Khóa luận nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng TMCP BIDV – Chi nhánh Sở giao dịch 1

Nâng cao chất lượng tín dụng tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam nhằm tối ưu hóa hiệu quả tài chính và phục vụ khách hàng tốt hơn.

• Tác giả: Nguyễn Tuấn Tú
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Mỹ Hằng Phương
• Trường học: Học viện Chính sách và Phát triển
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Hoạt động tín dụng tại Ngân hàng thương mại
• 1.2. Khái quát về Ngân hàng thương mại
• 1.3. Hoạt động tín dụng tại NHTM
• 1.4. Tín dụng Ngân hàng thương mại
• 1.5. Các phương thức tín dụng NHTM
• 1.6. Đặc điểm của tín dụng NHTM
• 1.7. Chất lượng cho vay tại NHTM
• 1.8. Một số nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng cho vay
• 1.9. Công tác quản trị rủi ro trong cho vay của Ngân hàng
• 1.10. Trình độ và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ Ngân hàng
• 1.11. Công tác thẩm định khoản vay
• 1.12. Công tác kiểm tra, giám sát khoản vay
• 1.13. Hệ thống thông tin, dữ liệu
• 1.14. Chính sách tín dụng
• 1.15. Quy mô, cơ cấu vốn của Ngân hàng
• 1.16. Nhân tố thuộc về phía khách hàng
• 1.17. Các nghiên cứu về chất lượng tín dụng trong ngân hàng thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG TẠI CHI NHÁNH SỞ GIAO DỊCH 1
• 2.1. Tổng quan về Chi nhánh Sở giao dịch 1
• 2.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.3. Bộ máy tổ chức của Chi nhánh Sở giao dịch 1
• 2.4. Tình hình hoạt động
• 2.5. Hoạt động tín dụng tại Sở giao dịch 1 Giai đoạn 2015-2019
• 2.6. Thực trạng tín dụng
• 2.7. Một số chỉ tiêu dư nợ tín dụng
• 2.8. Chất lượng tín dụng
• 2.9. Thu nhập từ hoạt động tín dụng
• 2.10. Cơ cấu huy động vốn
• 2.11. Đánh giá chất lượng tín dụng
• 2.12. Kết quả đạt được
• 2.13. Những hạn chế
• 2.14. Nguyên nhân những hạn chế
• 3. PHẦN 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG TẠI CHI NHÁNH SỞ GIAO DỊCH 1
• 3.1. Định hướng hoàn thiện chất lượng cho vay tại Chi nhánh Sở Giao dịch 1
• 3.2. Định hướng chung đối với hoạt động kinh doanh của CN Sở Giao dịch 1 giai đoạn 2019-2021
• 3.3. Định hướng hoạt động tín dụng tại Chi nhánh Sở Giao dịch 1
• 3.4. Giải pháp hoàn thiện chất lượng cho vay tại Chi nhánh Sở Giao dịch 1
• 3.4.1. Nâng cao công tác quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay
• 3.4.2. Tăng cường công tác kiểm tra giám sát khoản vay
• 3.4.3. Hoàn thiện trình độ và phẩm chất đạo đức đội ngũ cán bộ quan hệ khách hàng, cán bộ thẩm định
• 3.4.4. Hoàn thiện trình độ nghiệp vụ của cán bộ
• 3.4.5. Nâng cao phẩm chất đạo đức của cán bộ
• 3.4.6. Đa dạng hóa, hoàn thiện chất lượng nguồn thông tin khai thác làm cơ sở phân tích, đánh giá
• 3.4.7. Hoàn thiện tỷ lệ cho vay có tài sản bảo đảm
• 3.4.8. Đầu tư phát triển công nghệ thông tin trong xử lý công việc
• 3.4.9. Tăng cường, hoàn thiện hiệu quả hoạt động huy động vốn nhằm đáp ứng nhu cầu vay vốn của khách hàng
• 3.4.10. Đẩy mạnh công tác marketing, chăm sóc khách hàng
• 3.5. Đề xuất và kiến nghị
• 3.5.1. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.5.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng ĐT&PT Việt Nam
• Danh mục từ viết tắt
• Danh mục bảng
• Danh mục biểu đồ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chất Lượng Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, chất lượng tín dụng đóng vai trò then chốt đối với sự ổn định và phát triển của các ngân hàng thương mại. Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), với vai trò là một trong những ngân hàng hàng đầu, luôn chú trọng đến việc nâng cao chất lượng tín dụng. Hoạt động tín dụng không chỉ là nguồn thu chính mà còn là yếu tố quyết định sự an toàn và hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Việc quản lý và nâng cao chất lượng tín dụng đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ phận, từ thẩm định, giải ngân đến kiểm tra, giám sát và thu hồi nợ. Theo Luật các Tổ chức tín dụng quy định tại văn bản số 47/2010/QH12, Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này.

