CHƯƠNG 1: TỎNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VE PHAN TÍCH TÀI CHÍNH VÀ DU BAO TÀI CHÍNH CUA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Doanh nghiệp nào muốn đứng vững và phát triển trong môi trường cạnh tranh gay gắt trên nhiều lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế thị trường hiện nay thì phải bảo đảm một tình hình tài chính vững mạnh và én định. Dựa vào phân tích BCTC doanh nghiệp sẽ thấy được tình hình tài chính của doanh nghiệp. Vì vậy phân tích tài chính là đề tài của nhiều tác giả cả trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu.
Trong những năm gần đây phân tích tài chính đã dần khăng định vai trò quan trọng đối với việc sử dụng thông tin kế toán phục vụ ra quyết định kinh doanh cũng như đối với sự phát triển của khoa học kế toán. Chính vì thế tại Việt Nam, đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, cuốn sách, bài báo, đề tài luận văn đặc biệt ở trình độ thạc sỹ thực hiện và nghiên cứu về vấn đề này. Cụ thê như: Đề tài “Phân tích và dự báo tài chính tại Tổng công ty Thương mại Hà Nội - CTCP”, luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Quý Luyện năm 2021 đã tiến hành phân tích tài chính của công ty thông qua việc phân tích và đánh giá khả năng thanh toán, khả năng cân đối vốn, hiệu quả hoạt động, khả năng sinh lời và các tỷ số tài chính trên báo cáo tài chính của công ty trong giai đoạn 2016-2020 từ đó đưa ra ưu điểm và hạn chế trong hoạt động tài chính của công ty. Qua đây cho thấy bài phân tích chưa thực sự đi sâu vào tất cả các mặt về tình hình tài chính của công ty như: phân tích sự thay đổi của dòng tiền, phân tích các khoản mục, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phân tích xu hướng và ROE.
Đề tài “Phân tích tình hình tài chính Tổng Công ty Cổ phần Bưu chính Viettel” của tác giả Nguyễn Mỹ Lộc (2021). Trong luận văn này, tác giả đã trình bày được những lý thuyết cơ bản, luận điểm khá chỉ tiết về các chỉ tiêu đánh giá tài chính doanh nghiệp. Bằng cách sử dụng các phương pháp như so sánh, phân tích, thống kê mô tả, tổng hợp số liệu. Tác giả đã có sự so sánh số liệu tài chính tài chính của công ty với số liệu tài chính của công ty khác, và so sánh số liệu trong 4 năm từ năm 2017 đến năm 2020.
Đề tài “Phân tích và dự báo báo cáo tài chính tại Công ty cổ phần Viễn thông FPT” của tác giả Hồ Thị Khánh Vân (2012) đã đưa ra đánh giá về tình hình tài 4 chính của công ty Công ty cô phần PVI thông qua các chỉ tiêu về biến động tài sản, nguồn vốn, các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh như ROE, ROA, các chỉ tiêu về khả năng thanh toán của DN. Trên cơ sở đó tác giả cũng đã phân tích về diém mạnh, điểm yếu của công ty và đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên đề tài này chưa thực hiện được các nội dung về dự báo tốc độ tăng trưởng, về phân tích dòng tiền, cũng như chưa đánh giá về rủi ro tiềm tàng. Đề tài “Phân tích và dự báo tài chính công ty cô phân được Hà Tĩnh” của tác giả Nguyễn Hữu Sáng (2021), trong luận văn tác giả đã tập trung phân tích được cơ cấu tài sản, nguồn vốn, khả năng thanh toán cũng như phân tích được sử dụng đòn bẩy tài chính tại công ty.
Ngoài ra, tác giả cũng hệ thống hóa được các chỉ tiêu phân tích tài chính tại một DN và đưa ra một số giải pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính tại Công ty cổ phan dược Hà Tĩnh. Bên cạnh đó tac giả cũng đưa ra một số hạn chế trong hoạt động tài chính tại DN như: tỷ lệ vốn chủ sở hữu thấp, nợ phải trả cao, thông qua đó tác giả đã đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài sản, nguồn vốn. Đề tài “Phân tích va dự báo tài chính tại Tổng công ty Viglacera” của tác giả Hoàng Thị Vân (2021), tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về tài chính doanh nghiệp và PTTC. Trong bài viết cũng đã đánh giá cụ thé về thực trạng tài chính của Tổng công ty Viglacera, thông qua các chỉ tiêu tài chính chỉ ra những ưu điểm, những hạn chế của hoạt động tài chính của Công ty.
Vận dụng các lý luận dé phân tích, đánh giá và dự báo tài chính của Tổng công ty Viglacera. Trên cơ sở nghiên cứu và khảo sát thực tế tình hình tài chính của Tổng công ty đề xuất một số giải pháp nhằm cao năng lực tài chính của Tổng công ty. So với những nghiên cứu đã được thực hiện trong nước, ở nước ngoài các nghiên cứu về phân tích tài chính doanh nghiệp có vẻ đồ sộ hơn. Các đề tài sau đây là điển hình: Eugene Fama, Lars Peter Hansen va Robert Shiller (2013), “Empirical Asset Pricing”, nghiên cứu nay đã vinh dự dat được giải Nobel vào năm 2013, công trình này đã đã tập trung nghiên cứu và phát triển công tác định giá cổ phiếu, chỉ ra rằng có thé dự báo chính xác giá cô phiếu trong mục tiêu trung và dài hạn, điều này cũng phù hợp với quan điểm chung về phân tích và định giá cổ phiếu.
