Luận văn thạc sĩ: Phát triển kinh tế huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi - Võ Phiên

Luận văn thạc sĩ kinh tế phát triển kinh tế huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi, phân tích tiềm năng và giải pháp thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

• Tác giả: Võ Phiên
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Phát triển kinh tế huyện Minh Long tỉnh Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
• 1.1. Khái niệm về phát triển kinh tế
• 1.2. Nội dung và tiêu chí phát triển kinh tế địa phương
• 1.2.1. Nội dung về phát triển kinh tế
• 1.2.1.1. Tăng trưởng kinh tế cao và ổn định
• 1.2.1.2. Chuyển dịch cơ cấu tích cực
• 1.2.1.3. Gia tăng nguồn lực cho phát triển
• 1.2.1.4. Tạo ra nhiều chuyển biến tích cực về xã hội
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA HUYỆN MINH LONG TỈNH QUẢNG NGÃI
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ HUYỆN MINH LONG
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan luận văn thạc sĩ kinh tế huyện Minh Long Quảng Ngãi

Luận văn thạc sĩ kinh tế với đề tài “Phát triển kinh tế huyện Minh Long tỉnh Quảng Ngãi” của tác giả Võ Phiên (2011) là một công trình nghiên cứu khoa học, hệ thống hóa cơ sở lý luận và phân tích sâu sắc thực tiễn. Đề tài tập trung vào việc đánh giá quá trình phát triển của một huyện miền núi nghèo, từ đó đề xuất các định hướng và giải pháp chiến lược. Bối cảnh nghiên cứu cho thấy, dù đã có những bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế tích cực, kinh tế Minh Long vẫn còn nhiều hạn chế. Sản xuất nông nghiệp quy mô nhỏ, các nguồn lực chưa được khai thác hiệu quả, và thu nhập bình quân đầu người thấp là những rào cản lớn. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng, không chỉ là một khóa luận tốt nghiệp kinh tế phát triển chất lượng mà còn là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà hoạch định chính sách địa phương. Luận văn sử dụng phương pháp phân tích thống kê, so sánh và tổng hợp dựa trên số liệu thống kê kinh tế huyện Minh Long từ năm 2000 đến 2010. Qua đó, công trình làm rõ những đặc điểm kinh tế xã hội huyện Minh Long, nhận diện các vấn đề cốt lõi và cung cấp một cái nhìn toàn diện về tiềm năng cũng như thách thức. Đây là cơ sở khoa học vững chắc để xây dựng các giải pháp đột phá, phù hợp với điều kiện thực tế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững và cải thiện đời sống người dân.

1.1. Mục tiêu và ý nghĩa của đề tài nghiên cứu kinh tế Minh Long

Mục đích chính của luận văn là hệ thống hóa lý luận về phát triển kinh tế và áp dụng vào bối cảnh cụ thể của huyện Minh Long. Nghiên cứu đặt ra mục tiêu đánh giá toàn diện quá trình phát triển kinh tế giai đoạn 2000-2010, xác định các thành tựu, hạn chế và nguyên nhân. Từ đó, đề tài đề xuất các phương hướng và giải pháp phát triển kinh tế huyện Minh Long một cách khoa học và thực tiễn. Ý nghĩa khoa học của luận văn thể hiện ở việc vận dụng lý thuyết phát triển vào một địa bàn cụ thể, góp phần làm phong phú thêm các nghiên cứu về kinh tế địa phương. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo quan trọng cho các cơ quan quản lý nhà nước tại Minh Long trong việc xây dựng chính sách kinh tế địa phương, lựa chọn mô hình phát triển phù hợp và định hướng các bước đi trong tương lai. Tương tự như một luận án tiến sĩ kinh tế, công trình này cung cấp một khung phân tích chi tiết, giúp nhận diện rõ các rào cản và cơ hội.

1.2. Phân tích tiềm năng và thế mạnh kinh tế huyện Minh Long

Huyện Minh Long, dù là một trong sáu huyện nghèo của Quảng Ngãi, sở hữu nhiều tiềm năng và thế mạnh kinh tế chưa được khai thác triệt để. Về tài nguyên thiên nhiên, huyện có diện tích đất lâm nghiệp lớn (13.246,38 ha), là điều kiện lý tưởng cho phát triển nông lâm nghiệp, đặc biệt là trồng rừng kinh tế (keo, chè Shan) và các loại lâm sản ngoài gỗ. Khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp với các loại cây công nghiệp ngắn ngày như mì cao sản. Ngoài ra, cảnh quan thiên nhiên với Thác Trắng là một tiềm năng lớn để phát triển du lịch sinh thái Minh Long. Về nguồn lực con người, huyện có nguồn nhân lực dồi dào, cần cù. Văn hóa bản địa của dân tộc H're cũng là một yếu tố đặc sắc có thể kết hợp với du lịch. Việc xác định rõ những thế mạnh này là bước đi đầu tiên trong việc xây dựng chiến lược phát triển, giúp Minh Long thoát khỏi tình trạng kinh tế kém phát triển và hội nhập vào định hướng phát triển kinh tế xã hội Quảng Ngãi.

II. Phân tích thực trạng kinh tế huyện Minh Long Thách thức lớn

Giai đoạn 2001-2010, kinh tế Minh Long ghi nhận tốc độ tăng trưởng khá, với giá trị sản xuất (GTSX) bình quân đạt 14,0%/năm. Tuy nhiên, thực trạng phát triển kinh tế Minh Long vẫn còn nhiều bất cập. Quy mô kinh tế còn rất nhỏ bé so với mặt bằng chung của tỉnh. Mặc dù cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch, nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn và thu hút trên 80% lực lượng lao động. Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn diễn ra chậm. Một trong những thách thức lớn nhất là chất lượng tăng trưởng chưa cao và thiếu bền vững. Tăng trưởng kinh tế chủ yếu dựa vào mở rộng quy mô, chưa dựa trên năng suất và hiệu quả. Cơ sở hạ tầng kinh tế như giao thông, thủy lợi, điện còn yếu kém và thiếu đồng bộ, gây cản trở cho việc giao thương và thu hút đầu tư. Tỷ lệ hộ nghèo vẫn ở mức cao, cho thấy thành quả tăng trưởng chưa được phân bổ đồng đều, đặt ra bài toán cấp bách về xóa đói giảm nghèo huyện miền núi. Nguồn nhân lực tuy dồi dào nhưng chất lượng thấp, tỷ lệ lao động qua đào tạo còn rất hạn chế. Đây là những rào cản cốt lõi cần được giải quyết một cách triệt để để tạo ra bước đột phá.

