Đặt vấn đề Trong những năm gan đây, tiến trình hội nhập và toàn cầu hóa với các tác động mang tính khách quan của chúng đã có những ảnh hưởng nhất định đến mọi mặt của đời sống đất nước. Trong lĩnh vực luật pháp, không thể phủ. nhận những thay đổi của hệ thống pháp luật Việt Nam theo hướng tích cực, ‘hai hòa, phù hợp hơn với các quy định của luật pháp quốc tế. Đòi hỏi của việc.
hội nhập và toàn cầu hóa đối với lĩnh vực pháp luật sẽ không chỉ dừng lại & việc quốc gia phải thay đổi các quy định pháp luật nào đó cho phù hợp với pháp luật nước ngoài và luật pháp quốc tế mà còn đời hỏi ở sự thay đổi về tư duy pháp luật của các luật gia. Một trong những đồi hỏi đó là thay đổi về cách. nhìn nhận, đánh giá vấn đề mang tinh phê phán, có đối chiếu, so sánh, có tim kiếm mô hình mới và luận giải được cho những giải pháp pháp luật mới. Đứng trước yêu cầu này, trường Đại học Luật Hà Nội đã chủ trương đưa vào giảng dạy cho sinh viên một số mô hình pháp luật nước ngoài với mong muốn phát triển tư duy so sánh, tư duy nhìn nhận vấn dé nhiều chiều cũng như để người học có dịp tiếp cận thêm pháp luật nước ngoài trong xu thé hội nhập.
Đối với sinh viên học chuyên ngành luật hình sự, theo truyền môn luật hình sự Việt Nam được tiếp cận dt i góc độ một môn học chuyên ngành bit buộc, có thời lượng học tập và giảng dạy tương đối đài. Chính vi vậy, có thể nói kiến thức về luật hình sự Việt Nam đã được tim hiểu khá cụ thể và sâu sắc. Tuy nhiên, chính nội dung giảng dạy mang tính truyền thống đó đã chưa thực sự làm cho người bọc có cách đánh giá vấn đề với tư duy phê phán. Việc tiếp cận luật hình sự nước ngoài vì vậy được đặt ra với mong muốn bé sung hiểu biết về luật hình sự của một số quốc gia khác cho sinh viên.
đó, người học có cơ sở để i chiếu, so sánh với lý luận luật hình sự cũng như. các chế định tương đương trong Luật hình sự Việt Nam. Để luận giải cho sự cẩn thiết của môn học cần tiếp cận ba vấn đẻ: thứ nhất là nhu cầu nghiên cứu. và học tập môn học này tại trường Đại học Luật Hà Nội, thứ hai là những đặc điểm cơ bản nao của môn học này đáp ứng được nhu cầu của người dạy và.
người học và cuối cùng là những yếu tố sẵn có nào là cơ sở cho việc giảng day thành công môn học này. 1 Nhu cầu nghiên cứu và học tập môn học “Luật hình sự một số nước trên thể giới” tại trường Đại học luật Hà Nội Tim hiểu luật hình sự nước ngoài trước hết là nhu cầu của chính đội ngữ giảng viên chuyên ngành luật hình sự. Giảng viên tổ bộ môn luật hình sự thực sự thấy sự cần thiết của việc nghiên cứu luật hình sự của các nước thuộc các. hệ thống pháp luật khác nhau trên thế giới.
Do đó, đã có một thời gian khá dài hoạt động tim kiếm ti liệu, tìm hiểu hệ thống lý luận luật bình sự cũng như. pháp luật hình sự hiện hành của các nước đã được tiến hành. Tuy nhiên, hoạt động này chủ yếu mang tính chất tự phát, cá nhân, chưa có tính định hướng. hoặc tính hệ thống.
Với những nghiên cứu lẻ tẻ, tự phát như vậy, bản thân từng giảng viên sẽ khó có được một cái nhìn toàn điện về luật hình sự của các quốc gia khác và càng khó có thể đưa ra kết luận nào mang tính khái quát vé luật hình sự nước ngoài làm cơ sở để giảng day cho sinh viên. Việc đưa vào chương trình giảng dạy môn học “Luật hình sự một số nước trên thé giới” chính là một thử thách, một cơ hội đối với các giảng viên để họ thể hiện sự hãng say mở rộng kiến thức, thể hiện kỹ năng so sánh, liên hệ, tìm tòi những. mô hình pháp luật mới. Bên cạnh đó, đây cũng là dịp để bộ môn luật hình sự xây dựng được một kênh thông tin tương đối hệ thống và chính thống vẻ luật hình sự nước ngoài.
Đã từ lâu, sinh viên khoa Luật hình sự chỉ được tim hiểu kiến thức chuyên ngành luật hình sự một chỉ |, không có những nhân tố mới, lạ, làm cơ sở cho hoạt động đối chiếu, so sánh. Nếu đôi khi trong giảng dạy một chuyên đề nào đó giảng viên có dé cập đến quy định về vấn đề tương ứng của các hệ thống pháp luật hình sự khác thì cũng chỉ mang tính chiếu lệ, hình thức, chưa. thực sự tạo cho sinh viên cái nhìn mang tính khách quan cũng như có hiểu biết đúng đắn và cần thiết về luật hình sự của các quốc gia khác. Đây sẽ là mộ trong những yếu tố cản trở người học phát triển tư duy so sánh, tư duy phê phán, cũng là hạn chế sau này khi họ tham gia vào các hoạt động thực tiễn.
