Luận văn thạc sĩ về lãnh đạo hoạt động đối ngoại của MTTQ Việt Nam giai đoạn 2001-2015

Luận văn thạc sĩ phân tích đảng lãnh đạo hoạt động đối ngoại của mặt trận tổ quốc việt nam từ năm 2001 đến năm 2015, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi

• Tác giả: Phí Thị Loan
• Người hướng dẫn: PGS.TS Vũ Quang Hiển
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử
• Đề tài: Đảng Lãnh Đạo Hoạt Động Đối Ngoại Của Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam Từ Năm 2001 Đến Năm 2015
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CHỦ TRƢƠNG CỦA ĐẢNG VÀ VIỆC HIỆN THỰC HÓA CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM TRONG HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005
• 1.1. Bối cảnh lịch sử và chủ trƣơng của Đảng
• 1.1.1. Bối cảnh lịch sử
• 1.1.2. Chủ trương của Đảng
• 1.2. Hiện thực hóa chủ trƣơng của Đảng
• 1.2.1. Tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước
• 1.2.2. Duy trì, nâng cao quan hệ với các đối tác truyền thống
• 1.2.3. Mở rộng quan hệ với các đối tác mới
• 1.2.4. Xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị với các nước láng giềng
• 1.2.5. Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG VÀ VIỆC THỰC HIỆN CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM TRONG HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2015
• 2.1. Những chuyển biến của tình hình quốc tế, trong nƣớc và chủ trƣơng của Đảng
• 2.1.1. Những chuyển biến của tình hình quốc tế và trong nước
• 2.1.2. Chủ trương của Đảng
• 2.2. Hiện thực hóa chủ trƣơng của Đảng
• 2.2.1. Tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước
• 2.2.2. Duy trì, nâng cao quan hệ với các đối tác truyền thống
• 2.2.3. Mở rộng quan hệ với các đối tác mới
• 2.2.4. Xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị với các nước láng giềng
• 2.2.5. Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM LỊCH SỬ
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.2. Một số hạn chế
• 3.3. Kinh nghiệm lịch sử
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về lãnh đạo đối ngoại MTTQ Việt Nam 2001 2015

Lãnh đạo đối ngoại của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQVN) từ năm 2001 đến 2015 đã đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển quan hệ quốc tế. Thời kỳ này chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ của MTTQVN trong việc thực hiện các chính sách đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam. MTTQVN không chỉ là cầu nối giữa Đảng và nhân dân mà còn là một kênh quan trọng trong việc thúc đẩy quan hệ quốc tế, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

1.1. Bối cảnh lịch sử và chính sách đối ngoại của Đảng

Trong giai đoạn 2001-2015, bối cảnh quốc tế và trong nước có nhiều biến động. Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định rõ ràng các chủ trương, chính sách đối ngoại nhằm tăng cường quan hệ với các nước, tổ chức quốc tế. MTTQVN đã thực hiện các hoạt động đối ngoại nhằm hiện thực hóa các chủ trương này, từ đó nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

1.2. Vai trò của MTTQVN trong hoạt động đối ngoại

MTTQVN đã đóng góp tích cực vào việc duy trì và phát triển quan hệ với các đối tác truyền thống và mở rộng quan hệ với các đối tác mới. Hoạt động đối ngoại của MTTQVN không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền mà còn bao gồm việc tổ chức các sự kiện, hội nghị quốc tế, tạo điều kiện cho việc giao lưu văn hóa và kinh tế.

II. Những thách thức trong lãnh đạo đối ngoại MTTQ Việt Nam 2001 2015

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng hoạt động đối ngoại của MTTQVN cũng gặp phải không ít thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ bối cảnh quốc tế mà còn từ nội tại của hệ thống chính trị Việt Nam.