2.1. Đánh giá tốc độ tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Mặc dù tốc độ tăng trưởng GTSX bình quân giai đoạn 2001-2010 đạt 14,0%, nhưng quy mô xuất phát điểm rất thấp. Năm 2010, GTSX bình quân đầu người chỉ đạt 7,2 triệu đồng (giá hiện hành), thấp hơn nhiều so với mức trung bình của tỉnh. Về chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tỷ trọng nông, lâm, ngư nghiệp đã giảm từ 61,92% (năm 2000) xuống còn 38,9% (ước tính năm 2010). Ngược lại, tỷ trọng công nghiệp - xây dựng tăng từ 16,31% lên 28,7%, và dịch vụ tăng từ 21,8% lên 32,4%. Đây là xu hướng tích cực, phù hợp với định hướng chung. Tuy nhiên, sự chuyển dịch này còn chậm và chưa vững chắc. Ngành công nghiệp vẫn manh mún, chủ yếu là xây dựng cơ bản và khai thác vật liệu xây dựng quy mô nhỏ, chưa hình thành được các ngành sản xuất chủ lực. Điều này cho thấy sự phát triển kinh tế còn phụ thuộc nhiều vào các yếu tố tự nhiên và chưa có sự đột phá về công nghệ hay mô hình sản xuất.

2.2. Phân tích SWOT huyện Minh Long và các rào cản phát triển

Một phân tích SWOT huyện Minh Long cho thấy bức tranh tổng thể. Điểm mạnh (Strengths) là tiềm năng đất đai cho lâm nghiệp, du lịch sinh thái và nguồn lao động dồi dào. Điểm yếu (Weaknesses) là cơ sở hạ tầng kinh tế yếu kém, nguồn nhân lực chất lượng cao thiếu hụt, sản xuất manh mún và công nghệ lạc hậu. Cơ hội (Opportunities) đến từ các chính sách hỗ trợ của nhà nước cho huyện nghèo và xu hướng phát triển du lịch xanh. Thách thức (Threats) bao gồm sự cạnh tranh từ các địa phương khác, biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến nông nghiệp và nguy cơ cạn kiệt tài nguyên. Các rào cản chính bao gồm: hạ tầng giao thông kết nối kém, khó khăn trong việc thu hút đầu tư vào Quảng Ngãi nói chung và Minh Long nói riêng, trình độ dân trí và năng lực tiếp thu khoa học kỹ thuật của người dân còn hạn chế. Việc thiếu các mô hình kinh tế nông thôn mới hiệu quả cũng là một trở ngại lớn.

III. Phương pháp phát triển nông lâm nghiệp bền vững tại Minh Long

Để thúc đẩy kinh tế, giải pháp trọng tâm cho Minh Long là tập trung vào phát triển nông lâm nghiệp theo hướng bền vững và sản xuất hàng hóa. Đây là lĩnh vực có lợi thế so sánh rõ ràng nhất của huyện. Thay vì sản xuất dàn trải, cần quy hoạch các vùng chuyên canh tập trung, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất để tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Các mô hình nông-lâm kết hợp, trồng rừng gỗ lớn, và phát triển cây dược liệu dưới tán rừng cần được khuyến khích. Việc xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm đặc trưng như chè Shan Tuyết, các sản phẩm từ keo là hướng đi cần thiết để nâng cao giá trị gia tăng. Song song đó, phải chú trọng đến công tác bảo vệ và phát triển rừng, duy trì độ che phủ và bảo vệ môi trường sinh thái. Phát triển chăn nuôi gia súc lớn theo mô hình trang trại, bán công nghiệp cũng là một giải pháp tiềm năng, tận dụng lợi thế về đất đai và giảm áp lực lên cây lương thực. Đây chính là con đường để thực hiện tăng trưởng kinh tế bền vững từ gốc rễ.

3.1. Giải pháp chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi hiệu quả

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nội bộ ngành nông nghiệp cần được đẩy mạnh. Thay vì tập trung vào cây lúa với năng suất thấp, cần chuyển đổi một phần diện tích sang các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn như mì cao sản, cây dược liệu, hoặc trồng cỏ phục vụ chăn nuôi. Thực tế cho thấy cây mì cao sản đã mang lại thu nhập khá cho người dân. Cần quy hoạch vùng nguyên liệu ổn định cho các nhà máy chế biến tinh bột sắn. Đối với cây chè, cần chuyển từ sản xuất chè lá, chè cành sang chè búp sạch, xây dựng thương hiệu “chè Minh Long”. Về vật nuôi, chương trình cải tạo đàn bò theo hướng lai sind, nạc hóa đàn lợn cần được tiếp tục và nhân rộng. Phát triển kinh tế hộ gia đình theo mô hình VACR (Vườn - Ao - Chuồng - Rừng) là hướng đi phù hợp, giúp tận dụng tối đa tài nguyên và tạo ra thu nhập ổn định.

3.2. Xây dựng mô hình kinh tế nông thôn mới gắn với lâm nghiệp

Chương trình xây dựng mô hình kinh tế nông thôn mới tại Minh Long phải gắn liền với thế mạnh lâm nghiệp. Cần đẩy nhanh công tác giao đất, giao rừng cho các hộ gia đình và cộng đồng để người dân thực sự sống được bằng nghề rừng. Các mô hình trồng rừng gỗ lớn, kết hợp trồng cây lâm sản ngoài gỗ (song mây, dược liệu) và phát triển chăn nuôi dưới tán rừng cần được hỗ trợ về vốn và kỹ thuật. Nhà nước cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến gỗ và lâm sản tại địa phương. Điều này không chỉ tạo ra sản phẩm có giá trị cao mà còn giải quyết việc làm, hạn chế tình trạng xuất khẩu nguyên liệu thô. Liên kết “4 nhà” (Nhà nước - Nhà nông - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp) là chìa khóa để đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm lâm nghiệp, giúp người dân yên tâm sản xuất và làm giàu từ rừng.