1.1. Hoạt động tín dụng và vai trò của Ngân hàng thương mại

Ngân hàng thương mại đóng vai trò trung gian tài chính, luân chuyển vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu. Hoạt động tín dụng là một trong những hoạt động quan trọng nhất, mang lại nguồn thu lớn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Ngân hàng cần có chính sách tín dụng phù hợp để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Về bản chất, Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh tế hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ, với hoạt động thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán cho các đối tượng khách hàng.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng, bao gồm: tình hình kinh tế vĩ mô, chính sách tín dụng của ngân hàng, năng lực quản trị rủi ro, trình độ cán bộ tín dụng, và đặc biệt là khả năng trả nợ của khách hàng. Việc đánh giá và kiểm soát các yếu tố này là rất quan trọng. Các nguồn vốn huy động trên chính là đối tượng kinh doanh của Ngân hàng, có vai trò quyết định khả năng thanh toán, tính thanh khoản, khả năng chi trả của một ngân hàng đồng thời là nguồn vốn cơ sở để các Ngân hàng mở rộng hoạt động tín dụng của mình thông qua các nghiệp vụ như cho vay, chiết khấu…

II. Thách Thức Quản Lý Nợ Xấu Ngân Hàng BIDV Hiện Nay

Một trong những thách thức lớn nhất đối với chất lượng tín dụng là vấn đề nợ xấu. Tỷ lệ nợ xấu cao không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn làm suy giảm uy tín của ngân hàng. Việc xử lý nợ xấu đòi hỏi nguồn lực lớn và các giải pháp hiệu quả. BIDV cần có các biện pháp phòng ngừa và xử lý nợ xấu kịp thời để đảm bảo an toàn vốn. Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác.

2.1. Thực trạng nợ xấu và nguyên nhân tại BIDV

Phân tích thực trạng nợ xấu tại BIDV, bao gồm tỷ lệ nợ xấu, cơ cấu nợ xấu theo ngành nghề, và các nguyên nhân dẫn đến nợ xấu. Các nguyên nhân có thể bao gồm: khả năng trả nợ của khách hàng suy giảm, chính sách tín dụng chưa phù hợp, hoặc công tác quản lý rủi ro còn yếu kém. Trong đó hai hoạt động chính của Ngân hàng thương mại là cho vay và phát hành bảo lãnh. Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó ngân hàng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.

2.2. Các biện pháp xử lý nợ xấu đang được áp dụng

Các biện pháp xử lý nợ xấu mà BIDV đang áp dụng, như: bán nợ, phát mại tài sản đảm bảo, cơ cấu lại nợ, hoặc trích lập dự phòng rủi ro. Đánh giá hiệu quả của các biện pháp này và đề xuất các giải pháp cải thiện. Có nhiều phương thức cho vay như cho vay theo hạn mức, cho vay đầu tư dự án…Có thể nói quan hệ cho vay là quan hệ giữa hai chủ thể là ngân hàng và khách hàng. Khách hàng cần vốn để thực hiện sản xuất, tiêu dùng, còn Ngân hàng cho vay để thu lợi nhuận.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Tín Dụng Hiệu Quả Nhất

Để nâng cao chất lượng tín dụng, BIDV cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ hoàn thiện quy trình thẩm định, tăng cường kiểm tra giám sát, đến nâng cao năng lực cán bộ và ứng dụng công nghệ. Các giải pháp này cần được thực hiện một cách hệ thống và liên tục để mang lại hiệu quả bền vững. Cung ứng các dịch vụ thanh toán qua tài khoản: là việc cung ứng phương tiện thanh toán; thực hiện dịch vụ thanh toán séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng, thư tín dụng và các dịch vụ thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài khoản của khách hàng.

3.1. Hoàn thiện quy trình thẩm định tín dụng

Quy trình thẩm định tín dụng cần được rà soát và hoàn thiện để đảm bảo đánh giá chính xác khả năng trả nợ của khách hàng. Cần chú trọng đến việc phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp, đánh giá dự án đầu tư, và kiểm tra tài sản đảm bảo. Như vậy, có thể nói Ngân hàng thương mại là một loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất – đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán; thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh tiền tệ nào trong nền kinh tế.

3.2. Tăng cường kiểm tra giám sát tín dụng sau giải ngân

Công tác kiểm tra giám sát tín dụng sau giải ngân cần được tăng cường để phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro và có biện pháp xử lý kịp thời. Cần chú trọng đến việc kiểm tra mục đích sử dụng vốn, tình hình hoạt động kinh doanh của khách hàng, và giá trị tài sản đảm bảo. TDNH là mối quan hệ tín dụng giữa một bên là ngân hàng với một bên là các chủ thể khác trong nền kinh tế, trong đó ngân hàng đóng vai trò vừa là người đi vay vừa là người cho vay, hay nói cách khác, ngân hàng là một trung gian tài chính luân chuyển vốn từ nơi tạm thừa vốn sang nơi thiếu.

3.3. Nâng cao năng lực cán bộ tín dụng

Năng lực cán bộ tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng tín dụng. Cần tăng cường đào tạo nghiệp vụ, nâng cao kiến thức về quản lý rủi ro, và bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ tín dụng. Giá (lãi suất) của khoản vay do ngân hàng ấn định cho khách hàng vay là mức lợi tức mà khách hàng phải trả trong suốt khoản thời gian tồn tại của khoản vay.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng BIDV

Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý rủi ro tín dụng là một xu hướng tất yếu. BIDV cần đầu tư vào các hệ thống phần mềm hiện đại để hỗ trợ công tác thẩm định, quản lý danh mục tín dụng, và cảnh báo sớm rủi ro. Các hệ thống này giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu sai sót trong quá trình quản lý tín dụng. Chủ thể tham gia trong quan hệ TDNH là ngân hàng, nhà nước, doanh nghiệp và hộ dân cư. Đối tượng được sử dụng trong quan hệ tín dụng là tiền, do đó, nó không chịu sự giới hạn theo hàng hoá, vận động đa phương đa chiều.

4.1. Xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng tự động

Xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng tự động giúp đánh giá khách quan và nhanh chóng khả năng trả nợ của khách hàng. Hệ thống này cần dựa trên các tiêu chí định lượng và định tính, và được cập nhật thường xuyên để đảm bảo tính chính xác. Đây chính là ưu điểm nổi bật và là đặc điểm khác biệt giữa TDNH với các loại hình tín dụng khác.