2.1. Thách thức từ bối cảnh quốc tế

Trong giai đoạn này, tình hình thế giới diễn biến phức tạp với nhiều xung đột và cạnh tranh giữa các cường quốc. Điều này đã tạo ra áp lực lớn đối với MTTQVN trong việc duy trì quan hệ hòa bình và ổn định với các nước.

2.2. Hạn chế trong nhận thức về vai trò của MTTQVN

Một số cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị vẫn chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của MTTQVN trong hoạt động đối ngoại. Điều này dẫn đến việc chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa MTTQVN và các cơ quan khác trong việc thực hiện các chính sách đối ngoại.

III. Phương pháp lãnh đạo đối ngoại của MTTQ Việt Nam 2001 2015

Để đối phó với những thách thức, MTTQVN đã áp dụng nhiều phương pháp lãnh đạo khác nhau trong hoạt động đối ngoại. Những phương pháp này không chỉ giúp MTTQVN thực hiện tốt các nhiệm vụ mà còn nâng cao hiệu quả trong công tác đối ngoại.

3.1. Tăng cường tuyên truyền và giáo dục

MTTQVN đã chú trọng đến công tác tuyên truyền, giáo dục về chính sách đối ngoại của Đảng. Việc này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của nhân dân mà còn tạo sự đồng thuận trong xã hội về các chủ trương đối ngoại.

3.2. Tổ chức các sự kiện đối ngoại

MTTQVN đã tổ chức nhiều sự kiện đối ngoại quan trọng, từ các hội nghị quốc tế đến các hoạt động giao lưu văn hóa. Những sự kiện này không chỉ tạo cơ hội để quảng bá hình ảnh Việt Nam mà còn thúc đẩy quan hệ hợp tác với các nước.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu về lãnh đạo đối ngoại của MTTQVN từ năm 2001 đến 2015 đã chỉ ra nhiều bài học quý giá cho công tác đối ngoại hiện nay. Những kinh nghiệm này có thể được áp dụng để nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại trong tương lai.

4.1. Những thành tựu đạt được

MTTQVN đã đạt được nhiều thành tựu trong việc duy trì và phát triển quan hệ quốc tế. Các hoạt động đối ngoại đã góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư và hợp tác phát triển.

4.2. Bài học kinh nghiệm cho tương lai

Các bài học từ giai đoạn 2001-2015 cho thấy sự cần thiết phải nâng cao nhận thức về vai trò của MTTQVN trong hoạt động đối ngoại. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa MTTQVN và các cơ quan khác trong hệ thống chính trị để thực hiện hiệu quả các chính sách đối ngoại.

V. Kết luận về lãnh đạo đối ngoại MTTQ Việt Nam 2001 2015

Lãnh đạo đối ngoại của MTTQVN trong giai đoạn 2001-2015 đã có những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những thành tựu và bài học kinh nghiệm từ giai đoạn này sẽ là nền tảng cho các hoạt động đối ngoại trong tương lai.

5.1. Đánh giá tổng quan về hoạt động đối ngoại

Hoạt động đối ngoại của MTTQVN đã góp phần quan trọng vào việc duy trì hòa bình, ổn định và phát triển kinh tế xã hội. Những thành tựu này cần được tiếp tục phát huy trong thời gian tới.

5.2. Hướng đi tương lai cho MTTQVN

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, MTTQVN cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động đối ngoại, tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế và khu vực để nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2015, hoạt động đối ngoại của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQVN) đã đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố và phát huy sức mạnh tổng hợp của đất nước trên trường quốc tế. Theo báo cáo của ngành, trong thời kỳ này, Việt Nam đã tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác với hơn 140 quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời mở rộng quan hệ với các tổ chức quốc tế và khu vực. MTTQVN, với vai trò là một bộ phận cấu thành hệ thống chính trị do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, đã thực hiện nhiều hoạt động đối ngoại nhân dân đa dạng, góp phần tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, duy trì và phát triển quan hệ với các đối tác truyền thống, mở rộng quan hệ với các đối tác mới, xây dựng đường biên giới hòa bình hữu nghị với các nước láng giềng, cũng như công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm sáng tỏ vai trò lãnh đạo của Đảng trong hoạt động đối ngoại của MTTQVN trong giai đoạn này, đồng thời rút ra các kinh nghiệm lịch sử có giá trị tham khảo cho công tác đối ngoại trong tương lai. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động đối ngoại của MTTQVN với các tổ chức quốc tế, khu vực, quốc gia, chính phủ và các tổ chức chính trị - xã hội nước ngoài, trong khoảng thời gian từ năm 2001 đến năm 2015. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng hai khung lý thuyết chính để phân tích hoạt động đối ngoại của MTTQVN dưới sự lãnh đạo của Đảng:

