Kỷ yếu hội thảo khoa học luật hình sự: Những khía cạnh cần tiếp cận từ các nước trên thế giới

Kỷ yếu hội thảo khoa học luật hình sự là tài liệu quan trọng tổng hợp các bài nghiên cứu và thảo luận về luật… 155 trang · Trường Đại Học Luật Hà Nội · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự
• Đề tài: Kỷ Yếu Hội Thảo Khoa Học Luật Hình Sự: Khía Cạnh Tiếp Cận Môn Học Từ Các Nước
• Loại tài liệu: Kỷ Yếu
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. SỰ CẦN THIẾT GIẢNG DẠY MÔN HỌC “LUẬT HÌNH SỰ MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI” TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN LUẬT HÌNH SỰ
• 1.1. Nhu cầu nghiên cứu và học tập môn học “Luật hình sự một số nước trên thế giới” tại trường Đại học Luật Hà Nội
• 1.2. Một số đặc điểm cơ bản của môn học “Luật hình sự một số nước trên thế giới” - yếu tố đáp ứng nhu cầu nghiên cứu và học tập môn học
• 2. MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ VIỆC GIẢNG DẠY MÔN HỌC LUẬT HÌNH SỰ MỘT SỐ NƯỚC
• 2.1. Thực trạng giảng dạy môn học Luật Hình sự một số nước
• 2.2. Một số kiến nghị về việc giảng dạy môn học Luật Hình sự một số nước
• 3. PHÂN LOẠI HỆ THỐNG PHÁP LUẬT CƠ BẢN TRÊN THẾ GIỚI
• 3.1. Các cách phân loại truyền thống pháp luật
• 3.2. Phân loại hệ thống pháp luật theo bối cảnh địa lý, xã hội

Tóm tắt

I. Kỷ yếu hội thảo khoa học luật hình sự

Kỷ yếu hội thảo khoa học luật hình sự là tài liệu quan trọng tổng hợp các bài nghiên cứu và thảo luận về luật hình sự từ góc độ đa quốc gia. Tài liệu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc tiếp cận luật hình sự trong bối cảnh toàn cầu hóa, đặc biệt là trong giáo dục pháp luật. Các bài viết trong kỷ yếu tập trung vào việc phân tích và so sánh các hệ thống luật hình sự của các quốc gia khác nhau, từ đó rút ra những bài học và kinh nghiệm cho việc giảng dạy và nghiên cứu luật hình sự tại Việt Nam.

1.1. Khía cạnh tiếp cận môn học

Khía cạnh tiếp cận môn học được đề cập trong kỷ yếu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảng dạy luật hình sự từ góc độ đa quốc gia. Các tác giả cho rằng, việc tiếp cận này không chỉ giúp sinh viên hiểu sâu hơn về luật hình sự của các nước khác mà còn phát triển tư duy phê phán và so sánh. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế, khi mà các vấn đề pháp lý ngày càng mang tính xuyên quốc gia.

1.2. Phương pháp giảng dạy luật

Phương pháp giảng dạy luật được thảo luận trong kỷ yếu tập trung vào việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, như phương pháp so sánh và phân tích đa chiều. Các tác giả đề xuất rằng, việc giảng dạy luật hình sự nên kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, đồng thời khuyến khích sinh viên tham gia vào các hoạt động nghiên cứu và thảo luận nhóm. Điều này giúp sinh viên không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy độc lập.

II. Nghiên cứu luật hình sự

Nghiên cứu luật hình sự là một trong những trọng tâm của kỷ yếu. Các bài viết trong phần này tập trung vào việc phân tích các hệ thống luật hình sự của các quốc gia như Pháp, Đức, Nhật Bản, và Hoa Kỳ. Các tác giả đã chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt giữa các hệ thống pháp luật này, đồng thời đề xuất những cách tiếp cận mới trong việc nghiên cứu và giảng dạy luật hình sự.

2.1. Tiếp cận đa quốc gia

Tiếp cận đa quốc gia được coi là một phương pháp hiệu quả trong việc nghiên cứu luật hình sự. Các tác giả cho rằng, việc so sánh và đối chiếu các hệ thống pháp luật của các quốc gia khác nhau giúp hiểu rõ hơn về bản chất và sự phát triển của luật hình sự. Điều này cũng giúp các nhà nghiên cứu và giảng viên có cái nhìn toàn diện hơn về các vấn đề pháp lý trong bối cảnh toàn cầu hóa.