4.2. Sử dụng dữ liệu lớn Big Data trong quản lý tín dụng

Sử dụng dữ liệu lớn (Big Data) giúp phân tích sâu hơn về hành vi và khả năng trả nợ của khách hàng. BIDV có thể thu thập và phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau để đưa ra các quyết định tín dụng chính xác hơn. Đa phần tại các Ngân hàng thương mại không có phương thức cho vay riêng áp dụng đối với các cá nhân, doanh nghiệp lớn mà chỉ có các chương trình, sản phẩm áp dụng cho từng đối tượng cá nhân, doanh nghiệp.

V. Chính Sách Tín Dụng BIDV Đổi Mới Để Phát Triển Bền Vững

Để nâng cao chất lượng tín dụng một cách bền vững, BIDV cần có chính sách tín dụng phù hợp với tình hình kinh tế và chiến lược phát triển của ngân hàng. Chính sách tín dụng cần được xây dựng dựa trên nguyên tắc an toàn, hiệu quả, và tuân thủ pháp luật. Thông thường phương thức cho vay được áp dụng linh hoạt, phù hợp cho từng đối tượng khách hàng và tính chất khoản vay bao gồm cả khách hàng doanh nghiệp quy mô lớn, doanh nghiệp vừa và nhỏ, khách hàng cá nhân, hộ gia đình…Và dù áp dụng phương thức cho vay nào, khách hàng vay vốn phải đảm bảo các nguyên tắc: (i) Sử dụng vốn vay đúng mục đích đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng (ii) Hoàn trả đầy đủ nợ gốc và lãi tiền vay đúng thời hạn đã thoả thuận trong Hợp đồng tín dụng.

5.1. Rà soát và điều chỉnh chính sách tín dụng hiện hành

Rà soát và điều chỉnh chính sách tín dụng hiện hành để phù hợp với tình hình kinh tế và chiến lược phát triển của ngân hàng. Cần chú trọng đến việc xác định khẩu vị rủi ro, phân loại khách hàng, và quy định về tài sản đảm bảo. Các phương thức cho vay áp dụng đối với các cá nhân và doanh nghiệp nói chung, bao gồm cả đối tượng khách hàng cá nhân có tài sản tiền gửi lớn hay doanh nghiệp quy mô lớn tại các Ngân hàng thương mại như sau: Cho vay từng lần (cho vay theo món)

5.2. Xây dựng chính sách tín dụng ưu đãi cho các ngành nghề tiềm năng

Xây dựng chính sách tín dụng ưu đãi cho các ngành nghề tiềm năng, như: nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, và các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Điều này giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm. Phương thức này áp dụng đối với khách hàng có nhu cầu và đề nghị vay vốn từng lần, có quan hệ không thường xuyên với Ngân hàng, có nguồn thu thường không ổn định; cho vay bù đắp thiếu hụt tài chính tạm thời, cho vay bắc cầu, cho vay hỗ trợ triển khai các đề tài nghiên cứu khoa học, công nghệ, cho vay tiêu dùng trong dân cư.

VI. Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng BIDV Bài Học Kinh Nghiệm

Việc nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm từ các ngân hàng khác trong khu vực và trên thế giới về quản lý rủi ro tín dụng là rất quan trọng. BIDV có thể tham khảo các mô hình quản lý rủi ro tiên tiến, các biện pháp phòng ngừa nợ xấu, và các giải pháp xử lý nợ xấu hiệu quả. Mức trả nợ và kỳ hạn trả nợ đối với hình thức cho vay theo món có thể được xác định dựa trên cơ sở từng chu kỳ sản xuất kinh doanh, hoặc khả năng nguồn thu của khách hàng.

6.1. Phân tích case study về xử lý nợ xấu thành công

Phân tích case study về xử lý nợ xấu thành công của các ngân hàng khác để rút ra bài học kinh nghiệm. Các case study này có thể cung cấp những ý tưởng và giải pháp hữu ích cho BIDV. Ngân hàng cùng khách hàng xác định và thoả thuận một hạn mức tín dụng duy trì trong một khoảng thời gian nhất định. Phương thức cho vay theo hạn mức tín dụng được áp dụng đối với các khách hàng có sản xuất kinh doanh ổn định, có hiệu quả và có quan hệ tín dụng thường xuyên đối với Ngân hàng.

6.2. Đề xuất các giải pháp cải thiện quản trị rủi ro tín dụng

Đề xuất các giải pháp cải thiện quản trị rủi ro tín dụng dựa trên kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn tại BIDV. Các giải pháp này cần được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục để mang lại hiệu quả bền vững. Thời hạn của hạn mức thường là 01 năm. Trong thời gian hiệu lực của hợp đồng tín dụng theo hạn mức, khách hàng có thể vừa rút vốn vay, vừa trả nợ tiền vay, song phải đảm bảo số dư nợ không vượt hạn mức tín dụng đã thoả thuận trong Hợp đồng tín dụng hạn mức.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò là công cụ tài chính quan trọng của Nhà nước nhằm ổn định và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Ngân hàng thương mại thực hiện chức năng điều tiết nguồn vốn trong xã hội thông qua hai hoạt động cốt lõi là huy động vốn và cấp tín dụng. Hoạt động tín dụng mang lại nguồn thu nhập chủ yếu nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro cao nhất cho các tổ chức tín dụng.