1. Lý thuyết về đối ngoại nhân dân: Đối ngoại nhân dân được hiểu là hoạt động đối ngoại do các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức nghề nghiệp và cá nhân thực hiện, nhằm tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân các quốc gia, tạo dựng mạng lưới bạn bè quốc tế và góp phần vào sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Lý thuyết này nhấn mạnh vai trò phối hợp chặt chẽ giữa đối ngoại nhân dân với đối ngoại của Đảng và ngoại giao Nhà nước.

2. Lý thuyết về sự lãnh đạo của Đảng trong hệ thống chính trị: Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vai trò lãnh đạo toàn diện trong hệ thống chính trị, trong đó có hoạt động đối ngoại của MTTQVN. Lý thuyết này tập trung vào việc hoạch định chủ trương, chính sách và giám sát thực hiện nhằm đảm bảo sự thống nhất và hiệu quả trong hoạt động đối ngoại.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm: đối ngoại nhân dân, chủ trương đối ngoại của Đảng, hoạt động đối ngoại của MTTQVN, quan hệ đối tác truyền thống và mới, xây dựng đường biên giới hòa bình hữu nghị, công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử kết hợp với phương pháp logic, phân tích, tổng hợp và so sánh nhằm đạt được mục tiêu nghiên cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các văn kiện Đảng, Nhà nước, các bài phát biểu của lãnh đạo, các đề án, báo cáo, tài liệu của Ủy ban Trung ương MTTQVN, các công trình nghiên cứu liên quan và các bài viết trên các tạp chí chuyên ngành từ năm 2001 đến năm 2015.

Phương pháp chọn mẫu tập trung vào các tài liệu có liên quan trực tiếp đến hoạt động đối ngoại của MTTQVN và sự lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn nghiên cứu. Phân tích dữ liệu được thực hiện thông qua việc hệ thống hóa các chủ trương, chính sách, hoạt động thực tiễn và kết quả đạt được, đồng thời so sánh với các nghiên cứu trước đó để đánh giá ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân.

Timeline nghiên cứu được chia thành hai giai đoạn chính: 2001-2005 và 2006-2015, tương ứng với các chương trình, đề án và chính sách đối ngoại của Đảng và MTTQVN trong từng giai đoạn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước: Từ năm 2001 đến 2005, MTTQVN đã xây dựng và thực hiện “Đề án về hoạt động đối ngoại nhân dân” với nhiều hoạt động tuyên truyền đa dạng nhằm giới thiệu về đất nước, con người, chính sách đại đoàn kết toàn dân và đường lối đối ngoại của Đảng. Trong giai đoạn này, MTTQVN tổ chức hơn 74 cuộc mít tinh với gần 189.000 người tham dự để phản đối chiến tranh xâm lược Iraq, đồng thời vận động sự ủng hộ quốc tế cho các nạn nhân chất độc da cam. Số lượng đoàn công tác của Mặt trận đi thăm và làm việc ở nước ngoài tăng đáng kể, góp phần nâng cao nhận thức và sự đồng thuận quốc tế về Việt Nam.

