Chương 1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VA CƠ SỞ LÝ LUẬN VE PHÁT TRIEN DNNVV 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa 1.1 Các công trình nghiên cứu liên quan ở Việt Nam về phát triển DNNVV Đã có nhiều công trình nghiên cứu về đề tài DNNVV đã được thực hiện ở nước ta, chăng hạn: - Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV Việt Nam (PGS. Nguyễn Cúc), Giải pháp phát triển DNNVV ở Việt Nam (của GS. Nguyễn Đình Hương).
Đề tài đi sâu nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng về các chính sách vốn, đất đai mặt bang, thuế trong những năm đổi mới đến nay. Đồng thời tac gai cũng đã đề xuất những giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện các chính sách đó để tạo môi trường phát triển cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; - Báo cáo định hướng chiến lược và chính sách phát triển DNNVV ở Việt Nam đến năm 2010 ( của Bộ Kế hoạch và Đầu tư - MPI) Thực hiện dự án hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa của Bộ Kế hoạch và Dau tư - MPI đã tiến hành khảo sát, đánh giá nhằm xây dựng hệ thống chính sách hỗ trợ phát triển. Qua kết quả bản báo cáo cho thấy tình hình khái quá về thực trạng các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở việt nam từ 2005 đến 2010. Ngoài ra báo cáo cũng định ra các phương hướng và các giải pháp để hoàn thiện thé chế cho hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ va vừa; - Phát triển DNNVV: Kinh nghiệm nước ngoài và phát triển DNNVV ở Việt Nam (của Vũ Quốc Tuan, Hoang Thu Hòa),.
Công trình nghiên cứu kinh nghiệm của Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Thái lan và một số quốc gia khác về xây dựng chính sách phát trién DNNVV. Đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về các vấn đề như: Cơ chế, chính sách, luật pháp; các chương trình hỗ trợ phát triển. kinh nghiệm phát triển, biện pháp thực hiện chương trình hỗ trợ phát triển DNNVV.TS Hồ Văn Vĩnh (2001). Kinh tế tư nhân và quản lý nhà nước đối với kinh tế tư nhân nước ta hiện nay, Đề tai cấp Bộ, Học viện Chính tri quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
Đề tài đi sâu nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng về các chính sách nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh cho Kinh tế tư nhân ở Việt Nam. Đồng thời tác giải cũng đã đề xuất những giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển Kinh tế tư nhân; - GS. TS Tô Xuân Dân, T. Nghiêm Xuân Đạt, TS.
Vũ Trọng Lâm (2002), Phát triển và quản lý các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, Nxb Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội. Công trình đi sâu nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng về phát triển và quản lý các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Việt Nam. Đồng thời tác gải cũng đã đề xuất những giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển và quản lý các doanh nghiệp ngoài quốc doanh; - TS. Nguyễn Thị Như Hà (2004).
Các thành phan kinh tế trong lĩnh vực thương mại ở nước ta hiện nay. Luận án Tiên sĩ kinh tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội. Luận án đi sâu nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng về các thành phần kinh tế trong lĩnh vực thương mại ở nước ta hiện nay. Đồng thời tác giải cũng đã đề xuất những giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển các thành phần kinh tế trong lĩnh vực thương mại ở nước ta hiện nay; - PGS.TS Trịnh Thị Hoa Mai (2005), Kinh tế tư nhân Việt Nam trong tiễn trình hội nhập, Nxb Thế giới, Hà Nội.
Công trình đi sâu nghiên thực trạng về phát triển kinh tế tư nhân Việt Nam trong tiến trình hội nhập. Ngoài ra công trình chỉ ra cơ hội, thách thức, thời cơ trong quá trình hội nhập với kinh tế tư nhân tại Việt Nam. Đồng thời tác giải cũng đã đề xuất những giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển kinh tế tư nhân Việt Nam trong tiến trình hội nhập; - CN. Tran Văn Năm (2000), Kinh té tue nhân ở thành pho Đà Nang, thực trạng và giải pháp.
Luận án Thạc sĩ kinh tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội. Đề tài đi sâu nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng về kinh tế tư nhân ở thành phố Đà Nẵng. Đồng thời tác giải cũng đã đề xuất những giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển kinh tế tư nhân ở thành phố Đà Nẵng - CN. Nguyễn Thị Thanh Thuỷ (2004), Hoàn thiện môi trường đâu tư nhằm phát triển kinh tế tư nhân trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng chính sách, nhăm cải thiện môi trường đầu tư tại Thành Phố Đà Nẵng. - Phát triển lao động kỹ thuật ở Việt Nam- lý luận và thực tiễn do PGS. Đỗ Minh Cương - TS. Mặc Văn Tiến đồng chủ biên (2004).
Bên cạnh việc đi sâu nghiên cứu tìm ra các giải pháp phát triển lao động kỹ thuật ở Việt Nam, các tác giả đã đưa ra các khái niệm nguồn nhân lực ở phạm vi vĩ mô và vi mô, kinh nghiệm dao tạo và phát triển lao động kỹ thuật ở một SỐ nước Đông Nam Á, Trung Quốc, Nhật, Mỹ. - Phát triển nguồn nhân lực trong các công ty Nhật Bản hiện nay do TS. Trần Thị Nhung và PGS. Nguyễn Duy Dũng đồng chủ biên (2005).