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Sở giao dịch 1 (BIDV Sở giao dịch 1) là đơn vị có quy mô hoạt động lớn trong hệ thống BIDV, cung cấp danh mục dịch vụ tài chính đa dạng trong lĩnh vực xây dựng cơ bản, kinh doanh vốn, tín dụng truyền thống và dịch vụ ngân hàng hiện đại. Trong giai đoạn 2015–2019, chi nhánh đặt mục tiêu ưu tiên tăng trưởng tín dụng an toàn và hiệu quả. Tuy nhiên, hoạt động tín dụng thực tế tại đơn vị vẫn bộc lộ những bất cập, tỷ lệ nợ quá hạn còn cao gây ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của chi nhánh. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng là yêu cầu cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Hiểu rõ và nắm bắt các vấn đề lý luận cơ bản về chất lượng tín dụng cho vay của ngân hàng thương mại.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Sở giao dịch 1 giai đoạn 2015–2019, từ đó chỉ ra những mặt hạn chế, tồn tại và xác định các nguyên nhân cốt lõi.
3. Nâng cao hiểu biết, tích lũy kinh nghiệm thực tế chuyên ngành quản lý kinh tế và tài chính ngân hàng trước khi tốt nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng tín dụng trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại.
• Phạm vi nghiên cứu: Hoạt động tín dụng tại Chi nhánh Sở giao dịch 1 – Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, với dữ liệu và số liệu thực tế được khảo sát trong giai đoạn 2015–2019.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và giáo trình chuyên ngành:

• Khung pháp lý và khái niệm: Áp dụng quy định tại Luật các Tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 về định nghĩa ngân hàng, ngân hàng thương mại, các nghiệp vụ nhận tiền gửi, cấp tín dụng (cho vay, bảo lãnh, chiết khấu, bao thanh toán) và cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản.
• Lý luận tín dụng ngân hàng: Tiếp cận từ Giáo trình Ngân hàng thương mại (2009) để làm rõ bản chất tín dụng ngân hàng (quan hệ tín dụng trung gian luân chuyển vốn), 6 đặc điểm cơ bản của tín dụng ngân hàng (phụ thuộc chu kỳ kinh tế; dựa trên lòng tin "credo"; là sự chuyển nhượng một lượng giá trị có thời hạn; tính hoàn trả gốc và lãi; tiềm ẩn rủi ro cao; nguyên tắc hoàn trả vô điều kiện) cùng 2 nguyên tắc bắt buộc (sử dụng vốn đúng mục đích và hoàn trả đầy đủ gốc, lãi đúng hạn).
• Khái niệm chất lượng tín dụng: Tiếp cận theo tiêu chuẩn ISO 9001-2008 và giác độ quan hệ kinh tế giữa ngân hàng và khách hàng:
  • Về phía ngân hàng: Đảm bảo an toàn vốn vay, thu hồi nợ gốc và lãi đúng hạn, tạo khả năng sinh lời.
  • Về phía khách hàng: Thỏa mãn nhu cầu vốn về quy mô, thời hạn, lãi suất, thủ tục thuận tiện và hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
• Hệ thống phương thức cho vay: Cho vay từng lần (cho vay theo món), cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay theo dự án đầu tư, cho vay hợp vốn/đồng tài trợ, cho vay trả góp.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng:
  • Chỉ tiêu định tính: Mức độ đáp ứng nhu cầu vốn; khả năng hỗ trợ, tư vấn và tính pháp lý; sự hài lòng của khách hàng; mức độ tuân thủ quy trình tín dụng.
  • Chỉ tiêu định lượng về quy mô và sinh lời: Dư nợ cho vay và tốc độ tăng trưởng doanh số cho vay (DSCV): $$\text{Tốc độ tăng trưởng DSCV} = \frac{\text{DSCV năm hiện hành} - \text{DSCV năm trước}}{\text{DSCV năm trước}} \times 100%$$
  • Chỉ tiêu định lượng về rủi ro:
    • Vòng quay vốn tín dụng: $$\text{Vòng quay vốn tín dụng} = \frac{\text{Doanh số thu nợ}}{\text{Dư nợ bình quân}}$$
    • Tỷ lệ nợ quá hạn: $$\text{Tỷ lệ nợ quá hạn} = \frac{\text{Dư nợ quá hạn}}{\text{Tổng dư nợ chi nhánh}} \times 100%$$
    • Hệ số thu nợ đến hạn: $$\text{Tỷ lệ thu nợ đến hạn} = \frac{\text{Doanh số thu nợ gốc đến hạn}}{\text{Tổng nợ đến hạn}} \times 100%$$
    • Tỷ lệ cho vay có tài sản bảo đảm.
    • Hệ số Q (giới hạn cân đối vốn): $$\text{Hệ số Q} = \frac{\text{Mức dư nợ quy đổi ra VND}}{\text{Số dư huy động vốn}} \quad (\text{thông thường } Q < 1)$$
• Nhân tố ảnh hưởng: Phân nhóm thành nhân tố chủ quan từ phía ngân hàng (công tác quản trị rủi ro gồm quy trình 5 bước: nhận dạng, phân tích, đo lường, kiểm soát/phòng ngừa, tài trợ rủi ro; trình độ và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng; công tác thẩm định; công tác kiểm tra giám sát; hệ thống thông tin dữ liệu; chính sách tín dụng; quy mô và cơ cấu vốn) và nhân tố khách quan (năng lực tài chính và thiện chí của khách hàng; môi trường kinh tế, pháp lý, chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước, hệ thống dữ liệu CIC, biến động tự nhiên).

