Luận văn: Kiểm soát nội bộ cho vay cá nhân tại BIDV - CN Phú Tài

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu kiểm soát nội bộ hoạt động cho vay cá nhân tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Nguyễn Thị Quỳnh Nga
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Đình Khôi Nguyên
• Trường học: Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kiểm soát nội bộ hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM KẾT
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tổng quan đề tài nghiên cứu
• 0.3. Mục đích nghiên cứu của đề tài
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Đóng góp của đề tài
• 0.7. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT NỘI BỘ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN
• 1.1. Kiểm soát nội bộ trong ngân hàng của ủy ban Basel
• 1.2. Khái niệm về cho vay ngân hàng thương mại
• 1.3. Ý nghĩa của hoạt động cho vay ngân hàng thương mại
• 1.4. Các hình thức cho vay ngân hàng thương mại
• 1.5. Khái quát về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân
• 1.5.1. Khái niệm cho vay khách hàng cá nhân
• 1.5.2. Đặc điểm của cho vay khách hàng cá nhân
• 1.5.3. Hình thức của cho vay khách hàng cá nhân
• 1.6. Mục tiêu của kiểm soát nội bộ cho vay cá nhân
• 1.7. Kiểm soát nội bộ cho vay khách hàng cá nhân
• 1.7.1. Môi trường kiểm soát
• 1.7.2. Đánh giá rủi ro
• 1.7.3. Các hoạt động kiểm soát cho vay cá nhân
• 1.7.4. Hệ thống thông tin và trao đổi thông tin
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH PHÚ TÀI
• 2.1. Khái quát tình hình cho vay tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài
• 2.2. Lịch sử hình thành, phát triển của Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài
• 2.3. Cơ cấu tổ chức quản lý tại BIDV Phú Tài
• 2.4. Tình hình hoạt động kinh doanh của BIDV Phú Tài
• 2.5. Đặc điểm quy trình hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài
• 2.6. Kiểm soát nội bộ đối cho vay tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài
• 2.7. Các rủi ro tại Chi nhánh
• 2.8. Các thủ tục kiểm soát nội bộ hoạt động tín dụng trong quy trình xét duyệt, giải ngân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài
• 2.9. Hoạt động giám sát
• 2.10. Đánh giá việc kiểm soát nội bộ đối với cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài
• 2.11. Những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT NỘI BỘ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH PHÚ TÀI
• 3.1. Quan điểm hoàn thiện
• 3.2. Một số giải pháp nhằm kiểm soát nội bộ cho vay cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài
• 3.2.1. Giải pháp liên quan đến môi trường kiểm soát
• 3.2.2. Giải pháp liên quan đến hoạt động kiểm soát
• 3.2.3. Giải pháp liên quan đến thông tin truyền thông
• 3.2.4. Giải pháp liên quan đến kiểm tra, giám sát
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Kiểm soát nội bộ

Kiểm soát nội bộ là một quá trình liên tục, được thực hiện bởi Hội đồng quản trị, Ban lãnh đạo và nhân viên các cấp tại BIDV Chi nhánh Phú Tài. Mục tiêu chính của kiểm soát nội bộ là đảm bảo hiệu quả hoạt động, tuân thủ quy định và báo cáo chính xác. Theo báo cáo Basel 1998, kiểm soát nội bộ không chỉ là thủ tục mà còn là văn hóa tổ chức, đòi hỏi sự tham gia của mọi cá nhân. Tại BIDV Chi nhánh Phú Tài, kiểm soát nội bộ được áp dụng để quản lý rủi ro, đặc biệt trong hoạt động cho vay cá nhân, nhằm hạn chế tổn thất và đảm bảo tăng trưởng bền vững.

1.1. Môi trường kiểm soát

Môi trường kiểm soát tại BIDV Chi nhánh Phú Tài được xây dựng dựa trên nguyên tắc minh bạch và trách nhiệm. Hội đồng quản trị và Ban lãnh đạo đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập văn hóa kiểm soát, đảm bảo nhân viên hiểu rõ vai trò của mình. Văn hóa này nhấn mạnh tính chính trực và sự tuân thủ, giúp giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cho vay cá nhân.

