Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp trường: Các khía cạnh xã hội của hoạt động thực hiện pháp luật

Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp trường phân tích các khía cạnh xã hội trong hoạt động thực thi pháp luật, cung cấp góc nhìn đa chiều và chuyên sâu.

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

hội thảo khoa học

2020

176
2
0

Phí lưu trữ

45 Point

Mục lục chi tiết

1. KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

1.1. Khái niệm thực hiện pháp luật

1.2. Các hình thức thực hiện pháp luật

1.2.1. Tuân theo (môn this) pháp luật

1.2.2. Thi hành (chấp hành) pháp luật

1.2.3. Sử dụng pháp luật

1.2.4. Áp dụng pháp luật

1.2.4.1. Khái niệm hoạt động áp dụng pháp luật
1.2.4.2. Các đặc điểm của hoạt động áp dụng pháp luật

2. CÁC YẾU TỐ XÃ HỘI ẢNH HƯỞNG TỚI HOẠT ĐỘNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

2.1. Yếu tố kinh tế - xã hội

Tóm tắt

I. Khái quát về hoạt động thực thi pháp luật

Phần này tập trung vào việc phân tích khía cạnh xã hội trong thực thi pháp luật. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển đổi 'pháp luật trên giấy' thành 'pháp luật trong hành động'. Thực thi pháp luật không chỉ là việc tuân thủ các quy định mà còn là quá trình biến các chuẩn mực pháp lý thành hành vi thực tế của các chủ thể. Điều này đòi hỏi sự kết hợp giữa ý thức pháp luật và các điều kiện xã hội cụ thể.

1.1. Khái niệm thực thi pháp luật

Thực thi pháp luật được hiểu là hành vi phù hợp với các quy tắc, yêu cầu của pháp luật, mang lại lợi ích cho Nhà nước, xã hội và công dân. Hành vi này có thể xuất phát từ ý thức tự giác hoặc bị thúc đẩy bởi các biện pháp cưỡng chế. Việc thực thi pháp luật đòi hỏi sự chuyển đổi từ các quy phạm pháp lý thành hành vi cụ thể, đảm bảo tính công bằng và nghiêm minh của hệ thống pháp luật.

1.2. Các hình thức thực thi pháp luật

Có bốn hình thức chính trong thực thi pháp luật: tuân theo pháp luật, thi hành pháp luật, sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật. Mỗi hình thức có đặc điểm riêng, từ việc kiềm chế không thực hiện hành vi bị cấm (tuân theo) đến việc thực hiện các nghĩa vụ pháp lý (thi hành) và sử dụng các quyền được pháp luật cho phép (sử dụng). Áp dụng pháp luật là hình thức đặc biệt, đòi hỏi sự can thiệp của Nhà nước để giải quyết các tranh chấp hoặc xử lý vi phạm.

II. Các yếu tố xã hội ảnh hưởng đến thực thi pháp luật

Phần này phân tích các yếu tố xã hội tác động đến thực thi pháp luật. Các yếu tố này bao gồm kinh tế, chính trị, văn hóa và đạo đức. Chúng có thể thúc đẩy hoặc cản trở quá trình thực thi pháp luật, tùy thuộc vào bối cảnh cụ thể. Tình hình xã hộichính sách xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng hành vi của các chủ thể pháp luật.

2.1. Yếu tố kinh tế xã hội

Yếu tố kinh tế - xã hội bao gồm các điều kiện vật chất và tinh thần của xã hội. Khi nền kinh tế phát triển, đời sống người dân được cải thiện, niềm tin vào pháp luật và Nhà nước tăng lên. Điều này thúc đẩy việc thực thi pháp luật một cách tích cực. Ngược lại, khi kinh tế suy thoái, các vấn đề xã hội gia tăng, việc thực thi pháp luật có thể gặp nhiều khó khăn.

