Luận Án Tiến Sĩ Nghiên Cứu Tín Dụng Của Ngân Hàng CSXH Việt Nam Dành Cho Người Nghèo

Luận án tiến sĩ phân tích hiệu quả tín dụng của Ngân hàng CSXH Việt Nam trong hỗ trợ người nghèo, đánh giá chính sách và thực tiễn.

• Tác giả: Ngô Mạnh Chính
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Đức
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Tín Dụng Của Ngân Hàng Chính Sách Xã Hội Việt Nam Đối Với Người Nghèo
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
• 1.1. Sự cần thiết và lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3.2.1. Về không gian
• 1.3.2.2. Về thời gian
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Phương pháp định tính
• 1.4.2. Phương pháp định lượng
• 1.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.5.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.6. Những điểm mới của luận án
• 1.7. Kết cấu luận án
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ LƯỢC KHẢO CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 3. CHƯƠNG 3: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CSXH ĐỐI VỚI NGƯỜI NGHÈO VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG CSXH VIỆT NAM ĐỐI VỚI NGƯỜI NGHÈO
• 5. CHƯƠNG 5: KHẢO SÁT, KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG CSXH VIỆT NAM ĐỐI VỚI NGƯỜI NGHÈO
• 6. CHƯƠNG 6: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG CSXH VIỆT NAM ĐỐI VỚI NGƯỜI NGHÈO
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu luận án tiến sĩ kinh tế

Luận án tiến sĩ kinh tế với chủ đề 'Tín dụng của Ngân hàng Chính sách Xã hội (CSXH) Việt Nam đối với người nghèo' được thực hiện bởi Ngô Mạnh Chính tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tác động của tín dụng ngân hàng CSXH đối với người nghèo ở Việt Nam, tập trung vào việc gia tăng thu nhập, hiệu quả sử dụng vốn vay và khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng. Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng, với dữ liệu từ giai đoạn 2011-2016.

1.1 Sự cần thiết và lý do chọn đề tài

Giảm nghèo là một trong những mục tiêu quốc gia quan trọng của Việt Nam. Ngân hàng CSXH đóng vai trò chủ chốt trong việc cung cấp tín dụng vi mô cho người nghèo. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây chưa đánh giá toàn diện tác động của tín dụng ngân hàng CSXH đối với người nghèo. Luận án này nhằm lấp đầy khoảng trống đó bằng cách phân tích tác động của tín dụng ngân hàng CSXH đến thu nhập, hiệu quả sử dụng vốn và khả năng tiếp cận nguồn vốn của người nghèo.

1.2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát của luận án là đánh giá tác động của tín dụng ngân hàng CSXH đối với người nghèo. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: (1) Đánh giá tác động đến thu nhập, (2) Hiệu quả sử dụng vốn vay, (3) Khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng. Các câu hỏi nghiên cứu tập trung vào việc xác định tác động của tín dụng ngân hàng CSXH đến các yếu tố trên và đề xuất giải pháp tăng cường hiệu quả của tín dụng ngân hàng CSXH.

II. Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Luận án dựa trên các lý thuyết về tín dụng vi mô và tác động của nó đối với người nghèo. Các nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm từ Bangladesh, Nam Phi và Hà Lan được tham khảo để xây dựng mô hình nghiên cứu. Luận án sử dụng ba mô hình chính: (1) Mô hình đánh giá tác động đến thu nhập, (2) Mô hình đánh giá hiệu quả sử dụng vốn vay, (3) Mô hình đánh giá khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng.

2.1 Tín dụng ngân hàng CSXH và tín dụng vi mô

Tín dụng ngân hàng CSXH khác biệt so với tín dụng ngân hàng thương mại ở mục tiêu xã hội và đối tượng thụ hưởng. Tín dụng vi mô là công cụ quan trọng giúp người nghèo tiếp cận nguồn vốn để phát triển kinh tế. Luận án phân tích sự khác biệt này và đánh giá tác động của tín dụng vi mô đối với người nghèo.

2.2 Kinh nghiệm quốc tế về tín dụng vi mô

Luận án tham khảo kinh nghiệm từ Bangladesh, Nam Phi và Hà Lan trong việc triển khai tín dụng vi mô để giảm nghèo. Các quốc gia này đã thành công trong việc sử dụng tín dụng vi mô để cải thiện thu nhập và chất lượng cuộc sống của người nghèo. Những bài học này được áp dụng vào bối cảnh Việt Nam.

III. Thực trạng tác động tín dụng ngân hàng CSXH tại Việt Nam

Luận án phân tích thực trạng hoạt động của Ngân hàng CSXH tại Việt Nam từ năm 2011 đến 2016. Kết quả cho thấy tín dụng ngân hàng CSXH đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo, đặc biệt ở các vùng khó khăn như Tây Bắc và Tây Nguyên. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế trong việc tiếp cận nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn vay.

3.1 Tổng quan về Ngân hàng CSXH

Ngân hàng CSXH được thành lập năm 2002 với mục tiêu hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách. Luận án phân tích cơ cấu tổ chức, phương thức hoạt động và kết quả tài chính của Ngân hàng CSXH trong giai đoạn 2011-2016.

3.2 Thực trạng nghèo đói tại Việt Nam

Luận án đánh giá thực trạng nghèo đói tại Việt Nam, đặc biệt là ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các nguyên nhân nghèo đói được phân tích, bao gồm điều kiện địa lý, kinh tế và xã hội. Ngân hàng CSXH đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết.

IV. Giải pháp tăng cường tín dụng ngân hàng CSXH

Luận án đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả của tín dụng ngân hàng CSXH đối với người nghèo. Các giải pháp bao gồm cải thiện chính sách tín dụng, tăng cường hỗ trợ từ chính phủ và địa phương, và nâng cao nhận thức của người nghèo về việc sử dụng vốn vay hiệu quả.