2. Duy trì và nâng cao quan hệ với các đối tác truyền thống: MTTQVN duy trì quan hệ mật thiết với các Mặt trận truyền thống như Mặt trận Lào xây dựng đất nước, Chính hiệp Trung Quốc, Mặt trận đoàn kết Campuchia, Ủy ban Bảo vệ cách mạng Cuba và Mặt trận Dân chủ Thống nhất Triều Tiên. Các hoạt động trao đổi đoàn cấp cao, ký kết thỏa thuận hợp tác, tổ chức các lớp bồi dưỡng và giao lưu văn hóa được thực hiện thường xuyên, góp phần củng cố mối quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác toàn diện. Ví dụ, năm 2003, MTTQVN tổ chức lớp bồi dưỡng công tác mặt trận cho cán bộ Mặt trận Lào, đồng thời ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác về xây dựng đường biên giới hòa bình hữu nghị.

3. Mở rộng quan hệ với các đối tác mới: Trong giai đoạn 2001-2005, MTTQVN đã thiết lập quan hệ với hơn 50 tổ chức quốc tế và khu vực, bao gồm UNICEF, FAO, UNDP, WEF, IOM và các tổ chức phi chính phủ. Mặt trận cũng mở rộng quan hệ với các tổ chức nhân dân của các nước mới như Mặt trận Giải phóng Angieri, Đại hội nhân dân toàn quốc Li-bi, và các tổ chức đoàn kết nhân dân Á - Phi - Mỹ La-tinh. Hoạt động đa dạng hóa đối tác góp phần nâng cao hiệu quả và phạm vi ảnh hưởng của công tác đối ngoại nhân dân.

4. Xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị với các nước láng giềng: MTTQVN phối hợp chặt chẽ với các tổ chức tương ứng của Lào, Campuchia và Trung Quốc để duy trì và phát triển quan hệ biên giới hòa bình, hữu nghị. Các hoạt động trao đổi thông tin, giải quyết các vấn đề chung và tổ chức các phong trào thi đua, vận động nhân dân hai bên tham gia xây dựng biên giới hòa bình được thực hiện hiệu quả, góp phần ổn định an ninh khu vực.

Thảo luận kết quả

Các kết quả trên cho thấy sự lãnh đạo của Đảng đã tạo điều kiện thuận lợi cho MTTQVN phát huy vai trò trong hoạt động đối ngoại nhân dân, góp phần quan trọng vào việc nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Việc tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng giúp tạo sự đồng thuận trong nhân dân và bạn bè quốc tế, đồng thời phản bác các luận điệu xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch.

So với các nghiên cứu trước đây, luận văn đã đi sâu phân tích hoạt động đối ngoại của MTTQVN trong từng giai đoạn cụ thể, đồng thời làm rõ vai trò lãnh đạo của Đảng trong việc hoạch định chủ trương và giám sát thực hiện. Các số liệu về số lượng đoàn công tác, các cuộc mít tinh, các thỏa thuận hợp tác được trích dẫn cụ thể giúp minh chứng cho những phát hiện chính.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện số lượng đoàn công tác của MTTQVN qua các năm, biểu đồ phân bố các đối tác truyền thống và mới, cũng như bảng tổng hợp các hoạt động đối ngoại theo lĩnh vực (tuyên truyền, hợp tác, xây dựng biên giới, công tác kiều bào).

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền đối ngoại nhân dân: Đẩy mạnh các hoạt động truyền thông đa phương tiện nhằm giới thiệu sâu rộng hơn về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, nâng cao nhận thức của nhân dân trong và ngoài nước. Chủ thể thực hiện là Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQVN phối hợp với các tổ chức thành viên, thực hiện trong vòng 2 năm tới.

2. Mở rộng và đa dạng hóa quan hệ đối tác: Chủ động thiết lập quan hệ với các tổ chức nhân dân, tổ chức phi chính phủ và các đối tác mới trong khu vực và trên thế giới, đặc biệt là các tổ chức có ảnh hưởng trong lĩnh vực kinh tế, văn hóa và môi trường. Thời gian thực hiện từ 2024 đến 2027, do Ban Đối ngoại MTTQVN chủ trì.

