Phát Triển Tín Dụng Xanh Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Tiên Phong (TPBank)

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu phát triển tín dụng xanh tại ngân hàng thương mại cổ phần tiên phong tpbank, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Tống Nhật Linh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Hồ Thúy Ngọc
• Trường học: Đại học Ngoại thương
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phát Triển Tín Dụng Xanh Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Tiên Phong (TPBank)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG XANH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về Ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm Ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Đặc điểm Ngân hàng thương mại
• 1.1.3. Vai trò Ngân hàng thương mại
• 1.2. Tổng quan tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Đặc điểm tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại
• 1.2.3. Vai trò của tín dụng xanh
• 1.2.4. Phân loại tín dụng xanh
• 1.3. Các chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển của tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Chỉ tiêu định lượng
• 1.3.2. Chỉ tiêu định tính
• 1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại
• 1.4.1. Sự phát triển kinh tế
• 1.4.2. Môi trường pháp luật
• 1.4.3. Đối thủ cạnh tranh
• 1.4.4. Chính sách và chương trình kinh tế của Nhà nước
• 1.5. Các nhân tố tác động tới tín dụng xanh
• 1.5.1. Sự phát triển kinh tế
• 1.5.2. Môi trường pháp luật
• 1.5.3. Đối thủ cạnh tranh
• 1.5.4. Chính sách và chương trình kinh tế của Nhà nước
• 1.6. Kinh nghiệm phát triển hoạt động tín dụng xanh của một số quốc gia trên thế giới
• 1.6.1. Kinh nghiệm từ Indonesia
• 1.6.2. Kinh nghiệm từ Thái Lan
• 1.6.3. Bài học rút ra cho các NHTM ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XANH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN TIÊN PHONG (TPBANK)
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong
• 2.1.3. Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong
• 2.2. Thực trạng phát triển tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (giai đoạn 2017-2019)
• 2.2.1. Quy trình cấp tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)
• 2.2.2. Đánh giá thực trạng phát triển tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)
• 2.3. Đánh giá chung về kết quả đạt được và khó khăn tồn tại đối với phát triển tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)
• 2.3.1. Kết quả đạt được trong phát triển tín dụng xanh tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank)
• 2.3.2. Về nguyên nhân và khó khăn tồn tại đối với phát triển tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XANH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN TIÊN PHONG
• 3.1. Định hướng phát triển tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)
• 3.1.1. Về cơ hội phát triển tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)
• 3.1.2. Mục tiêu phát triển tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)
• 3.1.3. Định hướng phát triển tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)
• 3.1.4. Về các chính sách thúc đẩy tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)
• 3.2. Phát triển tín dụng xanh của một số Ngân hàng thương mại và bài học kinh nghiệm cho Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)
• 3.2.1. Kinh nghiệm phát triển tín dụng xanh của một số Ngân hàng thương mại
• 3.2.2. Bài học kinh nghiệm về phát triển tín dụng xanh cho Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)
• 3.3. Giải pháp phát triển tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)
• 3.3.1. Mở rộng quy mô và tăng tỷ trọng tín dụng xanh trong danh mục cơ cấu đầu tư tín dụng
• 3.3.2. Xây dựng và triển khai các giải pháp quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng
• 3.3.3. Triển khai công tác truyền thông, công nghệ thông tin về quản lý rủi ro môi trường – xã hội và chính sách tín dụng xanh
• 3.3.4. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế
• 3.3.5. Các giải pháp khác
• 3.4. Kiến nghị với Chính Phủ
• 3.5. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tín Dụng Xanh TPBank Định Hướng Phát Triển

Tín dụng xanh đang trở thành xu hướng tất yếu trong ngành tài chính, đặc biệt tại các quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu như Việt Nam. TPBank, với vai trò là một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu, đang tích cực triển khai các hoạt động tín dụng xanh nhằm góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Việc phát triển tín dụng xanh không chỉ giúp TPBank nâng cao uy tín thương hiệu mà còn tạo ra những cơ hội kinh doanh mới trong bối cảnh kinh tế xanh ngày càng được chú trọng. Theo nghiên cứu của Tống Nhật Linh (2020), tín dụng xanh là một vấn đề cấp thiết mà các NHTM tại Việt Nam nói chung và TPBank nói riêng phải chú trọng để góp phần thúc đẩy quá trình tái cơ cấu kinh tế theo định hướng sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên, giảm khí thải nhà kính. ESG TPBank (Environmental, Social, and Governance) đang dần trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động của ngân hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của tín dụng xanh tại TPBank

Tín dụng xanh TPBank được hiểu là các khoản vay ưu đãi dành cho các dự án sản xuất kinh doanh thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu khí thải. Vai trò của tín dụng xanh không chỉ giới hạn ở việc hỗ trợ tài chính mà còn bao gồm việc tư vấn, đánh giá và quản lý rủi ro môi trường cho các dự án. TPBank nhận thức rõ tầm quan trọng của việc tài trợ dự án xanh để thúc đẩy tăng trưởng xanh TPBank và phát triển bền vững TPBank.

1.2. Mục tiêu phát triển tín dụng xanh của TPBank đến năm 2025

Mục tiêu của TPBank đến năm 2025 là tăng tỷ trọng tín dụng xanh trong tổng dư nợ, đồng thời mở rộng danh mục các dự án xanh được tài trợ. Ngân hàng cũng đặt mục tiêu trở thành một trong những đơn vị tiên phong trong việc khuyến khích tín dụng xanh và đầu tư xanh TPBank tại Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, TPBank sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách tín dụng xanh TPBank và tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế.