2.2. Giáo dục pháp luật

Giáo dục pháp luật là một chủ đề quan trọng được thảo luận trong kỷ yếu. Các tác giả nhấn mạnh rằng, việc giảng dạy luật hình sự cần được cập nhật và đổi mới để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn. Đặc biệt, việc tích hợp các kiến thức về luật hình sự quốc tế vào chương trình giảng dạy là cần thiết để giúp sinh viên có được cái nhìn toàn diện về các vấn đề pháp lý quốc tế.

III. Phân tích luật hình sự

Phân tích luật hình sự là phần cuối cùng của kỷ yếu, tập trung vào việc đánh giá và phân tích các vấn đề cụ thể trong luật hình sự. Các tác giả đã đưa ra những nhận định sâu sắc về các chế định pháp luật, cũng như những thách thức và cơ hội trong việc áp dụng luật hình sự trong thực tiễn. Phần này cũng đề cập đến vai trò của các nhà nghiên cứu và giảng viên trong việc phát triển và hoàn thiện hệ thống luật hình sự.

3.1. Luật hình sự quốc tế

Luật hình sự quốc tế là một chủ đề được quan tâm đặc biệt trong phần phân tích. Các tác giả cho rằng, việc nghiên cứu và áp dụng luật hình sự quốc tế là cần thiết để đối phó với các loại tội phạm xuyên quốc gia. Đồng thời, việc hiểu biết sâu sắc về luật hình sự quốc tế cũng giúp các luật gia Việt Nam có thể đóng góp tích cực vào quá trình hội nhập quốc tế.

3.2. Thực tiễn áp dụng luật hình sự

Thực tiễn áp dụng luật hình sự được phân tích dựa trên các ví dụ cụ thể từ các quốc gia khác nhau. Các tác giả đã chỉ ra những khó khăn và thách thức trong việc áp dụng luật hình sự trong thực tiễn, đồng thời đề xuất các giải pháp để cải thiện hiệu quả của hệ thống pháp luật. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang trong quá trình hội nhập và cải cách pháp luật.

Nội dung chính

Báo Cáo Nghiên Cứu: Tiếp Cận Luật Hình Sự Thế Giới Dưới Góc Độ So Sánh Luật – Định Hướng Nghiên Cứu Và Giảng Dạy Đại Học

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Core Research Question): Làm thế nào để xây dựng hệ thống lý luận, chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy môn học Luật hình sự một số nước trên thế giới tại Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế (WTO) và đổi mới tư duy pháp lý của đội ngũ luật gia tương lai?
• Tổng quan phương pháp tiếp cận (Methodology Snapshot): Nghiên cứu sử dụng phương pháp luật so sánh (Comparative Law), kết hợp phân tích chuẩn tắc pháp lý thực định (Normative Legal Analysis) trên hệ thống Bộ luật Hình sự của các truyền thống pháp luật tiêu biểu: Dân luật (Civil Law: Pháp, Đức, Nhật Bản), Thông luật (Common Law: Anh, Mỹ), Xã hội chủ nghĩa (Nga, Trung Quốc) và Luật Bắc Âu (Thụy Điển).
• Phát hiện cốt lõi (Key Findings): Báo cáo chỉ ra tính cấp thiết của việc chuyển đổi phương pháp đào tạo từ tiếp cận mô tả đơn lẻ theo từng quốc gia sang tiếp cận theo các chế định so sánh chuyên sâu (Tội phạm, Hình phạt, Trách nhiệm hình sự của pháp nhân, Tội phạm công nghệ cao). Đồng thời, nghiên cứu đề xuất các luận điểm quan trọng để hoàn thiện Bộ luật Hình sự Việt Nam: bổ sung tính phải chịu hình phạt vào định nghĩa tội phạm, thừa nhận chế định hỗn hợp lỗi, cá thể hóa hình phạt và mở rộng chủ thể tội phạm sang pháp nhân thương mại.
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Công trình đặt nền móng học thuật vững chắc cho việc biên soạn giáo trình chuyên khảo, chuyển đổi chương trình đào tạo luật theo hệ thống tín chỉ và cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho công cuộc cải cách tư pháp, lập pháp hình sự tại Việt Nam.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Thực trạng tri thức và khoảng trống nghiên cứu