Các tác giả đã phân tích hiện trạng phát triển nguồn nhân lực, các phương thức đào tạo lao động chủ yếu trong các công ty Nhật Bản từ những năm 1990 đến nay. Tác giả đã nêu ra một số gợi ý và kiến nghị về sự phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam nói chung và trong các công ty nói riêng trong thời gian tới. - Tác phẩm “Sứ dung công cụ tài chính - tiền tệ dé huy động vốn cho dau tư phát triển ” của PTS Nguyễn Đình Tài do Nhà xuất ban Tài chính, Hà Nội, xuất bản năm 1997. Tác phẩm đã khái quát chính sách công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) ở nước ta, khả năng nguồn vốn trong nước và tình hình huy động vốn nước ngoài vào Việt Nam; thực trạng và giải pháp phối hợp có hiệu quả các công cụ kinh tế vĩ mô như: Chính sách lãi suất, chính sách tỷ giá và chính sách thuế nhằm thúc đây quá trình huy động vốn cho CNH, HĐH; tác phẩm cũng giới thiệu kinh nghiệm sử dụng có hiệu quả công cụ tải chính - tiền tệ của Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Malaysia về huy động và sử dụng nguôn lực tài chính công góp phan phát triển kinh tế.
- “Cơ sở lý luận của việc điều tiết nên kinh tế thị trường thông qua chính sách tài khóa ở nước ta”, Luận án Phó Tiến sĩ kinh tế năm 1998 của tác giả Bui Đức Thụ, nghiên cứu về NSNN dưới góc độ kinh tế chính trị, luận án đã đề cập tới những van dé rất cơ bản, có tính chất quan điểm, lý luận, định hướng và những giải pháp chủ yếu có ý nghĩa phương pháp luận về hoàn thiện chính sách tài khóa nhằm tăng cường vai trò, hiệu lực và hiệu quả điều tiết của Nhà nước đối với nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần ở nước ta. - “Thuế - cong cu điều tiết vĩ mô nên kinh tế”, sách tham khảo của PTS Quách Đức Pháp do Nhà xuất bản Xây dựng, Hà Nội, xuất bản năm 1999. Nét đặc biệt của tác phâm này là nghiên cứu và hệ thống hóa một số van dé cơ bản về thuế; giới thiệu một số hệ thống thuế của nước ngoài dé làm cơ sở tham khảo khi nghiên cứu đổi mới và hoàn thiện hệ thống chính sách thuế ở nước ta; đề xuất phương hướng và giải pháp tiếp tục đổi mới nhằm phát huy vai trò công cụ thuế trong điều tiết vĩ mô nền kinh tế. - Tác phẩm “Chính sách tài chính của Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế” do PGS.
TS Vũ Thu Giang làm chủ biên, nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản năm 2000. Nội dung cơ bản của tác phẩm này đề cập tới những thuận lợi và thách thức đối với Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế; thực trạng chính sách tài chính của nýớc ta trong quá trình hội nhập, bao gồm: chính sách thuế, chính sách đầu tư trực tiếp nước ngoài, chính sách tỷ giá hối đoái và chính sách lãi suất trong tiễn trình hội nhập, mặt tích cực và những hạn chế của chính sách; những yêu cầu đặt ra với chính sách tài chính trong quá trình hội nhập; những kiến nghị và những giải pháp chính cải cách chính sách tài chính ở Việt Nam tham gia hội nhập thành công, đồng thời, đặt ra những điều kiện chủ yếu để hội nhập thành công. - Tác phẩm “Đổi mới chính sách tài khóa đáp ứng yêu cầu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội năm 2001 - 2010”, của tác giả Bùi Đường Nghiêu ở Viện nghiên cứu Tài chính do Nhà xuất bản Tài chính, Hà Nội, xuất bản năm 2000. Nội dung cơ bản của tác phẩm khang định chính sách tài khóa là một trong các công cụ cơ bản của Nhà nước khang định chính sách tài khóa là một trong các công cụ cơ bản của Nhà nước để quản lý và điều hành vĩ mô, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) trong phát triển kinh tế thị trường thông qua chính sách thu — chi của chính sách tài khóa để tác động mạnh mẽ đến các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, đến mọi người dân với tư cách người tiêu dùng và người nộp thuế.
Chính vì thế, tác phẩm đã khăng định: chính sách tài khóa liên quan chặt chẽ tới công bằng xã hội, góp phần tạo lập môi trường bình đăng về tài chính trong kinh doanh; thông qua chỉ đầu tư hàng năm, chính sách đầu tư vốn từ NSNN đóng vai trò dẫn dắt, tạo tiền đề cho nền kinh tế cất cánh; tác phẩm này cũng đề xuất định hướng chiến lược đổi mới chính sách tài khóa giai đoạn 2001 - 2010. - “Sử dụng tổng hợp chính sách tài chính - tiền tệ trong điều tiết nên kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay”, Luận án Tiễn sĩ kinh tế của tác giả Phạm Quốc Trung, năm 2001. Điểm mới của luận án này là nghiên cứu tác dụng hai mặt của chính sách tài chính — tiền tệ trong điều tiết nền kinh tế thị trường ở nước ta; đề xuất mô hình và những giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tổng hợp chính sách tài chính - tiền tệ trong quá trình đây mạnh CNH, HĐH và xây dựng nền kinh tế thi trường ở nước ta.