3. Nâng cao hiệu quả hợp tác với các đối tác truyền thống: Tăng cường trao đổi đoàn, tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đồng thời phối hợp tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao nhằm củng cố mối quan hệ hữu nghị lâu dài. Chủ thể là Ủy ban Trung ương MTTQVN và các tổ chức thành viên, thực hiện liên tục hàng năm.

4. Phát huy vai trò trong công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài: Xây dựng các chương trình hỗ trợ, duy trì bản sắc văn hóa, ngôn ngữ và tăng cường kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương. Thời gian thực hiện trong 3 năm tới, phối hợp với Bộ Ngoại giao và các tổ chức cộng đồng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, lãnh đạo MTTQVN và các tổ chức chính trị - xã hội: Nghiên cứu để nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân, xây dựng chiến lược phát triển quan hệ quốc tế phù hợp với chủ trương của Đảng.

2. Nhà nghiên cứu lịch sử Đảng và đối ngoại Việt Nam: Tài liệu tham khảo quan trọng để hiểu rõ quá trình lãnh đạo của Đảng trong hoạt động đối ngoại của MTTQVN, góp phần bổ sung nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực lịch sử Đảng và ngoại giao nhân dân.

3. Cán bộ ngoại giao và các cơ quan liên quan: Hỗ trợ trong việc phối hợp thực hiện các hoạt động đối ngoại nhân dân, xây dựng chính sách và kế hoạch hợp tác quốc tế hiệu quả.

4. Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Lịch sử Đảng, Quan hệ quốc tế, Chính trị học: Tài liệu học tập, nghiên cứu chuyên sâu về vai trò của MTTQVN trong công tác đối ngoại dưới sự lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn đổi mới và hội nhập quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Vai trò của Đảng trong hoạt động đối ngoại của MTTQVN là gì?
   Đảng giữ vai trò lãnh đạo toàn diện, hoạch định chủ trương, chính sách và giám sát việc thực hiện hoạt động đối ngoại của MTTQVN nhằm đảm bảo sự thống nhất và hiệu quả trong công tác đối ngoại nhân dân.

2. MTTQVN đã thực hiện những hoạt động đối ngoại nào nổi bật trong giai đoạn 2001-2015?
   MTTQVN tổ chức nhiều đoàn công tác quốc tế, tuyên truyền chủ trương của Đảng, duy trì quan hệ với các đối tác truyền thống, mở rộng quan hệ với các đối tác mới, xây dựng đường biên giới hòa bình hữu nghị và công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài.

3. Làm thế nào MTTQVN góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế?
   Thông qua các hoạt động đối ngoại nhân dân đa dạng như giao lưu văn hóa, hợp tác quốc tế, vận động sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế và phản bác các luận điệu xuyên tạc, MTTQVN góp phần xây dựng hình ảnh tích cực của Việt Nam.

4. Những thách thức chính trong hoạt động đối ngoại của MTTQVN là gì?
   Bao gồm sự phức tạp của tình hình quốc tế, cạnh tranh kinh tế, các âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, cũng như hạn chế về nguồn lực và kinh nghiệm trong một số hoạt động đối ngoại.

5. Kinh nghiệm lịch sử nào được rút ra từ nghiên cứu này?
   Cần tăng cường phối hợp giữa các lực lượng đối ngoại, đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao năng lực cán bộ, phát huy vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài và chủ động mở rộng quan hệ đối ngoại đa phương, đa dạng hóa đối tác.