Trong thời gian dài, công tác nghiên cứu và đào tạo luật hình sự tại Việt Nam chủ yếu mang tính khép kín, tập trung phân tích các quy phạm thực định của Bộ luật Hình sự trong nước hoặc giới hạn tham khảo ở các nước XHCN truyền thống (Liên Xô cũ, CHDC Đức). Hoạt động tiếp cận luật hình sự nước ngoài của đội ngũ giảng viên và chuyên gia chủ yếu diễn ra tự phát, lẻ tẻ, thiếu định hướng chiến lược và hệ thống học liệu bằng tiếng Việt còn rất hạn chế. Sinh viên phần lớn tiếp nhận kiến thức chuyên ngành một chiều, thiếu điều kiện đối chiếu, từ đó làm hạn chế năng lực tư duy phê phán và kỹ năng xử lý các vụ việc có yếu tố nước ngoài.

       [ Hạn chế trước đây ]                    [ Yêu cầu hội nhập mới ]

Tính thời điểm và ý nghĩa chiến lược

Báo cáo được công bố tại thời điểm bước ngoặt lịch sử khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO - 2006). Quá trình toàn cầu hóa sâu rộng thúc đẩy sự gia tăng nhanh chóng của các dòng vốn đầu tư trực tiếp (FDI), các giao dịch thương mại xuyên biên giới, kéo theo nguy cơ phát sinh những tranh chấp phức tạp và các loại tội phạm phi truyền thống: tội phạm kinh tế quốc tế, buôn lậu, trốn thuế, gian lận thương mại công nghệ cao và tội phạm môi trường.

Bối cảnh mới đặt ra yêu cầu sống còn: Toàn cầu hóa kinh tế đòi hỏi phải quốc tế hóa tư duy pháp luật. Việc am hiểu các truyền thống pháp lý lớn trên thế giới không chỉ dừng lại ở góc độ học thuật thuần túy, mà trở thành công cụ bảo vệ chủ quyền tư pháp, hỗ trợ đắc lực cho hoạt động hợp tác quốc tế phòng chống tội phạm xuyên quốc gia (qua kênh Interpol, Tòa án Hình sự Quốc tế) và tạo nền tảng vững chắc cho quá trình hài hòa hóa pháp luật nội địa với các chuẩn mực pháp lý quốc tế.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

Thiết kế nghiên cứu và mẫu khảo sát

Nghiên cứu áp dụng thiết kế đa phương pháp kết hợp giữa Luật học so sánh (Comparative Jurisprudence), Phân tích quy phạm pháp lý (Normative Analysis) và Lý luận sư phạm tư pháp hiện đại (Legal Pedagogy):

1. Phạm vi khảo sát văn bản thực định: Nghiên cứu phân tích chuyên sâu hệ thống pháp điển hóa và nguồn luật của các quốc gia đại diện cho các dòng họ pháp luật lớn:

   • Truyền thống Dân luật (Civil Law / Romano-Germanic): Bộ luật Hình sự Cộng hòa Pháp 1992, BLHS Cộng hòa Liên bang Đức, BLHS Nhật Bản 1907.
   • Truyền thống Thông luật (Common Law / Anglo-American): Hệ thống án lệ và pháp luật liên bang/tiểu bang của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, Vương quốc Anh.
   • Truyền thống pháp luật XHCN & chuyển đổi: BLHS Liên bang Nga 1996, BLHS Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa 1997.
   • Truyền thống pháp luật hỗn hợp Bắc Âu (Nordic Law): BLHS Vương quốc Thụy Điển.
   • Hệ thống pháp luật Hồi giáo (Muslim Law): Điển cứu tại Malaysia, Indonesia, Ai Cập dựa trên nguồn kinh Koran.

2. Kỹ thuật phân tích dữ liệu:

   • So sánh vĩ mô (Macro-comparison): Khảo sát cấu trúc nguồn luật, lịch sử lập pháp, mối quan hệ giữa luật hình sự với các thiết chế kinh tế - chính trị - văn hóa xã hội.
   • So sánh vi mô (Micro-comparison): Đối chiếu giải pháp pháp lý cụ thể cho từng chế định pháp luật tương đương (functional equivalence): cấu thành tội phạm, hình thức lỗi, các giai đoạn thực hiện tội phạm, cơ cấu hệ thống hình phạt và các biện pháp thay thế.

3. Độ tin cậy và giá trị học thuật: Dữ liệu nghiên cứu được trích xuất từ các bản dịch chính thức của Viện Khoa học Pháp lý (Bộ Tư pháp), đối chiếu trực tiếp với các án lệ chuẩn mực và các công trình chuyên khảo quốc tế của các học giả danh tiếng (Michel Fromont, David & Brierley, Tsuneo Inako).