4.1 Giải pháp từ phía Ngân hàng CSXH

Các giải pháp bao gồm cải thiện quy trình cho vay, mở rộng mạng lưới hoạt động và tăng cường đào tạo nhân viên. Ngân hàng CSXH cần tối ưu hóa các chương trình tín dụng để đáp ứng nhu cầu của người nghèo.

4.2 Giải pháp từ phía chính phủ và địa phương

Chính phủ cần tăng cường hỗ trợ tài chính và chính sách cho Ngân hàng CSXH. Các địa phương cần phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng CSXH để triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Xóa đói giảm nghèo bền vững và thu hẹp khoảng cách phân hóa giàu nghèo là một trong những trụ cột chiến lược trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam. Theo khảo sát của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH), bước vào giai đoạn 2011–2015, Việt Nam ghi nhận trên 3 triệu hộ nghèo (chiếm tỷ lệ 14,20% tổng số hộ) và hơn 1,6 triệu hộ cận nghèo (chiếm 7,49%). Đáng chú ý, tại các vùng lõi nghèo như Tây Bắc, Tây Nguyên và dải duyên hải miền Trung, tỷ lệ hộ nghèo tại nhiều huyện, xã vượt ngưỡng 50%, thậm chí cá biệt lên tới trên 70%, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 50% tổng số hộ nghèo cả nước. Trước thực trạng đó, tín dụng chính sách xã hội nổi lên như một công cụ can thiệp công chủ lực thông qua thể chế đặc thù là Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH), thành lập theo Quyết định số 131/2002/QĐ-TTg nhằm hiện thực hóa Nghị định số 78/2002/NĐ-CP.

Mặc dù hệ thống tài chính vi mô (TCVM) và tín dụng vi mô (TDVM) toàn cầu đã được chứng minh có mối liên hệ mật thiết với công tác giảm nghèo (Imai et al., 2002; Khandker, 2005; Nguyen VC, 2008), các nghiên cứu trước đây chủ yếu dừng lại ở góc độ vĩ mô hoặc tiếp cận đơn lẻ. Khoảng trống học thuật (research gap) cốt lõi là sự thiếu vắng các nghiên cứu thực nghiệm đa chiều, lượng hóa đồng thời ba khía cạnh tương hỗ: (1) Tác động thúc đẩy gia tăng thu nhập, (2) Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn thông qua việc trả nợ vay đúng hạn, và (3) Các rào cản - động lực quyết định khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính sách của người nghèo.

Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Ngô Mạnh Chính (Chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh) đã giải quyết triệt để khoảng trống này thông qua hệ thống 4 câu hỏi nghiên cứu và 4 giả thuyết tương ứng:

• H1: Vốn tín dụng ưu đãi từ NHCSXH có tác động dương có ý nghĩa thống kê đến việc gia tăng thu nhập của hộ nghèo.
• H2: Quy mô vốn vay, thời hạn vay, sự giám sát qua tổ chức đoàn thể và việc đào tạo chuyển giao kỹ thuật nâng cao xác suất trả nợ đúng hạn của người nghèo.
• H3: Các yếu tố về trình độ học vấn, quy mô tài sản, mức độ gắn kết với Tổ tiết kiệm & vay vốn (Tổ TK&VV) và cơ chế ủy thác địa phương chi phối trực tiếp đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng chính sách.
• H4: Mô hình liên kết thể chế đặc thù giữa NHCSXH, chính quyền cấp cơ sở và 4 tổ chức chính trị - xã hội (CT-XH) nhận ủy thác tạo nên sự khác biệt vượt trội về hiệu quả an sinh xã hội so với mô hình tín dụng thương mại thông thường.

Khung khổ lý thuyết của công trình được kiến tạo trên sự giao thoa giữa Lý thuyết phát triển tài chính và tăng trưởng (Levine, 2005), Lý thuyết tiếp cận năng lực nghèo đa chiều (Sen, 1998) và Khung lý thuyết ngân hàng bền vững cho người nghèo (Ledgerwood, 1999; Morduch & Haley, 2002). Với phạm vi không gian toàn quốc, quy mô mẫu đại diện lên tới 1.994 hộ nghèo vay vốn và chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2011–2016, nghiên cứu mang lại ý nghĩa đột phá trong việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc để tái cấu trúc chính sách tín dụng ưu đãi quốc gia.

Literature Review và Positioning

Bức tranh tổng quan học thuật quốc tế và trong nước về tác động của tín dụng vi mô đối với người nghèo phản ánh nhiều luồng quan điểm đan xen và đối nghịch sâu sắc.

Luồng quan điểm ủng hộ mạnh mẽ (Optimistic Paradigm) khẳng định tín dụng vi mô là "cứu cánh" thúc đẩy sinh kế. Điển hình, Imai et al. (2002) nghiên cứu trên dữ liệu 48 quốc gia đang phát triển qua mô hình 2SLS đã chứng minh doanh số cho vay bình quân đầu người của các định chế tài chính vi mô (MFI) tăng làm giảm trực tiếp chỉ số khoảng cách nghèo (Foverty Gap Index - FGI). Khandker (2005) sử dụng dữ liệu bảng từ 87 làng tại Bangladesh giai đoạn 1991–1999 khẳng định quy mô khoản vay vi mô đóng vai trò quyết định đến việc tích lũy tài sản và gia tăng thu nhập hộ gia đình. Tương tự, Duong HA & Nghiem HS (2014) khảo sát 15.000 hộ gia đình tại Việt Nam (VLSS 1992–2010) kết luận khi hạn mức vay tăng 1% thì thu nhập hộ gia đình tăng 0,15% và tiêu dùng tăng 0,23%.

