CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN BE LÝ LUẬN VÀ CÁC QUY ĐỊNH PHAP LUẬT VE QUYEN XÁC ĐỊNH LAI GIỚI TÍNH 111. Một số lý luận về quyền xác định lại giới tính. 111 Khai quát về giới tính LLLLENéi niệm về giới tinh “Giới tính là ý thức cả nhân của chính minh giới tính. Biểu hiện giới tính thưởng phân ánh bản dang giới của một người, nhưng điều nay *hông phải lúc nào cfing ding.
Trong khi một người có thé thé hiện hành vi, thái độ và vẽ ngoài phit hợp với một vai trò giới tinh, biễn hiện đó có thé Rhông nhất thiết phản ánh bản dang giới của họ”. Thời hạn nhận dang giới tinh ban dau được đặt ra bi Robert J. Stoller vào nấm 1964. Theo Diéu 5 của Luật Binh đẳng giới 2006 quy định khái niệm “giới tính” và "giới” được hiểu như sau: “Giới tinh’ là khái niệm chỉ các đặc điểm sinh học của nam nữ, “Giới” là Riái niệm chỉ đặc điểm, vi tri, vai trô của nam và nit trong tắt cả các mỗi quan hệ xã hội.
Giới tinh là một khái niém xuất phát từ môn sinh học, nó chỉ sự khác tiệt giữa nam vả nữ vẻ cơ thể, cụ thể là chức năng sinh sản của nữ giới va nam giới, về mặt sinh học thi đây là yêu tổ không thể thay đổi được giữa hai giới. Vi du, nữ giới có bộ phân sinh duc nữ và có thé mang thai, con nam giới thì có bộ phận sinh duc nam va có thể sin xuất ra tinh trùng, “et về giới tinh 2 hội cơ bản thi giới tính được chia lêm hai đó là nam và nữ, như ta thường thấy thi khi mốt đứa trẻ ra đời, giới tính của chúng sẽ được sắc định một cách chính xác và tủy thuộc vào giới tinh thi sẽ có những, STOLLER, ROBERTJ. (Qing 11 năm 1969), Bin sic Hemaapuodtic ca Hemuplvodtes" Tơ, hi Bnh thn Ron Tân thd định hướng cũng như sự giáo dục khác nhau. Tuy nhiên trong thực tế thi có khá nhiều trường hop những đứa trẻ sinh ra không phải ai cũng sắc định được một giới tính nhất định ma còn những trường hợp giới tính không rõ rằng, chưa được xác định chính xác là nam hay nữ nên từ đó vẫn để sác định lại giới tinh đã trở nên can thiết và ngày cảng xuất hiện nhiều.
Khác với giới tinh, giới không mang tinh bẩm sinh mà được hình thành. trong quá trình sống, học tập của cơn người từ khi còn nhé đến lúc trường thành Nói cảch khác, giới được thể hiện thông qua các hảnh vi được hình. thành tir sử dạy dé vả thu nhân từ gia đình, công đồng va 28 hội, là vi tí, vai trò của nam va nữ ma hội mong muôn, kỷ vọng ở phụ nữ và nam giới liên quan đến các đặc điểm vả năng lực nhằm xac định thé nao lả một người nam giới hay một phụ nữ (hoặc tré em trai, tré em gai) trong một xã hôi hay một nên văn hóa nhất định. Ví du: phụ nữ lâm nội trợ, thêu tha, chăm sóc con cái, nam giới xây dưng nha cửa, làm kinh tế, chính tri.