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

Nghiên cứu đã tổng hợp và đưa ra 4 phát hiện khoa học mang tính đột phá:

1. Tái định vị lý luận cấu thành Tội phạm và Lỗi

• Thuộc tính bắt buộc của tội phạm: Nghiên cứu chỉ ra sự cần thiết phải luật hóa “tính phải chịu hình phạt” như một thuộc tính cơ bản của tội phạm (như quy định tại Điều 14 BLHS Liên bang Nga và BLHS Pháp, Đức), đồng thời loại bỏ dấu hiệu “năng lực trách nhiệm hình sự” ra khỏi định nghĩa tội phạm vì năng lực TNHS thực chất là điều kiện của chủ thể để có lỗi, chứ không phải là đặc điểm của hành vi phạm tội.
• Chế định hỗn hợp lỗi và vô ý có ý thức: Khảo sát cho thấy BLHS Nga (Điều 27) và luật hình sự Pháp, Đức quy định rõ ràng về dạng lỗi hỗn hợp (như cố ý gây thương tích dẫn đến chết người) và trường hợp vô ý có ý thức (vô ý không thể tha thứ). Đặc biệt, Thông luật Anh thừa nhận đồng phạm trong tội vô ý khi các đồng phạm cùng cố ý thực hiện hành vi nguy hiểm dẫn tới hậu quả chung ngoài mong muốn.

2. Đa dạng hóa chế tài và cơ chế hoãn tử hình nhân đạo

• Phát triển hình phạt phi tự do: Khảo sát BLHS Nga cho thấy cấu trúc gồm 13 loại hình phạt (11 hình phạt chính, 4 hình phạt bổ sung) với cơ chế chuyển đổi linh hoạt: phạt tiền thay thế bằng lao động cải tạo nếu trốn tránh, áp dụng phạt tiền triệt để đối với tội phạm kinh tế (chiếm 32/44 điều khoản kinh tế).
• Chế định hoãn thi hành án tử hình 2 năm của Trung Quốc (Điều 48, 50 BLHS 1997): Đây là phát hiện mang tính thực tiễn cao. Nếu người bị kết án tử hình có thái độ hối cải, sau 2 năm có thể giảm xuống tù chung thân; nếu lập công chuộc tội thì giảm xuống tù 15–20 năm, thể hiện tính nhân văn sâu sắc và hiệu quả cải tạo phạm nhân.

       [ Tuyên án Tử hình hoãn thi hành 2 năm (TQ) ]
   [ Hối cải, cải tạo tốt ]          [ Lập công chuộc tội ]
    Giảm xuống: TÙ CHUNG THÂN         Giảm xuống: TÙ CÓ THỜI HẠN
                                            (15 - 20 năm)

3. Nhận diện các khoảng trống tội phạm học thời kỳ hậu WTO

Nghiên cứu nhận diện 4 nhóm tội phạm cấp thiết cần được bổ sung và hoàn thiện trong hệ thống pháp luật Việt Nam:

• Tội phạm công nghệ cao & Internet: Nâng cao hiệu lực thực thi các quy định về virus tin học, tấn công mạng, lừa đảo thẻ tín dụng giả mạo.
• Tội phạm môi trường: Chuyển dịch từ xử lý hành chính sang hình sự hóa các hành vi phát tán chất thải công nghiệp quy mô lớn.
• Tội phạm thương mại quốc tế: Các hành vi phá sản gian lận, trốn thuế xuyên biên giới, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
• Trách nhiệm hình sự của pháp nhân (Corporate Criminal Liability): Đây là xu thế tất yếu trong BLHS Pháp, Thụy Điển, Hoa Kỳ khi các tập đoàn kinh tế gây thiệt hại môi trường và kinh tế nghiêm trọng.