trong xu thé hội nhập quốc 8 'Với tiến trình hội nhập và toàn cầu hóa, yêu cầu hiểu biết pháp luật của các hệ thống pháp luật lớn trên thế giới dé từ đó có những vận dụng sáng tạo. trong điều kiện của Việt Nam đang là một đồi hỏi và cũng là thách thúc lớn đối với các luật gia Việt Nam. Trong lĩnh vực luật hình sự, trước hết hoạt đối phó với những loại tội phạm xuyên q ốc gia, tội phạm q đđã là một đồi hỏi khách quan đối với việ tim hiểu luật hình sự nước ngoài. Mục đích hợp tác chỉ có thể đạt được khi có sự hiểu biết sâu sắc.
về hệ thống pháp luật hình sự của các quốc gia có liên quan. Bên cạnh đó, yêu cầu của việc hài hòa pháp luật trong xu thế hội nhập khiến các luật gia trong. Tĩnh vực luật hình sự có trách nhiệm phải suy nghĩ, tim tồi những mô hình phù hợp với điều kiện của Việt Nam, đáp ứng được xu thế chung của thể giới. "Nhận thức được những đòi hỏi trên, sinh viên theo học chuyên ngành luật hình sự cảng có mong muốn được tìm hiểu luật hình sự nước ngoài để đương đầu.
với những thách thức của hội nhập quốc tế. Một số đặc điểm cơ bản của môn học “Luật hình sự một số nước trên. thé giới” - yếu tố đáp ứng nhu cầu nghiên cứu và học tập môn hoc 'Về nội dung, đây là môn học cung cấp cho sinh viên chuyên ngành luật hình sự thông tin về lý luận luật hình sự nước ngoài, các quy định của pháp luật hình sự hiện hành của một số nước trên thể giới, xác định những điểm. tương đồng và khác biệt giữa luật hình sự của các quốc gia đó va luật hình sự Việt Nam.
Bên cạnh đó, việc luận giải cho những tương đồng và khác biệt giữa các hệ thống luật hình s ự là một nội dung thực sự cần thiết. Do vậy, một số đặc điểm chính trị, lịch sử, kinh tế, văn hóa-xã hội của từng quốc gia đóng, vai trỏ là nguyên nhân của những thương đồng và khác biệt đó sẽ được đề cập tới. Với định hướng nội dung giảng day như trên, giảng viên bộ môn luật hình. sự đã và đang đầu tự tâm trí, tim tôi và nghiên cứu thông tin về pháp huật hình sự của các nước khác nhau trên thể giới để xây dựng được những nội dung học phong phú và có chiều sâu.
Môn học này sẽ giúp cho sinh viên có hiểu. biết về luật hình sự của một số nước đại diện cho những truyền thống pháp. luật lớn trên thé giới như: Luật hình sự Cộng hòa Pháp, Cộng hòa liên bang Đức, Nhật Bản (đại diện cho truyền thống Civil Law), Luật hình sự Cộng hòa. nhân dan Trung Hoa (Luật hình sự XHCN) hay Luật hình sự Liên bang Hoa Kỳ (truyền thống Common Law), Luật hình sự Vương quốc Thụy Điển (có pha trộn ít nhiều đặc điểm của truyền thống Common Law).
Từ đó, người học. sn thức tương đổi toàn diện về luật hình sự nước ngoài. 'Về phương pháp tiếp cận môn học, từng hệ thống luật hình sự của các nước sẽ được tiếp cận trong sự so sánh với các chế định tương đương trong luật hình sự Việt Nam. Điều đó tạo cho người học có cái nhìn đa chiều về chính luật hình sự của quốc gia mình, thậm chí có cách nhìn mới vẻ pháp luật hiện hành của quốc gia.
“Tóm lại, môn học luật hình sự một số nước trên thế giới tạo cho sinh viên hướng tiếp cận mới. Qua học tập luật hình sự nước ngoài, sinh viên không chỉ được bổ sung hiểu biết về luật hình sự của quốc gia khác, họ hiểu hơn về luật hình sự của chính nước mình. Người học qua đó cũng được phát triển tư duy phê phán, hiểu các yếu tố kinh tế, xã hội có ảnh hưởng đề pháp. luật hình sự của mỗi quốc gia để tránh cách nhìn phiến điện về luật hình sự của chính nước mình cũng như luật hình sự của nước ngoài.
Những nhân tố sẵn có bảo đảm cho việc giảng dạy môn học “Luật hình sự một số nước trên thé gi Con người là yếu tổ đầu tiên có ảnh hướng đến chất lượng và hiệu quả. của môn học. Trước hết, tổ bộ môn có đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn, có kinh nghiệm giảng dạy, có trình độ ngoại ngữ, nhiều người đã từng. OBE đang theo học ở các qiốc ia khác.
Chỉnh vi Vy, hở có hiều biết cân bản về pháp luật hình sự của các hệ thống pháp luật lớn trên thé giới, được đào tạo. hoặc đã tham gia vào những hộ thảo về luật hình sự của một số nước trên thế giới, có kiến thức và kỹ năng so sánh luật ở mức độ nhất định. Sinh viên khoa luật hình sự tham gia học tập môn học này đã có những kiến thức làm nền tầng như kiến thức về luật hình sự Việt Nam, kiến thức về luật so sánh, vốn ngoại ngữ chuyên ngành nhất định. Bén cạnh đó, tổ bộ môn luật hình sự đang có chủ trương xây dựng tập bài giảng môn học này.
Các giảng, trong bộ môn cũng sẽ nỗ các văn bản pháp luật có liên quan bằng cả tiếng Việt và các ngôn ngữ khác để. sinh viên có điều kiện cập nhật nghiên cứu. “Tóm lại, trong tiến trình hội nhập và toàn cầu hóa, việc tiếp cận luật hình sự nước ngoài là thực sự cần thiết đối với cả giảng. chuyên ngành luật hình sự.