Amal Benlamlih (2020), “Financial Analysis of McDonald’s”. Bài báo này đã phan tích và đánh giá hoạt động tài chính của tập đoàn McDonald's - Một trong những chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh hàng đầu thế giới, dựa trên việc tính toán các chỉ tiêu về hiệu quả hoạt động và khả năng tài chính. Nghiên cứu đã chỉ ra các vấn đề tài chính mà công ty đang gặp phải, tuy nhiên lại chưa đưa ra được giải pháp khắc phục khó khăn. “Financial statement analysis.
In Evaluating Corporate Financial Performance”. Palgrave Macmillan, Cham. Bài viết đã chi ra cách tiếp cận cơ bản để đánh giá và so sánh hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp là phân tích tỷ SỐ, trong đó đề cập đến một tập hợp các chỉ SỐ thường được tính toán trên cơ sở các yếu tố đầu vào trích từ BCTC. Tất cả các công trình nghiên cứu được nêu ra ở trên đều có đặc điểm chung là những chuyên đề mang tính thực tiễn cao, nhưng đa phần lại chỉ là những nghiên cứu đối với các công ty, doanh nghiệp có quy lớn, tình hình tài chính khá phức tạp, bộ máy kế toán được hoàn thiện, chuyên nghiệp, đội ngũ cán bộ nhân viên có năng lực tài chính tốt.
Đối với đề tài nghiên cứu “Phân tích và dự báo tài chính Công ty cô phần tập đoàn dược phẩm và thương mại Sohaco”, tác giả tập trung vào nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính ở công ty, doanh nghiệp có quy mô vừa. Lí do là bởi, những doanh nghiệp này thường chưa đủ nhân lực đi sâu vào phân tích và lập kế hoạch tài chính cụ thể, và gần như không có sự xuất hiện của bộ phận tài chính chuyên biệt như các doanh nghiệp lớn. Thứ hai, đặc thù kinh doanh của doanh nghiệp là ngành Dược phẩm với những biến động không ngừng của các chính sách từ nhà nước và việc khó khăn trong hoạt động kinh doanh như hiện nay thì việc phân tích tài chính và dự báo tai chính là điều cần thiết dé doanh nghiệp có được những bước đi đúng trong chiến lược kinh doanh sắp tới của mình. Đã có rất nhiều luận văn đề cập đến những vấn đề lý luận về phân tích tài chính, phân tích thực trạng hoạt động tài chính của rất nhiều công ty đồng thời đưa ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính.
Riêng đối với đề tài nghiên cứu phân tích thực trạng tình hình tài chính tại Công ty cô phần tập đoàn dược phẩm và thương mại Sohaco thì chưa có dé tài nao tai giai doan 2019-2021, nghiên cứu các yêu tô anh hưởng đến tài chính của công ty, từ đó dự báo tinh hình tài chính trong tương lai và đề xuất các giải pháp phù hop dé nâng cao năng lực tài chính cho doanh nghiệp. Khoảng trống nghiên cứu đối với đề tài của tác giả là: Về không gian: Không gian nghiên cứu của các công trình này chủ yếu tập trung vào các doanh nghiệp cụ thé. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp ngành duoc phâm có một số khác biệt nhưng chưa được đánh giá một cách đầy đủ, khách quan thông qua một nghiên cứu cụ thể tại một công ty cùng ngành. Chưa có nghiên cứu nào về Công ty cô phan tập đoàn được phẩm và thương mại Sohaco trong gian đoạn từ năm 2019 đến năm 2021.
Về nội dung: Các công trình nghiên cứu về phân tích tài chính doanh nghiệp nói trên chủ yếu tập trung vào phân tích các nhóm hệ số tài chính của doanh nghiệp, chưa nhiều nghiên cứu chú trọng đến việc dự báo tài chính doanh nghiệp. Vì vậy, việc nghiên cứu và dự báo tài chính của Công ty cổ phan tập đoàn được phẩm và thương mại Sohaco dé đánh giá thực trạng tài chính và tìm giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý tài chính của doanh nghiệp là hết sức cần thiết. Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiêp 1. Khái niệm về phân tích tài chính doanh nghiệp Tài chính DN là hệ thống các luồng chuyên dịch giá trị phản ánh sự vận động và chuyên hóa các nguồn tài chính trong quá trình phân phối đề tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ của DN phục vụ cho HDKD nhằm đạt tới các mục tiêu của doanh nghiệp.
“Phân tích tài chính là một quá trình kiểm tra, xem xét các số liệu về tài chính hiện tại và trong quá khứ nhằm mục đích đánh giá tình hình tài chính hiện tại trong tương quan với các doanh nghiệp khác cùng ngành sản xuất - kinh doanh, dự báo các rủi ro và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp, từ đó giúp nhà phân tích ra các quyết định tài chính nhằm hoạch định kế hoạch tài chính ngắn hạn và dài hạn cho doanh nghiệp.” (Trân Thị Thanh Tú và cộng sự, 2020) “Phân tích tài chính doanh nghiệp là quá trình xem xét, kiểm tra về nội dung kết cấu, thực trạng các chỉ tiêu tài chính; Từ đó so sánh đối chiếu các chỉ tiêu tài chính trên báo cáo tài chính với các chỉ tiêu trong quá khứ, hiện tại, tương lai ở tại doanh nghiệp, ở các doanh nghiệp khác, các đơn vị cùng ngành, địa phương, lãnh thổ quốc gia.