Ngược lại, luồng quan điểm phản biện (Skeptical/Critical Paradigm) chỉ ra những giới hạn và hệ lụy của việc lạm dụng đòn bẩy tài chính đối với nhóm yếu thế. Duvendack et al. (2011) qua tổng hợp dữ liệu toàn cầu chỉ ra rằng TCVM không tự động mang lại hạnh phúc hay thoát nghèo bền vững nếu thiếu các dịch vụ phi tài chính bổ trợ; thậm chí người nghèo có thể rơi vào bẫy nợ nếu vốn vay bị chệch hướng sang tiêu dùng ngắn hạn thay vì đầu tư tư liệu sản xuất. Stewart et al. (2010, 2012) khi tổng hợp 24 định chế tại châu Phi vùng cận Sahara cảnh báo tín dụng vi mô chỉ thực sự phát huy tác dụng khi kết hợp chặt chẽ với cơ chế tiết kiệm vi mô và cho thuê tài chính vi mô nhằm kiểm soát tính thời vụ của dòng tiền.

Về mặt so sánh quốc tế, nghiên cứu đối chiếu kinh nghiệm mô hình Ngân hàng Grameen tại Bangladesh (Pitt & Khandker, 1998; Matin & Hulme, 2003) và mô hình Ủy ban Tài chính, Kế hoạch và Phát triển Kinh tế Uganda (Uganda MFPED, 2004). Trong khi mô hình Grameen áp dụng cơ chế cho vay nhóm với mức lãi suất tương đối cao để tự bù đắp chi phí vận hành (operational self-sufficiency), mô hình tại Uganda lại chú trọng lồng ghép chuyển giao kỹ năng sản xuất nông nghiệp.

Định vị của luận án Ngô Mạnh Chính tạo ra bước tiến vượt bậc: không đồng nhất tín dụng chính sách với TCVM tư nhân hay tín dụng thương mại, mà định vị NHCSXH như một định chế tài chính công phi lợi nhuận, thực thi cơ chế "ủy thác một phần qua các tổ chức chính trị - xã hội". Nghiên cứu đã khắc phục triệt để hạn chế của 14 công trình tiền nhiệm được tổng hợp trong chương 2 (như Nguyen HC, 2007; Okezie et al., 2014; Pande et al., 2012) bằng cách mô hình hóa đồng bộ mối quan hệ nhân quả giữa tín dụng, thu nhập, hành vi hoàn trả và rào cản tiếp cận.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Công trình nghiên cứu mở rộng và làm sâu sắc thêm 3 nền tảng lý thuyết kinh điển trong bối cảnh nền kinh tế chuyển đổi định hướng xã hội chủ nghĩa:

1. Lý thuyết trung gian tài chính và tăng trưởng (Levine, 2005): Mở rộng luận điểm của Levine về 5 chức năng cơ bản của hệ thống tài chính (thu thập thông tin, phân bổ vốn, giám sát đầu tư, quản trị rủi ro, huy động tiết kiệm). Luận án chứng minh rằng đối với nhóm dân cư "dưới chuẩn" (subprime/unbanked) không có tài sản bảo đảm, việc khắc phục thông tin bất đối xứng (asymmetric information) không thể dựa vào tài sản thế chấp truyền thống mà phải thông qua "vốn xã hội" (social capital) và sự giám sát đồng đẳng (peer monitoring) của Tổ TK&VV.
2. Lý thuyết tiếp cận năng lực (Amartya Sen, 1998): Luận án tái định nghĩa tình trạng nghèo đói không chỉ đơn thuần là sự thiếu hụt thu nhập thuần túy mà là "sự thiếu cơ hội lựa chọn tham gia vào quá trình phát triển của cộng đồng". Tín dụng chính sách đóng vai trò là đòn bẩy khôi phục "tập năng lực" (capability set), biến đổi tiềm năng lao động của hộ nghèo thành giá trị thặng dư kinh tế.
3. Lý thuyết ngân hàng bền vững cho người nghèo (Morduch & Haley, 2002; Ledgerwood, 1999): Thách thức quan điểm cho rằng các định chế tài chính vi mô bắt buộc phải duy trì lãi suất cao để tự trang trải chi phí. Nghiên cứu cung cấp bằng chứng cho thấy sự can thiệp của Nhà nước qua bù lãi suất và hỗ trợ mạng lưới vận hành không triệt tiêu tính hiệu quả, mà trái lại còn gia tăng mức độ thâm nhập (depth of outreach) đến tận các hộ nghèo cùng cực.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp một cách khoa học giữa cơ chế tín dụng ưu đãi và cấu trúc vận hành thể chế tại Việt Nam. Điểm độc đáo nằm ở việc lượng hóa cơ chế truyền dẫn qua 3 mô hình kinh tế lượng liên hoàn:

[Mô Hình 1: Tăng Thu Nhập]             [Mô Hình 2: Trả Nợ Đúng Hạn]
 (Hiệu quả chuyển hóa vốn)              (Hiệu quả bảo toàn vốn)
                  [Mô Hình 3: Khả Năng Tiếp Cận]
                   (Mở rộng bao phủ tài chính)

Nghị định số 78/2002/NĐ-CP đã xác định rõ địa vị pháp lý: "Tín dụng ngân hàng CSXH là việc sử dụng các nguồn lực tài chính do nhà nước huy động để cho người nghèo và các ĐTCS khác vay ưu đãi phục vụ sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện đời sống; góp phần thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xoá đói, giảm nghèo, ổn định xã hội". Khung phân tích xác lập rõ các điều kiện biên (boundary conditions): cơ chế ủy thác 4 tổ chức CT-XH (Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên), điểm giao dịch xã định kỳ và mạng lưới Tổ TK&VV hoạt động theo nguyên tắc tương trợ cộng đồng.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án tuân thủ thế giới quan thực chứng (Positivism) kết hợp phương pháp luận đa tầng (Multi-level mixed-methods design), lồng ghép nhuần nhuyễn giữa điều tra định tính chuyên sâu và phân tích kinh tế lượng định lượng trên quy mô lớn.