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo thống kê định kỳ, báo cáo tổng kết kinh doanh hàng quý/hàng năm của BIDV Chi nhánh Sở giao dịch 1, văn bản của BIDV và thông tin từ Ngân hàng Nhà nước.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh (tuyệt đối, tương đối), tổng hợp dữ liệu và trực quan hóa bằng bảng số liệu, biểu đồ.
• Phương pháp nghiên cứu định tính: Phân tích văn bản quy định, quan sát thực tế và tổng hợp các báo cáo nghiệp vụ.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Lý luận cơ bản về chất lượng tín dụng tại Ngân hàng thương mại

Chương này tổng kết cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại, các nghiệp vụ kinh doanh tiền tệ và vai trò của tín dụng ngân hàng trong nền kinh tế thị trường. Tác giả phân loại chi tiết các phương thức cấp tín dụng và phân tích bản chất chất lượng cho vay trên cả hai phương diện: người cho vay (an toàn vốn, sinh lời) và người đi vay (kịp thời, chi phí hợp lý, phù hợp chu kỳ kinh doanh).

Chương I xác lập hệ thống chỉ tiêu định tính và định lượng dùng để đo lường chất lượng tín dụng, đồng thời phân tích các nhân tố bên trong và bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động cho vay.

Phần tổng quan nghiên cứu kế thừa quan điểm của nhiều tác giả trong nước:

• Nguyễn Văn Tiến (2015), Nguyễn Đăng Dờn (2010), Nguyễn Minh Kiều (2012) về hệ thống chỉ tiêu phân tích chất lượng tín dụng, dự phòng rủi ro và phân tán rủi ro.
• Nguyễn Thị Thu Đông (2012), Lê Đặng Hoàn (2012), Hà Thị Mai Anh (2015) về hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng trong bối cảnh hội nhập kinh tế.
• Nghiêm Thị Thà (2014), Nguyễn Thị Như Thủy (2015), Nguyễn Đức Tú (2012), Lê Thị Huyền Diệu (2007) về quản lý rủi ro tín dụng, xử lý nợ xấu và tái cơ cấu ngân hàng.

Từ việc tổng kết các công trình trước, tác giả chỉ ra khoảng trống nghiên cứu: phần lớn các đề tài trước đây chỉ dừng lại ở phân tích định tính chung về hiệu quả tài chính hoặc đi vào mảng hẹp (tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ, xuất nhập khẩu) mà chưa xây dựng quy trình, công cụ và kỹ thuật đánh giá toàn diện chất lượng cho vay ứng dụng riêng cho BIDV Chi nhánh Sở giao dịch 1.

---

Chương II: Thực trạng chất lượng tín dụng tại Chi nhánh Sở giao dịch 1

Chương II trình bày lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức và phân tích thực trạng hoạt động tín dụng của BIDV Chi nhánh Sở giao dịch 1.

1. Lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chức:

• Chi nhánh Sở giao dịch 1 thành lập ngày 28/01/1991, đóng vai trò là đơn vị xung kích của hệ thống BIDV trong huy động vốn và thử nghiệm công nghệ ngân hàng hiện đại (năm 2003 là đơn vị đầu tiên triển khai hệ thống phần mềm SIBS).
• Nguồn vốn huy động tăng trưởng qua các thời kỳ: từ 13 tỷ đồng (năm 1991) lên 392 tỷ đồng (năm 1995), 5.755 tỷ đồng (năm 2000), 10.652 tỷ đồng (năm 2005) và đạt 20.844 tỷ đồng vào năm 2010 (tăng hơn 800 lần so với năm 1991).
• Trong 20 năm phát triển, Sở giao dịch 1 đóng vai trò là chi nhánh gốc tách và thành lập thành công 06 chi nhánh cấp I trực thuộc BIDV trên địa bàn Hà Nội:
  1. Chi nhánh Bắc Hà Nội (2002): Nhân sự 69 người; tổng tài sản quy đổi 1.122 tỷ đồng; huy động vốn 322,7 tỷ đồng; dư nợ tín dụng 1.100 tỷ đồng; dư bảo lãnh 85 tỷ đồng.
  2. Chi nhánh Hà Thành (2003): Nhân sự 54 người; tổng tài sản quy đổi 567,1 tỷ đồng; huy động vốn 520,6 tỷ đồng; dư nợ tín dụng 63 tỷ đồng; dư bảo lãnh 4,4 tỷ đồng.
  3. Chi nhánh Đông Đô (2004): Nhân sự 67 người; tổng tài sản quy đổi 753,8 tỷ đồng; huy động vốn 729,5 tỷ đồng; dư nợ tín dụng 26,4 tỷ đồng.
  4. Chi nhánh Quang Trung (2005): Nhân sự 66 người; tổng tài sản quy đổi 1.359,2 tỷ đồng; huy động vốn 1.343,7 tỷ đồng; dư nợ tín dụng 284,1 tỷ đồng; dư bảo lãnh 3,5 tỷ đồng và 0,3 triệu USD.
  5. Chi nhánh Hai Bà Trưng (2006–2008): Nhân sự 55 người; dư nợ bàn giao 216 tỷ đồng và 5,6 triệu USD; dư bảo lãnh bàn giao 85 tỷ đồng.
  6. Chi nhánh Hoàn Kiếm (tháng 07/2010): Nhân sự 95 người; nguồn vốn quy đổi 1.313,11 tỷ đồng; dư nợ bàn giao 668,9 tỷ đồng; dư nợ ODA 5,8 tỷ đồng; dư bảo lãnh 18,7 tỷ đồng.
• Mô hình tổ chức áp dụng theo mô hình TA2 gồm Ban Giám đốc (01 Giám đốc, 07 Phó Giám đốc) và 05 khối nghiệp vụ: Khối Quan hệ khách hàng (Phòng Khách hàng doanh nghiệp 1 đến 6, Phòng Khách hàng cá nhân), Khối Quản lý rủi ro (Phòng Quản lý rủi ro 1, Phòng Quản lý rủi ro 2, Phòng Quản trị tín dụng), Khối Tác nghiệp (Phòng Giao dịch khách hàng, Quản lý dịch vụ kho quỹ), Khối Quản lý nội bộ (Phòng Kế hoạch – Tài chính, Phòng Tổ chức hành chính) và Khối trực thuộc (5 Phòng Giao dịch).

