Hình thành năng lực ứng dụng công nghệ thông tin để dạy học môn lịch sử và địa lí cho giáo viên ...

• Tác giả: Lê Thị Thúy An
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Mạnh Hưởng
• Trường học: Trường Đại học Tây Nguyên
• Chuyên ngành: Lí luận & Phương pháp dạy học bộ môn Lịch sử
• Đề tài: Hình Thành Năng Lực Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Để Dạy Học Môn Lịch Sử Và Địa Lí Trong Đào Tạo Giáo Viên Tiểu Học
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 2. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 2.1. Những nghiên cứu về hình thành năng lực ứng dụng CNTT cho sinh viên ngành sư phạm
• 2.2. Những nghiên cứu về hình thành năng lực ứng dụng CNTT cho sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học để dạy học môn Lịch sử và Địa lí
• 2.3. Những nghiên cứu về hình thành năng lực ứng dụng CNTT cho sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học trong dạy học
• 2.4. Những nghiên cứu về hình thành năng lực ứng dụng CNTT cho sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí
• 2.5. Khái quát những nghiên cứu liên quan đến đề tài và vấn đề luận án tiếp tục giải quyết
• 2.6. Khái quát những nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án được tiếp thu
• 2.7. Những vấn đề luận án tiếp tục giải quyết
• 3. HÌNH THÀNH NĂNG LỰC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỂ DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ TRONG ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC – NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 3.1. Quan niệm về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học
• 3.2. Quan niệm về hình thành năng lực ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong đào tạo giáo viên tiểu học
• 3.3. Cơ sở xuất phát của vấn đề nghiên cứu
• 3.4. Các thành phần năng lực ứng dụng CNTT cần hình thành để dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong đào tạo giáo viên tiểu học
• 3.5. Vai trò, ý nghĩa của việc hình thành năng lực ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong đào tạo giáo viên tiểu học
• 3.6. Cơ sở thực tiễn
• 3.6.1. Khái quát về địa bàn nghiên cứu
• 3.6.2. Thực tiễn năng lực ứng dụng CNTT trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở các trường tiểu học khu vực Tây Nguyên
• 3.6.3. Thực tiễn hình thành năng lực ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong đào tạo giáo viên tiểu học ở Trường Đại học Tây Nguyên
• 3.6.4. Đánh giá chung về thực trạng
• 4. XÁC ĐỊNH NĂNG LỰC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỂ DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ TRONG ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
• 4.1. Yêu cầu cần đạt/chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo giáo viên tiểu học ở trường Đại học Tây Nguyên
• 4.2. Chương trình đào tạo giáo viên tiểu học ở một số trường Sư phạm trong cả nước và Trường Đại học Tây Nguyên
• 4.3. Xác định khung năng lực ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong đào tạo giáo viên tiểu học ở trường Đại học Tây Nguyên
• 4.4. Một số yêu cầu khi xây dựng khung năng lực ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong đào tạo giáo viên tiểu học
• 4.5. Quy trình xây dựng khung năng lực ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong đào tạo giáo viên tiểu học
• 4.6. Khung năng lực ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong đào tạo giáo viên tiểu học
• 4.7. Quy trình hình thành năng lực ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong đào tạo giáo viên tiểu học ở trường Đại học Tây Nguyên
• 4.8. Xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí cho sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học ở trường Đại học Tây Nguyên
• 4.8.1. Đặc điểm, phương pháp và công cụ đánh giá năng lực
• 4.8.2. Xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong đào tạo giáo viên tiểu học
• 5. BIỆN PHÁP HÌNH THÀNH NĂNG LỰC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỂ DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ TRONG ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 5.1. Một số yêu cầu khi xác định các biện pháp hình thành năng lực ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong đào tạo giáo viên tiểu học
• 5.2. Đảm bảo yêu cầu cần đạt/ chuẩn đầu ra theo khung chương trình đã xây dựng
• 5.3. Đảm bảo mô hình TPACK và mối quan hệ chặt chẽ giữa các thành phần năng lực
• 5.4. Kết hợp linh hoạt giữa các hình thức, phương pháp, biện pháp hình thành năng lực
• 5.5. Đảm bảo tính khả thi, phổ biến
• 5.6. Biện pháp hình thành năng lực ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong đào tạo giáo viên tiểu học ở trường Đại học Tây Nguyên
• 5.6.1. Nhóm biện pháp xây dựng động cơ, hứng thú để trang bị năng lực ứng dụng CNTT trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở trường tiểu học
• 5.6.2. Định hướng mục tiêu học tập, rèn luyện để trang bị năng lực CNTT dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở trường tiểu học
• 5.6.3. Xây dựng hình ảnh của một người giáo viên tiểu học tương lai
• 5.6.4. Tạo hứng thú ứng dụng CNTT trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở trường tiểu học
• 5.6.5. Nhóm biện pháp trang bị kiến thức về ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở trường tiểu học
• 5.6.6. Xây dựng tài liệu học tập học phần “Ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở tiểu học” cho sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học ở Trường Đại học Tây Nguyên
• 5.6.7. Vận dụng mô hình học tập hỗn hợp (Blended – learning) để trang bị kiến thức về ứng dụng CNTT trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở trường tiểu học
• 5.6.8. Nhóm biện pháp hình thành kĩ năng ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở trường tiểu học
• 5.6.9. Vận dụng phương pháp dạy học vi mô hình thành kĩ năng ứng dụng CNTT để dạy học môn Lịch sử và Địa lí
• 5.6.10. Tổ chức hiệu quả các hoạt động trải nghiệm ngoài lớp
• 5.6.11. Tổ chức hiệu quả hoạt động thực tập sư phạm
• 5.7. Thực nghiệm sư phạm
• 5.7.1. Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
• 5.7.2. Đối tượng và địa bàn thực nghiệm sư phạm
• 5.7.3. Nội dung thực nghiệm sư phạm
• 5.7.4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 5.7.5. Tổ chức thực nghiệm sư phạm
• 5.7.6. Kết quả thực nghiệm sư phạm
• 5.7.7. Đánh giá kết quả thực nghiệm
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học