IV. Hướng phát triển công nghiệp và du lịch sinh thái Minh Long

Bên cạnh nông nghiệp, việc phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp (CN-TTCN) và dịch vụ là yêu cầu tất yếu để tạo ra sự đột phá. Định hướng phát triển công nghiệp của Minh Long không nên dàn trải mà cần tập trung vào các ngành có lợi thế, đặc biệt là công nghiệp chế biến nông lâm sản. Việc hình thành các cụm công nghiệp nhỏ, các xưởng chế biến tinh bột sắn, chế biến gỗ, chè sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm địa phương và giải quyết việc làm. Đối với dịch vụ, du lịch sinh thái Minh Long là một hướng đi đầy hứa hẹn. Khu du lịch Thác Trắng cần được đầu tư bài bản về cơ sở hạ tầng kinh tế (đường vào, cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống) để trở thành điểm đến hấp dẫn. Việc kết hợp du lịch sinh thái với du lịch văn hóa, trải nghiệm cuộc sống của người H're sẽ tạo ra sản phẩm độc đáo, thu hút du khách. Phát triển thương mại, mở rộng mạng lưới chợ nông thôn cũng là nhiệm vụ quan trọng để thúc đẩy lưu thông hàng hóa, phục vụ sản xuất và đời sống, góp phần vào sự phát triển kinh tế huyện Minh Long một cách toàn diện.

4.1. Khai thác tiềm năng du lịch sinh thái và văn hóa bản địa

Để khai thác hiệu quả du lịch sinh thái Minh Long, cần có một quy hoạch tổng thể. Trước hết, phải đầu tư hoàn thiện hạ tầng khu du lịch Thác Trắng, đảm bảo an toàn và tiện lợi cho du khách. Cần xây dựng các sản phẩm du lịch đa dạng như trekking, khám phá thiên nhiên, cắm trại. Song song đó, cần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa bản địa của đồng bào H're để tạo ra sự khác biệt. Có thể tổ chức các homestay, các chương trình biểu diễn văn nghệ cồng chiêng, giới thiệu ẩm thực và các sản phẩm thủ công truyền thống. Việc đào tạo người dân địa phương làm du lịch không chỉ tạo ra thu nhập mà còn giúp họ nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên và văn hóa. Liên kết với các công ty lữ hành để xây dựng các tour tuyến kết nối Minh Long với các điểm du lịch khác trong tỉnh Quảng Ngãi là bước đi cần thiết để thu hút du khách.

4.2. Định hướng phát triển công nghiệp chế biến nông lâm sản

Phát triển công nghiệp chế biến là khâu then chốt để nâng cao giá trị cho nông lâm sản của Minh Long. Huyện cần có chính sách ưu đãi để kêu gọi, thu hút đầu tư vào Quảng Ngãi, cụ thể là vào các dự án chế biến tại Minh Long. Cần quy hoạch các cụm công nghiệp nhỏ với hạ tầng cơ bản để tạo mặt bằng sạch cho nhà đầu tư. Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm: nhà máy chế biến tinh bột sắn hiện đại, xưởng chế biến gỗ từ rừng trồng, cơ sở sơ chế và đóng gói chè sạch. Việc phát triển công nghiệp chế biến tại chỗ sẽ giảm chi phí vận chuyển, tạo việc làm ổn định và thúc đẩy các vùng nguyên liệu phát triển theo hướng chuyên canh, sản xuất hàng hóa, góp phần quan trọng vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện.

V. Bí quyết thu hút đầu tư và hoàn thiện chính sách kinh tế địa phương

Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển, việc cải thiện môi trường đầu tư và hoàn thiện chính sách kinh tế địa phương là yếu tố quyết định. Bí quyết không nằm ở đâu xa mà chính là sự quyết tâm của chính quyền địa phương trong việc tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư và người dân. Trước hết, cần tập trung nguồn lực để đầu tư xây dựng và nâng cấp cơ sở hạ tầng kinh tế, đặc biệt là các tuyến đường giao thông kết nối huyện với các trung tâm kinh tế khác. Cải cách thủ tục hành chính, công khai minh bạch các quy hoạch, chính sách đất đai là điều kiện tiên quyết để thu hút đầu tư vào Quảng Ngãi. Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ cần thực chất và đi vào cuộc sống, chẳng hạn như chính sách tín dụng ưu đãi cho kinh tế hộ gia đình, hỗ trợ kỹ thuật và giống cây trồng, vật nuôi cho nông dân. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phải được xem là một chiến lược dài hạn, bởi đây là nền tảng cho mọi sự phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Cải thiện cơ sở hạ tầng và môi trường đầu tư kinh doanh

Không có hạ tầng tốt, không thể có đầu tư lớn. Huyện Minh Long cần ưu tiên hàng đầu cho việc nâng cấp, cứng hóa các tuyến đường huyện, xã. Hệ thống điện, nước, thông tin liên lạc cũng cần được đầu tư đồng bộ để đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt. Cải thiện môi trường đầu tư không chỉ dừng lại ở việc "trải thảm đỏ" mà còn là sự đồng hành cùng doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án. Chính quyền cần chủ động trong công tác xúc tiến đầu tư, giới thiệu các tiềm năng và thế mạnh kinh tế của huyện đến với các nhà đầu tư tiềm năng, đặc biệt trong các lĩnh vực chế biến nông lâm sản và du lịch sinh thái. Một môi trường kinh doanh thông thoáng, an toàn và minh bạch sẽ là lực hút mạnh mẽ nhất.