II. Thực Trạng Tín Dụng Xanh TPBank Đánh Giá Giai Đoạn 2017 2019

Giai đoạn 2017-2019 đánh dấu bước khởi đầu quan trọng trong hành trình phát triển tín dụng xanh của TPBank. Mặc dù doanh số cho vay còn hạn chế, ngân hàng đã đạt được những thành công nhất định trong việc tiếp cận các đối tượng khách hàng khác nhau và tài trợ vốn cho nhiều dự án điện mặt trời trên mái nhà. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức đặt ra, đòi hỏi TPBank phải nỗ lực hơn nữa để ứng dụng tín dụng xanh TPBank một cách hiệu quả. Theo luận văn của Tống Nhật Linh, mặc dù mới triển khai, doanh số cho vay còn hạn chế nhưng chương trình đã đạt được những thành công nhất định, tiếp cận được nhiều đối tượng khách hàng khác nhau, tiếp được vốn cho nhiều dự án điện mặt trời trên mái nhà.

2.1. Quy trình cấp tín dụng xanh tại TPBank Ưu và nhược điểm

Quy trình cấp tín dụng xanh của TPBank bao gồm các bước: tiếp nhận hồ sơ, thẩm định dự án, đánh giá rủi ro môi trường và xã hội, quyết định cho vay và giám sát sau vay. Ưu điểm của quy trình này là tính minh bạch và chặt chẽ, đảm bảo các dự án được tài trợ đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường. Tuy nhiên, quy trình vẫn còn một số nhược điểm như thời gian thẩm định kéo dài và yêu cầu về thủ tục còn phức tạp.

2.2. Phân tích dư nợ và tỷ lệ nợ xấu tín dụng xanh tại TPBank

Dư nợ tín dụng xanh của TPBank trong giai đoạn 2017-2019 có xu hướng tăng trưởng, tuy nhiên tỷ lệ vẫn còn thấp so với tổng dư nợ. Tỷ lệ nợ xấu từ tín dụng xanh được kiểm soát ở mức thấp, cho thấy hiệu quả của công tác thẩm định và quản lý rủi ro. Tuy nhiên, ngân hàng cần tiếp tục theo dõi và kiểm soát chặt chẽ rủi ro tín dụng xanh TPBank để đảm bảo an toàn vốn.

2.3. Các dự án tín dụng xanh tiêu biểu đã triển khai tại TPBank

TPBank đã triển khai thành công một số dự án tín dụng xanh tiêu biểu trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao và xử lý chất thải. Các dự án này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và cải thiện chất lượng cuộc sống cộng đồng. Bảng 2.5 trong luận văn của Tống Nhật Linh (2020) liệt kê danh mục các dự án điển hình đã triển khai tại TPBank tính đến 31/07/2020.

III. Giải Pháp Phát Triển Tín Dụng Xanh TPBank 5 Bước Đột Phá

Để phát triển tín dụng xanh một cách bền vững, TPBank cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ mở rộng quy mô, quản lý rủi ro đến tăng cường hợp tác quốc tế. Việc xây dựng một hệ sinh thái tài chính bền vững TPBank là yếu tố then chốt để thu hút các nhà đầu tư và khách hàng quan tâm đến các dự án xanh. Đồng thời, TPBank cần chủ động tham gia vào các diễn đàn và sáng kiến quốc tế về tín dụng xanh để học hỏi kinh nghiệm và nâng cao năng lực.

3.1. Mở rộng quy mô và tăng tỷ trọng tín dụng xanh trong danh mục

TPBank cần đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng xanh để đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng khác nhau. Ngân hàng có thể phát triển các gói vay ưu đãi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) hoạt động trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, nông nghiệp hữu cơ và du lịch sinh thái. Đồng thời, TPBank cần tăng cường quảng bá và truyền thông về các sản phẩm tín dụng xanh để nâng cao nhận thức của khách hàng.

3.2. Xây dựng và triển khai giải pháp quản lý rủi ro môi trường và xã hội

TPBank cần xây dựng một hệ thống đánh giá tín dụng xanh TPBank toàn diện, bao gồm các tiêu chí về môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Hệ thống này sẽ giúp ngân hàng đánh giá và quản lý rủi ro một cách hiệu quả, đồng thời đảm bảo các dự án được tài trợ tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường và quyền lợi của người lao động. Việc này giúp TPBank giảm thiểu rủi ro tín dụng xanh.

3.3. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế để tiếp cận nguồn vốn và công nghệ

TPBank cần chủ động tìm kiếm và hợp tác với các tổ chức tài chính quốc tế, các quỹ đầu tư xanh và các tổ chức phi chính phủ để tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực tín dụng xanh. Việc hợp tác quốc tế cũng giúp TPBank nâng cao năng lực chuyên môn và kinh nghiệm trong việc triển khai các dự án xanh.

IV. Kinh Nghiệm Phát Triển Tín Dụng Xanh Bài Học Cho TPBank

Nghiên cứu kinh nghiệm của các ngân hàng khác như Agribank, HDBank và Nam Á Bank cho thấy, việc phát triển tín dụng xanh đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ từ ban lãnh đạo, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận và sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý nhà nước. TPBank có thể học hỏi kinh nghiệm từ các ngân hàng này trong việc xây dựng tiêu chí tín dụng xanh TPBank, phát triển sản phẩm và quản lý rủi ro.

4.1. Bài học từ Agribank Tín dụng xanh cho nông nghiệp bền vững

Agribank là ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực cho vay nông nghiệp, nông thôn. Kinh nghiệm của Agribank cho thấy, việc phát triển tín dụng xanh trong lĩnh vực nông nghiệp cần gắn liền với việc hỗ trợ các mô hình sản xuất bền vững, giảm thiểu sử dụng hóa chất và bảo vệ môi trường. TPBank có thể học hỏi kinh nghiệm của Agribank trong việc xây dựng các sản phẩm tín dụng xanh dành riêng cho lĩnh vực nông nghiệp.