2.2. Yếu tố văn hóa và đạo đức

Văn hóađạo đức là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hành vi của các chủ thể pháp luật. Các chuẩn mực văn hóa và đạo đức có thể hỗ trợ hoặc cản trở việc thực thi pháp luật. Ví dụ, trong một xã hội coi trọng lẽ phải và công bằng, việc thực thi pháp luật sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ hơn so với một xã hội có nhiều bất công và bất bình đẳng.

III. Tác động của pháp luật đến xã hội

Phần này đánh giá tác động xã hội của pháp luật trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội. Pháp luật không chỉ là công cụ quản lý Nhà nước mà còn là phương tiện để bảo vệ quyền lợi của công dân và đảm bảo công bằng xã hội. Việc thực thi pháp luật hiệu quả sẽ góp phần ổn định xã hội và thúc đẩy sự phát triển bền vững.

3.1. Bảo vệ quyền con người

Pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền con người. Thông qua các quy định pháp lý, Nhà nước đảm bảo các quyền cơ bản của công dân được tôn trọng và thực thi. Việc thực thi pháp luật hiệu quả sẽ góp phần giảm thiểu các hành vi vi phạm quyền con người và thúc đẩy sự công bằng trong xã hội.

3.2. Đảm bảo công bằng xã hội

Công bằng xã hội là mục tiêu quan trọng của pháp luật. Thông qua việc thực thi pháp luật, Nhà nước đảm bảo sự bình đẳng trong việc hưởng thụ các quyền lợi và thực hiện nghĩa vụ của công dân. Điều này góp phần xây dựng một xã hội ổn định và phát triển bền vững.

21/02/2025

Trích đoạn nội dung tài liệu

BO TƯ PHAP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NOL HỘI THẢO KHOA HỌC CÁP TRƯỜNG (Tất cả các bài đăng đều được phản biện độc lập) HÀ NỘI, NGÀY 12 THANG 11 NĂM 2020 MỤC LUCKY YÊU HỘI TRẢO. (ấtcả các bài ding đều ñược phải én độc lập) Hà Nội, Ngày 12/11/2020 STT CHUYÊN ĐÈ TRANG [Nhs đnriryiuTôxThôi tab inng ta how đông kônghp[ + init TS. Ngo Văn Nhân Trường Đạt học Luật Hà Ni > [Anh mông của cúc nhân © chủ quan Gin how đồng thực biện phap | yg init TS. Bùi Xuân PI Trường Dat học Lait Hà Nội 1— [Anh ising oie nhữn tô khách quai Gin hoạt động thực nia phap | pp init TS.

Phan Thị Luyện TAS. Nguyễn Thi Hằng Trường Đạt học Luce Hà Ni 1— |Ãnhivông ois yl to ah 34a din hont động thực rệnphip | 7p Tnất ð nước te hiển nạ! ‘TAS. Nguyễn Thanh Hung ThS. Nguyễn Thị Yến Trường Dat học Luật Hà Nội TT [Cấn yên Tổ xỉ hội ảnh hướng Gin hon động thục iin pap a] — 55 Thành chính TS.

Nguyễn Thị Thủy Trường Đạt học Tuất Hà Nội G | Cae yauts tah having din how Ginga iin phipheitinah ar | gy PGS. Cao Thị Oanh. Trường Dat học Luật Hà Nội 7 [ERsyênôirhhrông din how động thực biện pháp lật đạn ar i TS. Nguyễn Minh Oanh.

Trường Đạt học Lut Hà Nội GC yên 1ô tah hưởng Gin hont động thục lain phap uất hôn nhân | gy và ga đnh PGSTS. Nguyễn Thị lan Thường Đai học Tuất HÀ Nội Cae yêu tô x8 hội ảnh huồng đến hoạt động thực hiện pháp luật đất ° 96 dai TAS. Nguyễn Văn Đợi Trường Dat học Luật Hà Nội To. [Ge vento athe ảnh having Gin how động thức hôn phap nates | pp trường TS.