5.2. Đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ kinh tế hộ gia đình

Con người là trung tâm của sự phát triển. Cần có kế hoạch đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế của địa phương. Các chương trình đào tạo nên tập trung vào kỹ thuật nông lâm nghiệp tiên tiến, kỹ năng làm du lịch cộng đồng, và tay nghề cho các cơ sở CN-TTCN. Đối với kinh tế hộ gia đình, vốn là đơn vị kinh tế chủ lực, cần có chính sách hỗ trợ toàn diện. Ngân hàng Chính sách xã hội cần mở rộng các chương trình cho vay ưu đãi, giúp các hộ dân có vốn để đầu tư sản xuất, chuyển đổi mô hình kinh tế. Các trung tâm khuyến nông cần hoạt động hiệu quả hơn, chuyển giao kỹ thuật trực tiếp đến người dân. Hỗ trợ phát triển kinh tế hộ không chỉ giúp xóa đói giảm nghèo huyện miền núi mà còn tạo ra một nền tảng kinh tế cơ sở vững chắc, góp phần vào sự ổn định và phát triển chung.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phát triển kinh tế địa phương là quá trình biến đổi toàn diện cả về lượng và chất, kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng sản xuất với tiến bộ và công bằng xã hội. Tại huyện Minh Long - một trong sáu huyện miền núi nghèo của tỉnh Quảng Ngãi, quá trình phát triển giai đoạn 2000 - 2010 đã ghi nhận sự bứt phá đáng kể: tổng giá trị sản xuất tăng từ 23.411,2 triệu đồng năm 2000 lên ước đạt 92.201 triệu đồng vào năm 2010, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 14,0%/năm. Tuy nhiên, quy mô kinh tế của huyện vẫn còn nhỏ bé, chuyển dịch cơ cấu theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông thôn diễn ra chậm, tỷ lệ hộ nghèo còn ở mức 24,58% năm 2010 và thu nhập bình quân đầu người mới đạt khoảng 7,2 triệu đồng/năm.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn của quá trình tăng trưởng, nhận diện các rào cản nội tại và giải quyết bài toán lựa chọn mô hình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại huyện Minh Long. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa lý luận về phát triển kinh tế cấp huyện, đánh giá thực trạng tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu ngành, sử dụng nguồn lực và an sinh xã hội giai đoạn 2000 - 2010, từ đó đề xuất phương hướng cùng các nhóm giải pháp đột phá đến năm 2020. Phạm vi không gian được thực hiện toàn diện trên địa bàn huyện Minh Long, phạm vi thời gian tập trung vào dữ liệu chuỗi 10 năm từ 2000 đến 2010. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học vững chắc để các cấp chính quyền địa phương ban hành cơ chế chính sách, huy động hiệu quả nguồn vốn đầu tư và tối ưu hóa tài nguyên đất lâm nghiệp trên 13.281 ha nhằm thúc đẩy giảm nghèo bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế hiện đại. Trọng tâm là mô hình hai khu vực của Arthur Lewis về quá trình chuyển dịch lao động dư thừa từ khu vực nông nghiệp truyền thống sang khu vực công nghiệp hiện đại, kết hợp với lý thuyết biến đổi cơ cấu kinh tế của Hollis Chenery nhằm phân tích xu hướng dịch chuyển tỷ trọng giữa ba khối ngành chính: nông - lâm - thủy sản, công nghiệp - xây dựng và dịch vụ. Bên cạnh đó, hàm sản xuất tân cổ điển Solow - Swan được vận dụng để luận giải vai trò của các yếu tố đầu vào gồm vốn đầu tư, lực lượng lao động, tài nguyên thiên nhiên và trình độ công nghệ đối với gia tăng sản lượng.

Luận văn vận dụng hệ thống các khái niệm cốt lõi: Tăng trưởng kinh tế (sự gia tăng về quy mô và tốc độ của tổng giá trị sản xuất), Phát triển kinh tế (quá trình tiến bộ đa chiều gồm tăng thu nhập, dịch chuyển cơ cấu và cải thiện phúc lợi xã hội), Cơ cấu kinh tế và Chất lượng tăng trưởng. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá bao gồm: Tổng giá trị sản xuất theo giá cố định năm 1994, Giá trị gia tăng của ngành, Năng suất lao động theo công thức giá trị sản xuất chia cho tổng số lao động, Suất đầu tư gia tăng vốn và Giá trị sản xuất bình quân trên một héc-ta đất canh tác nông nghiệp đạt 30 triệu đồng năm 2010.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu sử dụng toàn bộ hệ thống số liệu thứ cấp chính thống từ Niên giám thống kê huyện Minh Long giai đoạn 2000 - 2010, các báo cáo tổng kết tình hình kinh tế - xã hội của Ủy ban nhân dân huyện Minh Long và các Sở, Ban, ngành thuộc tỉnh Quảng Ngãi. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 5/5 đơn vị hành chính cấp xã của huyện (gồm xã Long Hiệp, Long Môn, Long Mai, Long Sơn và Thanh An) với quy mô dân số 15.750 người và 8.816 lao động trong độ tuổi. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ dữ liệu địa phương kết hợp phương pháp chuyên gia được lựa chọn vì tính bao quát, phản ánh chính xác bức tranh kinh tế vĩ mô cấp huyện mà các phương pháp chọn mẫu khảo sát vi mô ngẫu nhiên khó đáp ứng đầy đủ do địa hình miền núi chia cắt.

Các phương pháp phân tích cụ thể gồm: phương pháp phân tích thống kê mô tả, phương pháp so sánh liên hoàn và định gốc, phương pháp phân tích cơ cấu tỷ trọng và phương pháp tổng hợp - khái quát hóa. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm phản ánh khách quan biến động các đại lượng kinh tế qua thời gian, phân tích tương quan giữa các ngành kinh tế và làm rõ những bước nhảy về chất trong phân bổ nguồn lực. Toàn bộ quá trình nghiên cứu được triển khai theo tiến trình 10 năm với các mốc kiểm chứng thực nghiệm chặt chẽ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô kinh tế huyện Minh Long duy trì tốc độ tăng trưởng cao nhưng xuất phát điểm thấp. Tổng giá trị sản xuất tăng trưởng bình quân 14,0%/năm trong giai đoạn 2001 - 2010, trong đó giai đoạn 2006 - 2010 đạt tốc độ 14,8%/năm. Thu nhập bình quân đầu người theo giá hiện hành tăng nhanh từ 3,0 triệu đồng năm 2006 lên 7,2 triệu đồng năm 2010.