4.2. Bài học từ HDBank Ưu tiên dự án năng lượng tái tạo và công nghệ cao

HDBank là một trong những ngân hàng tiên phong trong việc tài trợ các dự án năng lượng tái tạo và nông nghiệp công nghệ cao. Kinh nghiệm của HDBank cho thấy, việc tập trung vào các lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao và mang lại lợi ích lớn cho môi trường là một chiến lược hiệu quả. TPBank có thể học hỏi kinh nghiệm của HDBank trong việc lựa chọn các dự án tín dụng xanh tiềm năng.

4.3. Bài học từ Nam Á Bank Hợp tác quốc tế để tiếp cận nguồn vốn xanh

Nam Á Bank là ngân hàng đầu tiên hợp tác với Quỹ hợp tác khí hậu toàn cầu (GCPF) để cấp tín dụng xanh cho các dự án giảm khí thải CO2. Kinh nghiệm của Nam Á Bank cho thấy, việc hợp tác quốc tế là một kênh quan trọng để tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực tín dụng xanh. TPBank cần tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế để mở rộng quy mô tín dụng xanh.

V. Kiến Nghị Chính Sách Thúc Đẩy Tín Dụng Xanh TPBank Phát Triển

Để tạo điều kiện thuận lợi cho tín dụng xanh phát triển, cần có sự hỗ trợ từ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Các chính sách khuyến khích như ưu đãi thuế, hỗ trợ lãi suất và bảo lãnh tín dụng sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tăng tính hấp dẫn của các dự án xanh. Đồng thời, cần có các quy định rõ ràng về tiêu chí tín dụng xanh và báo cáo tín dụng xanh TPBank để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm.

5.1. Kiến nghị với Chính phủ Ưu đãi thuế và hỗ trợ lãi suất

Chính phủ nên ban hành các chính sách ưu đãi thuế và hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp và dự án xanh. Điều này sẽ giúp giảm chi phí vốn và tăng tính cạnh tranh của các dự án xanh, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào các công nghệ và giải pháp thân thiện với môi trường. Các chính sách này sẽ tạo động lực cho phát triển kinh tế xanh TPBank.

5.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Xây dựng khung pháp lý và tiêu chí xanh

Ngân hàng Nhà nước cần xây dựng một khung pháp lý hoàn chỉnh về tín dụng xanh, bao gồm các quy định về tiêu chí tín dụng xanh, quy trình thẩm định và quản lý rủi ro, và báo cáo tín dụng xanh. Khung pháp lý này sẽ giúp các ngân hàng thương mại có cơ sở để triển khai các hoạt động tín dụng xanh một cách hiệu quả và an toàn.

VI. Tương Lai Tín Dụng Xanh TPBank Hướng Đến Phát Triển Bền Vững

Tín dụng xanh không chỉ là một xu hướng mà còn là một yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của TPBank và của cả nền kinh tế. Với sự cam kết mạnh mẽ từ ban lãnh đạo, sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý nhà nước và sự hợp tác từ các đối tác quốc tế, TPBank có thể trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực tín dụng xanh tại Việt Nam.

6.1. Tầm nhìn đến năm 2030 TPBank là ngân hàng xanh hàng đầu

Đến năm 2030, TPBank đặt mục tiêu trở thành một trong những ngân hàng xanh hàng đầu tại Việt Nam, với tỷ trọng tín dụng xanh chiếm phần lớn trong tổng dư nợ. Ngân hàng cũng sẽ tích cực tham gia vào các hoạt động xã hội và bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng một cộng đồng bền vững.

6.2. Cam kết của TPBank với phát triển bền vững và ESG

TPBank cam kết thực hiện các nguyên tắc ESG (Environmental, Social, and Governance) trong mọi hoạt động kinh doanh. Ngân hàng sẽ tiếp tục đầu tư vào các công nghệ và giải pháp thân thiện với môi trường, đồng thời đảm bảo quyền lợi của người lao động và cộng đồng. ESG TPBank sẽ là nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính xanh toàn cầu đang chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc, điển hình như tại Liên minh Châu Âu với quy mô các sản phẩm tài trợ xanh ước tính đạt khoảng 200 tỷ Euro mỗi năm vào năm 2020. Tại Việt Nam, tăng trưởng kinh tế năm 2019 đạt mức ấn tượng 7,02%, đi cùng tốc độ tăng trưởng tín dụng toàn ngành đạt 13,65%. Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng nhanh cũng đặt ra những thách thức nghiêm trọng về cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường và rủi ro thiên tai. Trước bối cảnh đó, tín dụng xanh trở thành công cụ đòn bẩy quan trọng nhằm chuyển dịch dòng vốn vào các dự án giảm thiểu phát thải khí nhà kính và sử dụng năng lượng hiệu quả.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản trị kinh doanh của tác giả Tống Nhật Linh, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Hồ Thúy Ngọc tại Trường Đại học Ngoại thương, tập trung nghiên cứu đề tài "Phát triển tín dụng xanh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank)". Mục tiêu trọng tâm của công trình là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng triển khai tín dụng xanh tại TPBank trong giai đoạn 2017–2019, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính khả thi đến năm 2025.