Kết luận

• Luận văn làm rõ vai trò lãnh đạo của Đảng trong hoạt động đối ngoại của MTTQVN từ năm 2001 đến năm 2015, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân.
• Hoạt động đối ngoại của MTTQVN đã đạt nhiều thành tựu quan trọng trong tuyên truyền, duy trì và mở rộng quan hệ quốc tế, xây dựng đường biên giới hòa bình hữu nghị và công tác đối với kiều bào.
• Nghiên cứu chỉ ra những ưu điểm và hạn chế trong công tác lãnh đạo, từ đó rút ra các kinh nghiệm lịch sử có giá trị tham khảo cho thời kỳ tiếp theo.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường công tác tuyên truyền, mở rộng quan hệ đối tác, nâng cao hiệu quả hợp tác và phát huy vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài.
• Kêu gọi các cơ quan, tổ chức liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ để phát huy sức mạnh tổng hợp trong mặt trận đối ngoại, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Để tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, các nhà nghiên cứu, cán bộ MTTQVN và các tổ chức chính trị - xã hội cần chủ động áp dụng các kiến thức và kinh nghiệm từ luận văn này vào thực tiễn công tác đối ngoại nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Chủ trƣơng của Đảng và việc hiện thực hóa của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong hoạt động đối ngoại từ năm 2001 đến năm 2005. Chương 2: Sự lãnh đạo của Đảng và việc thực hiện của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong hoạt động đối ngoại từ năm 2006 đến năm 2015. Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm lịch sử. 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 CHỦ TRƢƠNG CỦA ĐẢNG VÀ VIỆC HIỆN THỰC HÓA CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM TRONG HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005 1.

Bối cảnh lịch sử và chủ trƣơng của Đảng 1. Bối cảnh lịch sử Trong những năm 2001 - 2005 tình hình thế giới, khu vực và trong nước có những chuyển biến mạnh mẽ. Bước sang thế kỷ XXI, thế giới tiếp tục có những biến đổi sâu sắc, phức tạp và khó lường trên tất cả các lĩnh vực có thể khái quát qua những nội dung cụ thể như sau: Thế kỷ XXI chứng kiến xu thế quốc tế hóa, toàn cầu hóa và sự ra đời của các liên minh quốc tế. Toàn cầu hóa về bản chất là quá trình gia tăng mạnh mẽ các mối liên hệ, sự phụ thuộc lẫn nhau, tác động qua lại giữa các quốc gia, khu vực trên lĩnh vực kinh tế.

Nếu như trong thời kỳ chủ nghĩa tư bản, quá trình toàn cầu hóa chịu sự chi phối của các tập đoàn tư bản và các nước lớn mà tiêu biểu là Hoa Kỳ thì trong thời đại ngày nay cuộc đấu tranh giữa các nước đang phát triển và các lực lượng tiến bộ đã góp phần hạn chế sự chi phối của các nước phát triển trong các tổ chức quốc tế. “Toàn cầu hoá kinh tế là một xu thế khách quan, lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham gia; xu thế này đang bị một số nước phát triển và các tập đoàn kinh tế tư bản xuyên quốc gia chi phối, chứa đựng nhiều mâu thuẫn, vừa có mặt tích cực vừa có mặt tiêu cực, vừa có hợp tác vừa có đấu tranh. Các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới biểu hiện dưới những hình thức và mức độ khác nhau vẫn tồn tại và phát triển, có mặt sâu sắc hơn” [18, tr. Toàn cầu hóa có nhiều tác động tích cực với các quốc gia như mở rộng thị trường, xóa bỏ hàng rào thuế quan, thúc đẩy sản xuất.

Tuy nhiên cũng 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] chứa đựng nhiều thách thức đặc biệt về chính trị như chứa đựng nhiều yếu tố bất ổn. Cạnh tranh kinh tế - thương mại gay gắt, tạo ra sự giành giật về nguồn tài nguyên, vốn, công nghệ, lao động… Sự phát triển của các quốc gia không đồng đều, tội phạm xuyên quốc gia gia tăng, một số quốc gia có nguy cơ không giữ được văn hóa truyền thống dân tộc, bị truyền bá văn hóa không lành mạnh. Các quốc gia độc lập ngày càng tăng cường cuộc đấu tranh để lựa chọn và quyết định con đường phát triển. Chênh lệch giàu nghèo giữa các nước ngày càng mở rộng.