1.2. Đánh giá rủi ro

Quá trình đánh giá rủi ro tại BIDV Chi nhánh Phú Tài bao gồm việc nhận diện và đo lường các rủi ro tiềm ẩn trong hoạt động cho vay cá nhân. Các rủi ro được phân tích kỹ lưỡng, từ rủi ro tín dụng đến rủi ro pháp lý, nhằm đưa ra biện pháp kiểm soát phù hợp. Điều này giúp ngân hàng chủ động phòng ngừa và giảm thiểu tổn thất.

II. Hoạt động cho vay cá nhân

Hoạt động cho vay cá nhân là một trong những lĩnh vực kinh doanh chính của BIDV Chi nhánh Phú Tài, đóng góp lớn vào doanh thu và lợi nhuận của ngân hàng. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là rủi ro tín dụng. Để quản lý hiệu quả, BIDV Chi nhánh Phú Tài đã xây dựng quy trình cho vay chặt chẽ, từ khâu tiếp nhận hồ sơ đến giải ngân và giám sát sau cho vay.

2.1. Quy trình cho vay

Quy trình cho vay tại BIDV Chi nhánh Phú Tài bao gồm các bước: tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, phê duyệt và giải ngân. Mỗi bước đều được kiểm soát nghiêm ngặt để đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ quy định. Đặc biệt, khâu thẩm định được thực hiện kỹ lưỡng, bao gồm đánh giá tín dụng và xác minh thông tin khách hàng, nhằm giảm thiểu rủi ro tín dụng.

2.2. Chính sách cho vay

Chính sách cho vay của BIDV Chi nhánh Phú Tài được xây dựng dựa trên nguyên tắc an toàn và hiệu quả. Ngân hàng áp dụng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về điều kiện vay, lãi suất và thời hạn vay, phù hợp với nhu cầu của khách hàng và khả năng quản lý rủi ro của ngân hàng. Chính sách này giúp đảm bảo tính bền vững trong hoạt động cho vay cá nhân.

III. Quản lý rủi ro

Quản lý rủi ro là yếu tố then chốt trong hoạt động cho vay cá nhân tại BIDV Chi nhánh Phú Tài. Ngân hàng đã xây dựng hệ thống quản lý rủi ro toàn diện, bao gồm nhận diện, đo lường, giám sát và kiểm soát rủi ro. Điều này giúp ngân hàng chủ động ứng phó với các tình huống bất ngờ, đảm bảo an toàn tài chính và duy trì uy tín.

3.1. Rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng là mối quan tâm hàng đầu trong hoạt động cho vay cá nhân. BIDV Chi nhánh Phú Tài đã áp dụng các biện pháp như phân loại nợ, đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng và sử dụng tài sản đảm bảo để giảm thiểu rủi ro. Ngoài ra, ngân hàng thường xuyên cập nhật thông tin thị trường để điều chỉnh chính sách cho vay phù hợp.