Những hành vi nay không phải là hành vi hay kỹ năng bam sinh ma do họ được xã hội, gia đỉnh, công đông dạy đỗ để lam việc do vi xã hội cho rằng như vậy là phù hợp với. thiên chức phụ nữ hoặc nam giới.Phân loại giới tink Nha bác học Daruyn người được coi là ông tổ của thuyết tién húa, đã chứng minh được nguồn gốc của con người và đưa ra những nhận định ban đâu về giới tính, sự phân biết giữa nam giới và nữ giới. Các nghiên cứu của nhà bác học Daruyn đã khẳng định được việc phân chia giới tinh thảnh đực và cái nói chung ở mọi sinh vật và thành din ông hay đản bả ở con người bắt nguồn từ những yêu cầu khách quan cho sư tén tai, phát triển cia minh chứ không phải do sức mạnh thiên nhiên, hay do quyển năng nào đó của thân thánh Triết học Mác ~ Lê Nin nhìn nhận con người đưới khía cạnh của tự 10 nhiên vả xã hội: “con người ià thực thé thông nhất giữa cái tự nhiên và xa “ii, iuôn mang bẩn chất xã hội — lịch sử”. Chủ nghĩa Mác cho rằng, trước hết con người là sản phẩm của giới ty nhiên, do tự nhiên sinh ra vả mang đặc điểm của tư nhiên von có, song khi ra đời, hòa nhập với thé giới dưới tác động của xã hội nơi họ sinh sông, thi con người không chỉ tdn tai đơn thuần 1a sản phẩm của tự nhiên nữa, mả mang các đặc điểm, thuộc tính của xã hội nơi con nguời sinh sống, Giới tính của con người cũng không nằm ngoài quy luật ấy, mặc dù vé nguyên gốc khi sinh ra thi giới tinh của con người chỉ đơn giãn.
1à vấn để tự nhiên nhưng khí được sinh ra va lớn lên thì mang những đặc điểm xã hội tại nơi ma con người sinh sông. Để xác định chính xác giới tính của con người thì còn cân xem xét các yêu tổ sau: - Thứ nhất, về yêu tô di truyén thì giới tinh tự nhiên cia con người được. sắc định dua trên cầu trúc bộ nhiễm sắcthé của hợp tử (được hình thành sau. khi giao tử cái hay còn goi là trứng được giao tử đực hay còn gọi là tỉnh trùng thụ tính, ~ Thar hai, về mặt câu tao giải phẫu thi có hai căn cứ, đầu tiên là theo tuyến sinh dục bên trong, nếu một người ma có buông trứng thi mang giới tính nữ, còn néu có tỉnh hoàn thì mang giới tin nam, ~ Thut ba, về mat sinh hoc lại dựa vao các đặc điểm như dan ống có tỉnh.
hoàn còn phụ nữ thì không có, ngược lại phụ nữ có kinh nguyệt hàng thang thì dan ông lai không có, ~ Thir tu, về mất tâm lý, xã hồi người ta lại xem xét, nhân biết giới tính của con người qua các đặc điểm như: tiếng núi, hình dáng bên ngoải, cử chi, hành vi, cách ứng sử. Xuất phat từ đặc điểm riêng vẻ giới của mỗi cá nhân ma xã hội đã quy. định những hành vi ứng xử tương ứng với con người hay nói đứng hơn là mỗi. u giới tinh khác nhau mang những đặc điểm, thuộc tinh 2 hội riêng.
Chính vi những đắc điểm riêng nảy mà pháp luật đã quy định những quyển, nghĩa vụ tương ứng với từng giới tinh. Điều nảy không chỉ grip họ bão v tốt quyền lợi của cả nhân, công dân mà còn giúp ho giải thoát khõi ám ảnh bản thân khi không được đối xử như những người bình thường khác. Vi vậy, việc pháp luật quy định cả nhân co quyền xác định lại giới tính của mình thực sự rất cẩn thiết và phủ hợp với giai đoạn phát triển hiện nay của xã hội 1112. Khai niệm và đặc điểm của quyền xác định lại giới tính.
Khái niémvé quyên xác định lại giới tinh Pháp luật Việt Nam luôn tôn trong, bão vệ quyền con người, những giá trị nhân thân cla con người ngày một nâng cao, diéu nảy được thể hiện qua các quy định cia pháp luật khác nhau như. Ludt Dân su, Luật Lao động, Hôn. nhân va gia định. Đặc biệt những quy định mới trong lĩnh vực nhân thân của con người đã đánh đầu một bước phát triển vượt bậc của ngành luật Việt ‘Nam, thể hiện sự tiền bộ, văn minh va hiện đại phan anh và điêu chỉnh được những méi quan hệ xã hội đang phát sinh trong giai đoạn hiện nay.