Thứ hai, cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch đúng hướng nhưng tốc độ còn chậm và chưa thực sự bền vững. Tỷ trọng khối ngành nông - lâm - thủy sản giảm mạnh 23,02%, từ mức 61,92% năm 2000 xuống còn 38,90% năm 2010. Ngược lại, tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng tăng từ 16,31% lên 28,70% (tăng 12,39%), trong khi khu vực dịch vụ tăng từ 21,80% lên 32,40% (tăng 10,60%).

Thứ ba, nội bộ ngành nông nghiệp có bước chuyển dịch tích cực gắn liền với thế mạnh lâm nghiệp. Giá trị sản xuất ngành nông - lâm - thủy sản tăng bình quân 10,0%/năm. Trong đó, tỷ trọng lâm nghiệp tăng vượt bậc từ 7,6% năm 2000 lên 38,9% năm 2010 nhờ đẩy mạnh trồng rừng phủ xanh đất trống đồi trọc với 575 ha trồng mới năm 2010, nâng độ che phủ rừng lên 53%. Diện tích cây mì cao sản tăng vọt lên 900 ha năm 2010, đóng vai trò cây trồng chủ lực tạo thu nhập hàng hóa.

Thứ tư, an sinh xã hội và xóa đói giảm nghèo đạt nhiều bước tiến rõ rệt. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ mức 73,16% theo chuẩn nghèo mới năm 2006 xuống còn 24,58% năm 2010. Hệ thống y tế nâng cấp với 10 bác sĩ và 70 giường bệnh trên một vạn dân; mạng lưới giáo dục xóa bỏ hoàn toàn phòng học tranh tre tạm bợ, đạt chỉ tiêu 345 người đi học trên 1.000 dân.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những thành quả tăng trưởng bắt nguồn từ việc địa phương thực hiện hiệu quả các chính sách hỗ trợ phát triển miền núi như Chương trình 135, Chương trình 167 và các dự án phát triển cơ sở hạ tầng giao thông liên xã. Tuy nhiên, nội tại nền kinh tế vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng. Ngành công nghiệp phát triển manh mún, giá trị sản xuất công nghiệp thuần túy năm 2010 chỉ đạt 3,3 tỷ đồng, chiếm khoảng 14% toàn ngành công nghiệp - xây dựng, phần còn lại chủ yếu là giá trị xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách (20,1 tỷ đồng). Huyện chưa hình thành được cụm công nghiệp tập trung và 100% các xã không có làng nghề truyền thống. Thu ngân sách trên địa bàn năm 2009 đạt 1,48 tỷ đồng trong khi nhận trợ cấp từ ngân sách cấp trên lên đến 48,847 tỷ đồng, phản ánh sự phụ thuộc lớn vào nguồn lực bên ngoài.

Khi so sánh với huyện miền núi Sơn Hà cùng tỉnh, huyện Sơn Hà đã xây dựng được vùng nguyên liệu mì 5.065 ha gắn với Nhà máy chế biến tinh bột mì Sơn Hải đạt giá trị công nghiệp 60 tỷ đồng năm 2010; hay huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An) phát triển được 20 làng nghề và khu công nghiệp Hoàng Mai lấp đầy 70% công suất. Điều này cho thấy Minh Long chưa khơi dậy được tiềm năng liên kết chuỗi giá trị chế biến nông lâm sản. Các dữ liệu tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu ngành trong luận văn có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ miền chồng thể hiện xu hướng biến động tỷ trọng ba ngành kinh tế từ năm 2000 đến 2010 và đồ thị đường so sánh nhịp độ giảm nghèo với tốc độ tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông - lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa chuyên canh. Tập trung quy hoạch vùng nguyên liệu cây công nghiệp ngắn ngày, ổn định diện tích mì cao sản ở mức 1.000 ha và phục tráng vùng chè Shan tuyết đặc sản đạt 150 ha để sản xuất chè búp chất lượng cao. Đẩy nhanh tiến độ giao đất khoán rừng cho 100% hộ dân, chuyển đổi diện tích đất trống đồi trọc 5.222 ha sang trồng keo lai và cây bản địa, nâng tỷ lệ che phủ rừng lên trên 60% vào năm 2015 và nâng giá trị canh tác đạt trên 45 triệu đồng/ha. Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân huyện Minh Long phối hợp cùng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Thứ hai, phát triển công nghiệp chế biến và hình thành cụm công nghiệp tập trung. Xúc tiến quy hoạch và giải phóng mặt bằng xây dựng 01 cụm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp quy mô 10 - 15 ha tại trung tâm huyện trong giai đoạn 2011 - 2015; ban hành cơ chế ưu đãi thuế và đất đai nhằm thu hút các nhà máy chế biến dăm gỗ xuất khẩu, chế biến tinh bột sắn và chế biến chè búp thương phẩm. Mục tiêu đưa giá trị sản xuất công nghiệp đạt tốc độ tăng trưởng trên 20%/năm. Chủ thể thực hiện: Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Minh Long.

Thứ ba, nâng cấp hạ tầng thương mại và khai thác tiềm năng du lịch sinh thái. Hoàn thiện nâng cấp 5 chợ cụm xã đạt tiêu chuẩn chợ nông thôn loại 3; đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông kết nối và dịch vụ lưu trú tại điểm du lịch sinh thái Thác Trắng (xã Thanh An), phấn đấu thu hút trên 15.000 lượt khách tham quan mỗi năm giai đoạn 2012 - 2015. Mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng lưu chuyển hàng hóa bán lẻ đạt 15 - 16%/năm. Chủ thể thực hiện: Phòng Văn hóa - Thông tin kết hợp cùng các doanh nghiệp đầu tư du lịch.