2. Thực trạng quy mô và cơ cấu tín dụng giai đoạn 2015–2019:

• Quy mô tín dụng: Đến ngày 31/12/2019, tổng dư nợ tín dụng (không bao gồm ODA và đơn vị thành viên) đạt 20.750.606 triệu đồng, chiếm 3,9% tổng dư nợ toàn hệ thống BIDV và chiếm 1,8% thị phần tín dụng trên địa bàn Hà Nội.
• Cơ cấu theo kỳ hạn: Dư nợ trung và dài hạn chiếm tỷ trọng chủ đạo, thường xuyên duy trì ở mức khoảng 60% tổng dư nợ do đặc thù đối tượng khách hàng truyền thống của chi nhánh là các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và doanh nghiệp lớn có nhu cầu vốn đầu tư cơ sở hạ tầng, máy móc thiết bị dài hạn.
• Cơ cấu theo thành phần kinh tế: Chuyển dịch mạnh mẽ sang khối ngoài quốc doanh. Đến ngày 31/12/2019, tỷ trọng dư nợ ngoài quốc doanh đạt 69% tổng dư nợ (tương đương hơn 15.000 tỷ đồng) với các khách hàng lớn như Bitexco, Phú Thái.
• Cơ cấu theo ngành nghề: Tập trung vào các ngành sản xuất và dịch vụ trọng điểm:

Bảng 1: Cơ cấu tín dụng theo ngành nghề tại BIDV Chi nhánh Sở giao dịch 1 (thời điểm 31/12/2019)

STT	Ngành nghề	Giá trị (Triệu đồng)	Tỷ trọng (%)
1	Sản xuất CN nặng, vật liệu xây dựng	7.294.549	28,82%
2	Dịch vụ	3.583.794	16,68%
3	Thương mại	2.984.965	15,62%
4	Kinh doanh BĐS, CSHT	1.354.236	13,86%
5	Sản xuất công nghiệp nhẹ	642.657	4,78%
6	Công nghiệp khai thác và chế biến	753.346	3,72%
7	Nông, lâm nghiệp	823.575	0,74%

3. Đánh giá chất lượng tín dụng năm 2019:

Bảng 2: Phân loại chất lượng tín dụng theo nhóm nợ tại BIDV Sở giao dịch 1 (năm 2019)

Chỉ tiêu	Giá trị (Triệu đồng)	Tỷ trọng (%)
Dư nợ nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn)	20.136.324	97,32%
Tổng dư nợ tín dụng	20.750.606	100,00%

• Tỷ trọng nợ nhóm 1 đạt 97,32% (20.136.324 triệu đồng) cho thấy danh mục cho vay tập trung chủ yếu vào các khách hàng có uy tín và năng lực tài chính tốt.
• Quy mô nợ xấu kiểm soát ở mức 64.548 triệu đồng, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ duy trì ở mức thấp hơn mức bình quân của toàn hệ thống BIDV (2,60%) và bình quân toàn địa bàn Hà Nội (2,36%).

---

Chương III: Giải pháp hoàn thiện chất lượng tín dụng tại Chi nhánh Sở giao dịch 1

Dựa trên mục tiêu định hướng kinh doanh giai đoạn 2019–2021 của Chi nhánh Sở giao dịch 1, chương này đề xuất 7 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Nâng cao công tác quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay: Tăng cường kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất sau giải ngân; chủ động phát hiện dấu hiệu cảnh báo sớm; theo dõi chặt chẽ tiến độ dự án và dòng tiền thực tế của khách hàng.
2. Hoàn thiện trình độ và phẩm chất đạo đức của cán bộ: Nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ thẩm định, phân tích tài chính dự án cho Cán bộ Quan hệ khách hàng (CBQHKH) và Cán bộ Quản trị rủi ro (CBQTRR); rèn luyện đạo đức nghề nghiệp nhằm ngăn chặn sai phạm và rủi ro đạo đức.
3. Đa dạng hóa và hoàn thiện chất lượng nguồn thông tin: Khai thác hiệu quả hệ thống dữ liệu tín dụng CIC của Ngân hàng Nhà nước; mở rộng kênh thu thập thông tin thị trường, đối tác liên quan để phục vụ đánh giá, xếp hạng tín dụng chính xác.
4. Hoàn thiện tỷ lệ cho vay có tài sản bảo đảm: Nâng cao chất lượng công tác định giá tài sản; kiểm soát chặt chẽ tính pháp lý và khả năng thanh khoản của tài sản thế chấp nhằm giảm thiểu tổn thất khi xử lý nợ.
5. Đầu tư phát triển công nghệ thông tin: Tăng cường ứng dụng phần mềm trong quản trị danh mục, tự động hóa quy trình tác nghiệp, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ vay vốn.
6. Tăng cường hiệu quả hoạt động huy động vốn: Phát triển các sản phẩm tiền gửi linh hoạt, thu hút nguồn vốn ổn định trong dân cư và tổ chức kinh tế để đáp ứng quy định về Hệ số Q ($Q < 1$) và nhu cầu giải ngân cho vay.
7. Đẩy mạnh công tác marketing và chăm sóc khách hàng: Thiết kế gói giải pháp tài chính đặc thù cho các doanh nghiệp lớn, duy trì mối quan hệ bền vững với khách hàng truyền thống.