Trong đó, Quyên xác định lại giới tính lả một quyên mới và quan trọng đối với cá nhân. được quy định tai Điều 36 Bô Luật Dân sự 2015 như sau. Cá nhân có quyền xác dinh lai giới tinh Vite xác dimh lại giới tỉnh của một người được thực hiện trong trường, hop giới tinh của người đô bị kimyét tật bẫm sinh hoặc chưa định hình chính xác mà cân có sự can thiệp cũa y học nhằm xác Äinh rỡgiới tinh ‘Theo quan niệm truyền thống, trong x4 hội có hai giới tính người, đó là nam vả nữ, nó thường thể hiện ở một số giấy tử cá nhân như chứng minh thư nhân dân, giấy khai sinh, giấy phép lái xe,. Pháp luật Việt Nam chi thừa nhận hai giới tính, là nam hoặc là nữ Khoản 1 Điểu 2 Nghỉ định số 2 38/2008/NĐ-CP ngày 05/8/2008 của Chỉnh phủ vẻ xắc định lại giới tính (Nghị đính số 88/2008/NĐ-CP) quy định: “King tat bẫm sinh về giới tỉnh là nthiững bắt thườngở bộ phân sinh duc của một người ngay từ hi mới sữh ra biễu hiện ö một trong các dang như nit lưỡng giới gid nam, nam lưỡng giới giả nữt hoặc lưỡng giới thất Nour vay ta có thé đưa ra khái niệm như sau.
“Xác đinh lat giới tín: duoc hiéu là những tini tục dimg để điều chinh lại giới tính của một người kiủ người đô có Kuyét tat bẫm sinh về mặt giới tính hoặc giới tính chưa được aah hình chính xác 1. Đặc điêmvề quyên xác định lại giới tinh ‘Theo như pháp luật quy đính giới tính là một quyền nhân thân chính vi vay, quyển zác định lại giới tinh cũng mang đây đủ những đặc điểm của một quyển nhân thân của con người — Thứ nhất, nó mang tính chất phi tài sản Như đã định nghĩa thi ta thấy đối tượng cia quyền xác định lại giới tính không phải là các giá trĩ vat chat, không quy đổi được thành tiền va mang giá trị tinh than. Giá trị tinh thân. ‘va tiên tệ không phãi lả những đại lượng tương đương vả không thể trao đổi ngang gia.
Do vậy, quyền xác định lại giới tính không thể bi định đoạt hay mang ra chuyển nhượng cho người khác. Pháp luật quy định cho moi chủ thé déu tình đẳng với nhau về quyền nhân thén trong đó có quyền zac định lại giới tính. Mỗi một chủ thể có những giá trị nhân thân khác nhau nhưng được. pháp luật bao vé như nhau khi các giá trị đó bị xêm phạm.
— Thứ hai, nó gắn liền với một chủ thể nhất định và không thé chuyển dich cho chủ thể khác. Mỗ: một chủ thé trong quan hệ pháp luật đều. ‘mang mốt giá trí nhân thân đặc trưng, theo quy định của pháp luật quyền nhân thân luôn gắn lién với một chủ thể nhất định. Tuy nhiên, các yếu tô khách 13 quan như địa vi xã hội, tôn giáo, giới tinh, trình độ, đô tuỗi cũng không có khả năng chi phổi hay khiển quyển nhân thân bị phụ thuộc vào.
Đẳng thời, quyền. nhân thân không thể chuyển dich cho chủ thể khác, điều đó có nghĩa lả, quyên nhân thân của mỗi người bên cạnh việc gắn liên với cá nhân họ thì cũng chỉ một minh họ thực hiện.