Nghiên cứu được thực hiện tại TPBank và đặt trong mối tương quan so sánh với các ngân hàng tiêu biểu như Agribank (chiếm 51% thị phần tín dụng nông nghiệp nông thôn), HDBank và Nam Á Bank. Ý nghĩa thực tiễn của luận văn thể hiện qua việc cung cấp luận cứ giúp TPBank vừa nâng cao tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE tăng từ 15,6% năm 2017 lên 26,11% năm 2019), vừa duy trì hệ số an toàn vốn CAR đạt 10,7% và kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở mức thấp 1,28%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết trung gian tài chính kết hợp với lý thuyết kinh tế học sinh thái để làm sáng tỏ bản chất của tài chính bền vững. Hoạt động cấp tín dụng xanh được phân tích dựa trên khung hướng dẫn của Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc (UNEP) và các nguyên tắc tín dụng xanh từ nhóm các nền kinh tế phát triển G20. Nghiên cứu chuẩn hóa các khái niệm cốt lõi:

Thứ nhất, ngân hàng thương mại được định vị là định chế tài chính trung gian đặc biệt hoạt động theo Luật các Tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 và Nghị định 59/2009/NĐ-CP của Chính phủ.

Thứ hai, tín dụng xanh là việc tổ chức tín dụng tài trợ vốn cho các phương án sản xuất kinh doanh thân thiện với môi trường, đáp ứng tiêu chuẩn tiết kiệm từ 20% nhu cầu năng lượng trở lên hoặc giảm thiểu đáng kể phát thải CO2.

Thứ ba, ngân hàng xanh là mô hình kép, vừa quản lý giảm phát thải trong vận hành nội bộ, vừa ưu tiên cung cấp tín dụng cho năng lượng tái tạo, xử lý rác thải và nông nghiệp sạch.

Thứ tư, quản lý rủi ro môi trường và xã hội (E&S) được tích hợp trong quy trình phân loại nợ theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN và Quyết định 18/2007/QĐ-NHNN. Mô hình đánh giá của luận văn tích hợp 4 chỉ tiêu định lượng (tỷ lệ tăng trưởng dư nợ, doanh số cho vay, tỷ lệ thu lãi, tỷ lệ nợ xấu nhóm 3 đến nhóm 5 dưới 3%) và 3 chỉ tiêu định tính (mạng lưới kênh phân phối với gần 300 điểm giao dịch, danh mục sản phẩm và tính minh bạch chính sách).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng trên nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp trong giai đoạn 2017–2019, có cập nhật bổ sung số liệu đến ngày 31/07/2020. Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên của TPBank và các văn bản điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phương pháp quan sát thực tế và khảo sát chuyên sâu với cỡ mẫu gồm 35 cán bộ quản lý tín dụng và chuyên viên thẩm định rủi ro tại các chi nhánh trọng điểm của TPBank. Phương pháp chọn mẫu định mức có chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo người tham gia có chuyên môn sâu về thẩm định dự án năng lượng tái tạo và điện mặt trời áp mái. Cỡ mẫu nghiên cứu so sánh mở rộng thêm 3 ngân hàng thương mại trong nước và 2 mô hình ngân hàng chính sách quốc tế gồm Ngân hàng BRI (Indonesia) và Ngân hàng BAAC (Thái Lan) với quy định trích 20% nguồn vốn bắt buộc cho nông nghiệp nông thôn.

Lý do lựa chọn phương pháp so sánh số tuyệt đối, số tương đối và số bình quân là nhằm phản ánh chính xác quy mô tăng trưởng và mức độ chuyển dịch cơ cấu tín dụng qua các chu kỳ tài chính, loại bỏ các sai số do biến động chu kỳ kinh tế vĩ mô.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô hoạt động và năng lực tài chính của TPBank ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn 2017–2019, tạo nền tảng vững chắc để mở rộng các gói tín dụng xanh. Tổng tài sản của ngân hàng tăng từ 124.260 tỷ đồng năm 2017 lên 164.400 tỷ đồng vào cuối năm 2019, tương ứng mức tăng trưởng gần 21%. Tổng nguồn vốn huy động đạt 147.800 tỷ đồng, trong đó huy động từ thị trường 1 đạt 107.300 tỷ đồng, tăng hơn 26% so với năm 2018.

Thứ hai, hoạt động cấp tín dụng duy trì tốc độ mở rộng hiệu quả với tổng dư nợ cho vay và trái phiếu tổ chức kinh tế đạt 101.500 tỷ đồng năm 2019. Đáng chú ý, chất lượng danh mục nợ được kiểm soát tối ưu khi tỷ lệ nợ xấu chỉ ở mức 1,28%, thấp hơn nhiều so với ngưỡng an toàn 3% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Hiệu quả sử dụng vốn đạt đỉnh với chỉ số ROE tăng từ 15,6% năm 2017 lên 20,87% năm 2018 và đạt 26,11% vào năm 2019, tăng 5,24 điểm phần trăm chỉ trong một năm.

Thứ ba, hoạt động cấp tín dụng xanh tại TPBank bước đầu ghi nhận nhiều kết quả khả quan, đặc biệt trong lĩnh vực tài trợ dự án điện mặt trời áp mái và các phương án tiết kiệm năng lượng. Theo số liệu ghi nhận đến ngày 31/07/2020, tỷ lệ thu hồi lãi từ danh mục các dự án xanh đạt xấp xỉ 100% đúng hạn, và tỷ lệ nợ xấu phát sinh từ mảng tín dụng xanh duy trì ở mức tuyệt đối 0%.

Thứ tư, TPBank đã xây dựng thành công lợi thế dẫn đầu về ngân hàng số với gần 300 điểm giao dịch trên toàn quốc, vận hành hệ sinh thái LiveBank 24/7 phục vụ hơn 3 triệu khách hàng cá nhân, góp phần giảm thiểu đáng kể việc sử dụng chứng từ giấy và tiêu hao năng lượng trong toàn hệ thống.