3.2. Giám sát và đánh giá

Công tác giám sát và đánh giá được thực hiện định kỳ để đảm bảo hiệu quả của hệ thống quản lý rủi ro. BIDV Chi nhánh Phú Tài sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu để theo dõi tình hình nợ và phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro. Điều này giúp ngân hàng có biện pháp xử lý kịp thời, tránh tổn thất lớn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động tín dụng là một trong những mảng kinh doanh chủ lực của ngân hàng thương mại, đóng góp khoảng 80-90% tổng doanh thu. Tuy nhiên, rủi ro tín dụng cũng là thách thức lớn nhất, với nợ xấu toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam năm 2018 ước tính khoảng 163 nghìn tỷ đồng, chiếm tỷ lệ 2,4% tổng dư nợ. Trong bối cảnh các ngân hàng đẩy mạnh cho vay bán lẻ nhằm tối đa hóa lợi nhuận, rủi ro gian lận và nợ xấu gia tăng, việc kiểm soát nội bộ hoạt động cho vay khách hàng cá nhân trở nên cấp thiết. Luận văn tập trung nghiên cứu công tác kiểm soát nội bộ hoạt động cho vay cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài trong giai đoạn 2017-2019. Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng kiểm soát nội bộ, nhận diện các hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm soát nhằm giảm thiểu rủi ro tín dụng, bảo vệ nguồn vốn ngân hàng và góp phần phát triển bền vững. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ BIDV Phú Tài thực hiện thành công đề án tái cơ cấu, nâng cao chất lượng tín dụng và giữ vững vị thế trên thị trường tài chính địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kiểm soát nội bộ tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là khuôn mẫu kiểm soát nội bộ của Ủy ban Basel (1998) và COSO (2013). Hệ thống kiểm soát nội bộ gồm 5 thành phần cơ bản: môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và truyền thông, giám sát. Môi trường kiểm soát là nền tảng văn hóa và cơ cấu tổ chức ảnh hưởng đến ý thức kiểm soát của toàn bộ nhân viên. Đánh giá rủi ro giúp nhận diện và phân tích các rủi ro trọng yếu trong hoạt động cho vay cá nhân. Hoạt động kiểm soát bao gồm các chính sách và thủ tục nhằm hạn chế rủi ro. Thông tin và truyền thông đảm bảo dữ liệu đầy đủ, kịp thời phục vụ quản lý và ra quyết định. Giám sát liên tục và định kỳ giúp phát hiện và khắc phục sai sót trong hệ thống. Ngoài ra, luận văn phân tích các khái niệm chuyên ngành như cho vay ngân hàng thương mại, đặc điểm cho vay khách hàng cá nhân, các hình thức cho vay và mục tiêu kiểm soát nội bộ trong lĩnh vực tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp phân tích tài liệu và khảo sát thực trạng tại BIDV Phú Tài. Nguồn dữ liệu chính bao gồm các báo cáo tài chính, quy trình, quy định nội bộ của ngân hàng, số liệu dư nợ và nợ xấu giai đoạn 2017-2019. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các khoản vay cá nhân và hồ sơ kiểm soát nội bộ liên quan trong khoảng thời gian này. Phương pháp phân tích chủ yếu là phân tích nội dung, so sánh số liệu thực tế với các tiêu chuẩn kiểm soát nội bộ và quy định của Ngân hàng Nhà nước. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2017-2019, phù hợp với đề án tái cơ cấu và các chính sách tín dụng của BIDV Phú Tài. Qua đó, luận văn đánh giá toàn diện thực trạng, nhận diện các điểm yếu và đề xuất giải pháp phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ và huy động vốn: Tổng dư nợ cho vay tại BIDV Phú Tài năm 2019 đạt khoảng 6.500 tỷ đồng, tăng trưởng ổn định qua các năm. Nguồn vốn huy động đạt gần 3.944 tỷ đồng năm 2019, tăng 9% so với năm 2018. Tuy nhiên, thị phần huy động vốn tại Bình Định giảm nhẹ, chỉ còn khoảng 6,2%.

2. Tỷ lệ nợ xấu gia tăng: Tỷ lệ nợ xấu toàn chi nhánh tăng từ 0,56% năm 2016 lên 5,35% năm 2018, giảm nhẹ còn khoảng 5% năm 2019. Nợ xấu bán lẻ tuy có xu hướng giảm, từ 11,5 tỷ đồng năm 2017 xuống còn khoảng 0,5 tỷ đồng năm 2019, tương ứng tỷ lệ nợ xấu dưới 1%.

3. Hạn chế trong kiểm soát nội bộ: Công tác kiểm soát nội bộ cho vay cá nhân còn nhiều bất cập như: hồ sơ không phù hợp với thực tế, tài sản bảo đảm định giá chủ quan, kiểm tra sau cho vay mang tính hình thức, chưa chú trọng giám sát rủi ro tiềm ẩn. Một số khoản nợ cơ cấu nhiều lần nhưng chưa được phân loại đúng nhóm nợ xấu theo quy định.

4. Quy trình cho vay và kiểm soát: Quy trình cho vay cá nhân tại BIDV Phú Tài tuân thủ quy định chung của BIDV, gồm các bước tiếp thị, thẩm định, phán quyết tín dụng, ký kết hợp đồng và quản lý sau giải ngân. Tuy nhiên, việc thẩm định rủi ro và phán quyết tín dụng còn chưa đồng bộ, dẫn đến rủi ro tín dụng chưa được kiểm soát triệt để.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân gia tăng nợ xấu và hạn chế kiểm soát nội bộ xuất phát từ nhiều yếu tố: môi trường kinh tế khó khăn, khách hàng cá nhân có thu nhập không ổn định, thông tin thẩm định thiếu chính xác, và quy trình kiểm soát chưa chặt chẽ. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả cho thấy BIDV Phú Tài đã có những bước tiến trong việc hoàn thiện hệ thống kiểm soát nhưng vẫn còn tồn tại các điểm yếu cần khắc phục. Việc tăng cường giám sát, nâng cao năng lực nhân sự và áp dụng công nghệ thông tin trong kiểm soát là cần thiết để giảm thiểu rủi ro tín dụng. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ, tỷ lệ nợ xấu theo năm và bảng đánh giá các điểm yếu trong quy trình kiểm soát nội bộ, giúp minh họa rõ nét thực trạng và xu hướng phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện môi trường kiểm soát: Tăng cường xây dựng văn hóa kiểm soát nội bộ bằng cách nâng cao nhận thức về đạo đức và trách nhiệm của cán bộ nhân viên. Đào tạo định kỳ về kiểm soát nội bộ và rủi ro tín dụng, đảm bảo mọi nhân viên hiểu rõ vai trò của mình trong hệ thống kiểm soát. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc và Phòng Nhân sự, thời gian: 6-12 tháng.