                              THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU

Quy trình nghiên cứu rigorous

1. Giai đoạn định tính: Xây dựng khung biến số qua phỏng vấn sâu 4 chuyên gia đầu ngành có uy tín cao (Phụ lục 5.2 đến 5.5):
   • Ông Ngô Trường Thi – Chánh văn phòng quốc gia về giảm nghèo.
   • TS. Nguyễn Duy Lượng – Phó Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam.
   • Ông Phan Trọng Hữu – Phó Trưởng ban chỉ đạo giảm nghèo tỉnh Đồng Nai.
   • Ông Nguyễn Nhữ Điều – Nguyên Phó Giám đốc Chi nhánh NHCSXH tỉnh Đồng Nai. Đồng thời thực hiện 6 cuộc thảo luận nhóm tập trung (Focus Group Discussions - Phụ lục 5.7 đến 5.12) với các hộ vay, ban quản lý Tổ TK&VV và cán bộ ủy thác cấp xã nhằm tinh chỉnh bảng hỏi điều tra.
2. Giai đoạn định lượng: Quy trình chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng (Stratified Random Sampling) được triển khai trên các địa bàn đại diện cho các vùng sinh thái kinh tế: miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Dữ liệu được làm sạch, kiểm tra tính đại diện và kiểm soát sai số phi chọn mẫu.
3. Độ tin cậy và giá trị đo lường: Thang đo được kiểm định độ tin cậy nhất quán nội tại (Cronbach's Alpha > 0,7) và giá trị hội tụ, giá trị phân biệt qua phân tích nhân tố khám phá (EFA).

Data và phân tích

Quy mô mẫu chính thức đạt n = 1.994 hộ gia đình nghèo vay vốn từ NHCSXH. Kỹ thuật phân tích được thực hiện trên phần mềm SPSS và STATA với 3 mô hình kinh tế lượng chủ đạo:

• Mô hình 1 (Đánh giá gia tăng thu nhập): Sử dụng hồi quy bội OLS kiểm tra tác động của quy mô vốn vay, trình độ học vấn, kinh nghiệm sản xuất, diện tích đất canh tác đến thu nhập ròng hộ gia đình.
• Mô hình 2 (Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn vay / Trả nợ đúng hạn): Áp dụng mô hình Binary Logistic Regression và tính toán hiệu ứng biên (Marginal Effects) để lượng hóa xác suất trả nợ đúng hạn dưới tác động của các biến số vi mô và biến giám sát đoàn thể.
• Mô hình 3 (Đánh giá khả năng tiếp cận nguồn vốn): Áp dụng mô hình Probit/Tobit nhằm nhận diện các rào cản hành chính, rào cản xã hội và điều kiện gia nhập Tổ TK&VV.

Các kiểm định tính vững (Robustness checks) bao gồm kiểm định đa cộng tuyến (hệ số VIF < 2), kiểm định phương sai sai số thay đổi (White test / Breusch-Pagan test) và kiểm định dạng hàm (Ramsey RESET test) đều khẳng định các ước lượng thu được là không chệch và hiệu quả (BLUE).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Kết quả ước lượng kinh tế lượng từ 1.994 quan sát thực nghiệm mang lại các phát hiện đột phá:

Trụ cột đánh giá	Kết quả thực nghiệm chính	Bằng chứng thống kê & Dữ liệu
1. Gia tăng thu nhập hộ nghèo	Tín dụng CSXH tác động dương mạnh mẽ đến thu nhập; vốn vay được đưa vào mở rộng chăn nuôi, trồng trọt và tiểu thủ công nghiệp.	Hệ số hồi quy $\beta > 0$ có ý nghĩa thống kê ở mức $p < 0,01$. Nhóm hộ vay vốn đủ chu kỳ sản xuất ghi nhận tốc độ tăng thu nhập bình quân cao hơn 18,5% so với nhóm đối chứng.
2. Hiệu quả sử dụng vốn & Hoàn trả	Tỷ lệ thu hồi nợ đạt mức vượt trội; tính kỷ luật tài chính được duy trì nhờ áp lực giám sát đồng đẳng trong Tổ TK&VV.	Tỷ lệ giữa doanh số thu nợ trên tổng dư nợ giai đoạn 2011–2016 duy trì ổn định ở mức cao (Bảng 4.8); xác suất trả nợ đúng hạn tăng 24,3% ($p < 0,01$) khi hộ vay tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt Tổ TK&VV định kỳ.
3. Khả năng tiếp cận vốn	Thủ tục bình xét công khai tại thôn/ấp và việc không yêu cầu tài sản thế chấp là động lực số 1 giúp mở rộng tiếp cận vốn.	Trên 92% hộ nghèo được khảo sát khẳng định thủ tục vay vốn tại Điểm giao dịch xã thuận tiện, không phát sinh chi phí bôi trơn; biến "Sự hỗ trợ của cán bộ Hội đoàn thể" làm tăng xác suất tiếp cận vốn thêm 31,2% ($p < 0,01$).
4. Kết quả phi trực quan (Counter-intuitive)	Mức vốn vay cao đơn thuần không đồng nghĩa với tỷ lệ thoát nghèo cao nếu thiếu đất sản xuất và kiến thức khuyến nông.	Đối với các hộ không có tư liệu sản xuất (đất đai), việc cấp hạn mức vay lớn dẫn tới nguy cơ sử dụng sai mục đích sang chi tiêu sinh hoạt, làm giảm 14,7% xác suất hoàn trả nợ đúng hạn.

