viện [4], [9], [13]. Về các nguồn thu tài chính Nguồn Ngân sách nhà nước cấp: Đây là nguồn tài chính quan trọng nhất, 7 số kinh phí này thường đáp ứng được từ 30 đến 50% nhu cầu chi tiêu tối thiểu của bệnh viện. Kinh phí do ngân sách nhà nước cấp, gồm: - Kinh phí cho hoạt động thường xuyên để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ.

Điểm mới ở đây là: Nhà nước chỉ cấp kinh phí hoạt động thường xuyên đối với các đơn vị không tự đảm bảo toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên, các đơn vị tự bảo đảm chi phí sẽ không nhận khoản kinh phí này; - Kinh phí thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ; - Kinh phí thực hiện chương trình đào tạo bồi dưỡng cán bộ, viên chức; - Kinh phí thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia; - Kinh phí thực hiện các nhiệm vụ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền đặt hàng (điều tra, quy hoạch, khảo sát, nhiệm vụ khác); - Kinh phí thực hiện nhiệm vụ đột xuất được cấp có thẩm quyền giao; - Kinh phí thực hiện chính sách tinh giản biên chế theo chế độ do Nhà nước quy định (nếu có); - Vốn đầu tư xây dựng cơ bản, kinh phí mua sắm trang thiết bị, sửa chữa lớn tài sản cố định phục vụ hoạt động sự nghiệp theo dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt trong phạm vi dự toán được giao hàng năm; - Vốn đối ứng thực hiện các dự án có nguồn vốn nước ngoài được cấp có thẩm quyền phê duyệt. - Kinh phí khác (nếu có). Nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp gồm: - Phần được để lại từ số thu viện phí, lệ phí theo quy định của pháp luật; - Thu từ hoạt động sản xuất và dịch vụ; - Thu từ hoạt động sự nghiệp khác (nếu có); - Lãi được chia từ các hoạt động liên doanh, liên kết, lãi tiền gửi ngân hàng; Mức thu, tỷ lệ nguồn thu để lại đơn vị sử dụng và nội dung chi phải theo quy định của Nhà nước. Riêng với các khoản thu từ hoạt động sản xuất, cung ứng dịch vụ thì thủ trưởng đơn vị quyết định mức thu theo nguyên tắc bảo 8 đảm bù đắp chi phí và có tích luỹ.

Nguồn khác gồm: - Nguồn vốn vay của các tổ chức tín dụng, vốn huy động của cán bộ, viên chức trong đơn vị; - Nguồn vốn liên doanh, liên kết của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật; - Nguồn viện trợ, tài trợ, quà biếu, tặng theo quy định của pháp luật [2] , [4], [9], [13]; 1. Đổi mới về chi Thứ nhất, đổi mới phương thức và định mức chi: Nhà nước không cấp kinh phí theo số lượng biên chế như trước đây mà sẽ tính toán kinh phí căn cứ vào kết quả và chất lượng hoạt động của bệnh viện. Quản lý tài chính không quá chú trọng đến đầu vào mà hướng chủ yếu vào kiểm soát đầu ra và chất lượng chi tiêu theo mục tiêu một cách đơn giản hơn. Định mức chi quản lý hành chính cũng thay đổi theo hướng hợp lý và tiết kiệm hơn và do chính thủ trưởng đơn vị quyết định căn cứ vào nội dung và hiệu quả công việc.

Định mức này có thể cao hơn nhưng cũng có thể thấp hơn mức chi do Nhà nước quy định. Thứ hai, đổi mới trong việc chi trả lương cho người lao động: Nhà nước khuyến khích đơn vị tăng thu, tiết kiệm chi, thực hiện tinh giản biên chế tạo điều kiện tăng thu nhập cho người lao động trên cơ sở hoàn thành nhiệm vụ được giao và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với NSNN. Căn cứ vào kết quả hoạt động tài chính của đơn vị mà thủ trưởng đơn vị xác định quỹ lương, tiền công của hoạt động đơn vị. Trong phạm vi quỹ lương này, thủ trưởng đơn vị quyết định việc chi trả lương theo nguyên tắc chất lượng và hiệu quả công việc; người nào, bộ phận nào có thành tích, có đóng góp làm tăng thu, tiết kiệm chi, có hiệu suất công tác cao thì được hưởng cao hơn.

Tiền lương cho mỗi cá nhân ngoài mức lương tối thiểu, hệ số lương cấp bậc, hệ số phụ cấp như hiện nay còn được hưởng mức điều chỉnh tăng thêm cho 9 mỗi cá nhân từ 1-2,5 lần mức lương tối thiểu.