Đề xuất và kiến nghị:

• Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Hoàn thiện hành lang pháp lý về xử lý tài sản bảo đảm và phá sản doanh nghiệp; nâng cao chất lượng và tốc độ cung cấp thông tin tín dụng từ trung tâm CIC; duy trì điều hành chính sách tiền tệ ổn định, linh hoạt.
• Đối với BIDV (Hội sở chính): Phân cấp thẩm quyền tín dụng phù hợp với quy mô chi nhánh; hoàn thiện chính sách đào tạo nguồn nhân lực; nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin lõi và ban hành sổ tay định mức rủi ro theo từng ngành kinh tế.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả thực nghiệm bằng số liệu cụ thể: Khóa luận đã hệ thống hóa bức tranh hoạt động tín dụng của BIDV Chi nhánh Sở giao dịch 1 đến thời điểm 31/12/2019 với các dữ kiện chính: tổng dư nợ đạt 20.750.606 triệu đồng (chiếm 3,9% toàn hệ thống BIDV, 1,8% thị phần Hà Nội); tỷ trọng cho vay ngoài quốc doanh chiếm 69%; tỷ trọng nợ nhóm 1 đạt 97,32% (20.136.324 triệu đồng); kiểm soát nợ xấu ở mức 64.548 triệu đồng, thấp hơn tỷ lệ nợ xấu chung của BIDV (2,60%) và địa bàn Hà Nội (2,36%).
• Hệ thống giải pháp ứng dụng: Tác giả đề xuất đồng bộ 7 nhóm giải pháp nghiệp vụ từ khâu thẩm định, quản trị rủi ro, kiểm tra giám sát sau giải ngân, công nghệ đến chính sách nhân sự và huy động vốn.
• Đóng góp về mặt học thuật và thực tiễn: Khóa luận góp phần lấp khoảng trống nghiên cứu về việc đánh giá chất lượng tín dụng toàn diện theo mô hình chi nhánh ngân hàng quy mô lớn (mô hình tổ chức TA2); phản ánh cụ thể lịch sử phát triển qua 20 năm và vai trò chi nhánh gốc đã tách thành công 6 chi nhánh cấp I của BIDV.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của khóa luận:
  • Nguồn dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu dừng lại ở mốc thời gian 31/12/2019, chưa phản ánh được biến động của chất lượng tín dụng trong giai đoạn chịu tác động của dịch bệnh và những thay đổi kinh tế vĩ mô sau năm 2019.
  • Phương pháp nghiên cứu chủ yếu dựa trên phân tích thống kê mô tả số liệu thứ cấp và dữ liệu nội bộ của chi nhánh; chưa áp dụng các mô hình kinh tế lượng định lượng chuyên sâu (hồi quy đa biến, mô hình chấm điểm rủi ro vỡ nợ Logit/Probit).
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các năm tiếp theo để đánh giá chất lượng tín dụng trong điều kiện thị trường có nhiều biến động.
  • Ứng dụng mô hình định lượng đo lường xác suất vỡ nợ (PD) và mức độ tổn thất khi vỡ nợ (LGD) theo chuẩn mực Basel II/Basel III tại chi nhánh.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu này là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành: Ngành Quản lý công, Tài chính – Ngân hàng, Quản trị kinh doanh khi thực hiện khóa luận tốt nghiệp, tiểu luận hoặc đề án nghiên cứu về hoạt động tín dụng ngân hàng thương mại.
• Phần nội dung đáng tham khảo:
  • Hệ thống công thức tính các chỉ tiêu rủi ro tín dụng (Vòng quay vốn tín dụng, Tỷ lệ nợ quá hạn, Tỷ lệ thu nợ đến hạn, Hệ số Q).
  • Khung lý thuyết phân tích các nhân tố ảnh hưởng và quy trình quản trị rủi ro tín dụng 5 bước.
  • Phương pháp phân loại và phân tích cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn, thành phần kinh tế, ngành nghề tại một chi nhánh ngân hàng quy mô lớn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tổng quy mô dư nợ tín dụng và vị thế của BIDV Chi nhánh Sở giao dịch 1 tại thời điểm 31/12/2019 là bao nhiêu? Đến ngày 31/12/2019, tổng dư nợ tín dụng của BIDV Chi nhánh Sở giao dịch 1 đạt 20.750.606 triệu đồng, chiếm tỷ trọng 3,9% trên tổng dư nợ của toàn hệ thống BIDV và chiếm 1,8% thị phần tín dụng trên toàn địa bàn thành phố Hà Nội.

2. Cơ cấu tín dụng theo ngành nghề của BIDV Chi nhánh Sở giao dịch 1 năm 2019 tập trung lớn nhất vào lĩnh vực nào? Theo Bảng 1 của khóa luận, dư nợ tập trung cao nhất vào ngành Sản xuất công nghiệp nặng và vật liệu xây dựng với giá trị 7.294.549 triệu đồng, chiếm tỷ trọng 28,82% tổng dư nợ; tiếp theo là ngành Dịch vụ chiếm 16,68% (3.583.794 triệu đồng) và Thương mại chiếm 15,62% (2.984.965 triệu đồng).