Thảo luận kết quả

Hiệu quả tài chính vượt trội với chỉ số ROE đạt 26,11% và nợ xấu được kiềm chế ở 1,28% xuất phát từ sự chỉ đạo nhất quán của Hội đồng Quản trị cùng sự hỗ trợ công nghệ từ các cổ đông chiến lược như FPT, DOJI, IFC và PYN Elite Fund. Khi trực quan hóa dữ liệu qua biểu đồ cột kép thể hiện tương quan giữa dư nợ cho vay khách hàng (tăng từ 64.235 tỷ đồng năm 2017 lên trên 101.500 tỷ đồng năm 2019) và tỷ lệ nợ xấu, bảng số liệu khẳng định chất lượng tín dụng của TPBank luôn nằm trong nhóm các ngân hàng thương mại lành mạnh nhất hệ thống.

Tuy nhiên, khi đối chiếu với các ngân hàng tiên phong như Agribank (chiếm 51% dư nợ nông nghiệp xanh) hay Nam Á Bank (hợp tác với quỹ GCPF cấp vốn cho các dự án giảm 20% năng lượng), tỷ trọng tín dụng xanh trên tổng dư nợ tại TPBank vẫn còn ở mức khiêm tốn. Nguyên nhân chủ yếu do cơ cấu huy động vốn theo kỳ hạn của ngân hàng phần lớn là tiền gửi ngắn hạn, trong khi các dự án năng lượng tái tạo đòi hỏi vốn trung và dài hạn từ 5 đến 10 năm. Thêm vào đó, việc thiếu vắng khung pháp lý phân loại xanh chuẩn hóa từ cơ quan quản lý khiến chi phí thẩm định tác động môi trường ban đầu tăng cao, tạo tâm lý e ngại cho cả ngân hàng lẫn khách hàng vay vốn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, mở rộng quy mô và chuyển dịch cơ cấu cấp tín dụng: Ban Điều hành TPBank cần đặt mục tiêu nâng tỷ trọng dư nợ tín dụng xanh đạt từ 5% đến 8% trên tổng dư nợ tín dụng vào năm 2025. Trong giai đoạn 2021–2023, ngân hàng cần bố trí gói tài trợ chuyên biệt trị giá từ 2.000 đến 3.000 tỷ đồng cho các dự án điện mặt trời mái nhà công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao và các công trình xây dựng tiết kiệm năng lượng.

Thứ hai, thiết lập quy trình quản trị rủi ro môi trường và xã hội chuẩn hóa: Khối Quản trị Rủi ro cần phối hợp với đối tác IFC để hoàn thiện bộ công cụ đánh giá rủi ro E&S trước quý IV/2021, áp dụng bắt buộc đối với 100% hồ sơ vay vốn trung và dài hạn có giá trị từ 50 tỷ đồng trở lên, nhằm đảm bảo tỷ lệ nợ xấu của toàn ngân hàng duy trì ổn định dưới mức 1,2%.

Thứ ba, đa dạng hóa nguồn vốn tài trợ quốc tế: Ban Kế hoạch Vốn cần đẩy mạnh hợp tác với các định chế tài chính quốc tế như IFC, ADB và Quỹ Hợp tác Khí hậu Toàn cầu (GCPF) để tiếp nhận các hạn mức tín dụng xanh ưu đãi trị giá từ 100 đến 150 triệu USD trong giai đoạn 2021–2024, giải quyết áp lực chênh lệch kỳ hạn nguồn vốn.

Thứ tư, đẩy mạnh truyền thông và số hóa quy trình thẩm định: Khối Công nghệ Thông tin cần tích hợp thuật toán AI và dữ liệu lớn trên nền tảng LiveBank và ứng dụng Ebank nhằm rút ngắn 50% thời gian thẩm định dự án xanh quy mô vừa và nhỏ, phấn đấu đạt tỷ lệ 100% hồ sơ tiêu dùng xanh được xử lý phi giấy tờ trước năm 2023.

Thứ năm, kiến nghị cơ quan quản lý: Đề xuất Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ sớm ban hành danh mục phân loại xanh quốc gia đồng bộ; áp dụng chính sách giảm từ 50% đến 100% tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với phần nguồn vốn tài trợ cho dự án xanh; đồng thời triển khai cơ chế tái cấp vốn với lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1% đến 2%/năm so với lãi suất thị trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, Ban Lãnh đạo và Chuyên viên Tín dụng tại các Ngân hàng Thương mại: Luận văn cung cấp cẩm nang thực tiễn về quy trình thẩm định rủi ro E&S, giúp các ngân hàng thương mại xây dựng chiến lược tăng trưởng tín dụng xanh đạt tỷ trọng 5%–8% tổng dư nợ, đồng thời giữ vững hệ số CAR trên 9% và kiểm soát nợ xấu dưới 1,5%.

Thứ hai, Cơ quan Quản lý Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Nghiên cứu mang đến cơ sở khoa học để các nhà hoạch định chính sách xây dựng khung khổ pháp lý, tiêu chuẩn phân loại xanh và cơ chế hỗ trợ tái cấp vốn ưu đãi giảm 1%–2% lãi suất cho các tổ chức tín dụng.

Thứ ba, Doanh nghiệp và Chủ đầu tư Dự án Năng lượng Tái tạo: Tài liệu giúp doanh nghiệp nắm rõ các điều kiện phê duyệt tín dụng xanh, tiêu chuẩn tiết kiệm 20% năng lượng và yêu cầu giảm phát thải CO2 để hoàn thiện hồ sơ tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi trong và ngoài nước.