Khoa học và công nghệ có bước tiến nhảy vọt. Kinh tế tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển lực lượng sản xuất. Cuộc cách mạng khoa học công nghệ phát triển với tốc độ cao tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống quốc tế. Các ngành công nghệ cao phát triển như vũ bão đặc biệt là công nghệ thông tin thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa và khu vực hóa, làm tăng nhu cầu hợp tác quốc tế và đối thoại để khai thác, cùng đối phó với những nảy sinh từ quá trình này.

Xu thế hòa bình, hợp tác, phát triển trở thành xu thế chủ đạo chi phối quan hệ quốc tế trên phạm vi toàn cầu. Nhân tố kinh tế ngày càng có vị trí quan trọng và dần dần trở thành nhân tố chủ đạo trong quan hệ quốc tế đặc biệt là kinh tế tri thức. Trào lưu cải cách thể chế, cơ cấu kinh tế ở các quốc gia trên thế giới trở thành phổ biến và làm thay đổi căn bản bộ mặt kinh tế, xã hội của thế giới. Để tồn tại và phát triển, các quốc gia trên thế giới đặt ưu tiên cao cho phát triển kinh tế, coi đó là nhân tố quyết định sức mạnh tổng hợp của quốc gia và nhanh chóng hội nhập vào xu thế chung trong cuộc chạy đua kinh tế toàn cầu.

Đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp tiếp tục diễn ra gay gắt. Mặc dù hòa bình thế giới được củng cố nhưng tình hình vẫn chưa hoàn toàn ổn định thậm chí còn phát triển theo hướng phức tạp và đa dạng. Khả năng xảy 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ra chiến tranh thế giới bị đẩy lùi song những cuộc xung đột vũ trang, xung đột sắc tộc, tôn giáo, hoạt động can thiệp, khủng bố vẫn còn xảy ra ở nhiều khu vực. Cuộc đấu tranh gay gắt giữa xu hướng đơn cực và đa cực trong quan hệ quốc tế không ngừng gia tăng tác động mạnh mẽ đến các khu vực và các quốc gia trên thế giới.

Đặc biệt sự kiện cuộc tấn công khủng bố vào nước Mỹ ngày 11/9/2001 đã gây chấn động sâu sắc đối với nước Mỹ và cộng đồng quốc tế. Sự kiện này tác động trực tiếp đến nhiều phương diện của nước Mỹ và trên thế giới. Trong hoạt động quân sự ở nước ngoài, Mỹ sẵn sàng hành động đơn phương vì quyền lợi của nước Mỹ và tiếp tục can dự vào các công việc của thế giới. Sau sự kiện cuộc khủng bố vào nước Mỹ chưa đầy một tháng, chính quyền Mỹ mở cuộc chiến Afghanistan (7/10/2001) và sau đó là cuộc chiến Iraq (19/3/2003) nhằm thử nghiệm việc triển khai chiến lược toàn cầu mới, thực hiện cuộc chiến chống khủng bố.

Ngay sau khi Mỹ mở các cuộc chiến tranh tấn công hai quốc gia này, cộng đồng quốc tế đã lên tiếng phản đối gay gắt hành động xâm lược của Mỹ, các cuộc biểu tình phản đối chiến tranh diễn ra ở khắp nơi trên thế giới. Thế giới đứng trước nhiều vấn đề toàn cầu mà không một quốc gia riêng lẻ nào có thể tự giải quyết nếu không có sự hợp tác đa phương như: môi trường bị tàn phá, hủy hoại, sự bùng nổ về dân số, nguồn năng lượng khan hiếm, chống tội phạm quốc tế, khí hậu trái đất biến đổi ngày càng xấu và thất thường kèm theo những thiên tai khủng khiếp1, dịch bệnh hiểm nghèo. Đó là những vấn đề có ảnh hưởng tới nhiều quốc gia, nếu không có những biện pháp ngăn ngừa và đề phòng kịp thời cuộc sống con người sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. 1 Ngày 26/12/2004, một trận động đất mạnh 9,3 độ richter ở Ấn Độ Dương tạo ra trận sóng thần khủng khiếp đánh vào bờ biển của 14 nước, cướp đi sinh mạng của hơn 220.000 người và được coi là thảm họa lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử hiện đại.