Nguyễn Thị Thanh Huyền Trường Đại học Luật Hà Nôi TY [Ca ye TSRT RE in hướng Gin how động thụ ima pap Tee To | mo đông TAS. Đoàn Xuân Trường, Trường Dat học Luật Hà Nôi Tp | Piste "niêm tn phap luật trọng how đồng thực nga phap Taw 3] ao Việt Nam hiên nay TS. Nguyễn Đúc Hữu Thường Đại học Công đoàn TAS. Đặng Đình Thái Trường Dat học Trật Hà Nội 13 [Mã tang xã hội hos ga ảnh— Môi trong rhững yên Tô tae đồng aq đến hot đông thực hiện phép luật bình đẳng giới ở made ta hiện nay P.

Hoàng Thị Nga Trường Đại học Công đoàn Ta [Cae yee tO a0 hata hường to wee thục Hôn phap luật vé phòng | yp chống bao lực và xâm hai tinh đục đổ với trem TS, Bùi Thị Mừng Trường Dat học Luật Hà Nội Ta [Aa sing cla vin hoe Teng xĩ đãi với hon đăng th a phep | 1a Tuật ở Việt Nam thời ki phong kiến, TS. Trần TI Nhung Trường Đại học Luật Hà Nội NHAN DIỆN CÁC YẾU T6 XÃ HỘI. ANH HUONG TỚI HOẠT ĐỘNG THUC HIỆN PHÁP LUAT IS. Ngo Văn Nhân" Tám tit: Quá trinh hoat đồng thực hiện pháp hut chịu dah hướng của rất budyêu tổ xã hột khác rho.

Cácyêu tổ xã hội đồ có thể ảnh hưởng theo chiếu hưởng tính cục, thúc diy, tao đu liên để việc thực hiện pháp luật đễn ra nhanh chóng thiên lợi dễ đồng gp phan báo dim tinh công bằng nghiêm minh cũa pháp Thật, phát luy hậu lực, Hậu quả của pháp luật tong đu chin các quan hệ xã hồi "ngược la, cô thể ảnh hướng td cực, cân trổ, gật khó khiển cho vic thu hiên pháp luật Trong bài viết từ vide trình bay khát quát về khái viện, các hin hức thực hiện hip luật tác giả tập mung nhân điên, bàn luôn về sự ảnh hướng cũa yẫu tễ anh tế xã hội yẫu td chính tr - xã hột, yêu tổ văn hỏa lỗi sống và yêu t pháp luật- xã hội tối hoạt động thực hin pháp luật Từ khóa: Kinh t - xã hội, chin xã lội, văn hóa - lỗi sống, pháp hật - xã hội, thực hiệu pháp bật 1.KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỌNG THỰC HIEN PHÁP LUẬT 1.Khái niệm thục hiện pháp hệ Trong xã hội học pháp luật khi nghiên cửu các Khia cạnhxã hội của host động thục hiện pháp luật, các nhà xã hồi hoc trước hết chú ý đẫn tính hiệu qua của pháp luật "nghĩa là trong những diéu kiện, hoàn cảnh nào thi các cổng dân thim nhuẫn và thực Biện theo các quy ti, yêu cầu cũa chuẩn mục pháp luật và trong những đều tiện "hoàn cảnh nào thi không thực hiện. Vấn đề đặt ra đối với nhà nước không phã là cứ ban hành thất nhiều văn bản pháp luật, mã đều quan trong hơn là phi thục hiện pháp luật phi làm cho các quy định cit pháp luật được hiện thục hỏa trong hành vi của các chỗ thể pháp luật tương ứng với các điều kiện mà nhà nước và xã hội teo ra để dim cho sơ thực hiện đó, Noi cách khác, phi chuyỂn “pháp luật trên gậy từ” thành “pháp luật trong hành đồng" trong những đều liên tết nhất có thể được. Chuẩn mực php luật chi có thé được xem là có hiệu quả khi gia chun mục đó và hành v của cá nhân riêng biệt hay của các nhám xã hội có môi liên hệ nhân quả Mãi tiên hệ nhân aqua true tip có thi phát hiện a khi phân tích cơ chế tác động côn các chuẫn mực ký' thuật- pháp luật Những nghy ở điễm này cing cân tinh đến mốt đều là, sự thực hiện chuẫn mục pháp luật thường mang tính chất kin đáo, tiêm én, xuất phi từ ning thoi quen, khuôn mẫu hành vĩ hay lối sống có sin, nhất 1ä kh yêu tổ ý thức pháp luật thể ‘hou Lý hun chữ vị, Tường Đạihọc Luật HH Nột 1 hiện không rõ nét Công thúc “hh vt tương ng với pháp luật" cólš phù hop hơn trong trường họp này! Tuổi góc đô luật hoc, thục hiện pháp luật là hành vi phờ hop với các quy ti, Yên cầu, đột hối của phép luật, mang lại và đáp ứng lợi ích của Nhà nước, của xã hột và của mỗi công din, Hanh wi đó có thé được thục hién phụ thuộc vào ý chi côn mất cá nhân, những cing có thể chi phụ thuộc vào ý chỉ ci Nhà nước. No có thể đoợc thực hiển xuất phát tr sơ nhận thúc râu sắc vi tự giác của chỗ thể về sự cần thiết pha xử me “hư vậy, có thể do cch xử sự của nhõng người xung quanh tác động tới chỗ thể khiển cho chỗ thể thục hiện theo; cing có thé do kết qui của vie áp dụng các biên pháp cuống ch nhà nước hoặc tâm lý nơ bi áp đụng các biện pháp cuống chế ma chỗ thể phải thục hiện pháp luật.