Thứ tư, Giảng viên, Nghiên cứu sinh và Học viên Cao học: Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo học thuật giá trị với hệ thống chỉ tiêu định lượng, định tính bài bản cùng bộ dữ liệu thực chứng chi tiết giai đoạn 2017–2019 về tác động của tín dụng xanh đến hiệu quả tài chính ROE 26,11%.

Câu hỏi thường gặp

Tín dụng xanh đóng góp như thế nào vào kết quả kinh doanh vượt trội của TPBank?

Hoạt động tín dụng xanh giúp TPBank đa dạng hóa danh mục tài sản sinh lời an toàn, nâng cao uy tín thương hiệu và thu hút dòng vốn quốc tế từ các quỹ ngoại như IFC và PYN Elite Fund. Nhờ kết hợp tối ưu giữa ngân hàng số và kiểm soát rủi ro, ROE của TPBank tăng mạnh từ 15,6% năm 2017 lên 26,11% năm 2019, trong khi tỷ lệ nợ xấu ở mảng dự án xanh duy trì ở mức 0% đến tháng 7/2020.

Tiêu chí cốt lõi nào được áp dụng để xác định một khoản cấp tín dụng xanh?

Dự án được cấp tín dụng xanh phải chứng minh không gây rủi ro sinh thái và mang lại hiệu quả bảo vệ môi trường rõ rệt. Cụ thể, phương án vay vốn cần đáp ứng tiêu chí giảm thiểu phát thải khí nhà kính CO2, thuộc danh mục năng lượng tái tạo như điện mặt trời áp mái, hoặc chứng minh khả năng tiết kiệm tối thiểu 20% tổng nhu cầu tiêu thụ năng lượng so với công nghệ truyền thống.

Khó khăn lớn nhất của các ngân hàng thương mại Việt Nam khi triển khai tín dụng xanh là gì?

Thách thức lớn nhất nằm ở sự mất cân đối kỳ hạn nguồn vốn, khi tiền gửi huy động ngắn hạn chiếm tỷ trọng chủ yếu nhưng dự án xanh lại cần thời gian hoàn vốn từ 5 đến 10 năm. Ngoài ra, việc thiếu hụt bộ tiêu chuẩn phân loại xanh quốc gia khiến chi phí thẩm định kỹ thuật và đánh giá tác động môi trường ban đầu tăng thêm từ 15% đến 20% so với quy trình cho vay thông thường.

Bài học thực tiễn nào từ các ngân hàng quốc tế có thể áp dụng cho Việt Nam?

Kinh nghiệm từ Ngân hàng BRI (Indonesia) và BAAC (Thái Lan) chỉ ra rằng Chính phủ cần quy định tỷ lệ tối thiểu 20% nguồn vốn tín dụng bắt buộc cho phát triển nông thôn bền vững. Đồng thời, việc thiết lập quỹ dự phòng hỗ trợ rủi ro thiên tai (như chính sách bù đắp vốn khi thiệt hại vượt 85% tại Indonesia) sẽ giúp các ngân hàng thương mại an tâm giải ngân dài hạn cho các dự án xanh.

Chuyển đổi số hỗ trợ phát triển tín dụng xanh tại TPBank như thế nào?

Mạng lưới gần 300 điểm LiveBank tự động 24/7 cùng ứng dụng ngân hàng số Ebank giúp TPBank số hóa toàn bộ khâu tiếp nhận và xử lý hồ sơ vay vốn, loại bỏ hàng triệu chứng từ giấy mỗi năm. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI và định danh sinh trắc học giúp rút ngắn 50% thời gian phê duyệt các khoản tín dụng xanh quy mô nhỏ, giảm đáng kể lượng phát thải carbon trong vận hành.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tín dụng xanh và xác lập khung chỉ tiêu đánh giá hiệu quả phát triển tín dụng xanh phù hợp với hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam.
• Đánh giá thực chứng bức tranh tài chính vượt trội của TPBank giai đoạn 2017–2019 với tổng tài sản đạt 164.400 tỷ đồng, ROE đạt 26,11% và tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát chặt chẽ ở mức 1,28%.
• Khẳng định chất lượng vượt trội của danh mục tín dụng xanh tại TPBank với tỷ lệ thu hồi lãi xấp xỉ 100% và tỷ lệ nợ xấu duy trì ở mức tuyệt đối 0% tính đến ngày 31/07/2020.
• Đề xuất lộ trình nâng tỷ trọng dư nợ tín dụng xanh đạt từ 5% đến 8% tổng dư nợ đến năm 2025, gắn liền với việc tích hợp khung đánh giá rủi ro E&S theo chuẩn quốc tế và gói vốn ưu đãi 2.000–3.000 tỷ đồng.
• Kiến nghị chính sách giảm từ 50% đến 100% tỷ lệ dự trữ bắt buộc cho các khoản vay xanh và áp dụng lãi suất tái cấp vốn ưu đãi thấp hơn từ 1% đến 2%/năm để tạo động lực thị trường.

Đóng góp trọng tâm của công trình nghiên cứu là xây dựng mô hình phát triển tín dụng xanh gắn liền với chuyển đổi số, tạo bước đột phá dung hòa giữa mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận và trách nhiệm bảo vệ môi trường sinh thái. Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2021 đến 2025, các ngân hàng thương mại cần nhanh chóng kiện toàn quy trình thẩm định E&S, đẩy mạnh số hóa 100% thủ tục cấp tín dụng và chủ động kết nối nguồn vốn xanh quốc tế để kiến tạo nền tảng tăng trưởng bền vững cho tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG XANH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm Ngân hàng thương mại Trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, những hoạt động của NH đã gắn bó với con người từ rất sớm. Nhiều cuộc nghiên cứu trên thế giới về lịch sử hình thành và phát triển của NH đều khẳng định rõ điều này.