Năng lực ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong dạy học là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt là trong đào tạo giáo viên tiểu học. Việc hình thành năng lực này không chỉ giúp giáo viên sử dụng hiệu quả các công cụ công nghệ mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh. Theo nghiên cứu của Lê Thị Thúy An, việc ứng dụng CNTT trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí có thể tạo ra những trải nghiệm học tập phong phú và hấp dẫn hơn cho học sinh.

1.1. Khái niệm về năng lực ứng dụng CNTT trong giáo dục

Năng lực ứng dụng CNTT trong giáo dục được hiểu là khả năng sử dụng các công nghệ thông tin để hỗ trợ quá trình dạy và học. Điều này bao gồm việc sử dụng phần mềm, thiết bị và các nền tảng trực tuyến để tạo ra các bài giảng sinh động và hiệu quả.

1.2. Tầm quan trọng của CNTT trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí

Môn Lịch sử và Địa lí thường gặp khó khăn trong việc truyền đạt kiến thức do tính chất trừu tượng của nó. Việc ứng dụng CNTT giúp giáo viên tạo ra các hình ảnh, video và mô hình 3D, giúp học sinh dễ dàng hình dung và hiểu rõ hơn về các khái niệm lịch sử và địa lý.

II. Những thách thức trong việc hình thành năng lực ứng dụng CNTT

Mặc dù việc ứng dụng CNTT trong dạy học mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc hình thành năng lực này cho giáo viên tiểu học. Các yếu tố như cơ sở hạ tầng, đào tạo và nhận thức của giáo viên về CNTT đều ảnh hưởng đến khả năng ứng dụng CNTT trong giảng dạy.

2.1. Thiếu cơ sở hạ tầng công nghệ

Nhiều trường tiểu học, đặc biệt là ở khu vực Tây Nguyên, vẫn chưa có đủ thiết bị công nghệ cần thiết để hỗ trợ việc dạy học. Điều này gây khó khăn cho giáo viên trong việc áp dụng CNTT vào giảng dạy.

2.2. Đào tạo giáo viên chưa đáp ứng yêu cầu

Chương trình đào tạo giáo viên hiện tại chưa chú trọng đủ vào việc trang bị năng lực ứng dụng CNTT. Điều này dẫn đến việc giáo viên không tự tin trong việc sử dụng công nghệ trong lớp học.

III. Phương pháp hình thành năng lực ứng dụng CNTT trong dạy học

Để hình thành năng lực ứng dụng CNTT cho giáo viên tiểu học, cần áp dụng các phương pháp dạy học tích cực và hiện đại. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành sẽ giúp giáo viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết.

3.1. Áp dụng mô hình TPACK trong đào tạo

Mô hình TPACK (Technological Pedagogical Content Knowledge) giúp giáo viên hiểu rõ mối quan hệ giữa công nghệ, phương pháp dạy học và nội dung kiến thức. Việc áp dụng mô hình này trong đào tạo sẽ giúp giáo viên phát triển năng lực ứng dụng CNTT một cách hiệu quả.

3.2. Tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế

Các hoạt động trải nghiệm thực tế giúp giáo viên có cơ hội áp dụng kiến thức CNTT vào thực tiễn giảng dạy. Điều này không chỉ nâng cao kỹ năng mà còn tạo động lực cho giáo viên trong việc sử dụng công nghệ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy việc ứng dụng CNTT trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí đã mang lại những kết quả tích cực. Học sinh có sự hứng thú hơn trong học tập và đạt được kết quả tốt hơn trong các bài kiểm tra.

4.1. Kết quả khảo sát về năng lực ứng dụng CNTT

Kết quả khảo sát cho thấy phần lớn giáo viên tiểu học nhận thức được tầm quan trọng của CNTT trong dạy học, nhưng chỉ một số ít có khả năng ứng dụng hiệu quả trong thực tế.

4.2. Những mô hình dạy học thành công

Một số mô hình dạy học ứng dụng CNTT đã được triển khai thành công tại Trường Đại học Tây Nguyên, giúp giáo viên và sinh viên có những trải nghiệm học tập tích cực và hiệu quả.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Việc hình thành năng lực ứng dụng CNTT trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Cần có những chính sách và chương trình đào tạo phù hợp để nâng cao năng lực này cho giáo viên tiểu học.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ Bộ Giáo dục và Đào tạo để nâng cao cơ sở hạ tầng CNTT tại các trường tiểu học, đặc biệt là ở khu vực Tây Nguyên.

5.2. Tương lai của giáo dục tiểu học với CNTT

Trong tương lai, việc ứng dụng CNTT trong giáo dục tiểu học sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn, đòi hỏi giáo viên phải liên tục cập nhật và nâng cao năng lực của mình.