4. Đổi mới căn bản mô hình sư phạm tư pháp

Chỉ rõ sự bất cập của phương pháp giảng dạy cũ (chia cắt cơ học 30 tiết thành 6 quốc gia riêng lẻ) và khẳng định lộ trình bắt buộc: giảng dạy theo mô hình chuyên đề so sánh liên quốc gia, lấy người học làm trung tâm, kiểm tra đánh giá qua tiểu luận nghiên cứu độc lập.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

Đóng góp về mặt lý thuyết (Theoretical Contributions)

• Xây dựng khung lý thuyết luật so sánh áp dụng riêng cho ngành luật hình sự tại Việt Nam, phá vỡ lối mòn tư duy pháp lý đơn tuyến, mở rộng cơ sở phương pháp luận sang việc phân tích cấu trúc đa hệ thống (Civil Law, Common Law, XHCN, Nordic Law).
• Làm sâu sắc thêm hệ thống khái niệm lý luận về: thuộc tính tội phạm, thuyết hỗn hợp lỗi, khái niệm tội phạm hoàn thành/chưa hoàn thành (Điều 29 BLHS Nga) và nguyên tắc loại trừ trách nhiệm hình sự trong trường hợp tự ý ngăn chặn hậu quả.

Đóng góp về mặt lập pháp và chính sách (Policy & Practical Applications)

• Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp phục vụ các chương trình cải cách tư pháp quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị.
• Tạo tiền đề học thuật nền tảng cho việc sửa đổi Bộ luật Hình sự Việt Nam những năm tiếp theo, mà tiêu biểu sau này là Bộ luật Hình sự năm 2015 với việc lần đầu tiên chính thức ghi nhận Trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại và bổ sung hoàn chỉnh chương Tội phạm công nghệ cao.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

Nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn chuyên sâu cho nhiều nhóm đối tượng:

• Giảng viên và Nhà nghiên cứu Luật học: Nguồn tư liệu chuẩn mực để xây dựng đề cương bài giảng, biên soạn giáo trình Luật hình sự so sánh và triển khai các đề tài nghiên cứu cấp Bộ, cấp Nhà nước.
• Sinh viên, Học viên Cao học, Nghiên cứu sinh: Cung cấp tài liệu tham khảo chất lượng cao, trang bị phương pháp luận so sánh để thực hiện khóa luận tốt nghiệp, luận văn thạc sĩ và luận án tiến sĩ luật học.
• Cơ quan Lập pháp và Cơ quan Tiến hành Tố tụng (Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên): Cung cấp góc nhìn đối chiếu quốc tế khi xây dựng luật hoặc xử lý các vụ án hình sự có yếu tố nước ngoài, dẫn độ tội phạm, tương trợ tư pháp hình sự.
• Luật sư và Cố vấn Pháp lý Doanh nghiệp: Hỗ trợ nhận diện các rủi ro pháp lý xuyên biên giới trong hoạt động thương mại quốc tế, xuất nhập khẩu và tuân thủ trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường hậu gia nhập WTO.

---

FAQ (Câu hỏi thường gặp) (250-300 từ)

+----+---------------------------------------------------------------+
| STT| Câu hỏi thường gặp (FAQ)                                      |
+----+---------------------------------------------------------------+
| 1  | Phát hiện quan trọng nhất của kỷ yếu hội thảo này là gì?      |
| 2  | Phương pháp nghiên cứu so sánh luật có điểm gì đặc biệt?      |
| 3  | Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) không?   |
| 4  | Hướng phát triển tiếp theo của nghiên cứu này là gì?          |
| 5  | Doanh nghiệp xuất nhập khẩu ứng dụng nghiên cứu này thế nào?  |
+----+---------------------------------------------------------------+

1. Phát hiện quan trọng nhất của hội thảo là gì?

Phát hiện quan trọng nhất là việc xác lập tính cấp thiết phải đổi mới phương pháp giảng dạy và nghiên cứu luật hình sự theo hướng tiếp cận so sánh chế định chuyên sâu, đồng thời chỉ ra khoảng trống pháp lý của Việt Nam về trách nhiệm hình sự của pháp nhân và tội phạm công nghệ cao.

2. Phương pháp nghiên cứu so sánh luật trong báo cáo có gì đặc biệt?

Nghiên cứu không chỉ đối chiếu câu chữ quy phạm mà phân tích mối liên hệ biện chứng giữa quy định pháp luật với bối cảnh kinh tế - chính trị - văn hóa của từng quốc gia (Pháp, Đức, Mỹ, Nga, Trung Quốc, Nhật Bản).

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) không?

Có. Các luận điểm về kỹ thuật lập pháp hình sự, cấu trúc hình phạt và cơ chế phòng chống tội phạm hoàn toàn có thể khái quát hóa để áp dụng cho quá trình lập pháp tại các quốc gia đang phát triển trong quá trình chuyển đổi kinh tế và hội nhập quốc tế.

