Chương 1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN CHUNG VE HOAT ĐỘNG QUAN LÝ CHO VAY CUA QUY TIN DUNG NHAN DAN 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Những công trình nghiên cứu chung về hoạt động Quỹ tín dụng Nhân dân trong nền kinh tế Lý luận về mô hình Hợp tác xã Tín dụng còn khá mới mẻ và trên thực tế ngày nay mô hình Quỹ tín dụng Nhân dân chưa được biết đến, đề cập trong các chương trình giảng dạy tại các chương trình đại học. Tuy nhiên từ khi thành lập hệ thống Quỹ tín dụng Nhân dân đã có một số công trình khoa học nghiên cứu công bố dưới dạng luận án tiến sĩ và luận văn thạc sĩ.
Những công trình này đã nghiên cứu về hệ thống Quỹ tín dụng Nhân dân dưới những góc độ và phạm vi khác nhau. Một số giải pháp cũng như dé xuất của các công trình này đã được vận dụng thành công trong thực tế. Có thé ké ra một số công trình nghiên cứu tiêu biểu có liên quan đến đề tài luận văn như: - Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Lê Minh Hồng với đề tài “Giải pháp hoàn thiện và phát triển hệ thống Quỹ Tín dụng nhân dân trong khu vực kinh tế nông thôn Việt nam" (Bảo vệ năm 2000) đã tập trung hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về hệ thống Qty tín dụng Nhân dân Việt Nam; phân tích làm rõ thực trạng của quá trình phát triển hệ thống Quỹ tín dụng Nhân dân Việt Nam, tác động của Quỹ tín dụng Nhân dân trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội ở khu vực nông thôn; trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện và phát triển hệ thống Qũy tin dụng Nhân dân góp phần thúc đây phát triển kinh tế-xã hội ở khu vực nông thôn trong thời gian tiếp theo. - Luận văn cao học của tác giả Bùi Chính Hưng với đề tài “Giải pháp xây dựng Qũy tín dụng nhân dân ở Việt Nam” (Bảo vệ năm 2003) đã tập trung hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về Qũy tín dụng Nhân dân, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động của các Quỹ tín dụng Nhân dân trong giai đoạn củng cố, chấn chỉnh và đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục xây dựng và phát triển Qũy tin dụng Nhân dan Việt Nam trong thời gian tiếp theo.
- Luận án tiến sĩ kinh té của tác giả Doãn Hữu Tuệ với đề tài “ Hoàn thiện tổ chức và hoạt động của hệ thong Quy tin dụng Nhân dan Việt Nam”. (Bảo vệ năm 2010) đã tập trung nghiên cứu, trình bày một cách khoa học các cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động của hệ thống Quỹ tín dụng Nhân dân, phân tích, đánh giá thực trạng về tô chức và hoạt động của hệ thống Quỹ tin dụng Nhân dân trong ở Việt Nam trong thời gian qua dé thấy rõ những yếu kém và các nguyên nhân; qua đó nêu bật tầm quan trọng của việc hoàn thiện tô chức và hoạt động của hệ thống Quỹ tín dụng Nhân dân. Đồng thời sử dụng các cơ sở lý luận để phân tích, đối chiếu và vận dung sáng tạo kinh nghiệm nước ngoài vào vào hoàn thiện tổ chức và hoạt động của hệ thống Quỹ tín dụng Nhân dân phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam. Từ đó đề xuất nhóm giải pháp thiết thực có tính khả thi và có tính ứng dụng cao nhằm hoàn thiện tô chức và hoạt động của hệ thống Quỹ tín dụng Nhân dân trong thời gian tới.
- Ngoài ra có nhiều bài đăng trên các tạp chí chuyên ngành đề cập đến các khía cạnh khác nhau của hệ thống Qiy tín dụng nhân dân như: “Điều hòa vốn trong hệ thống Qũy tín dụng Nhân dân” (Phạm Quang Vinh, Tạp chí Ngân hàng- Tháng 4/2001); “Một số vấn đề về mô hình tổ chức của Qũy tín dụng Nhân dân” (Trần Quang Khánh, Tạp chí Ngân hàng số 10/2003; “Cần có một luật riêng cho Qũy tín dụng nhân dân”, (Bùi Ngọc Thanh, Tạp chí Ngân hang, số chuyên dé- 2003); “Tổ chức và hoạt động của hệ thống Qũy tín dụng nhân dân với Luật Các tổ chức tín dụng” (Văn Tạo, Tạp chí Ngân hàng, số chuyên dé-2003); “Luật Các tổ chức tin dụng với hoạt động của hệ thống Qũy tín dụng nhân dân” (Phạm Hữu Phương, Tạp chí Ngân hàng, số chuyên dé-2003); “Hệ thống Qiiy tín dụng Nhân dân qua hơn 2 năm củng có, chan chỉnh theo Chỉ thị 57 của Bộ Chính trị” (Nguyễn Đình Lưu, Tạp chí Ngân hàng, SỐ 1+2/2003); “Bàn về cau trúc và chức năng, nhiệm vụ của lên minh Qãy tín dụng Nhân dân Việt Nam” (Lê Phi Phu, Tap chí Thị trường Tài chính Tiền tệ, số 7/1998); “Cần sớm hoàn chỉnh mô hình Qũy tín dụng Nhân dân cơ sở” (Hải Thành, Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ, số 7/1999). Những công trình nghiên cứu về hoạt động cho vay của Quỹ tín dụng Nhân dân ở một số địa phương của Việt Nam Việt Nam là quốc gia chuyền dịch mạnh mẽ từ cơ cấu nông nghiệp làm chủ lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tại Việt Nam đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về đề tài phát triển kinh tế nông nghiệp nói chung, đặc biệt khi hệ thống Quỹ tín dụng Nhân dân được hình thành và phát triển, việc áp dụng các hoạt động tín dụng nhăm hỗ trợ cho các hộ Thành viên sản xuất, kinh doanh càng được chú trọng. Nhìn nhận từ thực tiễn khách quan của đất nước, đặc biệt là ở những địa phương định hướng phát triển kinh tế hộ gia đình làm nền tảng cho phát triển kinh tế địa phương, mong muốn góp phần tăng hiệu quả công tác cho vay nhằm phát triển kinh tế cho các hộ Thành viên, nhiều công trình nghiên cứu như luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ, hay các công trình nghiên cứu khoa học đã tập trung khai thác và nghiên cứu về đề tài nay. Trong phạm vi của đề tài nghiên cứu, tác giả xin dẫn ra một số công trình sau: - Chuyên đề số 5-cho cộng đồng, theo quyết định số 04/2007/QĐ- UBDT ngày 19/7/2007 của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc về chủ đề “Phát triển kinh tế hộ gia đình”.