Thực hién pháp luật là hoạt đồng có mục dich lầm cho quar inh cũa pháp luật trở thành những hành vi tec tẾ hợp pháp cũa các chủ thể pháp luật. “Thục hiện pháp luật là hành vĩ (hành động hoặc không hành động) cia cơn "người dép li các quytắc, yêu cần, đời hột cũa pháp luật Tất of nhiing hoạt động nào của con người, ca các cơ quan, tổ chức được thực hiện phù hợp với các quy nh cia pháp luật đều được coi la biểu hiện cũa việc thực hiện trên tục tÊ các quy pham pháp uất Dưới góc đồ pháp lý, thục biện pháp luật la hành v hợp pháp. Hành vĩ đó không trữ, không vut quá phe vi các quy đính của pháp luật, phù hop với yêu cầu, đồi hồi của pháp luật có lợi cho Nhà nước, hội và các cá nhân. Nó có thé là hành vi côn ting cá nhân, ma cũng có thé Ia hoạt động ca các cơ quan nhà nước, các tổ chúc xã hội ương ting với mục dich (oi ic) ma ho mong đợi ‘Thue hiện pháp fuét có thé là mốt xử sư có tính chủ đông.

được tiền hành bằng. một thao tác nhất định những đó cũng có thé là mốt xở a có tính thụ đồng tức là không tên hành vượt xổ sợ bị pháp luật cằm, 2. Các hình thức thục hiện pháp hật Việc Nha nước ngày cing mỡ rồng av điều tết xã hội bing pháp luật điều chỉnh các quan hộ xã hội bing các quy pham pháp luật nhất dinh và các vin để, khía canh có liên quan din nó đồi hỗi ngày căng phãi chú ý hơn đến vấn đ thục hiện pháp Trật và cả vẫn để nự điêu tất pháp luật đã hiển khai thọc hiện din mức độ nào các chúc năng liên quan dén sử mệnh xã hội của nó, Việc bién chuén mục pháp luật thành, hành vi pháp luật thực t của con người gắn lién với việc thục hiện pháp int và gắn Tiên với các nhân tổ có ảnh hưởng din việc thục hién pháp luật Theo cách tgp cân này: ‘Sam: T8 Ngp Vin ôi 3010, 371378 “TrườngĐại học Liệt Hệ Nội, Gido ùn Tý in chưng vé Nhờ nước và pháp ớt, Neb. Tp,HA Nội, 2016,81403 tine hiện pháp luật có các hình thie cơ bản là tuân theo (tain thổ) pháp luật, thi hành) (chấp hành) pháp lt, sử dạng pháp luất và áp dụng pháp luật 2.1, Trân theo (môn this) pháp tật "Tuân theo pháp luật là một ình thúc thụ hiện pháp luật, trong dé các chủ thể hấp luật tự kiểm chế df không thục hiện nhông hành vi ma pháp luật cém.