4. Bước đi tiếp theo (Next Steps) của chương trình nghiên cứu này là gì?

Xây dựng tập bài giảng chuẩn hóa môn học Luật hình sự một số nước trên thế giới, thành lập ngân hàng đề thi đánh giá năng lực phân tích tổng hợp và số hóa cơ sở dữ liệu văn bản luật hình sự quốc tế tại thư viện.

5. Nghiên cứu có ứng dụng thực tiễn gì cho doanh nghiệp?

Giúp doanh nghiệp hiểu rõ các chế tài nghiêm khắc của pháp luật nước ngoài về gian lận thương mại, trốn thuế, bảo hộ nhãn hiệu và quy chuẩn môi trường, từ đó chủ động phòng ngừa rủi ro bị khởi tố hình sự tại thị trường quốc tế (như các vụ án xuất khẩu thủy sản sang Hoa Kỳ).

---

Kết luận (150 từ)

Kỷ yếu hội thảo khoa học năm 2006 của Khoa Luật Hình sự – Trường Đại học Luật Hà Nội là một công trình học thuật mang tính tiên phong, đặt nền móng vững chắc cho chuyên ngành Luật hình sự so sánh tại Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập WTO. Công trình đã thành công trong việc định vị khung lý luận, chuẩn hóa nội dung giảng dạy và mở ra hướng tiếp cận lập pháp hiện đại, tiến bộ.

Trong giai đoạn tiếp theo, giới nghiên cứu pháp lý cần tiếp tục đẩy mạnh dịch thuật các bộ luật hình sự mới, mở rộng phạm vi so sánh sang các định chế tư pháp quốc tế và ứng dụng công nghệ thông tin trong đào tạo luật học. Các cơ sở đào tạo đại học và nhà hoạch định chính sách cần nhanh chóng thể chế hóa các phát hiện khoa học này thành chương trình đào tạo chính quy và văn bản quy phạm pháp luật thực định.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gan đây, tiến trình hội nhập và toàn cầu hóa với các tác động mang tính khách quan của chúng đã có những ảnh hưởng nhất định đến mọi mặt của đời sống đất nước. Trong lĩnh vực luật pháp, không thể phủ. nhận những thay đổi của hệ thống pháp luật Việt Nam theo hướng tích cực, ‘hai hòa, phù hợp hơn với các quy định của luật pháp quốc tế. Đòi hỏi của việc.

hội nhập và toàn cầu hóa đối với lĩnh vực pháp luật sẽ không chỉ dừng lại & việc quốc gia phải thay đổi các quy định pháp luật nào đó cho phù hợp với pháp luật nước ngoài và luật pháp quốc tế mà còn đời hỏi ở sự thay đổi về tư duy pháp luật của các luật gia. Một trong những đồi hỏi đó là thay đổi về cách. nhìn nhận, đánh giá vấn đề mang tinh phê phán, có đối chiếu, so sánh, có tim kiếm mô hình mới và luận giải được cho những giải pháp pháp luật mới. Đứng trước yêu cầu này, trường Đại học Luật Hà Nội đã chủ trương đưa vào giảng dạy cho sinh viên một số mô hình pháp luật nước ngoài với mong muốn phát triển tư duy so sánh, tư duy nhìn nhận vấn dé nhiều chiều cũng như để người học có dịp tiếp cận thêm pháp luật nước ngoài trong xu thé hội nhập.

Đối với sinh viên học chuyên ngành luật hình sự, theo truyền môn luật hình sự Việt Nam được tiếp cận dt i góc độ một môn học chuyên ngành bit buộc, có thời lượng học tập và giảng dạy tương đối đài. Chính vi vậy, có thể nói kiến thức về luật hình sự Việt Nam đã được tim hiểu khá cụ thể và sâu sắc. Tuy nhiên, chính nội dung giảng dạy mang tính truyền thống đó đã chưa thực sự làm cho người bọc có cách đánh giá vấn đề với tư duy phê phán. Việc tiếp cận luật hình sự nước ngoài vì vậy được đặt ra với mong muốn bé sung hiểu biết về luật hình sự của một số quốc gia khác cho sinh viên.