16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương có sự phát triển nhanh chóng với tốc độ ngày càng cao. Bên cạnh đó cũng tiềm ẩn những nguy cơ mất ổn định như vấn đề tranh chấp trên bán đảo Triều Tiên, vấn đề biển Đông… đã và đang là những vấn đề gây tranh cãi lớn trên các diễn đàn quốc tế cản trở quá trình hợp tác giữa các nước trong khu vực. Cùng với xu thế hợp tác kinh tế thế giới, các nước Đông Nam Á tích cực tham gia vào các tổ chức kinh tế quốc tế và nỗ lực khắc phục khủng hoảng kinh tế năm 1997. Các đặc điểm trên quy định tính đa phương, đa dạng trong quan hệ quốc tế và trong chính sách đối ngoại của các nước.

Những chuyển biến tình hình thế giới và khu vực luôn luôn phức tạp, khó lường, nó tác động trực tiếp tạo ra những cơ hội và thách thức cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Tình hình trong nước: Trải qua 10 năm thực hiện Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội 1991 - 2000 và 15 năm đổi mới đất nước đạt nhiều thành tựu to lớn. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã tổng kết những thành tựu đạt được: “Kinh tế tăng trưởng khá. Tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng bình quân hằng năm 7%.

Nông nghiệp phát triển liên tục, đặc biệt là sản xuất lương thực. Việc nuôi trồng và khai thác thủy sản, hải sản được mở rộng. Giá trị sản xuất công nghiệp bình quân hằng năm tăng 13,5%. Hệ thống kết cấu hạ tầng: bưu chính - viễn thông, đường sá, cầu, cảng, sân bay, điện, thuỷ lợi.

được tăng cường. Các ngành dịch vụ, xuất khẩu và nhập khẩu đều phát triển. Năm 2000 đã chặn được đà giảm sút mức tăng trưởng kinh tế, các chỉ tiêu chủ yếu đều đạt hoặc vượt kế hoạch đề ra” [18, tr. 17 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Văn hóa, xã hội có những tiến bộ, đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện, giáo dục - đào tạo có bước phát triển về quy mô và cơ sở vật chất.

Trình độ dân trí và chất lượng nguồn nhân lực được nâng lên rõ rệt. Việt Nam đạt tiêu chuẩn quốc gia về xóa mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học. Khoa học xã hội và nhân văn, khoa học tự nhiên và công nghệ chuyển biến tích cực. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, báo chí, xuất bản góp phần tích cực động viên toàn dân tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Những nhu cầu về ăn, ở, mặc, chăm sóc sức khỏe, nước sạch, điện sinh hoạt, học tập, giải trí được đáp ứng tốt hơn. Công tác xóa đói giảm nghèo trên phạm vi cả nước đạt hiệu quả nổi bật, công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình có nhiều thành tích. Tình hình chính trị - xã hội cơ bản ổn định; quốc phòng an ninh được tăng cường. Sức mạnh tổng hợp của nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân, nhất là các địa bàn chiến lược, biên giới, biển, đảo được phát huy, việc kết hợp giữa quốc phòng và an ninh, phát triển kinh tế đối ngoại có tiến bộ.

Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng được chú trọng, hệ thống chính trị được củng cố [18, tr. “Quan hệ đối ngoại không ngừng được mở rộng, hội nhập kinh tế quốc tế được tiến hành chủ động và đạt nhiều kết quả tốt.