Các nghiên cứu đều cho rằng, những manh nha của hoạt động NH đã được hình thành và phát triển từ năm 3500 trước Công nguyên với sự hoạt động tự phát của một số nhà thờ, người có quyền thế và các thợ vàng đáp ứng đòi hỏi của dân chúng trong việc cất trữ và bảo quản số của cải của mình nhằm tránh các cuộc cướp bóc thường xuyên xảy ra trong xã hội lúc đó. Thuật ngữ “ngân hàng” bắt đầu được sử dụng từ năm 323 trước công nguyên, cho tới nay, thuật ngữ này đã được dùng để gọi tên cho một thiết chế kinh tế mà hoạt động của nó luôn ảnh hưởng mạnh mẽ và sâu sắc tới đời sống con người và xã hội. Ngân hàng thương mại là doanh nghiệp đặc biệt tổ chức kinh doanh tiền tệ tín dụng và dịch vụ Ngân hàng, có vị trí quan trọng trong nền kinh tế thị trường. Có nhiều khái niệm khác nhau về NHTM: Nước Pháp coi “NH là những xí nghiệp hay cơ sở hành nghề thường xuyên, nhận của công chứng dưới hình thức ký thác hay hình thức khác các số tiền mà họ dùng cho chính họ vào các nghiệp vụ chiết khấu, TD hay tài chính” (Luật Ngân hàng Pháp năm 1941).

Theo Nguyễn Văn Tiến, Quản trị Ngân hàng thương mại, 2017: “Đan Mạch thì coi “NH là nơi thực hiện các nghiệp vụ thiết yếu bao gồm: thu nhận tiền ký thác; buôn bán vàng bạc; hành nghề thương mại và các giá trị địa ốc, các phương tiện TD và hối phiếu; bảo lãnh các món nợ; thực hiện các nghiệp vụ chuyển ngân; đứng ra bảo hiểm, bảo đảm ký quỹ; tham dự vào thiết lập các xí nghiệp”. Ở Việt Nam, cũng có nhiều quan niệm khác nhau về NHTM: 9 Ngân hàng là các tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các DV tài chính đa dạng nhất - đặc biệt là TD, tiết kiệm, DV thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế. Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động NH và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật các Tổ chức tín dụng và các quy định khác của pháp luật nhằm mục tiêu lợi nhuận. Tóm lại, “Ngân hàng thương mại là Ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động Ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định của Luật các Tổ chức tín dụng và các quy định khác của Pháp luật”.

(Nghị định số 59/2009/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của NHTM) NHTM là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế, thực hiện các chức năng: Trung gian tài chính: Với chức năng này, hoạt động chủ yếu của NHTM là chuyển các khoản tiền tiết kiệm thành đầu tư. Tạo phương tiện thanh toán: Giấy nợ do NH phát hành trở thành phương tiện thanh toán rộng rãi được nhiều người chấp nhận. Ngày nay, nhà nước tập trung quyền lực phát hành tiền, nhưng các NHTM vẫn tạo tiền thông qua cho vay các khoản tiền gửi từ NH này đến NH khác. Trung gian thanh toán: NH trở thành trung tâm thanh toán lớn nhất trong nền kinh tế với các hình thức thanh toán rất đa dạng, phong phú (séc, uỷ nhiệm chi, nhờ thu, thẻ,v.

Các NH còn thanh toán bù trừ với nhau thông qua NHTW hoặc các Trung tâm thanh toán; Trong quá trình kinh doanh của mình, các NHTM tạo ra các công cụ tài chính, các loại hình dịch vụ tài chính NH làm tăng tính tiện ích của KH khi sử dụng các sản phẩm dịch vụ ngân hàng. NHTM thực hiện các chính sách kinh tế, đặc biệt là chính sách tiền tệ, vì vậy đây là kênh quan trọng trong nền kinh tế. Đặc điểm Ngân hàng thương mại – Là pháp nhân đặc biệt được điều chỉnh bởi Luật doanh nghiệp và Luật các tổ chức tín dụng trong hoạt động kinh doanh tiền tệ nhằm mục đích lợi nhuận. – Được tổ chức và hoạt động dưới hình thức pháp lý nhất định.

– Là tổ chức tín dụng được thành lập để thực hiện các hoạt động của ngân hàng. – Được thành lập trên cơ sở pháp luật ngân hàng và giấy phép hoạt động của ngân hàng trung ương. – Là tổ chức tín dụng không được huy động vốn không kỳ hạn dưới một năm. – Là tổ chức tín dụng không thực hiện chức năng thanh toán(công ty tài chính,công ty cho thuê tài chính).

– Thu hút nguồn vốn trước hết bằng huy động tiền gửi, phát hành kì phiếu, trái phiếu, sau đó sử dụng nguồn vốn này thực hiện các hoạt động cho vay: cho vay sản xuất kinh doanh, cho vay tiêu dùng. Ngoài ra, còn có các dịch vụ khác: thanh toán, chuyển tiền, bảo lãnh, ủy thác,. – Thông qua hoạt động cho vay và thanh toán, hệ thống các ngân hàng thương mại có thể tạo ra lượng bút tệ, là bộ phận quan trọng trong khối cung tiền tệ, có ảnh hưởng lớn đến chính sách tiền tệ của Ngân hàng trung ương. – Ngoài ra, tổng tài sản của Ngân hàng thương mại luôn là khối lượng tài sản lớn nhất trong toàn hệ thống Ngân hàng thương mại.