Thứ tư, tăng cường đào tạo nghề cho lao động nông thôn và bảo đảm an sinh xã hội. Thành lập Trung tâm Dạy nghề cấp huyện, tổ chức các lớp chuyển giao kỹ thuật thâm canh lúa nước, kỹ thuật chăn nuôi bò lai Sind cho người đồng bào dân tộc Hre, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo từ dưới 15% lên 35% vào năm 2015. Triển khai các giải pháp dinh dưỡng học đường nhằm kéo giảm tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng từ 39,0% xuống dưới 25% vào năm 2015. Chủ thể thực hiện: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Phòng Y tế huyện Minh Long.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý nhà nước tại Ủy ban nhân dân huyện Minh Long cũng như các huyện miền núi thuộc tỉnh Quảng Ngãi. Luận văn cung cấp khung dữ liệu thực chứng 10 năm và hệ thống giải pháp thực tiễn giúp xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2011 - 2015 bám sát điều kiện địa phương.

Thứ hai, các nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế phát triển, Quản lý kinh tế và Kinh tế nông nghiệp. Tài liệu là một nghiên cứu trường hợp điển hình về phương pháp luận đánh giá kinh tế cấp huyện, phương pháp tính toán chỉ tiêu giá trị sản xuất và phân tích chuyển dịch cơ cấu vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Thứ ba, các doanh nghiệp, hợp tác xã và nhà đầu tư tư nhân đang tìm kiếm cơ hội kinh doanh tại khu vực miền núi Trung Bộ. Nghiên cứu mang lại cái nhìn tổng thể về lợi thế đất đai, nguồn nguyên liệu gỗ rừng trồng 4.453 ha, vùng chè Shan tuyết và tiềm năng khai thác du lịch cảnh quan Thác Trắng.

Thứ tư, các ban quản lý chương trình mục tiêu quốc gia, các tổ chức phát triển cộng đồng và các tổ chức phi chính phủ. Luận văn cung cấp các bằng chứng thực tiễn về hiệu quả lồng ghép nguồn vốn Chương trình 135, công tác định canh định cư và kinh nghiệm giảm nghèo từ 73,16% xuống 24,58% tại vùng cao.

Câu hỏi thường gặp

Điểm nghẽn lớn nhất trong phát triển kinh tế huyện Minh Long giai đoạn 2000 - 2010 là gì? Điểm nghẽn lớn nhất là quy mô công nghiệp quá nhỏ bé chỉ đạt 3,3 tỷ đồng năm 2010, thiếu các cơ sở chế biến sâu nông lâm sản tại chỗ khiến giá trị gia tăng thấp; đồng thời thu ngân sách nội địa chỉ đạt 1,48 tỷ đồng, phụ thuộc hơn 90% vào nguồn trợ cấp ngân sách cấp trên.

Cơ cấu nội bộ ngành nông nghiệp có sự thay đổi như thế nào sau 10 năm? Nội bộ ngành ghi nhận bước chuyển dịch vượt bậc của lâm nghiệp khi tỷ trọng tăng từ 7,6% năm 2000 lên 38,9% năm 2010, trong khi nông nghiệp giảm từ 91,8% xuống 59,5%; diện tích mì cao sản mở rộng lên 900 ha và độ che phủ rừng đạt 53% năm 2010.

Tại sao năng suất lúa của huyện Minh Long tăng nhưng sản lượng chưa tạo ra hàng hóa xuất bán? Dù năng suất lúa tăng từ 24,5 tạ/ha năm 2000 lên 38,0 tạ/ha năm 2010 nhưng diện tích canh tác bị thu hẹp còn 1.550 ha, đất đai dốc nghèo dinh dưỡng và mức lương thực bình quân đạt 375 kg/người/năm, chỉ đủ phục vụ nhu cầu tự cấp tự túc tại chỗ cho 15.750 người dân.

Chiến lược phát triển du lịch của huyện Minh Long tập trung vào trọng điểm nào? Địa phương tập trung xúc tiến đầu tư dự án khu du lịch sinh thái Thác Trắng tại xã Thanh An, tận dụng cảnh quan thiên nhiên vùng cao để thu hút khách nội địa, đồng thời quy hoạch mạng lưới thương mại dịch vụ bổ trợ và cơ sở lưu trú đạt chuẩn.

Chất lượng nguồn nhân lực tác động thế nào đến tốc độ tăng trưởng kinh tế của địa phương? Lao động trong độ tuổi đạt 8.816 người chiếm 56% dân số với 70% là đồng bào Hre nhưng tỷ lệ qua đào tạo còn thấp, tập quán canh tác lạc hậu và thiếu vắng công nhân kỹ thuật, dẫn đến năng suất lao động chung chưa cao và hạn chế thu hút đầu tư ngoài ngân sách.

Kết luận

Luận văn đã thực hiện trọn vẹn việc phân tích quá trình phát triển kinh tế huyện Minh Long tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2000 - 2010 với 5 đóng góp trọng tâm:

• Khái quát hóa và vận dụng chuẩn xác khung lý thuyết tăng trưởng hai khu vực, lý thuyết chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế vào địa bàn cấp huyện miền núi.
• Phân tích toàn diện chuỗi số liệu 10 năm, chứng minh tốc độ tăng trưởng sản xuất đạt 14,0%/năm và sự chuyển dịch tỷ trọng công nghiệp - xây dựng từ 16,31% lên 28,70%.
• Nhận diện chính xác các hạn chế cốt lõi về quy mô công nghiệp chế biến, năng suất nông nghiệp phân tán và tình trạng phụ thuộc lớn vào ngân sách cấp trên.
• Đúc kết bài học kinh nghiệm phát triển thực tiễn từ các mô hình thành công như huyện Sơn Hà và huyện Quỳnh Lưu.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ gắn với các mốc chỉ tiêu cụ thể về vùng nguyên liệu, cụm công nghiệp và đào tạo nghề đến năm 2015 - 2020.