Thực tế này phản ánh sâu sắc nhận định của Robert McNamara (1980) khi mô tả về bản chất của nghèo tuyệt đối: "nghèo ở mức độ tuyệt đối là sống ở ranh giới ngoài cùng của tồn tại. Những người nghèo tuyệt đối là những người phải đấu tranh để sinh tồn trong các thiếu thốn tồi tệ và trong tình trạng bỏ bê và mất phẩm cách vượt quá sức tưởng tượng mang dấu ấn của cảnh ngộ may mắn của giới trí thức trên thế giới". Tín dụng chính sách xã hội tại Việt Nam đã chạm đến đúng nhóm đối tượng này để thiết lập mạng lưới an sinh bền vững.

Implications đa chiều

1. Hàm ý lý thuyết: Khẳng định tính ưu việt của mô hình tài chính vi mô có sự can thiệp và bảo trợ của Nhà nước trong nền kinh tế đang phát triển. Bổ sung luận cứ thực nghiệm chứng minh vốn xã hội và thể chế chính trị cơ sở có thể thay thế hoàn hảo cho cơ chế thế chấp tài sản trong việc triệt tiêu rủi ro đạo đức (moral hazard) và lựa chọn đối nghịch (adverse selection).
2. Hàm ý phương pháp luận: Thiết lập quy trình mẫu mực về đánh giá tác động chính sách công qua bộ ba mô hình kinh tế lượng vi mô lồng ghép (Thu nhập – Trả nợ – Tiếp cận), cung cấp công cụ có thể nhân rộng để đánh giá các chương trình mục tiêu quốc gia khác.
3. Hàm ý thực tiễn và chính sách:
   • Đối với NHCSXH: Nâng mức cho vay tối đa phù hợp với chu kỳ trượt giá và chi phí sản xuất mới; kéo dài thời hạn cho vay các chương trình trồng cây công nghiệp, chăn nuôi đại gia súc.
   • Đối với Chính phủ và Bộ LĐ-TB&XH: Hoàn thiện chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn mới; gắn kết giải ngân tín dụng với các gói hỗ trợ kỹ thuật, khuyến nông - khuyến lâm - khuyến ngư.
   • Đối với Tổ chức CT-XH và Tổ TK&VV: Nâng cao chất lượng bình xét công khai tại cơ sở, tăng cường giám sát việc sử dụng vốn đúng mục đích, tránh hiện tượng chia đều vốn vay hoặc bao che nợ quá hạn.

Limitations và Future Research

Mặc dù đạt được những kết quả học thuật quan trọng, luận án thẳng thắn thừa nhận các giới hạn nghiên cứu:

• Giới hạn dữ liệu thời gian: Chuỗi số liệu định lượng khảo sát tập trung chủ yếu trong giai đoạn 2011–2016, chưa bao quát trọn vẹn tác động của biến động kinh tế vĩ mô và dịch bệnh trong các giai đoạn tiếp theo.
• Dữ liệu cắt ngang (Cross-sectional data): Nghiên cứu định lượng sử dụng dữ liệu chéo thay vì dữ liệu bảng dài hạn (Panel data), do đó việc kiểm soát các yếu tố bất biến theo thời gian của từng hộ gia đình còn gặp những rào cản kỹ thuật nhất định.
• Thiếu biến số về sốc ngoại cảnh: Mô hình chưa đưa vào các biến số giả định về thiên tai cực đoan, biến đổi khí hậu hoặc dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi vốn ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực trả nợ tại khu vực miền núi.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

1. Ứng dụng kỹ thuật ghép điểm xu hướng (Propensity Score Matching - PSM) kết hợp sai biệt kép (Difference-in-Differences - DID) trên dữ liệu bảng theo dõi hộ gia đình nhiều năm để bóc tách triệt để hiệu ứng nội sinh.
2. Mở rộng đánh giá tác động của tín dụng chính sách đối với các chiều đo nghèo phi thu nhập: tiếp cận giáo dục, y tế, nhà ở an toàn và bình đẳng giới.
3. Nghiên cứu chuyển đổi số trong quy trình giải ngân và quản lý tín dụng chính sách thông qua ứng dụng công nghệ ngân hàng di động (Mobile Banking) cho vùng sâu, vùng xa.

Tác động và ảnh hưởng

Công trình luận án tiến sĩ của tác giả Ngô Mạnh Chính tạo lập sức lan tỏa mạnh mẽ trên nhiều phương diện:

• Tác động học thuật: Đóng góp nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực với hệ thống dữ liệu 1.994 hộ gia đình; mở ra hướng nghiên cứu liên ngành giữa Kinh tế học phát triển, Tài chính công và Xã hội học nông thôn.
• Tác động thực thi chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học trực tiếp cho Ban chỉ đạo Tây Bắc, Ban chỉ đạo Tây Nguyên, Bộ LĐ-TB&XH và Hội đồng quản trị NHCSXH trong việc hoạch định Chiến lược phát triển NHCSXH đến năm 2020 và tầm nhìn 2030.
• Tác động kinh tế - xã hội: Thúc đẩy giải pháp tối ưu hóa dòng vốn ưu đãi hàng trăm nghìn tỷ đồng của Nhà nước, trực tiếp trợ lực cho hàng triệu hộ nghèo và cận nghèo thoát bẫy thu nhập thấp, củng cố tiêu chí giảm nghèo trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.
• Giá trị hội nhập quốc tế: Cung cấp bài học kinh nghiệm điển hình (Case study) về mô hình tín dụng công ích hiệu quả cho các quốc gia đang phát triển tại châu Á, châu Phi và các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (World Bank), UNDP, ADB.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giới học thuật: Tiếp cận khung phân tích kinh tế lượng chuẩn tắc, hệ thống tổng quan y văn toàn diện về tài chính vi mô và phương pháp kết hợp định tính - định lượng đa tầng.
• Nhà hoạch định chính sách (Quốc hội, Chính phủ, Bộ LĐ-TB&XH, Bộ Tài chính): Sở hữu bằng chứng thực nghiệm vững chắc để xây dựng cơ chế phân bổ ngân sách, cấp bù lãi suất và tái định hình các gói tín dụng ưu đãi.
• Ban Điều hành và Hệ thống NHCSXH các cấp: Vận dụng trực tiếp các đề xuất về cải tiến quy trình nghiệp vụ ủy thác, nâng cấp vai trò của Tổ TK&VV và tổ chức Điểm giao dịch xã hiệu quả hơn.
• Các tổ chức Chính trị - Xã hội nhận ủy thác: Nhận diện các điểm nghẽn trong công tác quản lý đoàn viên vay vốn, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ ủy thác và phối hợp đào tạo nghề cho người nghèo.
• Cộng đồng người nghèo và yếu thế: Thụ hưởng môi trường chính sách thông thoáng hơn, giảm bớt thủ tục rườm rà, tiếp cận hạn mức vốn vay cao hơn tương ứng với nhu cầu sản xuất thực tế.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào? Trả lời: Luận án đã mở rộng sâu sắc Lý thuyết trung gian tài chính và tăng trưởng của Levine (2005) trong môi trường tài chính phi thị trường. Nghiên cứu chứng minh rằng vốn xã hội (thông qua mạng lưới đoàn thể chính trị - xã hội và Tổ TK&VV) có thể thay thế hoàn hảo cho tài sản thế chấp truyền thống để giải quyết triệt để vấn đề thông tin bất đối xứng và rủi ro đạo đức trong tín dụng vi mô công ích.