Đây là chuyên đề ban hành bởi Ủy ban dân tộc, đã đưa ra những khái niệm liên quan đến phát triển kinh tế hộ gia đình, vai trò và các bước tiến hành. - Luận văn thạc sĩ của Lê Xuân Đào với đề tài “Hoàn thiện quản lý Quỹ tín dụng Nhân dân trên địa bàn tỉnh KomTum” (Bảo vệ năm 2007) đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về Qũy tín dụng nhân dân, đánh giá mọi hoạt động của các Quỹ, phân tích chức năng nhiệm vụ của từng phòng ban, bộ phận đã tác động đến công tác quản lý của các Quỹ tín dụng Nhân dân trên địa bàn tỉnh KomTum, đề xuất những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý các Quỹ tín dụng Nhân dân trên địa bàn tỉnh Kom Tum. - Luận văn thạc sĩ của Lê Thị Hồng Nhung với đề tài “Một số giả pháp hoàn thiện hoạt động của các Quỹ tín dụng Nhân dân trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đến năm 2015” (Bảo vệ năm 201 1) đã tập trung hệ thống hóa những van dé lý luận cơ bản về Qũy tín dụng nhân dân, nhận diện và đánh giá thực trạng quan lý hoạt động của các Quỹ tín dụng Nhân dân trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Đề xuất những giải pháp hoản thiện trong hoạt động quản lý Quỹ tín dụng Nhân dân trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đến năm 2015.
Kết luận rút ra từ tong quan các công trình nghiên cứu Như vậy, số lượng các công trình nghiên cứu về Quỹ tín dụng Nhân dân là khá nhiều. Tuy nhiên, theo tác giả, các công trình chủ yếu đánh giá, tổng kết thực tiễn về cơ sở lý luận về hoạt động, quản lý của Quỹ tín dụng Nhân dân. Một số công trình đã được thực hiện từ khá lâu và đều được thực hiện trước khi luật các TCTD năm 2010 được ban hành và có hiệu lực. Hiện nay bối cảnh kinh tế-xã hội và tình hình hệ thống Quỹ tín dụng Nhân dân đã có nhiều thay đổi, nhất là từ khi Quỹ tín dụng Nhân dân Trung ương chuyên đổi thành Ngân hàng Hợp tác, tình hình suy thoái kinh tế vẫn còn diễn biến phức tạp tác động không nhỏ đến khu vực Tài chính-Ngân hàng nói chung và hệ thống Quỹ tín dụng Nhân dân Việt Nam nói riêng.
Xét trong phạm vi Thị tran Việt Lâm huyện VỊ Xuyên tỉnh Hà Giang và Quỹ tín dụng Nhân dân Thị tran Việt Lâm thì hiện nay chưa có một công trình nghiên cứu đồng cấp nào đầy đủ và có tính thực tiễn. Với tinh thần tiếp thu, kế thừa có chon lọc các kết quả của các công trình nghiên cứu trước đây trong luận văn này tác giả đặc biệt quan tâm đến việc làm rõ vai trò, hoạt động quản lý cho vay của Quỹ tín dụng Nhân dân đối với nguồn vốn đã cho vay, từ đó đi vào phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động quan lý cho vay, đề xuất những nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu qua hoạt động quản lý cho vay của Quỹ tín dụng Nhân dân nhằm thúc đây hỗ trợ phát triển kinh tế hộ gia đình, bảo toàn nguồn vốn và phát triển. Vì những lẽ trên, luận văn thạc sĩ của tác giả sẽ không trùng lặp với các công trình nghiên cứu đồng cấp của các tác giả trước đây. Những vấn đề lý luận chung về quản lý hoạt động cho vay của Quỹ tín dụng Nhân dân 1.
Khái quát hoạt động của Quỹ tín dụng Nhân dan 1. Bản chất và nhiệm vụ Quỹ tín dụng Nhân dân Qũy tín dụng Nhân dân là tổ chức tín dụng hợp tác, do các thành viên trong địa bàn tình nguyện thành lập và hoạt động. Ở Việt Nam, theo quy định của Nghị định 48/2001/NĐ-CP ngày 13/08/2001 của Chính phủ. “Quỹ tín dụng Nhân dân là loại hình tô chức tín dụng hợp tác, hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động, thực hiện mục tiêu chủ yếu là tương trợ giữa các thành viên, nhằm phát huy sức mạnh của tập thể và của từng thành viên, giúp nhau thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dich vụ và cải thiện đời sống.
Hoạt động của Quỹ tin dụng Nhân dân là phải đảm bảo bù đắp chi phí và có tích luỹ dé phát triển” (Chính phủ, 2001, trang 1).