Nghiên cứu mở ra bước đệm quan trọng cho việc hoạch định chính sách kinh tế địa phương trong giai đoạn mới. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm có thể khai thác sâu các phân tích thực chứng trong luận văn để hiện thực hóa mục tiêu đưa kinh tế huyện Minh Long phát triển nhanh, toàn diện và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CO SO LY LUAN VE PHAT TRIEN KINH TE 1. Khái niệm về Phát triển kinh tế Trong điều kiện của Việt Nam, mục tiêu cơ bản của tất cả các địa phương đó là tăng trưởng và phát triển kinh tế, đó cũng là thước đo chủ yếu về sự tiến bộ trong mỗi giai đoạn của các địa phương. Điều này càng có ý nghĩa quan trọng đối với những nơi có điểm xuất phát thấp đang theo đuổi mục tiêu tiến kịp và hội nhập với các nước phát triển. Phạm trù tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế đôi khi được sử dụng thay cho nhau, nhưng về cơ bản thì chúng khác nhau.

Tang trưởng kinh tế là sự gia tăng thu nhập của nên kinh tế trong một khoảng thời gian nhất định (thường là một năm). Sự gia tăng được thể hiện ở quy mô và tốc độ tăng của chỉ tiêu này. Quy mô tăng trưởng phản ánh sự gia tăng nhiều hay ít, còn tốc độ tăng trưởng có ý nghĩa so sánh tương đối và phản ánh sự gia tăng nhanh hay chậm giữa các thời kỳ. Thu nhập của nền kinh tế có thể biểu hiện dưới dang hiện vật hoặc giá trị.

Nhưng tăng trưởng kinh tế không phải là điều kiện đủ đề cải thiện mức sống chung. Vì ba lý do, sẽ sai lầm khi giả định rằng GDP đầu người cao hơn có nghĩa là thu nhập cao hơn cho tất cả mọi người, hay ngay cả cho phần lớn các hộ gia đình. 7hứ nhát, chính phủ các nước đây mạnh tăng trưởng kinh tế không chỉ để cải thiện phúc lợi công cho nước họ mà đôi khi chủ yếu là để tăng cường thế lực và hào quang của nhà nước và những người thống trị. Phần lớn của cải của Ai Cập cô đại được đầu tư vào các kim tự tháp.

Các quốc gia phát triển ngày nay có thể bành trướng quân đội, triển khai những vũ khí huỷ diệt hàng loạt, hay xây dựng các khu đô thị phức hợp công phu ở các hoang mạc và rừng rậm. Khi lợi ích từ tăng trưởng được đưa vào những dự án tốn kém như thế, nó thường ít mang lại phúc lợi cho dân chúng. ?hứ hai, nguồn lực có thể được đầu tư 6 at cho tăng trưởng hơn nữa và lợi ích tiêu 6 dùng bị trì hoãn đến một ngày nào đó sau này. Trong những trường hợp cực đoan, như nỗ lực hợp tác hoá Xô viết vào thập niên 30, việc tiêu dùng bị giảm sút mạnh trong thời gian dài.

Khi Liên Xô tan rã vào năm 1991, người tiêu dùng vẫn chờ đợi và ngày càng mắt kiên nhẫn về một thời đại tiêu dùng đại trà sẽ đến. Thông thường, sức mạnh để đè nén tiêu dùng dưới hình thức tăng trưởng kinh tế kiểu này chỉ có đối với những chính phủ chuyên quyền. ba, thu nhập và tiêu dùng có thé gia tăng, nhưng nhiều người nghèo hơn. Nhiều nhà kinh tế học cho rằng cần phải bổ sung thêm ba tiêu chí bắt buộc vào khái niệm phát triển, đó là giảm đói nghèo và suy dinh dưỡng, giảm bat bình đẳng thu nhập và cải thiện điều kiện việc làm.

Ngoài ra có một số nhóm các “giá trị phát triển” như tăng trưởng kinh tế, tăng mức sống, bat bình đăng xã hội và kinh tế và bảo vệ môi trường. Tăng trưởng kinh tế, tiến bộ công nghệ được phán xét dưới ánh sáng sự đóng góp của chúng cho. việc mở rộng các quyền tự do của con người, nhất là quyền tự do thoát khỏi nạn đói và suy đỉnh dưỡng. Các quyền tự do vừa là phương tiện, vừa là mục.

tiêu của phát triển. Do vậy, các thị trường là động cơ của tăng trưởng kinh tế, nhưng phát triển lành mạnh các thị trường cũng chính là một mục tiêu của phát triển, bởi vì chúng bao hàm những quyền tự do quan trọng, đó là quyền tự do trao đổi và giao dịch. Phát triển kinh tế được hiêu là quá trình tăng tiến về mọi mặt của nền. Phát triển kinh tế được xem như quá trình biến đổi cả về lượng và chất; nó là sự kết hợp một cách chặt chẽ quá trình hoàn thiện của hai vấn đề về kinh tế và xã hội ở mỗi quốc gia.

Theo cách hiểu như vậy, nội dung của phát triển kinh tế được khái quát theo ba tiêu thức: Aột /à, sự gia tăng tổng. mức thu nhập của nền kinh tế và mức gia tăng thu nhập bình quân trên một đầu người. Đây là tiêu thức thể hiện quá trình biến đổi về lượng của nền kinh tế, là điều kiện cần để nâng cao mức sống vật chất của một quốc gia và thực 7 hiện các mục tiêu khác của phát triển. Hai là, sự biến đổi theo đúng xu thé của cơ cấu kinh tế.

Đây là tiêu thức thể hiện quá trình biến đổi về chất kinh tế của một quốc gia. Để phân biệt các giai đoạn phát triển kinh tế hay so sánh. trình độ phát triển kinh tế giữa các nước với nhau, người ta thường dựa vào dấu hiệu về dạng cơ cấu ngành kinh tế mà quốc gia đó đạt được. ðz là, sự biến đổi ngày càng tốt hơn trong các vấn đề xã hội.