3. Chi nhánh Sở giao dịch 1 đã tách và thành lập những chi nhánh cấp I nào của BIDV? Trong quá trình phát triển, Sở giao dịch 1 là chi nhánh gốc đã tách và thành lập thành công 06 chi nhánh cấp I trực thuộc BIDV trên địa bàn Hà Nội gồm: Chi nhánh Bắc Hà Nội (2002), Chi nhánh Hà Thành (2003), Chi nhánh Đông Đô (2004), Chi nhánh Quang Trung (2005), Chi nhánh Hai Bà Trưng (2006–2008) và Chi nhánh Hoàn Kiếm (tháng 07/2010).

4. Hệ số Q được xác định như thế nào và có vai trò gì trong quản trị vốn tại chi nhánh? Hệ số Q được tính bằng công thức: $$\text{Hệ số Q} = \frac{\text{Mức dư nợ quy đổi ra VND}}{\text{Số dư huy động vốn}}$$ Đây là chỉ tiêu giới hạn do Hội sở chính giao cho chi nhánh nhằm đảm bảo khả năng thanh khoản (thông thường yêu cầu $Q < 1$). Nếu vượt hệ số Q, chi nhánh buộc phải từ chối cho vay mới, giảm dư nợ hiện hữu hoặc tăng cường huy động vốn.

5. Thực trạng phân loại nợ nhóm 1 và nợ xấu tại BIDV Sở giao dịch 1 tại thời điểm 31/12/2019 ra sao? Theo Bảng 2 của khóa luận, dư nợ nhóm 1 đạt 20.136.324 triệu đồng, chiếm tỷ trọng 97,32% tổng dư nợ tín dụng. Dư nợ xấu của chi nhánh được kiểm soát ở mức 64.548 triệu đồng, với tỷ lệ nợ xấu thấp hơn mức bình quân của toàn hệ thống BIDV (2,60%) và của toàn địa bàn Hà Nội (2,36%).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Tuấn Tú đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về chất lượng tín dụng và các chỉ tiêu đo lường hiệu quả, an toàn vốn trong ngân hàng thương mại. Bằng việc phân tích chi tiết dữ liệu thực tế giai đoạn 2015–2019, công trình đã làm rõ thực trạng quy mô dư nợ 20.750.606 triệu đồng, cơ cấu ngành nghề và chất lượng kiểm soát nợ xấu tại BIDV Chi nhánh Sở giao dịch 1. Trên cơ sở đó, tác giả đã đưa ra 7 nhóm giải pháp nghiệp vụ và các kiến nghị cụ thể nhằm nâng cao chất lượng tín dụng tại đơn vị trong giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Hoạt động tín dụng tại Ngân hàng thương mại 1. Khái quát về Ngân hàng thương mại Theo Luật các Tổ chức tín dụng quy định tại văn bản số 47/2010/QH12, Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này. Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng bao gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác xã.

Trong đó Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận. (Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12, 2010) Về bản chất, Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh tế hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ, với hoạt động thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán cho các đối tượng khách hàng Hoạt động của Ngân hàng thương mại bao gồm các nghiệp vụ cơ bản sau: Hoạt động nhận tiền gửi: là hoạt động nhận tiền của tổ chức, cá nhân dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các hình thức nhận tiền gửi khác theo nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi cho người gửi tiền theo thỏa thuận. Trong đó ngân hàng chủ yếu huy động vốn bằng phương thức nhận tiền gửi của các cá nhân, tổ chức kinh tế. Đặc biệt nguồn vốn dân cư được xem là nguồn vốn dồi dào, có tính ổn định cao, và chiếm tỷ trọng lớn trên tổng nguồn vốn huy động của các NHTM.

Bên cạnh đó các Ngân hàng cũng có thể huy động vốn bằng việc vay các tổ chức tín dụng trên thị trường liên Ngân hàng khi ngân hàng thiếu tiền tạm thời vì số tiền khách hàng có nhu cầu rút vượt quá khả năng chi trả của Ngân hàng. Ngoài ra các NHTM cũng thực hiện huy động thông qua thị trường vốn bằng cách phát hành các giấy tờ có giá như kỳ phiếu, trái phiếu, tín phiếu để bổ sung nguồn vốn kinh doanh. Hình thức này thường chỉ phát sinh khi ngân hàng thiếu vốn mà nguồn vốn tự có và vốn huy động từ tiền gửi không đáp ứng đủ và các ngân hàng thường dựa trên uy tín và tiềm lực tài chính của mình để huy động. Nhìn chung các NHTM có nhiều phương thức huy động vốn khác nhau tuy nhiên các phương thức đều đảm bảo theo nguyên tắc Ngân hàng được sử dụng các nguồn vốn nhưng có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi đúng thời hạn hoặc khi khách hàng có nhu cầu.

Các nguồn vốn huy động trên chính là đối tượng kinh doanh của Ngân hàng, có vai trò quyết định khả năng thanh toán, tính thanh khoản, khả năng chi trả của một ngân hàng đồng thời là nguồn vốn cơ sở để các Ngân hàng mở rộng hoạt động tín dụng của mình thông qua các nghiệp vụ như cho vay, chiết khấu… Hoạt động cấp tín dụng: Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lănh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. Đây là hoạt động cơ bản đem lại nguồn thu lớn nhất cho ngân hàng, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng tài sản và cũng là hoạt động mang lại rủi ro cao nhất đối với các Ngân hàng thương mại.