2. Nâng cao chất lượng thẩm định và phán quyết tín dụng: Áp dụng công nghệ phân tích dữ liệu và chấm điểm tín dụng tự động để tăng tính chính xác và khách quan trong thẩm định. Rà soát, cập nhật quy trình phê duyệt tín dụng phù hợp với đặc thù cho vay cá nhân. Chủ thể thực hiện: Phòng Quản lý rủi ro và Phòng Quản trị tín dụng, thời gian: 12 tháng.

3. Tăng cường giám sát và kiểm tra sau cho vay: Thiết lập hệ thống giám sát liên tục các khoản vay có dấu hiệu rủi ro cao, đặc biệt các khoản vay cơ cấu nhiều lần. Thực hiện kiểm tra định kỳ và đột xuất nhằm phát hiện sớm sai phạm và xử lý kịp thời. Chủ thể thực hiện: Phòng Kiểm soát nội bộ và Phòng Quản lý rủi ro, thời gian: liên tục.

4. Cải tiến hệ thống thông tin và truyền thông: Xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ điện tử, đảm bảo lưu trữ đầy đủ, chính xác và dễ dàng truy xuất thông tin khách hàng và khoản vay. Tăng cường truyền thông nội bộ về các chính sách, quy trình kiểm soát để nâng cao sự phối hợp giữa các phòng ban. Chủ thể thực hiện: Phòng Công nghệ thông tin và Ban Giám đốc, thời gian: 12-18 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo ngân hàng: Giúp hiểu rõ thực trạng và các rủi ro trong hoạt động cho vay cá nhân, từ đó xây dựng chiến lược kiểm soát nội bộ hiệu quả, nâng cao năng lực quản trị rủi ro.

2. Phòng Quản lý rủi ro và Kiểm soát nội bộ: Cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện quy trình kiểm soát, giám sát tín dụng, phát hiện và xử lý kịp thời các khoản vay có nguy cơ rủi ro.

3. Nhân viên thẩm định và phê duyệt tín dụng: Nâng cao nhận thức về vai trò kiểm soát nội bộ trong từng bước quy trình cho vay, giúp thực hiện công việc chính xác, minh bạch và tuân thủ quy định.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về kiểm soát nội bộ trong hoạt động tín dụng bán lẻ, cung cấp dữ liệu thực tế và phân tích chuyên sâu phục vụ nghiên cứu và học tập.

Câu hỏi thường gặp

1. Kiểm soát nội bộ trong cho vay cá nhân là gì?
   Kiểm soát nội bộ là hệ thống các chính sách, thủ tục và hoạt động nhằm đảm bảo hoạt động cho vay cá nhân được thực hiện hiệu quả, giảm thiểu rủi ro tín dụng và tuân thủ quy định pháp luật. Ví dụ, việc thẩm định hồ sơ khách hàng kỹ lưỡng giúp hạn chế nợ xấu.

2. Tại sao tỷ lệ nợ xấu lại tăng trong giai đoạn nghiên cứu?
   Nguyên nhân chính là do kinh tế khó khăn, khách hàng cá nhân gặp khó khăn trong trả nợ, cùng với việc kiểm soát nội bộ chưa chặt chẽ, dẫn đến phát sinh nợ xấu mới. Ngoài ra, một số khoản vay được cơ cấu nhiều lần nhưng chưa được phân loại đúng.

3. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát nội bộ?
   Bao gồm môi trường kiểm soát (văn hóa, đạo đức), đánh giá rủi ro chính xác, hoạt động kiểm soát phù hợp, hệ thống thông tin đầy đủ và giám sát liên tục. Ví dụ, thiếu giám sát sau cho vay có thể dẫn đến rủi ro không được phát hiện kịp thời.

4. Làm thế nào để nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng?
   Áp dụng công nghệ chấm điểm tín dụng tự động, đào tạo nhân viên thẩm định, cập nhật quy trình và tiêu chuẩn thẩm định phù hợp với đặc thù khách hàng cá nhân. Điều này giúp tăng tính khách quan và giảm sai sót.

5. Vai trò của giám sát trong kiểm soát nội bộ là gì?
   Giám sát giúp đánh giá liên tục tính hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ, phát hiện sai sót và kịp thời điều chỉnh. Giám sát thường xuyên giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hoạt động cho vay an toàn, bền vững.

Kết luận

• Kiểm soát nội bộ là yếu tố then chốt giúp BIDV Phú Tài quản lý rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay cá nhân.
• Tỷ lệ nợ xấu tăng trong giai đoạn 2017-2019 phản ánh những thách thức trong kiểm soát và quản lý tín dụng.
• Quy trình cho vay hiện tại tuân thủ quy định nhưng còn tồn tại hạn chế trong thẩm định và giám sát sau cho vay.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện môi trường kiểm soát, nâng cao thẩm định, tăng cường giám sát và cải tiến hệ thống thông tin.
• Tiếp tục nghiên cứu và áp dụng công nghệ mới trong kiểm soát nội bộ là bước đi cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng trong tương lai.

Luận văn kêu gọi các đơn vị liên quan chủ động triển khai các giải pháp đề xuất nhằm bảo vệ nguồn vốn, giảm thiểu rủi ro và phát triển bền vững hoạt động cho vay cá nhân tại BIDV Phú Tài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT NỘI BỘ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN 1. kiểm soát nội bộ trong ngân hàng của ủy ban Basel Ủy ban Basel về giám sát NH là một ủy ban được thành lập vào năm 1974 bởi các Thống đốc NH của nhóm G10, tại thành phố Basel, Thụy Sỹ nhằm ngăn chặn sự sụp đổ các NH vào thập kỷ 80. Ủy ban Basel về giám sát NH xây dựng các chuẩn mực về giám sát NH. Các chuẩn mực này trở thành những quy chuẩn tối thiểu trong hoạt động giám sát NH.

Đối với hoạt động KSNB trong NH, ủy ban Basel đã phát hành khuôn mẫu cho hệ thống KSNB trong các NH vào ngày 22/9/1998 (báo cáo Basel 1998).  Khái niệm về kiểm soát nội bộ Báo cáo Basle 1998 đã định nghĩa KSNB là một quá trình chịu ảnh hưởng bởi HĐQT, các nhà quản lý cao cấp và tất cả nhân viên các cấp của đơn vị. KSNB không chỉ là một thủ tục hay chính sách được thực hiện tại một thời điểm cụ thể mà còn là một hoạt động liên tục ở mọi cấp trong NH. HĐQT và các nhà quản lý cao cấp chịu trách nhiệm thiết lập một nền văn hóa thích hợp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình KSNB đạt hữu hiệu cũng như giám sát đảm bảo sự hữu hiệu đó được liên tục, tuy nhiên mỗi cá nhân trong tổ chức phải tham gia quá trình này.

Mục tiêu chính của quá trình KSNB nhằm có thể đạt được các loại mục tiêu: hiệu quả, báo cáo và tuân thủ.  Các bộ phận cấu thành kiểm soát nội bộ  Giám sát điều hành và văn hóa kiểm soát Nguyên tắc 1: HĐQT có trách nhiệm xét duyệt và kiểm tra định kỳ toàn bộ chiến lược kinh doanh và những chính sách quan trọng của NH; hiểu rõ những rủi ro trọng yếu của NH, thiết lập khẩu vị rủi ro và đảm bảo rằng BLĐCC thực hiện các công việc cần thiết để nhận diện, đo lường, giám sát và kiểm soát những rủi ro này; phê duyệt cơ cấu tổ chức; đảm bảo rằng BLĐCC e 9 giám sát tính hữu hiệu của hệ thống KSNB. HĐQT chịu trách nhiệm sau cùng, đảm bảo tính đầy đủ và hữu hiệu của KSNB được thiết lập và duy trì. Nguyên tắc 2: BLĐCC chịu trách nhiệm thực hiện những chiến lược và chính sách mà HĐQT đã phê duyệt; hoàn thiện quá trình nhận diện, đo lường, giám sát và kiểm soát những rủi ro đã phát sinh trong hoạt động của NH; duy trì một cơ cấu tổ chức với sự phân công rõ ràng về trách nhiệm, quyền hạn và các mối quan hệ giữa các bộ phận; đảm bảo rằng đã thực hiện nhiệm vụ được ủy quyền một cách hiệu quả; thiết lập chính sách KSNB thích hợp; giám sát tính đầy đủ và hữu hiệu quả của hệ thống KSNB.