2. Điểm đổi mới phương pháp luận của luận án so với các nghiên cứu trước đây là gì? Trả lời: So với các nghiên cứu đơn lẻ trước đây (như Nguyen HC, 2007 chỉ dùng Probit; Khandker, 2005 dùng dữ liệu bảng đơn chiều), luận án thiết kế đồng bộ 3 mô hình kinh tế lượng vi mô bổ trợ lẫn nhau (OLS cho Thu nhập, Binary Logit tính hiệu ứng biên cho Trả nợ đúng hạn, Probit cho Tiếp cận tín dụng) trên cỡ mẫu thực nghiệm lớn n = 1.994 hộ, kết hợp đối soát tam giác với phỏng vấn sâu 4 chuyên gia đầu ngành và 6 nhóm thảo luận tập trung.

3. Phát hiện nào trong dữ liệu gây bất ngờ và có tính phản trực quan nhất? Trả lời: Phát hiện phản trực quan là: Mức vốn vay lớn không đồng biến với tỷ lệ hoàn trả đúng hạn đối với các hộ nghèo thiếu tư liệu sản xuất cốt lõi (đất đai). Khi không có đất canh tác, vốn vay lớn dễ bị chuyển hướng sang chi tiêu sinh hoạt, làm giảm 14,7% xác suất trả nợ đúng hạn, qua đó bác bỏ giả định cho rằng cứ bơm nhiều vốn là người nghèo sẽ tự động thoát nghèo.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân rộng và kiểm chứng (Replication Protocol) không? Trả lời: Có. Luận án công khai toàn bộ cấu trúc bảng hỏi điều tra (Phụ lục 5.13), bảng mô tả định nghĩa và mã hóa biến số (Phụ lục 5.14 đến 5.16), quy trình tổ chức phỏng vấn chuyên gia và biên bản thảo luận nhóm, cho phép các nhà nghiên cứu độc lập kiểm chứng và nhân rộng hoàn toàn trên các tập dữ liệu khác.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo từ kết quả luận án được định hình ra sao? Trả lời: Chương trình 10 năm tập trung vào 3 trục chính: (1) Xây dựng cơ sở dữ liệu bảng theo dõi dài hạn biến động thu nhập đa chiều của hộ vay; (2) Đánh giá tác động của tài chính số (Digital Inclusion) và Mobile Money đối với tín dụng chính sách vùng đồng bào dân tộc thiểu số; (3) Tích hợp mô hình tín dụng thích ứng với rủi ro biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long và miền núi phía Bắc.

Kết luận

1. Khẳng định vai trò trụ cột: Luận án chứng minh một cách khoa học rằng tín dụng NHCSXH là công cụ tài chính công đắc lực, tạo tác động dương mạnh mẽ đến gia tăng thu nhập và cải thiện an sinh xã hội cho người nghèo tại Việt Nam.
2. Đột phá mô hình kinh tế lượng: Xây dựng thành công 3 mô hình kinh tế lượng vi mô tương hỗ, giải mã toàn diện mối quan hệ biện chứng giữa quy mô vốn vay, xác suất hoàn trả nợ đúng hạn và cơ chế tiếp cận tín dụng.
3. Lượng hóa vai trò vốn xã hội: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc về hiệu quả của cơ chế ủy thác qua 4 tổ chức chính trị - xã hội và mạng lưới Tổ TK&VV trong việc kiểm soát rủi ro tín dụng mà không cần áp dụng tài sản thế chấp.
4. Hệ thống giải pháp đồng bộ: Đề xuất lộ trình giải pháp khả thi từ cấp độ Trung ương (nâng chuẩn vốn, tái cấu trúc nguồn vốn) đến cấp độ cơ sở (chuẩn hóa bình xét, gắn kết khuyến nông).
5. Mở ra các hướng nghiên cứu mới: Đặt nền móng học thuật cho các nghiên cứu tiếp nối về nghèo đa chiều, tài chính toàn diện số và khả năng chống chịu kinh tế của các hộ gia đình yếu thế trước các cú sốc vĩ mô toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 đã giới thiệu cho chúng ta các nội dung chính của luận án tiến sĩ kinh tế. Để có cơ sở cho việc đánh giá tác động tín dụng ngân hàng CSXH Việt Nam đối với người nghèo, chương 2 sẽ giới thiệu tổng quan tình hình nghiên cứu và lược khảo những công trình nghiên cứu chủ yếu liên quan đến tác động của tín dụng đối với người nghèo trên thế giới và Việt Nam. Thời gian gần đây, trên thế giới và ở Việt Nam đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về tác động của TCVM, TDVM đối với chương trình giảm nghèo và các vấn đề xã hội ở mỗi quốc gia. Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu chủ yếu tập trung đánh giá vai trò của hệ thống TCVM, TDVM đối với giảm nghèo và chưa đánh giá cụ thể tác động của TDVM đối với người nghèo thể hiện qua việc gia tăng thu nhập, hiệu quả sử dụng vốn vay (trả nợ vay đúng hạn) và khả năng tiếp cận các nguồn vốn tín dụng của người nghèo.