đó, người học có cơ sở để i chiếu, so sánh với lý luận luật hình sự cũng như. các chế định tương đương trong Luật hình sự Việt Nam. Để luận giải cho sự cẩn thiết của môn học cần tiếp cận ba vấn đẻ: thứ nhất là nhu cầu nghiên cứu. và học tập môn học này tại trường Đại học Luật Hà Nội, thứ hai là những đặc điểm cơ bản nao của môn học này đáp ứng được nhu cầu của người dạy và.

người học và cuối cùng là những yếu tố sẵn có nào là cơ sở cho việc giảng day thành công môn học này. 1 Nhu cầu nghiên cứu và học tập môn học “Luật hình sự một số nước trên thể giới” tại trường Đại học luật Hà Nội Tim hiểu luật hình sự nước ngoài trước hết là nhu cầu của chính đội ngữ giảng viên chuyên ngành luật hình sự. Giảng viên tổ bộ môn luật hình sự thực sự thấy sự cần thiết của việc nghiên cứu luật hình sự của các nước thuộc các. hệ thống pháp luật khác nhau trên thế giới.

Do đó, đã có một thời gian khá dài hoạt động tim kiếm ti liệu, tìm hiểu hệ thống lý luận luật bình sự cũng như. pháp luật hình sự hiện hành của các nước đã được tiến hành. Tuy nhiên, hoạt động này chủ yếu mang tính chất tự phát, cá nhân, chưa có tính định hướng. hoặc tính hệ thống.

Với những nghiên cứu lẻ tẻ, tự phát như vậy, bản thân từng giảng viên sẽ khó có được một cái nhìn toàn điện về luật hình sự của các quốc gia khác và càng khó có thể đưa ra kết luận nào mang tính khái quát vé luật hình sự nước ngoài làm cơ sở để giảng day cho sinh viên. Việc đưa vào chương trình giảng dạy môn học “Luật hình sự một số nước trên thé giới” chính là một thử thách, một cơ hội đối với các giảng viên để họ thể hiện sự hãng say mở rộng kiến thức, thể hiện kỹ năng so sánh, liên hệ, tìm tòi những. mô hình pháp luật mới. Bên cạnh đó, đây cũng là dịp để bộ môn luật hình sự xây dựng được một kênh thông tin tương đối hệ thống và chính thống vẻ luật hình sự nước ngoài.

Đã từ lâu, sinh viên khoa Luật hình sự chỉ được tim hiểu kiến thức chuyên ngành luật hình sự một chỉ |, không có những nhân tố mới, lạ, làm cơ sở cho hoạt động đối chiếu, so sánh. Nếu đôi khi trong giảng dạy một chuyên đề nào đó giảng viên có dé cập đến quy định về vấn đề tương ứng của các hệ thống pháp luật hình sự khác thì cũng chỉ mang tính chiếu lệ, hình thức, chưa. thực sự tạo cho sinh viên cái nhìn mang tính khách quan cũng như có hiểu biết đúng đắn và cần thiết về luật hình sự của các quốc gia khác. Đây sẽ là mộ trong những yếu tố cản trở người học phát triển tư duy so sánh, tư duy phê phán, cũng là hạn chế sau này khi họ tham gia vào các hoạt động thực tiễn.

trong xu thé hội nhập quốc 8 'Với tiến trình hội nhập và toàn cầu hóa, yêu cầu hiểu biết pháp luật của các hệ thống pháp luật lớn trên thế giới dé từ đó có những vận dụng sáng tạo. trong điều kiện của Việt Nam đang là một đồi hỏi và cũng là thách thúc lớn đối với các luật gia Việt Nam. Trong lĩnh vực luật hình sự, trước hết hoạt đối phó với những loại tội phạm xuyên q ốc gia, tội phạm q đđã là một đồi hỏi khách quan đối với việ tim hiểu luật hình sự nước ngoài. Mục đích hợp tác chỉ có thể đạt được khi có sự hiểu biết sâu sắc.

về hệ thống pháp luật hình sự của các quốc gia có liên quan. Bên cạnh đó, yêu cầu của việc hài hòa pháp luật trong xu thế hội nhập khiến các luật gia trong. Tĩnh vực luật hình sự có trách nhiệm phải suy nghĩ, tim tồi những mô hình phù hợp với điều kiện của Việt Nam, đáp ứng được xu thế chung của thể giới. "Nhận thức được những đòi hỏi trên, sinh viên theo học chuyên ngành luật hình sự cảng có mong muốn được tìm hiểu luật hình sự nước ngoài để đương đầu.

với những thách thức của hội nhập quốc tế. Một số đặc điểm cơ bản của môn học “Luật hình sự một số nước trên. thé giới” - yếu tố đáp ứng nhu cầu nghiên cứu và học tập môn hoc 'Về nội dung, đây là môn học cung cấp cho sinh viên chuyên ngành luật hình sự thông tin về lý luận luật hình sự nước ngoài, các quy định của pháp luật hình sự hiện hành của một số nước trên thể giới, xác định những điểm. tương đồng và khác biệt giữa luật hình sự của các quốc gia đó va luật hình sự Việt Nam.