Nguyên tắc 3: HĐQT, BLĐCC là các hình mẫu của các chuẩn mực về tính chính trực và các giá trị đạo; thiết lập văn hóa, nhấn mạnh và chứng tỏ cho tất cả CBNV NH thấy rõ tầm quan trọng của KSNB. Tất cả nhân viên NH cần hiểu rõ vai trò của mình trong quá trình KSNB và thực sự tham gia vào quá trình đó.  Nhận biết và đánh giá rủi ro Nguyên tắc 4: Một hệ thống KSNB hữu hiệu đòi hỏi rằng phải nhận diện và đánh giá liên tục những rủi ro trọng yếu có thể ảnh hưởng đến việc hoàn thành mục tiêu của NH. Sự đánh giá này phải bao trùm tất cả các rủi ro có thể phát sinh.

KSNB cần xem xét tất cả những rủi ro kể cả rủi ro mới và rủi ro NH không thể kiểm soát được  Hoạt động kiểm soát và sự phân công, phân nhiệm : Nguyên tắc 5: Một hệ thống KSNB hữu hiệu đòi hỏi thiết lập một cơ cấu kiểm soát thích hợp, trong đó HĐKS hiện diện ở mọi cấp hoạt động. HĐKS được thực hiện cụ thể: cấp cao nhất thực hiện đánh giá, kiểm tra hoạt động đối với các bộ phận, phòng ban khác nhau; kiểm tra sự tuân thủ những quy định ban hành và theo dõi sự không tuân thủ; một hệ thống đã được ủy quyền và phê duyệt; một hệ thống xác minh và đối chiếu. e 10 Nguyên tắc 6: Một hệ thống KSNB hữu hiệu đòi hỏi sự phân công trách nhiệm hợp lý, các công việc của nhân viên không xung đột về trách nhiệm với nhau. Những xung đột tiềm ẩn về quyền lợi phải được nhận biết, giảm thiểu tối đa tùy thuộc vào sự giám sát độc lập và thận trọng.

 Thông tin và truyền thông Nguyên tắc 7: Một hệ thống KSNB hữu hiệu đòi hỏi có dữ liệu đầy đủ và tổng hợp về sự tuân thủ, về tình hình hoạt động, tình hình tài chính nội bộ, cũng như những thông tin về thị trường bên ngoài có thể ảnh hưởng đến việc ra quyết định. Thông tin đáng tin cậy, kịp thời, dễ dàng truy cập và trình bày theo biểu mẫu. Nguyên tắc 8: Một hệ thống KSNB hữu hiệu đòi hỏi một hệ thống thông tin đáng tin cậy, có thể bao quát cho tất cả các hoạt động chủ yếu của NH. Hệ thống này phải lưu trữ và sử dụng dữ liệu bằng máy tính, đảm bảo an toàn, được theo dõi độc lập và hỗ trợ các hoạt động được liên tục Nguyên tắc 9: Một hệ thống KSNB hữu hiệu đòi hỏi kênh trao đổi thông tin hiệu quả để đảm bảo bằng tất cả nhân viên đã hiểu đầy đủ và tuân thủ triệt để các chính sách và các thủ tục có liên quan đến trách nhiệm và nhiệm vụ của họ và đảm bảo rằng những thông tin cần thiết khác cũng được truyền thông đến các nhân viên thích hợp.