Dưới đây là những công trình nghiên cứu chủ yếu liên quan đến tác động của tín dụng đối với người nghèo theo các chương trình giảm nghèo và theo các vấn đề xã hội. Theo các chương trình giảm nghèo Thứ nhất, Imai và cộng sự (2002) thực hiện nghiên cứu về TCVM và nghèo đói: Một quan điểm vĩ mô. Nghiên cứu được thực hiện dựa trên dữ liệu của 48 quốc gia đang phát triển vào thời điểm 2007 và được hồi quy theo mô hình OLS và 2SLS với các kết quả là: (1) Nghiên cứu cho thấy mối quan hệ giữa tổng doanh số cho vay bình quân đầu người của các tổ chức TCVM (MFI), sự tiếp cận cộng đồng (số người vay tích cực) và chỉ số nghèo đói (FGI): Tổng doanh số cho vay bình quân đầu người tăng thì chỉ số nghèo đói giảm. (2) Phát triển tài chính mà đặc biệt là gia tăng tỷ trọng tín dụng có vai trò quan trọng đối với tốc độ tăng trưởng GDP của mỗi quốc gia vì nó giúp cho người dân, người nghèo gia tăng đầu tư và gia tăng thu nhập và khi chính 21 phủ của các quốc gia đang phát triển cung cấp nhiều tiền hơn cho các tổ chức TCVM thì tỷ lệ hộ nghèo của quốc gia đó giảm nhanh hơn.

(3) Việc đa dạng hóa danh mục đầu tư sẽ giúp nhiều hộ nghèo tiếp cận với các dịch vụ TCVM và họ có cơ hội để gia tăng thu nhập, vươn lên thoát nghèo, góp phần giảm nghèo cho quốc gia và (4) Khi cung cấp các dịch vụ TCVM cho người nghèo thì tổ chức TCVM có một nền tảng tài chính bền vững mặc dù bị ảnh hưởng bởi suy thoái kinh tế toàn cầu do khai thác được thị trường rộng lớn là những người nghèo, người có thu nhập thấp. Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số lĩnh vực mà nghiên cứu chưa đề cập đến đó là: (1) Chưa chỉ ra mối quan hệ giữa việc tiếp cận các dịch vụ TCVM (vay vốn tín dụng) và việc gia tăng thu nhập, giảm tỷ lệ hộ nghèo và (2) Không thực hiện nghiên cứu về khả năng tiếp cận các nguồn vốn tín dụng của người nghèo, đặc biệt là những người nghèo nhất. Thứ hai, Matin và Hulme (2003) thực hiện nghiên cứu về chương trình cho người nghèo nhất: Bài học từ chương trình phát triển cho nhóm dễ bị tổn thương (IGVGD) ở Bangladesh với các kết quả là: (1) Việc kết hợp giữa viện trợ lương thực và đào tạo kỹ năng, cung cấp dịch vụ TCVM đã giúp gia tăng thu nhập cho những người nghèo dễ bị tổn thương và giúp giảm nghèo hiệu quả. (2) Có nhiều mức độ nghèo khó khác nhau do đó các tổ chức TCVM cần phải có các hình thức hỗ trợ cho người nghèo khác nhau như: tài trợ, cho vay, chăm sóc sức khỏe cơ bản, … (3) Những người nghèo nhất ở Bangladesh thường không có khả năng tiếp cận các dịch vụ TCVM do đó họ phải vay mượn từ các tổ chức bên ngoài với lãi suất cao, thời gian cho vay ngắn, … vì vậy khó khăn trong việc đầu tư SXKD dẫn đến khó gia tăng thu nhập và trả nợ.

Bên cạnh những kết quả nêu trên, vẫn còn một số lĩnh vực mà nghiên cứu chưa đề cập đến đó là: (1) Chưa làm rõ mối quan hệ giữa việc sử dụng các dịch vụ TCVM và việc gia tăng thu nhập cho người nghèo và (2) Chưa đánh giá việc trả nợ của người nghèo sau sử dụng vốn từ các tổ chức TCVM và gia tăng thu nhập. Thứ ba, Uganda Ministry of Finance, Planning and Economic Development (2004) thực hiện nghiên cứu về kế hoạch hành động giảm nghèo ở Uganda với các kết quả là: (1) Chính phủ Uganda đã đẩy mạnh thực hiện giảm nghèo bằng việc thực hiện 22 kế hoạch hành động chống đói nghèo và kế hoạch này đã góp phần giảm tỷ lệ nghèo đói từ 56% vào năm 1992 xuống còn 38% vào năm 2003. Kế hoạch này đã giải quyết các thách thức trọng điểm của nghèo đói ở Uganda bằng việc tăng năng suất lao động nông nghiệp và thu nhập hộ gia đình. (2) Đất nước Uganda trong giai đoạn đó phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như: tình hình bất ổn định của thị trường thế giới, tốc độ tăng trưởng dân số cao, bệnh tật liên quan đến HIV/AIDS ngày càng gia tăng, bất bình đẳng giới, … (3) Người nghèo chủ yếu sống dựa vào nông nghiệp và làm công ăn lương do đó thu nhập của họ cũng chủ yếu từ nông nghiệp và làm thuê vì vậy phải đẩy mạnh cung cấp các dịch vụ TCVM cho các đối tượng này.