Đây là Hình thức thục hiện các quy phạm pháp luật cấm trong fin vực pháp luật hình ax, hành chỉnh.Tuân theo pháp luật biểu hiện cách xử nợ trụ đồng cũa các chủ thổ, song nó cũng có thể biễu hiện ar hy giác, nghiêm chỉnh thục hiện phép luật Tuân theo pháp It chua lâm phát sinh quan hệ pháp luật 2. Thi hành (chấp hành) pháp hật ‘Th hành/chấp hành pháp luật là mốt hành thức thực hiện pháp luật, trong dé các chủ thể pháp luật thre hiển ngấa vụ pháp lý oie mình bằng hành đồng tích cục Nhõng quy pham pháp luật mang tinh bit buộc, như quy đính phi thục biện những Hành vi tích cue nhất định, thường được thục hiện theo hình thúc này, Chẳng hạn php luật quy đãnh công dân nam từ đã 18 tuổi đến 27 tu ph lâm nghĩa vụ quân sơ Việc một nam thanh niên trong han tuổi trấn hãng hii lên đường nhập ngẫ, phục và trong quân đối đúng thời gian quy định, có ngiĩa là thanh niên đó đã thí hành (chấp hành) pháp luật 2. Sit đụng pháp hột Sử dụng pháp luật là mốt hình thie thực hiện pháp fut, trong đó các chi thể phép luật thục hiện quyên chủ thể của mình (học hiện những hànhvi ma pháp luật cho phép). Nhõng quy pham pháp luật quy định các quyền về hy do, din chủ cia công din được thục hiện ở hình thức này.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Kỷ yếu hội thảo khoa học: Khía cạnh xã hội trong thực thi pháp luật là một tài liệu chuyên sâu, tập trung phân tích các yếu tố xã hội ảnh hưởng đến quá trình thực thi pháp luật tại Việt Nam. Tài liệu này không chỉ làm rõ vai trò của cộng đồng, văn hóa, và nhận thức xã hội trong việc đảm bảo hiệu quả của pháp luật mà còn đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao ý thức pháp luật trong xã hội. Đây là nguồn tham khảo quý giá cho các nhà nghiên cứu, luật sư, và những người quan tâm đến sự tương tác giữa pháp luật và đời sống xã hội.

Để mở rộng kiến thức về giáo dục pháp luật và vai trò của nó trong xã hội, bạn có thể tham khảo Giáo trình xã hội học pháp luật Ngọ Văn Nhân, một tài liệu nền tảng về mối quan hệ giữa pháp luật và xã hội. Ngoài ra, Luận án tiến sĩ giáo dục pháp luật cho thanh niên từ thực tiễn Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tại Hà Nội cung cấp góc nhìn thực tiễn về việc nâng cao ý thức pháp luật trong giới trẻ. Cuối cùng, Luận văn thạc sĩ vai trò của pháp luật trong việc bảo đảm quyền con người ở Việt Nam sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn về tầm quan trọng của pháp luật trong bảo vệ quyền lợi công dân.

Mỗi tài liệu này là cơ hội để bạn khám phá thêm những khía cạnh liên quan, từ lý thuyết đến thực tiễn, giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về pháp luật và xã hội.