 Giám sát và sửa chữa những sai sót : Nguyên tắc 10: Tính hữu hiệu của hệ thống KSNB phải được theo dõi liên tục. Việc giám sát những rủi ro trọng yếu phải là công việc hàng ngày của NH cũng như việc đánh giá định kỳ của bộ phận kinh doanh và KTNB. Nguyên tắc 11: NH nên có KTNB toàn diện, hiệu quả, đánh giá hệ thống KSNB một cách độc lập và được thực hiện bởi những người có năng lực, đào tạo thích hợp. KTNB thực hiện chức năng giám sát hệ thống KSNB phải báo cáo trực tiếp cho HĐQT hoặc Ban kiểm soát và BLĐCC.

e 11 Nguyên tắc 12: Những sai sót của hệ thống KSNB được phát hiện bởi bộ phận kinh doanh, KTNB, hoặc các nhân viên kiểm soát khác thì phải được báo cáo kịp thời cho BQL thích hợp và ghi nhận tức thời. Những sai sót trọng yếu của KSNB phải được báo cáo cho HĐQT và BLĐCC.  Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ thông qua cơ quan thanh tra ngân hàng Nguyên tắc 13: Cán bộ thanh tra NH đòi hỏi tất các các NH, bất kể quy mô nào, cần có hệ thống KSNB hữu hiệu, phù hợp với bản chất, sự phức tạp, rủi ro vốn có trong hoạt động NH và đáp ứng sự thay đổi môi trường và điều kiện của NH. Khái niệm về cho vay ngân hàng thương mại.

Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. (Thông tư 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của NHNN V/v Quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng) Tổ chức tín dụng cho vay là tổ chức tín dụng được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng (Luat TCTD, 2010), bao gồm: a) Ngân hàng thương mại; b) Ngân hàng hợp tác xã; c) Tổ chức tín dụng phi ngân hàng; d) Tổ chức tài chính vi mô; đ) Quỹ tín dụng nhân dân; e) Chi nhánh ngân hàng nước ngoài. e 12 Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận. Theo đó, Khái niệm cho vay ngân hàng thương mại có thể được hiểu là hình thức ngân hàng thương mại giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào một mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi nhằm mục tiêu lợi nhuận.

Ý nghĩa của hoạt động cho vay ngân hàng thương mại. Đối với nền kinh tế: Hoạt động cho vay của các ngân hàng thương mại đảm bảo nhu cầu về vốn cho nhu cầu sản xuất kinh doanh vốn, nhu cầu tiêu dùng cho các cá nhân trong nền kinh tế. Góp phần thúc đẩy hoạt động đầu tư, phát triển sản xuất kinh doanh và hoạt động xuất nhập khẩu. Tín dụng ngân hàng đã đóng góp tích cực cho việc duy trì sự tăng trưởng kinh tế.

Với dư nợ cho vay nền kinh tế chiếm khoảng 35-37% GDP, mỗi năm hệ thống ngân hàng đóng góp trên 10% tổng mức tăng trưởng kinh tế của cả nước Hoạt động cho vay đối với các ngân hàng thương mại: Hoạt động cho vay là một trong những hoạt động lớn của Ngân hàng doanh thu từ hoạt động này thường chiếm 70% doanh thu, ở các nước phát triển, hay đến 90% doanh thu của Ngân hàng, ở các nước đang phát triển. Hiện nay 80% doanh thu của các Ngân hàng thương mại là từ hoạt động tín dụng, mà hoạt động cho vay chiếm tỷ trọng lớn. Mặt khác, nhờ có hoạt động cho vay, mà các đơn vị kinh tế có thể vay của Ngân hàng để đầu tư cho hoạt động sản xuất kinh doanh, lợi nhuận thu được không những doanh nghiệp đủ tiền trả cho Ngân hàng mà còn có tiền gửi vào Ngân hàng, nghĩa là làm tăng hoạt động huy động vốn của Ngân hàng. Mặt khác khi sản xuất kinh e 13 doanh phát triển, xã hội phát triển thì các hoạt động dịch vụ của Ngân hàng cũng phát triển.

Các hình thức cho vay ngân hàng thương mại. Cho vay phục vụ hoạt động kinh doanh: đối với hoạt động cho vay phục vụ kinh doanh có 9 phương thức cho vay cụ thể: Cho vay từng lần: Mỗi lần cho vay, tổ chức tín dụng và khách hàng thực hiện thủ tục cho vay và ký kết thỏa thuận cho vay. Cho vay hợp vốn: Là việc có từ hai tổ chức tín dụng trở lên cùng thực hiện cho vay đối với khách hàngđể thực hiện một phương án,dự án vay vốn.