'Những quốc gia có thu nhập tăng nhưng tuổi thọ trung bình không tăng, không giảm tỷ lệ tử vong của trẻ sơ sinh và không tăng tỷ lệ học vấn nghĩa là quốc gia đó còn thiếu một số khía cạnh quan trọng của sự phát triển. Nếu tất cả thu nhập tăng lên tập trung vào tay một tầng lớp thượng đẳng giàu có hay để dành cho những công trình lớn hay các thiết bị quân sự, thì sự phát triển này không đúng với ý nghĩa chúng ta muốn nói đến. Nghĩa là Phát triển kinh tế hàm ý nhiều hơn, đặc biệt là cải thiện sức khỏe, giáo dục và những khía cạnh khác về phúc lợi của con người. Phát triển cũng thường đi kèm với những thay đổi quan trọng trong cấu trúc của nền kinh tế, ngày càng có nhiều người chuyển từ sản xuất nông nghiệp ở nông thôn sang công ệc được trả lương cao hơn và có sơ sở ở thành thị, thường là trong sản xuất hay dịch vụ.

Tăng trưởng kinh tế mà không thay đổi cơ cấu thì thường là một chỉ báo của thu nhập mới tập trung. vào tay của một số ít người. Những tình huống tăng trưởng mà không phát triển là những ngoại lệ chứ không phải là một qui luật, nhưng trên thực tế điều. này đã xảy ra.

Hai trong số những thay đổi cơ cấu quan trọng nhất thường đi kèm với phát triển kinh tế là tỷ trọng phần đóng góp của ngành công nghiệp và dịch tăng lên cùng với phần đóng góp của nông nghiệp giảm xuống trong sản phẩm quốc dân và tỷ lệ dân chúng sống trong đô thị tăng nhiều hơn ở nông. 8 Phát triển kinh tế được đánh giá bằng nhiều chỉ tiêu trên nhiều góc độ khác nhau nhưng có thể bao gồm nhóm chỉ tiêu phản ánh tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu, phản ánh sự phát triển xã hội. Trong đó các nghiên cứu quan tâm tới nhiều các chỉ tiêu như quy mô và tốc độ tăng trưởng của GDP. hay GO, thu nhập theo đầu người, chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành, lao động và tỷ lệ nghèo đói.

Nhiều nghiên cứu về phát triển kinh tế nhưng lại tập trung vào khía cạnh chất lượng tăng trưởng kinh tế. Sau hơn 20 năm quá trình phát triển kinh. tế ở Việt Nam tập trung quá nhiều vào mục tiêu tốc độ tăng trưởng, những năm gần đây thực tiễn phát triển kinh tế Việt Nam đã đặt ra nhiều vấn đề cần được nghiên cứu. Một trong những vấn đẻ đó là chất lượng tăng trưởng.

tầm quan trọng của nó, vấn đề chất lượng tăng trưởng của Việt Nam, dù mới xuất hiện đã thu hút được sự quan tâm ngày cảng lớn của cả xã hội đặc biệt là các nhà nghiên cứu, các nhà lãnh đạo. Chất lượng tăng trưởng trong phát triển kinh tế đã trở thành một vấn đề “nóng” trong nghị trường của nhiều kỳ họp Quốc. Hội đồng nhân dân các tỉnh, thành phó. Một số nghiên cứu tiêu biểu đã viết: Chất lượng tăng trưởng.

kinh tế dùng đề chỉ tính ôn định của trạng thái bên trong vốn có của quá trình tăng trưởng kinh tế, là tổng hợp các thuộc tính cơ bản hay đặc tính tạo thành ban chat của tăng trưởng kinh tế trong một hoàn cảnh và giai đoạn nhất định qua đó qu) định sự phát triển. Một nghiên cứu cho rằng, chất lượng tăng trưởng thê hiện nhất quán và liên tục trong suốt quá trình phát triển kinh tế. Có thể đánh giá chất lượng tăng trưởng thông qua ba khía cạnh sau: (i) thong qua việc quản lý và phân bổ các nguồn lực trong quá trình tái sản xuất; (ii) thông qua việc xem xét kết quả của quá trình sản xuất với việc cải thiện chất lượng của cuộc sống, mức độ công bằng trong phân phối sản phẩm đầu ra; (ii) thông qua việc sử dụng và bảo vệ tải nguyên, môi trường sinh thái. Cũng 9 có nghiên cứu cho rằng phát triển kinh tế Việt Nam giai đoạn tới phải dựa vào nâng cao chat lượng tăng trưởng thông qua chuyển dịch cơ cấu kinh tế có chất lượng hơn.

Mục tiêu cuối cùng của sự phát triển kinh tế trong các quốc gia không phải là tăng trưởng hay chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mà là việc xoá bỏ nghèo. đói, suy dinh dưỡng, sự tăng lên của tuổi thọ bình quân, khả năng tiếp cận đến các dịch vụ y tế, nước sạch, trình độ dân trí, giáo dục của quảng đại quần chúng nhân dan v. Hoàn thiện các tiêu chí trên là sự thay đổi về chat xã hội của quá trình phát triển. Nhu vậy, phát triển kinh tế là một quá trình vận động tiến bộ không ngừng và đi lên.

Trong khái niệm này, phát triển kinh tế phải là một quá trình lâu đài, luôn thay đổi và sự thay đổi đó theo hướng ngày càng hoàn thiện. Do vậy, khái niệm phát triển kinh tế cũng được lý giải như một quá trình thay đổi theo hướng hoàn thiện về mọi mặt của nên kinh tế trong một thời gian nhất định 1. Nội dung và tiêu chí phát triển kinh tế địa phương. Khái niệm về phát triển kinh tế là quá trình vận động đi lên ngày càng hoàn thiện mọi mặt của nền kinh tế hay là phát triển về kinh tế, xã hội, môi trường và thể chế.

Như vậy nội dung của phát triển sẽ thể hiện chủ yếu ở nội dung kinh tế nhưng trong mối quan hệ với các mặt còn lại. Mỗi nội dung phát triển sẽ thể hiện qua một số các tiêu chí nhất định, bây giờ chúng ta sẽ xem xét cụ thê từng nội dung này. Nội dung về Phát triển kinh tế 1.