(4) Người nghèo ít có khả năng tiếp cận các dịch vụ công. (5) Để thực hiện tốt chính sách giảm nghèo, bên cạnh việc cung cấp các dịch vụ TCVM, chính phủ Uganda còn phải có các hành động khác như: trao quyền kinh tế cho phụ nữ, tăng cường quyền sở hữu đất của phụ nữ, thúc đẩy sự tham gia của nam giới trong phòng, chăm sóc HIV/AIDS, … Bên cạnh những kết quả nêu trên, vẫn còn một số lĩnh vực mà nghiên cứu chưa đề cập đến đó là: (1) Nghiên cứu chưa giới thiệu các dịch vụ từ các tổ chức TCVM của chính phủ, của các tổ chức phi chính phủ để người nghèo có thể tiếp cận và gia tăng thu nhập góp phần giảm nghèo cho quốc gia và (2) Nghiên cứu không đề cập đến việc tiết kiệm của người nghèo. Trong cuộc sống, người nghèo cũng cần phải tiết kiệm để mở rộng quy mô đầu tư từ đó gia tăng thu nhập. Thứ tư, Khandker SR (2005) thực hiện nghiên cứu về mối quan hệ giữa TCVM và giảm nghèo bằng việc sử dụng dữ liệu bảng được điều tra đối với 1.798 hộ gia đình tại 87 ngôi làng của Bangladesh trong giai đoạn 1991/92 và 2.599 hộ gia đình trong giai đoạn 1998/99 (bao gồm cả các hộ trong giai đoạn 1991/92) với kết quả là: (1) TCVM được thành lập và phát triển mạnh mẽ ở Bangladesh vào năm 1980 và hiện nay là quốc gia có hệ thống TCVM phát triển rộng nhất thế giới.

Các tổ chức TCVM phi chính phủ và ngân hàng Grameen chiếm 86% thị phần của thị trường TCVM và hệ thống ngân hàng thương mại chỉ chiếm 14%. (2) TCVM cung cấp các dịch vụ quy mô nhỏ (tín dụng và tiết kiệm) để hỗ trợ chủ yếu cho người nghèo, phụ nữ nghèo và các doanh nghiệp nhỏ. Ngoài cung cấp tài chính, hệ thống TCVM còn giúp đào tạo kỹ năng sản xuất nhằm tăng năng suất lao động. (3) Mức cho vay có vai trò quyết định 23 đối với việc gia tăng thu nhập của người nghèo bên cạnh các yếu tố gia đình và cá nhân như: đất đai, giáo dục, giới tính, … Những người có trình độ học vấn thấp và ít đất đai thường có nhu cầu vay vốn cao hơn.

(4) Hệ thống TCVM ở Bangladesh thực hiện cho vay thông qua nhóm với những món vay nhỏ nhưng lãi suất và chi phí giao dịch cao nhằm duy trì kỷ luật tín dụng giữa các thành viên trong nhóm. (5) Bên cạnh mục tiêu giúp người nghèo gia tăng thu nhập và thoát nghèo, hệ thống TCVM ở Bangladesh còn thúc đẩy đầu tư vào vốn nhân lực (học tập), nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản, cải thiện phúc lợi hộ gia đình, tăng tiêu dùng và tăng tích lũy tài sản và (6) TCVM không chỉ mang lại lợi ích cho người tham gia chương trình mà còn mang lại lợi ích cho cả người không tham gia chương trình thông qua việc tăng trưởng thu nhập ở địa phương. Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số lĩnh vực mà nghiên cứu chưa đề cập đến đó là: (1) Chưa chỉ ra mối quan hệ giữa việc tiếp cận các dịch vụ TCVM và việc gia tăng thu nhập của người nghèo. (2) Chưa đánh giá khả năng tiếp cận các dịch vụ TCVM của người nghèo và (3) Chưa đánh giá vai trò của vay vốn tín dụng để gia tăng thu nhập bên cạnh các yếu tố khác.

Thứ năm, Ledgerwood và White (2006) thực hiện nghiên cứu về việc chuyển đổi các tổ chức TCVM: Cung cấp cho người nghèo đầy đủ các dịch vụ tài chính với kết quả là: (1) Việc chuyển đổi các tổ chức TCVM (sáp nhập các tổ chức phi lợi nhuận vào tổ chức TCVM) nhằm đa dạng hoá các sản phẩm TCVM, các loại hình cung cấp dịch vụ TCVM, cải thiện hệ thống phân phối, … và quan trọng nhất là cung cấp dịch vụ tiền gửi tiết kiệm cho người nghèo giúp người nghèo có thể gửi tiết kiệm và thanh toán các dịch vụ ngoài các khoản vay tín dụng. Hoạt động này đã được thực hiện thành công ở nhiều quốc gia như: Bolivia, Keynea, Uganda, Mông Cổ và một số quốc gia khác, … (2) Việc sáp nhập các tổ chức phi lợi nhuận vào tổ chức TCVM giúp hàng triệu hộ gia đình nghèo trên thế giới có cơ hội tiếp cận các dịch vụ mà các tổ chức này cung cấp, giúp người nghèo tiếp cận được vốn vay, mở rộng quy mô đầu tư và gia tăng thu nhập, vươn lên thoát nghèo. (3) Việc gửi tiền tiết kiệm là một yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của bất kỳ hộ gia đình nghèo nào, góp phần cho việc gia tăng cơ hội đầu tư và gia tăng thu nhập. Việc gửi tiền tiết kiệm là con đường 24 để các hộ gia đình thoát nghèo nhanh và (4) Việc chuyển đổi giúp các tổ chức TCVM tiếp cận, thu hút được lượng khách hàng đông đảo là người nghèo, người có thu nhập thấp từ đó chiếm lĩnh được thị phần và có sự ổn định về tài chính.