– Ngân hàng thương mại là doanh nghiệp có quy mô lớn, mạng lưới rộng khắp, hoạt động chịu nhiều rủi ro, ảnh hưởng đáng kể đến nhiều hoạt động kinh tế xã hội, Ngân hàng thương mại chịu sự kiểm soát, giám sắt chặt chẽ của hệ thống pháp luật. Các quy định pháp lý của Ngân hàng thương mại được phổ rộng trên nhiều mặt của hoạt động kinh doanh như: điều kiện kinh doanh, tiêu chuẩn của người lãnh đạo Ngân hàng, dự trữ bắt buộc, bảo hiểm tiền gửi, an toàn trong hoạt động, phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro, sử dụng vốn tự có đầu tư cho tài sản cố định,. 1 – Hệ thống ngân hàng có tính phụ thuộc lẫn nhau rất lớn. Hơn bất kì ngành kinh doanh nào trong nền kinh tế, rủi ro trong hoạt động ngân hàng có tính lan tỏa rất nhanh, hoạt động như một hệ thống các mắt xích liên kết chặt chẽ với nhau.

Vai trò Ngân hàng thương mại Ngân hàng là "tạo phẩm tuyệt tác nhất và hoàn thiện nhất" trong số các "tạo phẩm"của kinh tế thị trường. Sự tuyệt tác đó của NH được đánh giá thông qua các vai trò của nó như sau: Thứ nhất, NH là trung tâm tập trung vốn tiền tệ nhàn rỗi trong nền kinh tế vào mục đích cho vay phục vụ phát triển sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng khác của xã hội. NH có vai trò này nhờ nó là trung gian tài chính, thực hiện chức năng cầu nối giữa tiết kiệm và đầu tư. Tuy nhiên, NH thể hiện vai trò này như thế nào lại tùy thuộc vào tinh chuyên nghiệp trong hoạt động cũng như sự hoàn thiện của môi trường pháp lý về tài chính – ngân hàng.

NH hoạt động có tính chuyên nghiệp càng cao thì vai trò tập trung vốn và cho vay càng được phát huy tốt. Cũng tương tự như vậy, môi trường pháp lý về linh vực tài chính. - NH càng đồng bộ và hoàn thiện thì càng tạo thuận lợi cho các NH phát huy vai trò là trung tâm trong huy động vốn và cho vay đối với nền kinh tế. Thứ hai, NH là trung tâm thanh toán lớn của nền kinh tế, góp phần đẩy nhanh tốc độ luân chuyển hàng hóa, DV.

Các NH đóng được vai trò này là nhờ có sự hậu thuẫn của hệ thống pháp luật, đòi hỏi tất cả các DN tổ chức kinh tế muốn được thành lập và đi vào hoạt động đều phải mở TK và ký quĩ tại NH, đồng thời, trong quá trình hoạt động kinh doanh, tất cả các khoản thanh toán đều phải thông qua TK tại các NH. Những yêu cầu mang tính pháp lý này khiến NH trở thành trung tâm thanh toán lớn trong nền kinh tế. Các NHTM sẽ phát huy vai trò là trung tâm thanh toán trong nền kinh trế thông qua việc tạo ra các phương tiện và phương thức thanh toán phong phú, đa dạng cho nền kinhtế. Thứ ba, NH góp phần điều tiết và kiểm soát thị trường tiền tệ và thị trường vốn; góp phần ổn định tiền tệ và kiếm chế lạm phát.

Về nguyên tắc thì việc kiểm soát 1 và điều tiết thị trường tiền tệ và thị trường vốn thuộc về NHTW, song NHTW sẽ thực thi chức năng này thông qua các trung gian tài chính, trong đó chủ yếu vẫn là các NHTM. Nghĩa là các NHTM trở thành trung gian truyền tải các thông điệp chính sách của NHTW đối với nền kinh tế. Tuy vậy, khả năng truyền tải hiệu quả hay không các thông điệp chính sách kinh tế của NHTW đối với nền kinh tế lại phụ thuộc vào nhiều yếutố, trong đó, chủ yếu là sức “hấp thụ” các can thiệp từ phía các NHTM. Nếu như hệ thống NHTM hấp thụ tốt các thông điệp chính sách của NHTW thì các thông điệp của NHTW sẽ được truyền tải đúng vào nền kinh tế, qua đó, nục tiêu cuối cùng sẽ được thực thi, hiệu quả kỳ vọng sẽ đạt được.

Nhưng rất có thể là khi hệ thống NHTM hấp thụ kém thì có thể dẫn tới hậu quả ngược xuất hiện. Chẳng hạn: Khi NHTW dự báo nguy cơ lạm phát tiềm ẩn trong tương lai và thực thi chính sách thắt chặt tiền tệ. Nhưng chính sách này rất có thể sẽ khiến thị trường TD nóng lên, thanh khoản của hệ thống NHTM bị suy giảm,. dẫn tới hệ lụy là nguy cơ lạm phát kỳ vọng rất có thể càng diễn biến phức tạp khó kiểm soát.

Trong tình huống khác, cũng từ giả định NHTW thực thi chính sách thắt chặt tiền tệ để kiểm soát lạm phát, nhưng nếu như hệ thống NHTM hoạt động lành mạnh và hiệu quả thì khi đó các NH sẽ tự động co hẹp TD và các hoạt động đầu tư, khi đó thông điệp chính sách tiền tệ của NHTW được thực thi hiệu quả. Thứ tư, NH là trung tâm thanh toán quốc tế của nền kinh tế. Thương mại quốc tế sẽ khó có thể diễn ra thuận lợi nếu như không có sự hiện diện của các NHTM nhằm thực hiện hoạt động thanh toán quốc tế giữa các nhà xuất nhập khẩu với nhau.