Bên cạnh đó, việc luận giải cho những tương đồng và khác biệt giữa các hệ thống luật hình s ự là một nội dung thực sự cần thiết. Do vậy, một số đặc điểm chính trị, lịch sử, kinh tế, văn hóa-xã hội của từng quốc gia đóng, vai trỏ là nguyên nhân của những thương đồng và khác biệt đó sẽ được đề cập tới. Với định hướng nội dung giảng day như trên, giảng viên bộ môn luật hình. sự đã và đang đầu tự tâm trí, tim tôi và nghiên cứu thông tin về pháp huật hình sự của các nước khác nhau trên thể giới để xây dựng được những nội dung học phong phú và có chiều sâu.

Môn học này sẽ giúp cho sinh viên có hiểu. biết về luật hình sự của một số nước đại diện cho những truyền thống pháp. luật lớn trên thé giới như: Luật hình sự Cộng hòa Pháp, Cộng hòa liên bang Đức, Nhật Bản (đại diện cho truyền thống Civil Law), Luật hình sự Cộng hòa. nhân dan Trung Hoa (Luật hình sự XHCN) hay Luật hình sự Liên bang Hoa Kỳ (truyền thống Common Law), Luật hình sự Vương quốc Thụy Điển (có pha trộn ít nhiều đặc điểm của truyền thống Common Law).

Từ đó, người học. sn thức tương đổi toàn diện về luật hình sự nước ngoài. 'Về phương pháp tiếp cận môn học, từng hệ thống luật hình sự của các nước sẽ được tiếp cận trong sự so sánh với các chế định tương đương trong luật hình sự Việt Nam. Điều đó tạo cho người học có cái nhìn đa chiều về chính luật hình sự của quốc gia mình, thậm chí có cách nhìn mới vẻ pháp luật hiện hành của quốc gia.

“Tóm lại, môn học luật hình sự một số nước trên thế giới tạo cho sinh viên hướng tiếp cận mới. Qua học tập luật hình sự nước ngoài, sinh viên không chỉ được bổ sung hiểu biết về luật hình sự của quốc gia khác, họ hiểu hơn về luật hình sự của chính nước mình. Người học qua đó cũng được phát triển tư duy phê phán, hiểu các yếu tố kinh tế, xã hội có ảnh hưởng đề pháp. luật hình sự của mỗi quốc gia để tránh cách nhìn phiến điện về luật hình sự của chính nước mình cũng như luật hình sự của nước ngoài.

Những nhân tố sẵn có bảo đảm cho việc giảng dạy môn học “Luật hình sự một số nước trên thé gi Con người là yếu tổ đầu tiên có ảnh hướng đến chất lượng và hiệu quả. của môn học. Trước hết, tổ bộ môn có đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn, có kinh nghiệm giảng dạy, có trình độ ngoại ngữ, nhiều người đã từng. OBE đang theo học ở các qiốc ia khác.

Chỉnh vi Vy, hở có hiều biết cân bản về pháp luật hình sự của các hệ thống pháp luật lớn trên thé giới, được đào tạo. hoặc đã tham gia vào những hộ thảo về luật hình sự của một số nước trên thế giới, có kiến thức và kỹ năng so sánh luật ở mức độ nhất định. Sinh viên khoa luật hình sự tham gia học tập môn học này đã có những kiến thức làm nền tầng như kiến thức về luật hình sự Việt Nam, kiến thức về luật so sánh, vốn ngoại ngữ chuyên ngành nhất định. Bén cạnh đó, tổ bộ môn luật hình sự đang có chủ trương xây dựng tập bài giảng môn học này.

Các giảng, trong bộ môn cũng sẽ nỗ các văn bản pháp luật có liên quan bằng cả tiếng Việt và các ngôn ngữ khác để. sinh viên có điều kiện cập nhật nghiên cứu. “Tóm lại, trong tiến trình hội nhập và toàn cầu hóa, việc tiếp cận luật hình sự nước ngoài là thực sự cần thiết đối với cả giảng. chuyên ngành luật hình sự.